ઋગ્વેદ · સૂક્ત 3.55
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.55.1
उ॒षसः॒ पूर्वा॒ अध॒ यद्व्यू॒षुर्म॒हद्वि ज॑ज्ञे अ॒क्षरं॑ प॒दे गोः ।
व्र॒ता दे॒वाना॒मुप॒ नु प्र॒भूष॑न्म॒हद्दे॒वाना॑मसुर॒त्वमेक॑म् ॥
પ્રથમ ઉષાઓ જ્યારે પ્રકાશી, ત્યારે ગાયના પદમાં મહાન અક્ષર ઉત્પન્ન થયો. દેવોના નિયમોને હવે અલંકૃત કરતાં, દેવોનું એક મહાન અસુરત્વ (પ્રજ્ઞાશક્તિ) પ્રગટ્યું.
3.55.2
मो षू णो॒ अत्र॑ जुहुरन्त दे॒वा मा पूर्वे॑ अग्ने पि॒तरः॑ पद॒ज्ञाः ।
पु॒रा॒ण्योः सद्म॑नोः के॒तुर॒न्तर्म॒हद्दे॒वाना॑मसुर॒त्वमेक॑म् ॥
દેવો અહીં અમને ત્યજે નહીં; હે અગ્નિ, પૂર્વજ પિતૃઓ અને માર્ગજ્ઞો મને ત્યજે નહીં. બે પ્રાચીન સ્થાનોની વચ્ચે પ્રકાશધ્વજ છે; દેવોનું એક મહાન અસુરત્વ છે.
3.55.3
वि मे॑ पुरु॒त्रा प॑तयन्ति॒ कामाः॒ शम्यच्छा॑ दीद्ये पू॒र्व्याणि॑ ।
समि॑द्धे अ॒ग्नावृ॒तमिद्व॑देम म॒हद्दे॒वाना॑मसुर॒त्वमेक॑म् ॥
મારી અનેક ઇચ્છાઓ દિશાઓમાં ઊડે છે; શમી-કાષ્ઠથી હું પૂર્વ તરફ પ્રકાશું છું. પ્રજ્વલિત અગ્નિમાં આપણે ઋત જ બોલીએ; દેવોનું એક મહાન અસુરત્વ છે.
3.55.4
स॒मा॒नो राजा॒ विभृ॑तः पुरु॒त्रा शये॑ श॒यासु॒ प्रयु॑तो॒ वनानु॑ ।
अ॒न्या व॒त्सं भर॑ति॒ क्षेति॑ मा॒ता म॒हद्दे॒वाना॑मसुर॒त्वमेक॑म् ॥
એક જ રાજા અનેક રૂપે ફેલાયેલો છે; તે વિશ્રામ-શય્યાઓ પર સૂએ છે, વનો સાથે જોડાયેલો રહે છે. એક માતા વાછરડાને ઉપાડી પોષે છે; દેવોનું એક મહાન અસુરત્વ છે.
3.55.5
आ॒क्षित्पूर्वा॒स्वप॑रा अनू॒रुत्स॒द्यो जा॒तासु॒ तरु॑णीष्व॒न्तः ।
अ॒न्तर्व॑तीः सुवते॒ अप्र॑वीता म॒हद्दे॒वाना॑मसुर॒त्वमेक॑म् ॥
પ્રથમોમાં વિશિષ્ટ, પછીની હજી ન વધેલી; તરત જન્મેલી યુવતીઓ વચ્ચે, ગર્ભવતી થઈ નિંદા વિના પ્રસવે છે; દેવોનું એક મહાન અસુરત્વ છે.
3.55.6
श॒युः प॒रस्ता॒दध॒ नु द्वि॑मा॒ताब॑न्ध॒नश्च॑रति व॒त्स एकः॑ ।
मि॒त्रस्य॒ ता वरु॑णस्य व्र॒तानि॑ म॒हद्दे॒वाना॑मसुर॒त्वमेक॑म् ॥
દૂર વિશ્રામ કરતો, હવે બે માતાઓવાળો, બંધનવિનાનો વાછરડો એકલો વિચરે છે. મિત્રના અને વરુણના તે નિયમો છે; દેવોનું એક મહાન અસુરત્વ છે.
3.55.7
द्वि॒मा॒ता होता॑ वि॒दथे॑षु स॒म्राळन्वग्रं॒ चर॑ति॒ क्षेति॑ बु॒ध्नः ।
प्र रण्या॑नि रण्य॒वाचो॑ भरन्ते म॒हद्दे॒वाना॑मसुर॒त्वमेक॑म् ॥
બે માતાઓવાળો હોતા, યજ્ઞોમાં સમ્રાટ, આગળ વિચરે છે; મૂળ તેની પાછળ રહે છે. ગાયકો આનંદદાયક ગીતો લાવે છે; દેવોનું મહાન અસુરત્વ એક જ છે.
3.55.8
शूर॑स्येव॒ युध्य॑तो अन्त॒मस्य॑ प्रती॒चीनं॑ ददृशे॒ विश्व॑मा॒यत् ।
अ॒न्तर्म॒तिश्च॑रति नि॒ष्षिधं॒ गोर्म॒हद्दे॒वाना॑मसुर॒त्वमेक॑म् ॥
લડતો વીર જેમ છેલ્લા શત્રુ તરફ જુએ છે, તેમ બધું પ્રગટ થયું. બુદ્ધિ અંદર વિચરે છે, ગાયોનું ગુપ્ત રહસ્ય શોધતી; દેવોનું મહાન અસુરત્વ એક જ છે.
3.55.9
नि वे॑वेति पलि॒तो दू॒त आ॑सु अ॒न्तर्म॒हांश्च॑रति रोच॒नेन॑ ।
वपूं॑षि॒ बिभ्र॑द॒भि नो॒ वि च॑ष्टे म॒हद्दे॒वाना॑मसुर॒त्वमेक॑म् ॥
રાખોડી રંગનો દૂત આમાં નીચે પ્રવેશે છે; મહાન દેવ પોતાના તેજ સાથે વચ્ચે વિચરે છે. અનેક રૂપ ધારણ કરીને તે આપણી તરફ જુએ છે; દેવોનું મહાન અસુરત્વ એક જ છે.
3.55.10
विष्णु॑र्गो॒पाः प॑र॒मं पा॑ति॒ पाथः॑ प्रि॒या धामा॑न्य॒मृता॒ दधा॑नः ।
अ॒ग्निष्टा विश्वा॒ भुव॑नानि वेद म॒हद्दे॒वाना॑मसुर॒त्वमेक॑म् ॥
રક્ષક વિષ્ણુ પરમ માર્ગોનું રક્ષણ કરે છે, અમર પ્રિય ધામોને ધારણ કરીને. અગ્નિ એ સર્વ ભુવનોને જાણે છે; દેવોનું મહાન અસુરત્વ એક જ છે.
3.55.11
नाना॑ चक्राते य॒म्या॑ वपूं॑षि॒ तयो॑र॒न्यद्रोच॑ते कृ॒ष्णम॒न्यत् ।
श्यावी॑ च॒ यदरु॑षी च॒ स्वसा॑रौ म॒हद्दे॒वाना॑मसुर॒त्वमेक॑म् ॥
આ યમળ વિવિધ રૂપો બનાવે છે; તેમાંથી એક ચમકે છે, બીજી કાળી. શ્યાવી (રાત્રિ) અને અરુણી (ઉષા), બે બહેનો જ્યારે મળે; દેવોનું મહાન અસુરત્વ એક જ છે.
3.55.12
मा॒ता च॒ यत्र॑ दुहि॒ता च॑ धे॒नू स॑ब॒र्दुघे॑ धा॒पये॑ते समी॒ची ।
ऋ॒तस्य॒ ते सद॑सीळे अ॒न्तर्म॒हद्दे॒वाना॑मसुर॒त्वमेक॑म् ॥
માતા અને પુત્રી, બે ગાયો બનીને, દૂધ આપી સાથે પોષણ કરે ત્યાં; ઋતના તે બે આસનોમાં હું સ્તુતિ કરું છું. દેવોનું મહાન અસુરત્વ એક જ છે.
3.55.13
अ॒न्यस्या॑ व॒त्सं रि॑ह॒ती मि॑माय॒ कया॑ भु॒वा नि द॑धे धे॒नुरूधः॑ ।
ऋ॒तस्य॒ सा पय॑सापिन्व॒तेळा॑ म॒हद्दे॒वाना॑मसुर॒त्वमेक॑म् ॥
એક ગાય બીજાના વાછરડાને ચાટતી ભાંભરે છે; કયા રૂપે અને કઈ સ્થિતિમાં તે પોતાનું આંચળ મૂકે છે? ઋતની તે (ગાય) દૂધથી ઇળાને ભરી દે છે. દેવોનું મહાન, એકમાત્ર અસુરત્વ (દૈવી શક્તિ) એ જ છે.
3.55.14
पद्या॑ वस्ते पुरु॒रूपा॒ वपूं॑षि ऊ॒र्ध्वा त॑स्थौ॒ त्र्यविं॒ रेरि॑हाणा ।
ऋ॒तस्य॒ सद्म॒ वि च॑रामि वि॒द्वान्म॒हद्दे॒वाना॑मसुर॒त्वमेक॑म् ॥
બહુરૂપી (તે) પગથી વસ્ત્ર અને અનેક શરીરો ધારણ કરે છે; ઊંચા થઈને ત્રણ-સ્તરવાળી (ઊન) ચાટતો ઊભો રહે છે. ઋતના આવાસમાં જ્ઞાની થઈ હું વિચરું છું — દેવોનું મહાન, એકમાત્ર અસુરત્વ (દૈવી શક્તિ) એ જ છે.
3.55.15
प॒दे इ॑व॒ निहि॑ते द॒स्मे अ॒न्तस्तयो॑र॒न्यद्गुह्य॑मा॒विर॒न्यत् ।
स॒ध्री॒ची॒ना प॒थ्या॑ सा विषू॑ची म॒हद्दे॒वाना॑मसुर॒त्वमेक॑म् ॥
બે પગ મૂક્યા હોય તેમ, દમનકર્તાની અંદર; તે બેમાંથી એક ગુપ્ત છે અને બીજું પ્રગટ. આ બે મળતા માર્ગો છે; તે વિવિધ દિશાઓમાં ફેલાય છે — દેવોનું મહાન, એકમાત્ર અસુરત્વ (દૈવી શક્તિ) એ જ છે.
3.55.16
आ धे॒नवो॑ धुनयन्ता॒मशि॑श्वीः सब॒र्दुघाः॑ शश॒या अप्र॑दुग्धाः ।
नव्या॑नव्या युव॒तयो॒ भव॑न्तीर्म॒हद्दे॒वाना॑मसुर॒त्वमेक॑म् ॥
વાછરડા વિનાની ગાયો, બધી બાજુએથી દૂધ આપનારી, સૂતેલી, ન દોહાયેલી — તે ઊઠે; નવી નવી યુવતીઓ બનતી. દેવોનું મહાન, એકમાત્ર અસુરત્વ (દૈવી શક્તિ) એ જ છે.
3.55.17
यद॒न्यासु॑ वृष॒भो रोर॑वीति॒ सो अ॒न्यस्मि॑न्यू॒थे नि द॑धाति॒ रेतः॑ ।
स हि क्षपा॑वा॒न्त्स भगः॒ स राजा॑ म॒हद्दे॒वाना॑मसुर॒त्वमेक॑म् ॥
બળદ બીજાઓ વચ્ચે ગર્જે ત્યારે તે બીજા ટોળામાં પોતાનું બીજ મૂકે છે; તે જ રાત્રિનો સ્વામી, તે જ ભગ, તે જ રાજા — દેવોનું મહાન, એકમાત્ર અસુરત્વ (દૈવી શક્તિ) એ જ છે.
3.55.18
वी॒रस्य॒ नु स्वश्व्यं॑ जनासः॒ प्र नु वो॑चाम वि॒दुर॑स्य दे॒वाः ।
षो॒ळ्हा यु॒क्ताः पञ्च॑प॒ञ्चा व॑हन्ति म॒हद्दे॒वाना॑मसुर॒त्वमेक॑म् ॥
વીરના સુંદર ઘોડાઓની વાત હવે આપણે કરીએ, હે લોકો! દેવો તેને જાણે છે. છ જોડાયેલા, પાંચ-પાંચ (કુલ પચ્ચીસ) વહન કરે છે — દેવોનું મહાન, એકમાત્ર અસુરત્વ (દૈવી શક્તિ) એ જ છે.
3.55.19
दे॒वस्त्वष्टा॑ सवि॒ता वि॒श्वरू॑पः पु॒पोष॑ प्र॒जाः पु॑रु॒धा ज॑जान ।
इ॒मा च॒ विश्वा॒ भुव॑नान्यस्य म॒हद्दे॒वाना॑मसुर॒त्वमेक॑म् ॥
દેવ ત્વષ્ટા અને સવિતા, વિશ્વરૂપ, પ્રજાઓનું પોષણ કર્યું અને અનેક રીતે તેમને ઉત્પન્ન કર્યા. આ સર્વ ભુવનો તેમના જ છે; દેવોનું મહાન એક જ અસુરત્વ આ છે.
3.55.20
म॒ही समै॑रच्च॒म्वा॑ समी॒ची उ॒भे ते अ॑स्य॒ वसु॑ना॒ न्यृ॑ष्टे ।
शृ॒ण्वे वी॒रो वि॒न्दमा॑नो॒ वसू॑नि म॒हद्दे॒वाना॑मसुर॒त्वमेक॑म् ॥
મહાન દ્યાવા-પૃથિવી સાથે વિસ્તર્યાં; આ બે પાત્રો તેના ધનથી સ્થિર છે. વીર ધન મેળવતો સંભળાય છે; દેવોનું મહાન એક જ અસુરત્વ આ છે.
3.55.21
इ॒मां च॑ नः पृथि॒वीं वि॒श्वधा॑या॒ उप॑ क्षेति हि॒तमि॑त्रो॒ न राजा॑ ।
पु॒रः॒सदः॑ शर्म॒सदो॒ न वी॒रा म॒हद्दे॒वाना॑मसुर॒त्वमेक॑म् ॥
અમારી આ વિશાળ પૃથ્વી, સર્વને ધારણ કરનારી, હિતમિત્ર રાજાની જેમ તેની સમીપે વસે છે; આગળ બેઠેલા અને આશ્રયમાં બેઠેલા વીરોની જેમ. દેવોનું મહાન એક જ અસુરત્વ આ છે.
3.55.22
नि॒ष्षिध्व॑रीस्त॒ ओष॑धीरु॒तापो॑ र॒यिं त॑ इन्द्र पृथि॒वी बि॑भर्ति ।
सखा॑यस्ते वाम॒भाजः॑ स्याम म॒हद्दे॒वाना॑मसुर॒त्वमेक॑म् ॥
તારી ઔષધિઓ હિતકારી છે, જળો પણ તેમ જ; હે ઇન્દ્ર, પૃથ્વી તારું ધન ધારણ કરે છે. અમે તારા મિત્રો અને ભાગીદાર થઈએ; દેવોનું મહાન એક જ અસુરત્વ આ છે.