Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਰਿਗਵੇਦ · ਸੂਕਤ 6.15

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

6.15.1

इ॒ममू॒ षु वो॒ अति॑थिमुष॒र्बुधं॒ विश्वा॑सां वि॒शां पति॑मृञ्जसे गि॒रा ।
वेतीद्दि॒वो ज॒नुषा॒ कच्चि॒दा शुचि॒र्ज्योक्चि॑दत्ति॒ गर्भो॒ यदच्यु॑तम् ॥

ਮਹਿਮਾਨ, ਸਵੇਰੇ ਜਾਗਣ ਵਾਲੇ, ਸਾਰੀਆਂ ਪਰਜਾਵਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਉਸਦੀ ਮੈਂ ਗੀਤ ਨਾਲ ਉਸਤਤ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ ਉਹ ਚਮਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਛੇਤੀ ਹੀ ਉਸ ਅਚੁੱਤ ਗਰਭ ਨੂੰ ਖਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

6.15.2

मि॒त्रं न यं सुधि॑तं॒ भृग॑वो द॒धुर्वन॒स्पता॒वीड्य॑मू॒र्ध्वशो॑चिषम् ।
स त्वं सुप्री॑तो वी॒तह॑व्ये अद्भुत॒ प्रश॑स्तिभिर्महयसे दि॒वेदि॑वे ॥

ਮਿੱਤਰ ਵਾਂਗ, ਜਿਸਨੂੰ ਭ੍ਰਿਗੂਆਂ ਨੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਾਲ ਕੇ ਬਨਸਪਤੀ-ਥੰਮ੍ਹ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ, ਉਹ ਸਤੁਤ ਯੋਗ, ਉੱਪਰ ਵੱਲ ਲਪਟਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਹੇ ਅਦਭੁਤ, ਵੀਤਹਵਿਆ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਤੂੰ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾਵਾਂ ਨਾਲ ਦਿਨੋਂ-ਦਿਨ ਮਹਿਮਾ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈਂ।

6.15.3

स त्वं दक्ष॑स्यावृ॒को वृ॒धो भू॑र॒र्यः पर॒स्यान्त॑रस्य॒ तरु॑षः रा॒यः सू॑नो सहसो॒ मर्त्ये॒~ष्वा ।
छ॒र्दिर्य॑च्छ वी॒तह॑व्याय स॒प्रथो॑ भ॒रद्वा॑जाय स॒प्रथः॑ ॥

ਤੂੰ ਬਲ ਦਾ ਅਹਿੰਸਕ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੋ, ਦੂਰ ਅਤੇ ਨੇੜੇ ਦੇ, ਤੇਜ਼ ਸੁਆਮੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ। ਧਨ ਅਤੇ ਬਲ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਣ ਦੇ। ਵੀਤਹਵਿਆ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸ਼ਰਣ ਦੇ; ਭਰਦ੍ਵਾਜ ਨੂੰ ਵੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸ਼ਰਣ ਦੇ।

6.15.4

द्यु॒ता॒नं वो॒ अति॑थिं॒ स्व॑र्णरम॒ग्निं होता॑रं॒ मनु॑षः स्वध्व॒रम् ।
विप्रं॒ न द्यु॒क्षव॑चसं सुवृ॒क्तिभि॑र्हव्य॒वाह॑मर॒तिं दे॒वमृ॑ञ्जसे ॥

ਤੇਰੇ ਚਮਕਦੇ ਮਹਿਮਾਨ, ਚਮਕਦੇ ਅਕਾਸ਼ ਦੇ ਅਗਨੀ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਯੱਗ ਦੇ ਹੋਤਾ ਦੀ ਮੈਂ ਉਸਤਤ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਮਿੱਠੇ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਵਿਪ੍ਰ ਵਾਂਗ, ਉੱਤਮ ਸੂਕਤਾਂ ਨਾਲ ਹਵਿ ਢੋਣ ਵਾਲੇ, ਤੇਜ਼ ਦੇਵ ਦੀ ਮੈਂ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।

6.15.5

पा॒व॒कया॒ यश्चि॒तय॑न्त्या कृ॒पा क्षाम॑न्रुरु॒च उ॒षसो॒ न भा॒नुना॑ ।
तूर्व॒न्न याम॒न्नेत॑शस्य॒ नू रण॒ आ यो घृ॒णे न त॑तृषा॒णो अ॒जरः॑ ॥

ਜੋ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਚਮਕਦੀ ਲਾਲੀ ਨਾਲ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰੌਸ਼ਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ਼ਾ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵਾਂਗ; ਦੌੜਦੇ ਘੋੜੇ ਦੀ ਗਤੀ ਵਾਂਗ, ਹੁਣ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ ਦੇ ਰਾਹ ਵਾਂਗ; ਲਾਟ ਵਿੱਚ ਪਿਆਸੇ ਵਾਂਗ ਬਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਜਰ ਹੈ।

6.15.6

अ॒ग्निम॑ग्निं वः स॒मिधा॑ दुवस्यत प्रि॒यम्प्रि॑यं वो॒ अति॑थिं गृणी॒षणि॒ उप॑ वो गी॒र्भिर॒मृतं॑ विवासत ।
दे॒वो दे॒वेषु॒ वन॑ते॒ हि वार्यं॑ दे॒वो दे॒वेषु॒ वन॑ते॒ हि नो॒ दुवः॑ ॥

ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਅਗਨੀ ਨਾਲ, ਆਪਣੀਆਂ ਸਮਿਧਾਂ ਨਾਲ ਬਾਲੋ; ਪਿਆਰੇ, ਉਸਤਤ ਯੋਗ ਮਹਿਮਾਨ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨੇੜੇ; ਆਪਣੇ ਗੀਤਾਂ ਨਾਲ ਅਮ੍ਰਿਤ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰੋ। ਦੇਵ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮ ਧਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਦੇਵ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਾਨੂੰ ਦਾਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

6.15.7

समि॑द्धम॒ग्निं स॒मिधा॑ गि॒रा गृ॑णे॒ शुचिं॑ पाव॒कं पु॒रो अ॑ध्व॒रे ध्रु॒वम् ।
विप्रं॒ होता॑रं पुरु॒वार॑म॒द्रुहं॑ क॒विं सु॒म्नैरी॑महे जा॒तवे॑दसम् ॥

ਸਮਿਧਾਂ ਨਾਲ ਬਲਦੀ ਅਗਨੀ ਦੀ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ ਤੇ ਯੱਗ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਖੜ੍ਹੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਮੈਂ ਬੋਲ ਨਾਲ ਉਸਤਤ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਗਿਆਨੀ, ਹੋਤਾ, ਬਹੁਤਿਆਂ ਦੇ ਪਿਆਰੇ, ਦ੍ਰੋਹ-ਰਹਿਤ, ਕਵੀ ਜਾਤਵੇਦਸ ਅੱਗੇ ਅਸੀਂ ਭਲਾਈ ਮੰਗਦੇ ਹਾਂ।

6.15.8

त्वां दू॒तम॑ग्ने अ॒मृतं॑ यु॒गेयु॑गे हव्य॒वाहं॑ दधिरे पा॒युमीड्य॑म् ।
दे॒वास॑श्च॒ मर्ता॑सश्च॒ जागृ॑विं वि॒भुं वि॒श्पतिं॒ नम॑सा॒ नि षे॑दिरे ॥

ਹੇ ਅਗਨੀ, ਅਮਰ ਦੂਤ ਵਜੋਂ, ਹਵੀ ਢੋਣ ਵਾਲਾ, ਰਖਿਅਕ ਤੇ ਉਸਤਤ ਯੋਗ ਤੈਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੇ ਹਰ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਥਾਪਿਆ ਹੈ। ਜਾਗਦੇ, ਸਰਬ-ਵਿਆਪਕ, ਪ੍ਰਜਾ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਤੈਨੂੰ ਉਹ ਨਮਸਕਾਰ ਨਾਲ ਆਸਨ ਉੱਤੇ ਬਿਠਾਉਂਦੇ ਹਨ।

6.15.9

वि॒भूष॑न्नग्न उ॒भयाँ॒ अनु॑ व्र॒ता दू॒तो दे॒वानां॒ रज॑सी॒ समी॑यसे ।
यत्ते॑ धी॒तिं सु॑म॒तिमा॑वृणी॒महेऽध॑ स्मा नस्त्रि॒वरू॑थः शि॒वो भ॑व ॥

ਹੇ ਅਗਨੀ, ਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਸਜਾਉਂਦਾ ਤੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਦੂਤ ਬਣ ਕੇ ਦੋਵਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇਕੱਠਾ ਚਲਦਾ ਹੈਂ। ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਤੇਰੀ ਧਿਆਨ-ਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਸੁਮਤੀ ਨੂੰ ਸੱਦਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਇੱਥੇ ਹੀ ਸਾਡੇ ਲਈ ਤਿੰਨ ਰਾਹਾਂ ਵਾਲਾ ਤੇ ਮੰਗਲਕਾਰੀ ਹੋ ਜਾ।

6.15.10

तं सु॒प्रती॑कं सु॒दृशं॒ स्वञ्च॒मवि॑द्वांसो वि॒दुष्ट॑रं सपेम ।
स य॑क्ष॒द्विश्वा॑ व॒युना॑नि वि॒द्वान्प्र ह॒व्यम॒ग्निर॒मृते॑षु वोचत् ॥

ਸੁੰਦਰ ਮੁਖ ਵਾਲੇ, ਵੇਖਣ ਨੂੰ ਮਨੋਹਰ, ਆਪ ਹੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ, ਬਹੁਤ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਉਸ ਦੀ, ਅਸੀਂ ਜੋ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ, ਸੇਵਾ ਕਰੀਏ। ਸਭ ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਉਹ ਹਵੀ ਨੂੰ ਅਮਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰੇ।

6.15.11

तम॑ग्ने पास्यु॒त तं पि॑पर्षि॒ यस्त॒ आन॑ट्क॒वये॑ शूर धी॒तिम् ।
य॒ज्ञस्य॑ वा॒ निशि॑तिं॒ वोदि॑तिं वा॒ तमित्पृ॑णक्षि॒ शव॑सो॒त रा॒या ॥

ਹੇ ਅਗਨੀ, ਉਸ ਦੀ ਤੂੰ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈਂ ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਭਰਦਾ ਵੀ ਹੈਂ; ਹੇ ਵੀਰ, ਜਿਸ ਨੇ ਕਵੀ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਅਰਪਿਆ, ਉਸਨੂੰ ਤੂੰ ਭਰਦਾ ਹੈਂ। ਯੱਗ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ, ਉਦਯ ਜਾਂ ਉਸਨੂੰ ਹੀ ਤੂੰ ਬਲ ਅਤੇ ਧਨ ਨਾਲ ਸੱਚਮੁੱਚ ਭਰਦਾ ਹੈਂ।

6.15.12

त्वम॑ग्ने वनुष्य॒तो नि पा॑हि॒ त्वमु॑ नः सहसावन्नव॒द्यात् ।
सं त्वा॑ ध्वस्म॒न्वद॒भ्ये॑तु॒ पाथः॒ सं र॒यि स्पृ॑ह॒याय्यः॑ सह॒स्री ॥

ਹੇ ਅਗਨੀ, ਹਾਨੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤੋਂ ਤੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਚਾ; ਹੇ ਬਲਵਾਨ, ਨੁਕਸਾਨ ਤੋਂ ਵੀ ਤੂੰ ਹੀ ਸਾਨੂੰ ਬਚਾ। ਤੇਜ਼ ਬਲ ਵਾਲੇ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਰਾਹਾਂ ਉੱਤੇ ਚੱਲਣ; ਇੱਛਿਤ, ਬਹੁਤ ਧਨ ਇਕੱਠਾ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆਵੇ।

6.15.13

अ॒ग्निर्होता॑ गृ॒हप॑तिः॒ स राजा॒ विश्वा॑ वेद॒ जनि॑मा जा॒तवे॑दाः ।
दे॒वाना॑मु॒त यो मर्त्या॑नां॒ यजि॑ष्ठः॒ स प्र य॑जतामृ॒तावा॑ ॥

ਅਗਨੀ ਹੋਤਾ, ਗ੍ਰਹਿਪਤੀ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਹੈ; ਜਾਤਵੇਦਾ ਸਾਰੇ ਜਨਮਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੂਜਨੀਕ ਹੈ, ਉਹ ਰਿਤਾਵਾਨ ਯੱਗ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਤੋਰੇ।

6.15.14

अग्ने॒ यद॒द्य वि॒शो अ॑ध्वरस्य होतः॒ पाव॑कशोचे॒ वेष्ट्वं हि यज्वा॑ ।
ऋ॒ता य॑जासि महि॒ना वि यद्भूर्ह॒व्या व॑ह यविष्ठ॒ या ते॑ अ॒द्य ॥

ਹੇ ਅਗਨੀ, ਅੱਜ ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਯੱਗ ਦਾ ਹੋਤਾ ਬਣ ਕੇ, ਹੇ ਪਾਵਕਸ਼ੋਚਿ, ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਯਜਮਾਨ ਬਣਦਾ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਆਪਣੀ ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ ਰਿਤ ਅਨੁਸਾਰ ਯਜਨ ਕਰ। ਹੇ ਯਵਿਸ਼ਠ, ਅੱਜ ਜੋ ਹਵਿਆਂ ਤੇਰੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਲੈ ਆ।

6.15.15

अ॒भि प्रयां॑सि॒ सुधि॑तानि॒ हि ख्यो नि त्वा॑ दधीत॒ रोद॑सी॒ यज॑ध्यै॒ अवा॑ नो मघव॒न्वाज॑साताव् ।
अग्ने॒ विश्वा॑नि दुरि॒ता त॑रेम॒ ता त॑रेम॒ तवाव॑सा तरेम ॥

ਹੇ ਅਗਨੀ, ਤੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਥਾਪਿਤ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ। ਅਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਯਜਨ ਲਈ ਤੈਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ। ਹੇ ਧਨਵਾਨ, ਵਾਜਸਾਤੀ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਵਿੱਚ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ। ਹੇ ਅਗਨੀ, ਅਸੀਂ ਸਾਰੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਪਾਰ ਕਰੀਏ; ਤੇਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰੀਏ।

6.15.16

अग्ने॒ विश्वे॑भिः स्वनीक दे॒वैरूर्णा॑वन्तं प्रथ॒मः सी॑द॒ योनि॑म् ।
कु॒ला॒यिनं॑ घृ॒तव॑न्तं सवि॒त्रे य॒ज्ञं न॑य॒ यज॑मानाय सा॒धु ॥

ਹੇ ਅਗਨੀ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਲਾਟਾਂ ਵਾਲੇ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਆ ਕੇ ਊਰਨਾਵਾਨ ਥਾਂ ਤੇ ਬੈਠ। ਸਵਿਤਾ ਲਈ, ਘੀ ਵਾਲੇ ਕੁਲਾਯੀ ਯੱਗ ਨੂੰ ਯਜਮਾਨ ਲਈ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੈ ਚੱਲ।

6.15.17

इ॒ममु॒ त्यम॑थर्व॒वद॒ग्निं म॑न्थन्ति वे॒धसः॑ ।
यम॑ङ्कू॒यन्त॒मान॑य॒न्नमू॑रं श्या॒व्या॑भ्यः ॥

ਅਥਰਵਾ ਵਾਂਗ, ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਇਸ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਮੰਥਦੇ ਹਨ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਘਸਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ਼ਿਆਵੀ ਲਈ ਅਮੂਰ ਨੂੰ ਉੱਪਰ ਲਿਆਂਦਾ।

6.15.18

जनि॑ष्वा दे॒ववी॑तये स॒र्वता॑ता स्व॒स्तये॑ ।
आ दे॒वान्व॑क्ष्य॒मृताँ॑ ऋता॒वृधो॑ य॒ज्ञं दे॒वेषु॑ पिस्पृशः ॥

ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਲਈ, ਸਰਬ ਕਲਿਆਣ ਅਤੇ ਭਲਾਈ ਲਈ ਜਨਮ ਲੈ। ਹੇ ਰਿਤ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ, ਅਮਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਲਿਆ; ਯੱਗ ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾ।

6.15.19

व॒यमु॑ त्वा गृहपते जनाना॒मग्ने॒ अक॑र्म स॒मिधा॑ बृ॒हन्त॑म् ।
अ॒स्थू॒रि नो॒ गार्ह॑पत्यानि सन्तु ति॒ग्मेन॑ न॒स्तेज॑सा॒ सं शि॑शाधि ॥

ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਗ੍ਰਹਿਪਤੀ ਅਗਨੀ, ਅਸੀਂ ਮਹਾਨ ਤੈਨੂੰ ਸਮਿਧਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਿਆ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਗਾਰਹਪਤਯ ਅਗਨੀ ਅਟੱਲ ਰਹਿਣ; ਤਿੱਖੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਸਾਨੂੰ ਪੂਰਨ ਕਰ।