ऋग्वेद · सूक्त 1.36
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.36.1
प्र वो॑ य॒ह्वं पु॑रू॒णां वि॒शां दे॑वय॒तीना॑म् ।
अ॒ग्निं सू॒क्तेभि॒र्वचो॑भिरीमहे॒ यं सी॒मिद॒न्य ईळ॑ते ॥
अनेक जनसमूहांतील देवाभिलाषी अशा तुमच्यासाठी आम्ही महान अग्नीला सूक्तांनी आणि वाणींनी आवाहन करतो; ज्याची इतरही स्तुती करतात.
1.36.2
जना॑सो अ॒ग्निं द॑धिरे सहो॒वृधं॑ ह॒विष्म॑न्तो विधेम ते ।
स त्वं नो॑ अ॒द्य सु॒मना॑ इ॒हावि॒ता भवा॒ वाजे॑षु सन्त्य ॥
हे लोकांनो, विजय वाढवणाऱ्या अग्नीची तुम्ही स्थापना केली; हविर्द्रव्य अर्पण करणारे आम्ही तुझी उपासना करू. हे धनवाना, तू आज प्रसन्न मनाने येथे आमचा रक्षक हो; संग्रामांत आमचे रक्षण कर.
1.36.3
प्र त्वा॑ दू॒तं वृ॑णीमहे॒ होता॑रं वि॒श्ववे॑दसम् ।
म॒हस्ते॑ स॒तो वि च॑रन्त्य॒र्चयो॑ दि॒वि स्पृ॑शन्ति भा॒नवः॑ ॥
तुला दूत, होता आणि सर्वज्ञ म्हणून आम्ही निवडतो. तुझ्या महिमेच्या अस्तित्वाने तुझ्या ज्वाला पसरतात; त्यांच्या किरणांनी द्युलोक स्पर्शला जातो.
1.36.4
दे॒वास॑स्त्वा॒ वरु॑णो मि॒त्रो अ॑र्य॒मा सं दू॒तं प्र॒त्नमि॑न्धते ।
विश्वं॒ सो अ॑ग्ने जयति॒ त्वया॒ धनं॒ यस्ते॑ द॒दाश॒ मर्त्यः॑ ॥
हे अग्नी, देव वरुण, मित्र आणि अर्यमा प्राचीन दूत अशा तुला एकत्र प्रज्वलित करतात. तुला आहुती देणारा मर्त्य तुझ्या साहाय्याने सर्व धन जिंकतो.
1.36.5
म॒न्द्रो होता॑ गृ॒हप॑ति॒रग्ने॑ दू॒तो वि॒शाम॑सि ।
त्वे विश्वा॒ संग॑तानि व्र॒ता ध्रु॒वा यानि॑ दे॒वा अकृ॑ण्वत ॥
आनंददायक होता, गृहपती, हे अग्नी, तू लोकांचा दूत आहेस. तुझ्यातच सर्व संगम आणि देवांनी स्थापित केलेली स्थिर व्रते आहेत.
1.36.6
त्वे इद॑ग्ने सु॒भगे॑ यविष्ठ्य॒ विश्व॒मा हू॑यते ह॒विः ।
स त्वं नो॑ अ॒द्य सु॒मना॑ उ॒ताप॒रं यक्षि॑ दे॒वान्त्सु॒वीर्या॑ ॥
हे अग्नी, सौभाग्यवान आणि तरुणतम, तुझ्यातच सर्व हविर्द्रव्य आवाहिले जाते. तू आज आमच्यासाठी प्रसन्न मनाचा हो; आणि उत्तम पराक्रम व उत्तम पुत्रांसह देवांची पूजा कर.
1.36.7
तं घे॑मि॒त्था न॑म॒स्विन॒ उप॑ स्व॒राज॑मासते ।
होत्रा॑भिर॒ग्निं मनु॑षः॒ समि॑न्धते तिति॒र्वांसो॒ अति॒ स्रिधः॑ ॥
नमस्कार करणारे लोक अशा प्रकारे त्या स्वराज्य अग्नीजवळ बसतात. मानव आवाहनांनी अग्नी चांगला प्रज्वलित करतात; अडचणी ओलांडून जातात.
1.36.8
घ्नन्तो॑ वृ॒त्रम॑तर॒न्रोद॑सी अ॒प उ॒रु क्षया॑य चक्रिरे ।
भुव॒त्कण्वे॒ वृषा॑ द्यु॒म्न्याहु॑तः॒ क्रन्द॒दश्वो॒ गवि॑ष्टिषु ॥
वृत्राला मारीत ते दोन्ही लोक व पाण्यांना ओलांडून गेले; विस्तीर्ण निवास निर्माण केला. कण्वांमध्ये ते बलवान, तेजस्वी अग्नी आवाहित झाले; घोड्याप्रमाणे गाईंमध्ये गर्जना करतात.
1.36.9
सं सी॑दस्व म॒हाँ अ॑सि॒ शोच॑स्व देव॒वीत॑मः ।
वि धू॒मम॑ग्ने अरु॒षं मि॑येध्य सृ॒ज प्र॑शस्त दर्श॒तम् ॥
हे अग्नी, चांगला स्थिर हो, तू महान आहेस; देवांना सर्वात प्रिय होऊन तेज. धूर वेगळा कर, हे पवित्र नियमवाना; लाल अग्नी प्रकट कर, हे प्रशंसित.
1.36.10
यं त्वा॑ दे॒वासो॒ मन॑वे द॒धुरि॒ह यजि॑ष्ठं हव्यवाहन ।
यं कण्वो॒ मेध्या॑तिथिर्धन॒स्पृतं॒ यं वृषा॒ यमु॑पस्तु॒तः ॥
हे हव्यवाहना, देवांनी तुला येथे मनूसाठी स्थापित केले; तू सर्वात पूज्य आहेस. कण्व व मेध्यातिथीने धनदात्या म्हणून तुला स्थापित केले; बलवान, स्तुत तुला स्थापित केले.
1.36.11
यम॒ग्निं मेध्या॑तिथिः॒ कण्व॑ ई॒ध ऋ॒तादधि॑ ।
तस्य॒ प्रेषो॑ दीदियु॒स्तमि॒मा ऋच॒स्तम॒ग्निं व॑र्धयामसि ॥
मेध्यातिथी व कण्वांनी ऋतातून ज्या अग्नीला प्रज्वलित केले, त्याच्यापासून त्याच्या प्रेरणा प्रकाशल्या. या ऋचा त्यालाच दर्शवतात; त्या अग्नीला आम्ही वाढवतो.
1.36.12
रा॒यस्पू॑र्धि स्वधा॒वोऽस्ति॒ हि तेऽग्ने॑ दे॒वेष्वाप्य॑म् ।
त्वं वाज॑स्य॒ श्रुत्य॑स्य राजसि॒ स नो॑ मृळ म॒हाँ अ॑सि ॥
हे स्वधावना, धनाने भरून टाक; कारण देवांमध्ये तुझा वाटा आहे, हे अग्नी. बल व युद्धलाभाचा तू स्वामी आहेस. तो तू महान आहेस, आमच्यावर कृपा कर.
1.36.13
ऊ॒र्ध्व ऊ॒ षु ण॑ ऊ॒तये॒ तिष्ठा॑ दे॒वो न स॑वि॒ता ।
ऊ॒र्ध्वो वाज॑स्य॒ सनि॑ता॒ यद॒ञ्जिभि॑र्वा॒घद्भि॑र्वि॒ह्वया॑महे ॥
उंच उभा असलेल्या अग्नी, आमच्या रक्षणासाठी सविता देवासारखा तू इथे उभा राहा. अन्न आणि बलाचा दाता, तूप लावलेल्या, पुष्टिदायक आहुतींसह आम्ही तुला बोलावतो तेव्हा तू उंच उभा राहतोस.
1.36.14
ऊ॒र्ध्वो नः॑ पा॒ह्यंह॑सो॒ नि के॒तुना॒ विश्वं॒ सम॒त्रिणं॑ दह ।
कृ॒धी न॑ ऊ॒र्ध्वाञ्च॒रथा॑य जी॒वसे॑ वि॒दा दे॒वेषु॑ नो॒ दुवः॑ ॥
उंच असलेल्या अग्नी, आम्हाला पापापासून वाचव. तुझ्या ज्वालेने सर्व दुष्ट आणि शत्रूंना पूर्णपणे जाळून टाक. आम्हाला उन्नत कर, म्हणजे आम्ही चालत आणि जगत राहू; देवांमध्ये आमची प्रार्थना ऐक.
1.36.15
पा॒हि नो॑ अग्ने र॒क्षसः॑ पा॒हि धू॒र्तेररा॑व्णः ।
पा॒हि रीष॑त उ॒त वा॒ जिघां॑सतो॒ बृह॑द्भानो॒ यवि॑ष्ठ्य ॥
अग्नी, राक्षसापासून आम्हाला वाचव; फसवणाऱ्या आणि न देणाऱ्यापासून वाचव. हानी करणाऱ्यापासून आणि आम्हाला मारू इच्छिणाऱ्यापासून वाचव. हे महाज्वाला, हे सर्वात तरुण!
1.36.16
घ॒नेव॒ विष्व॒ग्वि ज॒ह्यरा॑व्ण॒स्तपु॑र्जम्भ॒ यो अ॑स्म॒ध्रुक् ।
यो मर्त्यः॒ शिशी॑ते॒ अत्य॒क्तुभि॒र्मा नः॒ स रि॒पुरी॑शत ॥
मेघासारखे सर्व बाजूंनी न देणाऱ्यांना तोडून दूर फेक, हे तप्तदाढेच्या अग्नी. जो माणूस आमचा द्वेष करतो आणि रात्री झोपून राहतो, तो आमच्यावर राज्य करू नये.
1.36.17
अ॒ग्निर्व॑व्ने सु॒वीर्य॑म॒ग्निः कण्वा॑य॒ सौभ॑गम् ।
अ॒ग्निः प्राव॑न्मि॒त्रोत मेध्या॑तिथिम॒ग्निः सा॒ता उ॑पस्तु॒तम् ॥
अग्नीने उत्तम पराक्रम वरला; अग्नीने कण्वाला सौभाग्य दिले. अग्नीने मित्रांचे आणि मेध्यातिथीचे रक्षण केले; स्तुत अग्नी विजयात साहाय्य करतो.
1.36.18
अ॒ग्निना॑ तु॒र्वशं॒ यदुं॑ परा॒वत॑ उ॒ग्रादे॑वं हवामहे ।
अ॒ग्निर्न॑य॒न्नव॑वास्त्वं बृ॒हद्र॑थं तु॒र्वीतिं॒ दस्य॑वे॒ सहः॑ ॥
अग्नीच्या साहाय्याने दुरून तुर्वश आणि यदूला, तसेच उग्रदेवाला आम्ही बोलावतो. अग्नीने नववास्तू, बृहद्रथ आणि तुर्वीतीला शत्रूविरुद्ध बळाने पुढे नेले.
1.36.19
नि त्वाम॑ग्ने॒ मनु॑र्दधे॒ ज्योति॒र्जना॑य॒ शश्व॑ते ।
दी॒देथ॒ कण्व॑ ऋ॒तजा॑त उक्षि॒तो यं न॑म॒स्यन्ति॑ कृ॒ष्टयः॑ ॥
हे अग्नी, मनूने तुला शाश्वत लोकांसाठी प्रकाश म्हणून ठेवले. कण्वांमध्ये तू तळपतोस, ऋतापासून जन्मलेल्या, अभिषिक्त; ज्याला प्रजा नमन करतात.
1.36.20
त्वे॒षासो॑ अ॒ग्नेरम॑वन्तो अ॒र्चयो॑ भी॒मासो॒ न प्रती॑तये ।
र॒क्ष॒स्विनः॒ सद॒मिद्या॑तु॒माव॑तो॒ विश्वं॒ सम॒त्रिणं॑ दह ॥
अग्नीच्या ज्वाला तळपतात, बलवान आणि भयंकर, जणू प्रतिकार करण्यासाठी उभ्या; राक्षसांना आणि जादूगारांना सदैव पूर्णपणे जाळून टाक, त्या गिळणाऱ्या अत्रिला जाळ.