यजुर्वेद · अध्याय 32
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
32.1
तद् एवाग्निस् तद् आदित्यस् तद् वायुस् तद् उ चन्द्रमाः ।
तद् एव शुक्रं तद् ब्रह्म ता ऽ आपः स प्रजापतिः ॥ ३२.१ ॥
तोच अग्नी, तोच आदित्य, तोच वायू आणि तोच चंद्र. तोच शुक्र, तोच ब्रह्म, त्याच आपः (जल), तोच प्रजापती.
32.2
सर्वे निमेषा जज्ञिरे विद्युतः पुरुषाद् अधि ।
नैनमूर्ध्वं न तिर्यञ्चं न मध्ये परि जग्रभत् ॥ ३२.२ ॥
सर्व निमेष आणि विद्युत् पुरुषापासून जन्मले. त्याला वरून, तिरपे किंवा मध्यभागी कोणीही धरले नाही.
32.3
न तस्य प्रतिमा ऽ अस्ति यस्य नाम महद् यशः ।
हिरण्यगर्भ ऽ इत्य् एषः ।
मा मा हिꣳसीद् इत्य् एषा ।
यस्मान् न जात ऽ इत्य् एष ॥ ३२.३ ॥
त्याची प्रतिमा नाही; ज्याचे नाव महान यश आहे. हा 'हिरण्यगर्भ' आहे. हा 'मला मारू नकोस' असे म्हणणारा आहे. हा 'ज्यापासून कोणी जन्मला नाही' असा आहे.
32.4
एषो ह देवः प्रदिशो ऽनु सर्वाः पूर्वो ह जातः स ऽ उ गर्भे ऽ अन्तः ।
स ऽ एव जातः स जनिष्यमाणः प्रत्यङ् जनास् तिष्ठति सर्वतोमुखः ॥ ३२.४ ॥
हा देव सर्व दिशांमध्ये व्याप्त आहे. तो प्रथम जन्मला आणि गर्भातही आहे. तोच जन्मलेला, तोच जन्म घेणारा; सर्वमुख होऊन लोकांसमोर उभा आहे.
32.5
यस्माज् जातं न पुरा किं चनैव य आबभूव भुवनानि विश्वा ।
प्रजापतिः प्रजया सꣳरराणस् त्रीणि ज्योतीꣳषि सचते स षोडशी ॥ ३२.५ ॥
त्याच्या आधी काहीही जन्मले नाही; जो सर्व भुवनांमध्ये प्रकटला. प्रजापती प्रजेसह आनंदित होऊन तीन ज्योती धारण करतो; तोच षोडशी.
32.6
येन द्यौर् उग्रा पृथिवी च दृढा येन स्व स्तभितं येन नाकः ।
यो ऽ अन्तरिक्षे रजसो विमानः कस्मै देवाय हविषा विधेम ॥ ३२.६ ॥
ज्याच्याद्वारे उग्र द्युलोक आणि दृढ पृथ्वी स्थिर आहेत, ज्याच्याद्वारे स्वर्ग आणि नाक थांबलेले आहेत, जो अंतरिक्षात रजसाचा विमाता आहे — त्या कोणत्या देवाला आपण हविने पूजू?
32.7
यं क्रन्दसी ऽ अवसा तस्तभाने ऽ अभ्यैक्षेतां मनसा रेजमाने ।
यत्राधि सूर ऽ उदितो विभाति कस्मै देवाय हविषा विधेम ।
आपो ह यद् बृहतीः ।
यश् चिद् आपः ॥ ३२.७ ॥
ज्याला आक्रोश करणारे दोन्ही लोक संरक्षणाने धारण करतात, मनाने थरथरत पाहतात, जिथे उदित सूर्य प्रकाशतो — त्या कोणत्या देवाला आपण हविने पूजू? खरोखर जे बृहती जल, जे जल —
32.8
वेनस् तत् पश्यन् निहितं गुहा सद् यत्र विश्वं भवत्य् एकनीडम् ।
तस्मिन्न् इदꣳ सं च वि चैति सर्वꣳ स ऽ ओतः प्रोतश् च विभूः प्रजासु ॥ ३२.८ ॥
वेनाने त्या गुहेत ठेवलेल्या सत् ला पाहत असता — जिथे सर्व विश्व एकच घरटे होते. त्यात हे सर्व मिळते आणि वेगळे होते; तोच विभु प्रजांमध्ये ओतप्रोत आहे.
32.9
प्र तद् वोचेद् अमृतं नु विद्वान् गन्धर्वो धाम विभृतं गुहा सत् ।
त्रीणि पदानि निहिता गुहास्य यस् तानि वेद स पितुः पितासत् ॥ ३२.९ ॥
अमृत जाणणारा गंधर्व ते प्रकट करो — गुहेत धारण केलेल्या सत् चे धाम. गुहेत त्याची तीन पदे ठेवलेली आहेत; ती जाणणाराच पित्याचा पिता होवो.
32.10
स नो बन्धुर् जनिता स विधाता धामानि वेद भुवनानि विश्वा ।
यत्र देवा ऽ अमृतम् आनशानास् तृतीये धामन्न् अध्य् ऐरयन्त ॥ ३२.१० ॥
तो आमचा बंधू, जनिता व विधाता आहे; सर्व भुवनांची धामे तो जाणतो. जेथे देवांनी अमृत मिळवून तिसऱ्या धामावर स्थान घेतले.
32.11
परीत्य भूतानि परीत्य लोकान् परीत्य सर्वाः प्रदिशो दिशश् च ।
उपस्थाय प्रथमजाम् ऋतस्यात्मनात्मानम् अभि सं विवेश ॥ ३२.११ ॥
भूतांना फिरून, लोकांना फिरून, सर्व प्रदिशा आणि दिशांना फिरून; ऋताच्या प्रथमजेजवळ जाऊन तो स्वतःने स्वतःमध्ये प्रवेशला.
32.12
परि द्यावापृथिवी सद्य ऽ इत्वा परि लोकान् परि दिशः परि स्वः ।
ऋतस्य तन्तुं विततं विचृत्य तद् अपश्यत् तद् अभवत् तद् आसीत् ॥ ३२.१२ ॥
लगेच द्यावापृथिवींभोवती फिरून, लोकांभोवती, दिशांभोवती, स्वर्गाभोवती; ऋताचा विस्तारलेला धागा ओढून त्याने ते पाहिले; तेच झाले; तेच होते.
32.13
सदसस् पतिम् अद्भुतं प्रियम् इन्द्रस्य काम्यम् ।
सनिं मेधाम् अयासिषꣳम् स्वाहा ॥ ३२.१३ ॥
सदसाचा पती, अद्भुत, इंद्राचा प्रिय आणि इच्छिलेला यास; प्राप्ती आणि मेधा मी शोधली. स्वाहा.
32.14
यां मेधां देवगणाः पितरश् चोपासते ।
तया माम् अद्य मेधयाग्ने मेधाविनं कुरु स्वाहा ॥ ३२.१४ ॥
देवगण आणि पितर जी मेधा उपासतात, त्या मेधेने आज मला, हे अग्नी, मेधावी कर. स्वाहा.
32.15
मेधां मे वरुणो ददातु मेधाम् अग्निः प्रजापतिः ।
मेधाम् इन्द्रस् च वायुश् च मेधां धाता ददातु मे स्वाहा ॥ ३२.१५ ॥
वरुण मला मेधा देवो; अग्नी प्रजापती मेधा देवो; इंद्र आणि वायू मेधा देवोत; धाता मला मेधा देवो. स्वाहा.
32.16
इदं मे ब्रह्म च क्षत्रं चोभे श्रियम् अश्नुताम् ।
मयि देवा दधतु श्रियम् उत्तमां तस्यै ते स्वाहा ॥ ३२.१६ ॥
हे माझ्यासाठी ब्रह्म आणि क्षत्र दोन्ही श्री प्राप्त करोत. देव माझ्यात उत्तम श्री धारण करोत. त्यासाठी तुला स्वाहा.