ऋग्वेद · सूक्त 6.48
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
6.48.1
य॒ज्ञाय॑ज्ञा वो अ॒ग्नये॑ गि॒रागि॑रा च॒ दक्ष॑से ।
प्रप्र॑ व॒यम॒मृतं॑ जा॒तवे॑दसं प्रि॒यं मि॒त्रं न शं॑सिषम् ॥
प्रत्येक यज्ञात आणि प्रत्येक स्तोत्रासह, शक्तीसाठी अग्नीकडे पुढे चला. अमर्त्य आणि सर्व जन्मलेल्या प्राण्यांना जाणणाऱ्या जातवेदस् अग्नीची, प्रिय मित्राप्रमाणे, आपण स्तुती करू.
6.48.2
ऊ॒र्जो नपा॑तं॒ स हि॒नायम॑स्म॒युर्दाशे॑म ह॒व्यदा॑तये ।
भुव॒द्वाजे॑ष्ववि॒ता भुव॑द्वृ॒ध उ॒त त्रा॒ता त॒नूना॑म् ॥
बलाचा नातू असलेल्या त्या अग्नीला, जो आमच्यावर प्रेम करणारा आहे, हविर्दानासाठी आम्ही प्रसन्न करू. तो संग्रामांमध्ये रक्षक, वृद्धी करणारा आणि आमच्या शरीरांचा त्राता होवो.
6.48.3
वृषा॒ ह्य॑ग्ने अ॒जरो॑ म॒हान्वि॒भास्य॒र्चिषा॑ ।
अज॑स्रेण शो॒चिषा॒ शोशु॑चच्छुचे सुदी॒तिभिः॒ सु दी॑दिहि ॥
हे अग्नी, तू वीर्यवान, अजर आणि महान आहेस; तुझ्या ज्वालांनी तू तेजाने चमकतोस. हे तेजस्वी, न क्षीण होणाऱ्या ज्वालेने प्रज्वलित होऊन उत्तम दीप्तींनी नीट प्रकाशित हो.
6.48.4
म॒हो दे॒वान्यज॑सि॒ यक्ष्या॑नु॒षक्तव॒ क्रत्वो॒त दं॒सना॑ ।
अ॒र्वाचः॑ सीं कृणुह्य॒ग्नेऽव॑से॒ रास्व॒ वाजो॒त वं॑स्व ॥
हे अग्नी, तू महान देवतांची क्रमाने पूजा करतोस; पूजा कर. तुझ्या बुद्धीने व तुझ्या कृपेने त्यांना आमच्याकडे आण. साहाय्यासाठी दोन धने दे, दोन बळे जिंकून दे.
6.48.5
यमापो॒ अद्र॑यो॒ वना॒ गर्भ॑मृ॒तस्य॒ पिप्र॑ति ।
सह॑सा॒ यो म॑थि॒तो जाय॑ते॒ नृभिः॑ पृथि॒व्या अधि॒ सान॑वि ॥
पाणी, दगड आणि वने ऋताचा गर्भ म्हणून ज्याला पोसतात, तोच बळाने मंथिला जाऊन माणसांकडून पृथ्वीवर, शिखरावर जन्मतो.
6.48.6
आ यः प॒प्रौ भा॒नुना॒ रोद॑सी उ॒भे धू॒मेन॑ धावते दि॒वि ति॒रस्तमो॑ ददृश॒ ऊर्म्या॒~स्वा ।
श्या॒वास्व॑रु॒षो वृषा श्या॒वा अ॑रु॒षो वृषा॑ ॥
जो प्रकाशाने दोन्ही लोक भरतो, धुराबरोबर आकाशात धावतो, अंधार चिरून दिसतो, लाटांमध्ये तांबड्या वळूसारखा चमकतो, तांबड्या वळूसारखाच तो चमकतो.
6.48.7
बृ॒हद्भि॑रग्ने अ॒र्चिभिः॑ शु॒क्रेण॑ देव शो॒चिषा॑ भ॒रद्वा॑जे समिधा॒नो य॑विष्ठ्य ।
रे॒वन्नः॑ शुक्र दीदिहि द्यु॒मत्पा॑वक दीदिहि ॥
हे अग्नी, हे देवा, महान ज्वाळांनी आणि तेजस्वी ज्वालेने, भरद्वाजात प्रज्वलित होऊन, हे तरुणतमा, हे तेजस्वी पावका, आम्हासाठी धनवान होऊन प्रकाश दे.
6.48.8
विश्वा॑सां गृ॒हप॑तिर्वि॒शामसि॒ त्वम॑ग्ने॒ मानु॑षीणां श॒तं पू॒र्भिर्य॑विष्ठ पा॒ह्यंह॑सः ।
स॒मे॒द्धारं॑ श॒तं हिमाः॑ स्तो॒तृभ्यो॒ ये च॒ दद॑ति ॥
सर्व विशांचा तू गृहपती आहेस, हे अग्नी, मानवांच्या शंभर वस्त्यांचा; हे तरुणतमा, शंभर किल्ल्यांसह आम्हाला पापापासून वाचव. प्रज्वलकासाठी शंभर हेमंत, आणि स्तोत्रकर्त्यांना व दात्यांना.
6.48.9
त्वं न॑श्चि॒त्र ऊ॒त्या वसो॒ राधां॑सि चोदय ।
अ॒स्य रा॒यस्त्वम॑ग्ने र॒थीर॑सि वि॒दा गा॒धं तु॒चे तु नः॑ ॥
तू, हे तेजस्वी, आमच्यासाठी तुझ्या साहाय्याने दाने प्रेरित कर, हे धनदात्या. या धनाचा तू, हे अग्नी, रथी आहेस; वेगवानासाठी आमच्यासाठी खोली मिळव.
6.48.10
पर्षि॑ तो॒कं तन॑यं प॒र्तृभि॒ष्ट्वमद॑ब्धै॒रप्र॑युत्वभिः ।
अग्ने॒ हेळां॑सि॒ दैव्या॑ युयोधि॒ नोऽदे॑वानि॒ ह्वरां॑सि च ॥
तू अक्षय, न थकणाऱ्या सहाय्यकांसह संतती आणि वंशाला पार ने; हे अग्नी, दैवी नसलेले पाप आणि शत्रुत्वाचे कर्म आमच्यापासून दूर ठेव.
6.48.11
आ स॑खायः सब॒र्दुघां॑ धे॒नुम॑जध्व॒मुप॒ नव्य॑सा॒ वचः॑ ।
सृ॒जध्व॒मन॑पस्फुराम् ॥
हे मित्रांनो, दूध भरलेल्या गाईकडे नव्या वाणीने जा; कधीही न आटणाऱ्या गाईला पुढे चालवा.
6.48.12
या शर्धा॑य॒ मारु॑ताय॒ स्वभा॑नवे॒ श्रवोऽमृ॑त्यु॒ धुक्ष॑त ।
या मृ॑ळी॒के म॒रुतां॑ तु॒राणां॒ या सु॒म्नैरे॑व॒याव॑री ॥
बलवान मरुतांसाठी आणि स्वप्रकाशासाठी कीर्तीला अमरत्व देणारी; मरुतांच्या वसतीत असलेली, बलवानांची, आपल्या वरदानांनी समान असलेली.
6.48.13
भ॒रद्वा॑जा॒याव॑ धुक्षत द्वि॒ता धे॒नुं च॑ वि॒श्वदो॑हसम् ।
इषं॑ च वि॒श्वभो॑जसम् ॥
भरद्वाजासाठी दोनदा दूध वाहू दे; सर्व दूध देणारी धेनू आणि सर्वांचे पोषण करणारे अन्नही दे.
6.48.14
तं व॒ इन्द्रं॒ न सु॒क्रतुं॒ वरु॑णमिव मा॒यिन॑म् ।
अ॒र्य॒मणं॒ न म॒न्द्रं सृ॒प्रभो॑जसं॒ विष्णुं॒ न स्तु॑ष आ॒दिशे॑ ॥
तुमच्यासाठी त्या सुकर्मा इंद्राची, मायावी वरुणाची, आनंददायी अर्यम्याची आणि समृद्ध विष्णूची या आवाहनासाठी मी स्तुती करतो.
6.48.15
त्वे॒षं शर्धो॒ न मारु॑तं तुवि॒ष्वणि॑ अन॒र्वाणं॑ पू॒षणं॒ सं यथा॑ श॒ता सं स॒हस्रा॒ कारि॑षच्चर्ष॒णिभ्य॒ आँ ।
आ॒विर्गू॒ळ्हा वसू॑ करत्सु॒वेदा॑ नो॒ वसू॑ करत् ॥
मरुतांच्या तेजस्वी बलासारखा, अनर्वा आणि बलवान पूषन शेकडो आणि हजारांसह भटकणाऱ्या जनांसाठी उघडो; लपलेले धन प्रकट करून आपल्यासाठी सहज मिळणारे धन करो.
6.48.16
आ मा॑ पूष॒न्नुप॑ द्रव॒ शंसि॑षं॒ नु ते॑ अपिक॒र्ण आ॑घृणे ।
अ॒घा अ॒र्यो अरा॑तयः ॥
हे पूषना, माझ्याकडे त्वरा ये; आता मी तुझी स्तुती करीन, हे कानात कुंडल धारण करणाऱ्या तेजस्वी; शत्रूंची वाईट दाने नष्ट होवोत.
6.48.17
मा का॑क॒म्बीर॒मुद्वृ॑हो॒ वन॒स्पति॒मश॑स्ती॒र्वि हि नीन॑शः ।
मोत सूरो॒ अह॑ ए॒वा च॒न ग्री॒वा आ॒दध॑ते॒ वेः ॥
काकंबीर वनस्पती आणि वृक्ष उपटू नकोस; निंदकांनी तुला हानी पोहोचवली आहे. सूर्य आणि दिवसही त्यांची मान दाबत नाहीत, जे पक्ष्याच्या मानेवर घाव घालतात.
6.48.18
दृते॑रिव तेऽवृ॒कम॑स्तु स॒ख्यमच्छि॑द्रस्य दध॒न्वतः॑ ।
सुपू॑र्णस्य दध॒न्वतः॑ ॥
लाकूडतोड्याप्रमाणे तुझी मैत्री वैरविरहित असो; निर्दोष आणि धारण करणाऱ्याच्या मैत्रीप्रमाणे, भरलेल्या आणि धारण करणाऱ्याच्या मैत्रीप्रमाणे.
6.48.19
प॒रो हि मर्त्यै॒रसि॑ स॒मो दे॒वैरु॒त श्रि॒या ।
अ॒भि ख्यः॑ पूष॒न्पृत॑नासु न॒स्त्वमवा॑ नू॒नं यथा॑ पु॒रा ॥
तू मर्त्यांपेक्षा श्रेष्ठ आहेस, देवांच्या बरोबरीचा आणि वैभवातही समान आहेस. हे पूषन्, युद्धांमध्ये आमच्याकडे पाहा; पूर्वीप्रमाणे आता तूच आमचे रक्षण कर.
6.48.20
वा॒मी वा॒मस्य॑ धूतयः॒ प्रणी॑तिरस्तु सू॒नृता॑ ।
दे॒वस्य॑ वा मरुतो॒ मर्त्य॑स्य वेजा॒नस्य॑ प्रयज्यवः ॥
हे कंपविणाऱ्या मरुतांनो, प्रिय जनाचे मार्गदर्शन शुभ असो. देवाचे असो, मर्त्याचे असो किंवा यजमानाचे असो—हे यज्ञकर्त्यांनो, तुमचे मार्गदर्शन सुयोग्य असो.
6.48.21
स॒द्यश्चि॒द्यस्य॑ चर्कृ॒तिः परि॒ द्यां दे॒वो नैति॒ सूर्यः॑ त्वे॒षं शवो॑ दधिरे॒ नाम॑ य॒ज्ञिय॑म् ।
म॒रुतो॑ वृत्र॒हं शवो॒ ज्येष्ठं॑ वृत्र॒हं शवः॑ ॥
ज्यांची गती त्वरित द्युलोकाभोवती फिरते, तिथे सूर्यदेवही जात नाही; त्यांनी तेजस्वी बल आणि यज्ञार्ह नाम धारण केले. मरुतांचे बल वृत्राला मारणारे आहे; सर्वात मोठे बल वृत्राला मारणारे आहे.
6.48.22
स॒कृद्ध॒ द्यौर॑जायत स॒कृद्भूमि॑रजायत ।
पृश्न्या॑ दु॒ग्धं स॒कृत्पय॒स्तद॒न्यो नानु॑ जायते ॥
एकदाच द्युलोक जन्मला, एकदाच पृथ्वी जन्मली. चित्रवर्ण गाईचे दूध एकदाच काढले गेले; त्या दुधानंतर दुसरे कोणी जन्मत नाही.