ऋग्वेद · सूक्त 5.61
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.61.1
के ष्ठा॑ नरः॒ श्रेष्ठ॑तमा॒ य एक॑एक आय॒य ।
प॒र॒मस्याः॑ परा॒वतः॑ ॥
हे मानवांनो, अत्यंत श्रेष्ठ असलेले तुम्ही कोण? दूरच्या परम स्थानातून एकेक करून आलेले तुम्ही कोण?
5.61.2
क्व॑ वोऽश्वाः॒ क्वा॑भीश॑वः क॒थं शे॑क क॒था य॑य ।
पृ॒ष्ठे सदो॑ न॒सोर्यमः॑ ॥
तुमचे घोडे कुठे आहेत, लगाम कुठे आहे? तुम्ही कसे समर्थ झालात, कसे प्रवास केलात? पाठीवरील आसन आणि नाकातील दोरीचे नियंत्रण कुठे आहे?
5.61.3
ज॒घने॒ चोद॑ एषां॒ वि स॒क्थानि॒ नरो॑ यमुः ।
पु॒त्र॒कृ॒थे न जन॑यः ॥
हे मानवांनो, त्यांच्या अंकुशाचा प्रहार झाला तेव्हा त्यांनी आपले अवयव वेगवेगळे आवरले, पुत्र जन्माला घालणाऱ्या स्त्रियांप्रमाणे.
5.61.4
परा॑ वीरास एतन॒ मर्या॑सो॒ भद्र॑जानयः ।
अ॒ग्नि॒तपो॒ यथास॑थ ॥
हे वीरांनो, पुढे चला; हे मानवांनो, शुभ जन्माचे, अग्नीसारखे तापणारे, तुम्ही आहात तसेच राहा.
5.61.5
सन॒त्साश्व्यं॑ प॒शुमु॒त गव्यं॑ श॒ताव॑यम् ।
श्या॒वाश्व॑स्तुताय॒ या दोर्वी॒रायो॑प॒बर्बृ॑हत् ॥
ते देवो, घोडे, पशू आणि गायी शतपटीने; श्यावाश्वाच्या स्तोत्याला जे दान द्यायचे, ते वीरासाठी आणो.
5.61.6
उ॒त त्वा॒ स्त्री शशी॑यसी पुं॒सो भ॑वति॒ वस्य॑सी ।
अदे॑वत्रादरा॒धसः॑ ॥
आणि तुला, स्त्री झालेल्या तुला, पुरुषापेक्षा अधिक इच्छिले जाणारे बनवते; अदेव व अदात्या माणसापासून (दूर राहा).
5.61.7
वि या जा॒नाति॒ जसु॑रिं॒ वि तृष्य॑न्तं॒ वि का॒मिन॑म् ।
दे॒व॒त्रा कृ॑णु॒ते मनः॑ ॥
जी चंचलाला, तृषार्ताला आणि कामुकाला वेगवेगळे ओळखते, ती आपले मन देवांकडे वळवते.
5.61.8
उ॒त घा॒ नेमो॒ अस्तु॑तः॒ पुमाँ॒ इति॑ ब्रुवे प॒णिः ।
स वैर॑देय॒ इत्स॒मः ॥
आणि अप्रशंसित पणि म्हणतो, 'मीच पुरुष आहे.' तो वैरदेय वंशात त्याच्यासारखाच आहे.
5.61.9
उ॒त मे॑ऽरपद्युव॒तिर्म॑म॒न्दुषी॒ प्रति॑ श्या॒वाय॑ वर्त॒निम् ।
वि रोहि॑ता पुरुमी॒ळ्हाय॑ येमतु॒र्विप्रा॑य दी॒र्घय॑शसे ॥
आणि आनंद देणाऱ्या त्या तरुणीने माझ्यासाठी श्यावाला मार्ग मोकळा केला. अनेकांनी आवाहन केलेल्या, प्रतिभावान ऋषी, दीर्घकीर्तीच्या माणसासाठी दोन तांबडे घोडे लगाम धरून राहिले.
5.61.10
यो मे॑ धेनू॒नां श॒तं वैद॑दश्वि॒र्यथा॒ दद॑त् ।
त॒र॒न्त इ॑व मं॒हना॑ ॥
दधश्वीच्या वंशजाने दिले तसे माझ्यासाठी शंभर गायी ज्याने दिल्या, उल्हासाने पार होणाऱ्यासारखा.
5.61.11
य ईं॒ वह॑न्त आ॒शुभिः॒ पिब॑न्तो मदि॒रं मधु॑ ।
अत्र॒ श्रवां॑सि दधिरे ॥
जे वेगवान घोड्यांनी ते आणतात, उन्मादक मधुर सोम पितात; येथे ते कीर्ती स्थापित करतात.
5.61.12
येषां॑ श्रि॒याधि॒ रोद॑सी वि॒भ्राज॑न्ते॒ रथे॒ष्वा ।
दि॒वि रु॒क्म इ॑वो॒परि॑ ॥
ज्यांच्या तेजाने द्यावापृथिवी उजळतात; ते रथांवर चमकतात, आकाशात वरती असलेल्या सोन्याच्या अलंकारासारखे.
5.61.13
युवा॒ स मारु॑तो ग॒णस्त्वे॒षर॑थो॒ अने॑द्यः ।
शु॒भं॒यावाप्र॑तिष्कुतः ॥
ते तरुण मरुतगण, ज्यांचा रथ तेजस्वी आहे, जे निंदेपलीकडे आहेत. ते तेजस्वी वैभवासह येतात, ज्यांना कोणी अडवू शकत नाही.
5.61.14
को वे॑द नू॒नमे॑षां॒ यत्रा॒ मद॑न्ति॒ धूत॑यः ।
ऋ॒तजा॑ता अरे॒पसः॑ ॥
आता हे कुठे आनंदतात हे कोणाला ठाऊक? ते ऋतातून जन्मलेले आहेत, अहिंसित आणि अक्षत आहेत.
5.61.15
यू॒यं मर्तं॑ विपन्यवः प्रणे॒तार॑ इ॒त्था धि॒या ।
श्रोता॑रो॒ याम॑हूतिषु ॥
हे प्रशंसनीय, तुम्ही मर्त्याला अशा प्रकारे बुद्धीने मार्गदर्शन करता. आवाहनांमध्ये तुम्हीच ऐकणारे आहात.
5.61.16
ते नो॒ वसू॑नि॒ काम्या॑ पुरुश्च॒न्द्रा रि॑शादसः ।
आ य॑ज्ञियासो ववृत्तन ॥
त्यांनी आमच्यासाठी इष्ट, अत्यंत तेजस्वी धन आणावे. हे शत्रुनाशकांनो, हे यज्ञयोग्यांनो, इथे परत या.
5.61.17
ए॒तं मे॒ स्तोम॑मूर्म्ये दा॒र्भ्याय॒ परा॑ वह ।
गिरो॑ देवि र॒थीरि॑व ॥
हे ऊर्म्ये, माझे हे स्तोत्र दार्भ्यासाठी पुढे घेऊन जा. हे देवी, वाणीला सारथ्याप्रमाणे पुढे ने.
5.61.18
उ॒त मे॑ वोचता॒दिति॑ सु॒तसो॑मे॒ रथ॑वीतौ ।
न कामो॒ अप॑ वेति मे ॥
सोमयज्ञात आणि रथरक्षणात त्यांनी माझ्यासाठी असे बोलावे. माझी इच्छा माझ्यापासून दूर जात नाही.
5.61.19
ए॒ष क्षे॑ति॒ रथ॑वीतिर्म॒घवा॒ गोम॑ती॒रनु॑ ।
पर्व॑ते॒ष्वप॑श्रितः ॥
हा दाता आपल्या रथमार्गाने गायींसह चालतो; पर्वतांवर आश्रय घेऊन वास करतो.