Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

ऋग्वेद · सूक्त 10.63

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

10.63.1

प॒रा॒वतो॒ ये दिधि॑षन्त॒ आप्यं॒ मनु॑प्रीतासो॒ जनि॑मा वि॒वस्व॑तः ।
य॒याते॒र्ये न॑हु॒ष्य॑स्य ब॒र्हिषि॑ दे॒वा आस॑ते॒ ते अधि॑ ब्रुवन्तु नः ॥

दुरून आप्य (जलस्थान) धारण करू इच्छिणारे देव, मनूला प्रिय, विवस्वानाच्या जन्मांशी संबंधित, ययाती आणि नहुषाच्या दर्भासनावर बसणारे — त्यांनी वरून आमच्याशी बोलावे.

10.63.2

विश्वा॒ हि वो॑ नम॒स्या॑नि॒ वन्द्या॒ नामा॑नि देवा उ॒त य॒ज्ञिया॑नि वः ।
ये स्थ जा॒ता अदि॑तेर॒द्भ्यस्परि॒ ये पृ॑थि॒व्यास्ते म॑ इ॒ह श्रु॑ता॒ हव॑म् ॥

हे देवांनो, तुम्हांला अर्पित नमस्कार, वंदनीय नावे आणि यज्ञार्ह नावे सर्व — जे तुम्ही अदितीपासून, पाण्यांपासून, पृथ्वीपासून जन्मलात — तुम्ही येथे माझी हाक ऐका.

10.63.3

येभ्यो॑ मा॒ता मधु॑म॒त्पिन्व॑ते॒ पयः॑ पी॒यूषं॒ द्यौरदि॑ति॒रद्रि॑बर्हाः ।
उ॒क्थशु॑ष्मान्वृषभ॒रान्त्स्वप्न॑स॒स्ताँ आ॑दि॒त्याँ अनु॑ मदा स्व॒स्तये॑ ॥

त्यांच्यासाठी माता द्युलोक आणि अदिती मधुर दूध व मधुर पेय भरतात; दगडांनी दाबलेल्या सोमाचे स्वामी, उक्थबलसंपन्न, वृषभासारखे, सुस्वप्न आदित्यांच्या मागोमाग कल्याणासाठी आनंद करा.

10.63.4

नृ॒चक्ष॑सो॒ अनि॑मिषन्तो अ॒र्हणा॑ बृ॒हद्दे॒वासो॑ अमृत॒त्वमा॑नशुः ।
ज्यो॒तीर॑था॒ अहि॑माया॒ अना॑गसो दि॒वो व॒र्ष्माणं॑ वसते स्व॒स्तये॑ ॥

मानवांवर नजर ठेवणारे, न मिटणारे, योग्य सन्मानाने युक्त महान देव अमरत्व पावले; ज्योतिरथी, अचूक मायेचे, निष्पाप ते द्युलोकाचा विस्तार धारण करतात — कल्याणासाठी.

10.63.5

स॒म्राजो॒ ये सु॒वृधो॑ य॒ज्ञमा॑य॒युरप॑रिह्वृता दधि॒रे दि॒वि क्षय॑म् ।
ताँ आ वि॑वास॒ नम॑सा सुवृ॒क्तिभि॑र्म॒हो आ॑दि॒त्याँ अदि॑तिं स्व॒स्तये॑ ॥

ते सम्राट, सुपोषित, यज्ञाला आलेले, अडथळारहित, आकाशात वास केलेले — त्यांना नमस्कार व उत्तम स्तुतींनी मी आवाहन करतो; महान आदित्य आणि अदितीला कल्याणासाठी.

10.63.6

को व॒ स्तोमं॑ राधति॒ यं जुजो॑षथ॒ विश्वे॑ देवासो मनुषो॒ यति॒ ष्ठन॑ ।
को वो॑ऽध्व॒रं तु॑विजाता॒ अरं॑ कर॒द्यो नः॒ पर्ष॒दत्यंहः॑ स्व॒स्तये॑ ॥

हे देवांनो, मनूच्या वंशजांनो — तुम्ही आनंदाने जे स्तोत्र स्वीकारता ते कोण फलदायी करतो? हे बहुजन्मे देवांनो, तुमचा अध्वर चांगला कोण पूर्ण करतो? पाप आणि संकटापलीकडे आम्हांला नेणारा — कल्याणासाठी.

10.63.7

येभ्यो॒ होत्रां॑ प्रथ॒मामा॑ये॒जे मनुः॒ समि॑द्धाग्नि॒र्मन॑सा स॒प्त होतृ॑भिः ।
त आ॑दित्या॒ अभ॑यं॒ शर्म॑ यच्छत सु॒गा नः॑ कर्त सु॒पथा॑ स्व॒स्तये॑ ॥

ज्या देवतांसाठी मनूने प्रथम होत्र यज्ञ केला, अग्नी प्रज्वलित असताना सात होत्यांसह मनाने, हे आदित्यांनो, त्यांनी आम्हाला निर्भयता आणि संरक्षणाचा आश्रय द्यावा; आमच्यासाठी सुगम आणि सुपथ मार्ग करा, कल्याणासाठी.

10.63.8

य ईशि॑रे॒ भुव॑नस्य॒ प्रचे॑तसो॒ विश्व॑स्य स्था॒तुर्जग॑तश्च॒ मन्त॑वः ।
ते नः॑ कृ॒तादकृ॑ता॒देन॑स॒स्परि॑ अ॒द्या दे॑वासः पिपृता स्व॒स्तये॑ ॥

जे ज्ञानी आणि चिंतनशील देव या भुवनाचे व स्थिर व चलणाऱ्या सर्व जगाचे शासक आहेत, ते देव, हे देवांनो, आज केलेल्या आणि न केलेल्या पापातून आम्हाला पार नेऊन कल्याणाने भरून टाका.

10.63.9

भरे॒ष्विन्द्रं॑ सु॒हवं॑ हवामहे अंहो॒मुचं॑ सु॒कृतं॒ दैव्यं॒ जन॑म् ।
अ॒ग्निं मि॒त्रं वरु॑णं सा॒तये॒ भगं॒ द्यावा॑पृथि॒वी म॒रुतः॑ स्व॒स्तये॑ ॥

युद्धांमध्ये आम्ही इंद्राला आवाहन करतो, जो सहज हाक ऐकतो, पापापासून मुक्त करणारा, सुकर्मी दैवी मानव; अग्नी, मित्र, वरुण, भग, द्यावापृथिवी आणि मरुतांनाही संपत्ती मिळवण्यासाठी, कल्याणासाठी.

10.63.10

सु॒त्रामा॑णं पृथि॒वीं द्याम॑ने॒हसं॑ सु॒शर्मा॑ण॒मदि॑तिं सु॒प्रणी॑तिम् ।
दैवीं॒ नावं॑ स्वरि॒त्रामना॑गस॒मस्र॑वन्ती॒मा रु॑हेमा स्व॒स्तये॑ ॥

रक्षक, निष्पाप, उत्तम संरक्षण देणारे, अदिती आणि सुपथ दाखवणारे पृथ्वी व द्युलोक, त्या सुचालित, निष्पाप आणि न गळणाऱ्या दैवी नावेवर कल्याणासाठी आम्ही चढू.

10.63.11

विश्वे॑ यजत्रा॒ अधि॑ वोचतो॒तये॒ त्राय॑ध्वं नो दु॒रेवा॑या अभि॒ह्रुतः॑ ।
स॒त्यया॑ वो दे॒वहू॑त्या हुवेम शृण्व॒तो दे॑वा॒ अव॑से स्व॒स्तये॑ ॥

हे पूजनीय सर्व देवांनो, आमच्यासाठी उच्च स्वरात सांगा; दुष्कर्मी आणि दुर्भावी शत्रूपासून रक्षण करा. सत्य देव-आवाहनाने आम्ही तुम्हाला बोलावतो; हे देवांनो, ऐकत, साहाय्यासाठी, कल्याणासाठी.

10.63.12

अपामी॑वा॒मप॒ विश्वा॒मना॑हुति॒मपारा॑तिं दुर्वि॒दत्रा॑मघाय॒तः ।
आ॒रे दे॑वा॒ द्वेषो॑ अ॒स्मद्यु॑योतनो॒रु णः॒ शर्म॑ यच्छता स्व॒स्तये॑ ॥

रोग दूर करा, सर्व अनाहुती दूर करा, दुर्दानी लोभी माणसाचे वैर दूर करा. हे देवांनो, आमच्यापासून द्वेष दूर ठेवा; आम्हाला विस्तृत आश्रय-संरक्षण द्या, कल्याणासाठी.

10.63.13

अरि॑ष्टः॒ स मर्तो॒ विश्व॑ एधते॒ प्र प्र॒जाभि॑र्जायते॒ धर्म॑ण॒स्परि॑ ।
यमा॑दित्यासो॒ नय॑था सुनी॒तिभि॒रति॒ विश्वा॑नि दुरि॒ता स्व॒स्तये॑ ॥

हे आदित्यांनो, ज्याला तुम्ही उत्तम मार्गदर्शनाने सर्व संकटांपलीकडे कल्याणासाठी नेता, तो अहिंसित मर्त्य सर्व बाबतीत वाढतो; धर्माच्या नियमातून संततीसह तो जन्म घेतो.

10.63.14

यं दे॑वा॒सोऽव॑थ॒ वाज॑सातौ॒ यं शूर॑साता मरुतो हि॒ते धने॑ ।
प्रा॒त॒र्यावा॑णं॒ रथ॑मिन्द्र सान॒सिमरि॑ष्यन्त॒मा रु॑हेमा स्व॒स्तये॑ ॥

हे देवांनो, बलप्राप्तीच्या स्पर्धेत ज्याचे तुम्ही रक्षण करता; हे मरुतांनो, शौर्यलाभात आणि संपत्तीत ज्याचे (रक्षण करता); हे इंद्रा, प्रभातकाळी जाणाऱ्या, दानशील, अहिंसित रथावर आम्ही कल्याणासाठी चढावे.

10.63.15

स्व॒स्ति नः॑ प॒थ्या॑सु॒ धन्व॑सु स्व॒स्त्य॑प्सु वृ॒जने॒ स्व॑र्वति ।
स्व॒स्ति नः॑ पुत्रकृ॒थेषु॒ योनि॑षु स्व॒स्ति रा॒ये म॑रुतो दधातन ॥

आमच्यासाठी मार्गांवर आणि कुरणांत कल्याण असो; पाण्यांत आणि धोक्याच्या स्थानी, प्रकाशमय स्थानी कल्याण असो. आमच्यासाठी संतती उत्पन्न होणाऱ्या स्थानांत कल्याण असो; हे मरुतांनो, संपत्तीसाठी कल्याण स्थापा.

10.63.16

स्व॒स्तिरिद्धि प्रप॑थे॒ श्रेष्ठा॒ रेक्ण॑स्वत्य॒भि या वा॒ममेति॑ ।
सा नो॑ अ॒मा सो अर॑णे॒ नि पा॑तु स्वावे॒शा भ॑वतु दे॒वगो॑पा ॥

कल्याणच खरोखर दूरच्या मार्गावर सर्वश्रेष्ठ आहे; संपत्तीने युक्त (कल्याण) संपत्तीकडे जाते. ती आमच्या घरात असो; रानात तीच निश्चित रक्षण करो; सुखाने प्रवेश देणारी आणि देवांनी रक्षिलेली ती होवो.

10.63.17

ए॒वा प्ल॒तेः सू॒नुर॑वीवृधद्वो॒ विश्व॑ आदित्या अदिते मनी॒षी ।
ई॒शा॒नासो॒ नरो॒ अम॑र्त्ये॒नास्ता॑वि॒ जनो॑ दि॒व्यो गये॑न ॥

अशाप्रकारे प्लतीचा पुत्र तुम्हाला वाढवतो; हे सर्व आदित्यांनो, हे अदिती, ज्ञानी (पुत्र) वाढवतो. राज्य करणारे नेते अमरासह (मिळून) स्तुती करतात; दिव्य जन गयाच्या गीताने स्तुत झाला.