Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ଉପନିଷଦ · Śvetāśvatara 3

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

Śvetāśvatara 3.1

य एको जालवानीशत ईशनीभिः सर्वांल्लोकानीशत ईशनीभिः ।
य एवैक उद्भवे सम्भवे च य एतद्विदुरमृतास्ते भवन्ति ॥ ३.१ ॥

ଯେ ଏକା ଜାଲବାନ୍, ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ଶାସନ କରନ୍ତି; ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ସମସ୍ତ ଲୋକ ଶାସନ କରନ୍ତି; ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ ସମ୍ଭବରେ ସେ ଏକା। ଏହା ଯେଉଁମାନେ ଜାଣନ୍ତି ସେମାନେ ଅମର ହୁଅନ୍ତି।

Śvetāśvatara 3.2

एको हि रुद्रो न द्वितीयाय तस्थुर्य इमांल्लोकानीशत ईशनीभिः ।
प्रत्यङ्जनास्तिष्ठति सञ्चुकोचान्तकाले संसृज्य विश्वा भुवनानि गोपाः ॥ ३.२ ॥

ରୁଦ୍ର ଏକ; ଦ୍ୱିତୀୟ ପାଇଁ ସେମାନେ ଠିଆ ହେଲେ ନାହିଁ। ଯେ ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ଏହି ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଶାସନ କରନ୍ତି, ସେ ଅନ୍ତର୍ମୁଖୀ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ; ଅନ୍ତକାଳରେ ସେ ସମସ୍ତ ଭୁବନ ସୃଷ୍ଟି କରି ସଂକୁଚିତ କରନ୍ତି, ରକ୍ଷକ ରୂପେ।

Śvetāśvatara 3.3

विश्वतश्चक्षुरुत विश्वतोमुखो विश्वतोबाहुरुत विश्वतस्पात् ।
सम्बाहुभ्यां धमति सम्पतत्रैर्द्यावाभूमी जनयन्देव एकः ॥ ३.३ ॥

ସବୁଦିଗରେ ଆଖି ଥିବା, ସବୁଦିଗରେ ମୁଖ ଥିବା, ସବୁଦିଗରେ ବାହୁ ଥିବା, ସବୁଦିଗରେ ପାଦ ଥିବା; ଏକା ସେହି ଦେବ ବାହୁ ଓ ପକ୍ଷରେ ବାୟୁ ଫୁଙ୍କନ୍ତି, ଦ୍ୟାବା-ଭୂମି ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି।

Śvetāśvatara 3.4

यो देवानां प्रभवश्चोद्भवश्च विश्वाधिपो रुद्रो महर्षिः ।
हिरण्यगर्भं जनयामास पूर्वं स नो बुद्ध्या शुभया संयुनक्तु ॥ ३.४ ॥

ଯେ ଦେବତାଙ୍କର ପ୍ରଭବ ଓ ଉଦ୍ଭବ, ସର୍ବାଧିପତି, ମହର୍ଷି ରୁଦ୍ର — ଯିଏ ଆଦିରେ ହିରଣ୍ୟଗର୍ଭଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ — ସେ ଆମକୁ ଶୁଭବୁଦ୍ଧି ସହିତ ଯୁକ୍ତ କରନ୍ତୁ।

Śvetāśvatara 3.5

या ते रुद्रा शिवा तनूरघोराऽपापकाशिनी ।
तया नस्तनुवा शन्तमया गिरिशन्ताभिचाकशीहि ॥ ३.५ ॥

ହେ ରୁଦ୍ର, ତୁମର ଯେଉଁ ଶିବ, ଅଘୋର, ପାପ ନ ଦେଖାଉଥିବା ତନୁ ଅଛି, ସେହି ଅତି ଶାନ୍ତ ରୂପରେ, ହେ ଗିରୀଶ, ଆମକୁ ଦେଖ।

Śvetāśvatara 3.6

यामिषुं गिरिशतं हस्ते बिभर्ष्यस्तवे ।
शिवां गिरित्र तां कुरु मा हिंसीः पुरुषं जगत् ॥ ३.६ ॥

ହେ ଗିରୀଶ, ନିକ୍ଷେପ ପାଇଁ ତୁମ ହାତରେ ଧରିଥିବା ବାଣକୁ, ହେ ଗିରିତ୍ର, ଶିବ କର; ମନୁଷ୍ୟ ଓ ଜଗତକୁ ହିଂସା କର ନାହିଁ।

Śvetāśvatara 3.7

ततः परं ब्रह्म परं बृहन्तं यथा निकायं सर्वभूतेषु गूढम् ।
विश्वस्यैकं परिवेष्टितारमीशं तं ज्ञात्वाऽमृता भवन्ति ॥ ३.७ ॥

ତାହା ପରେ ପରବ୍ରହ୍ମ ଅଛି — ଯାହା ମହାନ ଓ ବିଶାଳ, ସର୍ବଭୂତରେ ସେମାନଙ୍କ ନିବାସରେ ଗୂଢ଼ଭାବେ ଲୁଚି ରହିଛି; ଯିଏ ବିଶ୍ୱକୁ ବେଷ୍ଟନ କରିଥିବା ଏକ ଈଶ୍ୱର। ତାଙ୍କୁ ଜାଣି ସେମାନେ ଅମୃତ ହୁଅନ୍ତି।

Śvetāśvatara 3.8

वेदाहमेतं पुरुषं महान्तमादित्यवर्णं तमसः परस्तात् ।
तमेव विदित्वातिमृत्युमेति नान्यः पन्था विद्यतेऽयनाय ॥ ३.८ ॥

ଅନ୍ଧକାରର ପାରରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ବର୍ଣ୍ଣ ଥିବା ସେହି ମହାନ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ମୁଁ ଜାଣେ। ତାଙ୍କୁ ଜାଣି ହିଁ ମଣିଷ ମୃତ୍ୟୁକୁ ଅତିକ୍ରମ କରେ; ମୁକ୍ତି ପାଇଁ ଅନ୍ୟ ପଥ ନାହିଁ।

Śvetāśvatara 3.9

यस्मात्परं नापरमस्ति किंचिद्यस्मान्नणीयो न ज्यायोऽस्ति कश्चित् ।
वृक्ष इव स्तब्धो दिवि तिष्ठत्येकस्तेनेदं पूर्णं पुरुषेण सर्वम् ॥ ३.९ ॥

ତାଙ୍କଠାରୁ ଉଚ୍ଚ କି ନିମ୍ନ କିଛି ନାହିଁ; ତାଙ୍କଠାରୁ ସୂକ୍ଷ୍ମ କି ବୃହତ୍ କିଛି ନାହିଁ। ବୃକ୍ଷ ପରି ଅଚଳ ହୋଇ ସେ ଏକାକୀ ଦିବ୍ୟ ଆକାଶରେ ଠିଆ ଅଛନ୍ତି; ସେହି ପୁରୁଷଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏହି ସମସ୍ତ ପୂର୍ଣ୍ଣ।

Śvetāśvatara 3.10

ततो यदुत्तरतरं तदरूपमनामयम् ।
य एतद्विदुरमृतास्ते भवन्त्यथेतरे दुःखमेवापियन्ति ॥ ३.१० ॥

ତା'ଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଯାହା, ତାହା ରୂପହୀନ ଓ ଦୁଃଖହୀନ। ଯେଉଁମାନେ ଏହାକୁ ଜାଣନ୍ତି ସେମାନେ ଅମୃତ ହୁଅନ୍ତି; ଅନ୍ୟମାନେ କେବଳ ଦୁଃଖ ପାଆନ୍ତି।

Śvetāśvatara 3.11

सर्वाननशिरोग्रीवः सर्वभूतगुहाशयः ।
सर्वव्यापी स भगवांस्तस्मात्सर्वगतः शिवः ॥ ३.११ ॥

ଯାହାର ମୁଖ, ମସ୍ତକ ଓ ଗ୍ରୀବା ସର୍ବତ୍ର, ଯିଏ ସର୍ବ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ହୃଦୟ-ଗୁହାରେ ବାସ କରେ, ଯିଏ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ, ସେହି ଭଗବାନ ଏଥିପାଇଁ ସର୍ବଗତ ଓ ଶିବ।

Śvetāśvatara 3.12

महान्प्रभुर्वै पुरुषः सत्वस्यैष प्रवर्तकः ।
सुनिर्मलामिमां प्राप्तिमीशानो ज्योतिरव्ययः ॥ ३.१२ ॥

ସେଇ ମହାନ ପ୍ରଭୁ ପୁରୁଷ ହିଁ ସତ୍ତ୍ୱର ପ୍ରବର୍ତ୍ତକ। ଏହା ଅତି ନିର୍ମଳ ପ୍ରାପ୍ତି; ଈଶାନ ଅବ୍ୟୟ ଜ୍ୟୋତି।

Śvetāśvatara 3.13

अङ्गुष्ठमात्रः पुरुषोऽन्तरात्मा सदा जनानां हृदये सन्निविष्टः ।
हृदा मनीषा मनसाभिक्लृप्तो य एतद्विदुरमृतास्ते भवन्ति ॥ ३.१३ ॥

ଆଙ୍ଗୁଠି ପରିମାଣର ପୁରୁଷ ହିଁ ଅନ୍ତରାତ୍ମା; ସେ ସଦା ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ହୃଦୟରେ ଅବସ୍ଥିତ। ହୃଦୟ, ବୁଦ୍ଧି ଓ ମନ ଦ୍ୱାରା ସେ ଜଣାଯାଏ। ଯେଉଁମାନେ ଏହା ଜାଣନ୍ତି ସେମାନେ ଅମର ହୁଅନ୍ତି।

Śvetāśvatara 3.14

सहस्रशीर्षा पुरुषः सहस्राक्षः सहस्रपात् ।
स भूमिं विश्वतो वृत्वाऽत्यतिष्ठद्दशाङ्गुलम् ॥ ३.१४ ॥

ସହସ୍ର ମସ୍ତକ ବିଶିଷ୍ଟ ପୁରୁଷ, ସହସ୍ର ଚକ୍ଷୁ, ସହସ୍ର ପାଦ। ସେ ପୃଥିବୀକୁ ସର୍ବଦିଗରୁ ଆବୃତ କରି ଦଶ ଅଙ୍ଗୁଳି ଅତିକ୍ରମ କରି ଠିଆ ହେଲେ।

Śvetāśvatara 3.15

पुरुष एवेदँसर्वं यद्भूतं यच्च भव्यम् ।
उतामृतत्वस्येशानो यदन्नेनातिरोहति ॥ ३.१५ ॥

ଏହି ସବୁ ପୁରୁଷ ହିଁ—ଯାହା ହୋଇଛି ଓ ଯାହା ହେବ। ସେ ହିଁ ଅମୃତତ୍ୱର ଈଶାନ; ଅନ୍ନ ଦ୍ୱାରା ବୃଦ୍ଧି ପାଇ ବିସ୍ତାର ଲାଭ କରନ୍ତି।

Śvetāśvatara 3.16

सर्वतः पाणिपादं तत्सर्वतोऽक्षिशिरोमुखम् ।
सर्वतः श्रुतिमल्लोके सर्वमावृत्य तिष्ठति ॥ ३.१६ ॥

ସେ ସର୍ବତ୍ର ହାତ ଓ ପାଦବିଶିଷ୍ଟ, ସର୍ବତ୍ର ଚକ୍ଷୁ, ମସ୍ତକ ଓ ମୁଖବିଶିଷ୍ଟ; ସର୍ବତ୍ର କର୍ଣ୍ଣବିଶିଷ୍ଟ। ଜଗତରେ ସବୁକିଛିକୁ ଆବୃତ କରି ସେ ସ୍ଥିତ।

Śvetāśvatara 3.17

सर्वेन्द्रियगुणाभासं सर्वेन्द्रियविवर्जितम् ।
सर्वस्य प्रभुमीशानं सर्वस्य शरणं सुहृत् ॥ ३.१७ ॥

ସେ ସମସ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟର ଗୁଣର ଆଭାସ, ତଥାପି ସମସ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ରିୟରହିତ। ସେ ସମସ୍ତଙ୍କର ପ୍ରଭୁ ଓ ଈଶାନ; ସମସ୍ତଙ୍କର ଆଶ୍ରୟ ଓ ହିତୈଷୀ ସୁହୃଦ।

Śvetāśvatara 3.18

नवद्वारे पुरे देही हंसो लेलायते बहिः ।
वशी सर्वस्य लोकस्य स्थावरस्य चरस्य च ॥ ३.१८ ॥

ନଅଟି ଦ୍ୱାର ବିଶିଷ୍ଟ ନଗରରେ (ଶରୀରରେ) ଦେହୀ ହଂସ (ଆତ୍ମା) ବାହାରକୁ ବିଚରଣ କରେ; ସେ ସମସ୍ତ ଲୋକର, ସ୍ଥାବର ଓ ଜଙ୍ଗମର ନିୟନ୍ତା।

Śvetāśvatara 3.19

अपाणिपादो जवनो ग्रहीता पश्यत्यचक्षुः स शृणोत्यकर्णः ।
स वेत्ति वेद्यं न च तस्यास्ति वेत्ता तमाहुरग्र्यं पुरुषं महान्तम् ॥ ३.१९ ॥

ହାତ-ପାଦବିହୀନ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ଦ୍ରୁତ ଓ ଗ୍ରହଣକାରୀ; ଚକ୍ଷୁବିନା ଦେଖେ, କର୍ଣ୍ଣବିନା ଶୁଣେ। ଜ୍ଞେୟ ସବୁକିଛି ସେ ଜାଣେ, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କୁ ଜାଣିବାକୁ କେହି ନାହାନ୍ତି; ତାଙ୍କୁ ଅଗ୍ର୍ୟ, ମହାନ ପୁରୁଷ କୁହାଯାଏ।

Śvetāśvatara 3.20

अणोरणीयान्महतो महीयानात्मा गुहायां निहितोऽस्य जन्तोः ।
तमक्रतुः पश्यति वीतशोको धातुः प्रसादान्महिमानमीशम् ॥ ३.२० ॥

ଅଣୁଠାରୁ ଅଣୁ ଏବଂ ମହତ୍ଠାରୁ ମହାନ ଆତ୍ମା ଜୀବର ହୃଦୟ-ଗୁହାରେ ସ୍ଥିତ। ସଂକଳ୍ପରହିତ ଓ ଶୋକରହିତ ବ୍ୟକ୍ତି ବିଧାତାଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହରେ ସେଇ ମହିମାମୟ ଈଶ୍ବରଙ୍କୁ ଦେଖେ।

Śvetāśvatara 3.21

वेदाहमेतमजरं पुराणं सर्वात्मानं सर्वगतं विभुत्वात् ।
जन्मनिरोधं प्रवदन्ति यस्य ब्रह्मवादिनो हि प्रवदन्ति नित्यम् ॥ ३.२१ ॥

ଅଜର, ପୁରାତନ, ସର୍ବାତ୍ମା ଏବଂ ନିଜ ବିଭୁତ୍ୱ ଯୋଗୁଁ ସର୍ବତ୍ର ବ୍ୟାପ୍ତ ଏହାକୁ ମୁଁ ଜାଣେ। ବ୍ରହ୍ମବାଦୀମାନେ ସର୍ବଦା କହନ୍ତି ଯାହାର ଜନ୍ମନିରୋଧ ହୁଏ।