यजुर्वेद · अध्याय 37

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

37.1

देवस्य त्वा सवितुः प्रसवे ऽश्विनोर् बाहुभ्यां पूष्णो हस्ताभ्याम् ।
आ ददे नारिर् असि ॥ ३७.१ ॥

सवितृ देवाच्या प्रेरणेने, अश्विनींच्या बाहूंनी आणि पूषनच्या हातांनी मी तुला घेतो. तू नारी आहेस.

37.2

युञ्जते मन ऽ उत युञ्जते धियो विप्रा विप्रस्य बृहतो विपश्चितः ।
वि होत्रा दधे वयुनाविद् एक ऽ इन् मही देवस्य सवितुः परिष्टुतिः स्वाहा ॥ ३७.२ ॥

विप्र मन आणि बुद्धी जोडतात; त्या महान आणि ज्ञानी विप्राच्या (कर्मात). होत्यांची ते विधिपूर्वक स्थापना करतात; तोच एक, देव सवितृची महान स्तुती. स्वाहा.

37.3

देवी द्यावापृथिवी मखस्य वाम् अद्य शिरो राध्यासं देवयजने पृथिव्याः ।
मखाय त्वा मखस्य त्वा शीर्ष्णे ॥ ३७.३ ॥

हे देवी द्यावापृथिवी, आज तुमच्या दोघींच्या मखाचे शिर देवयजनात, पृथ्वीवर मी सिद्ध करो. मखासाठी तुला, मखाच्या शिरासाठी तुला (स्थापित करतो).

37.4

देव्यो वम्र्यो भूतस्य प्रथमजा मखस्य वो ऽद्य शिरो राध्यासं देवयजने पृथिव्याः ।
मखाय त्वा मखस्य त्वा शीर्ष्णे ॥ ३७.४ ॥

हे देवींनो, वम्री, भूताच्या प्रथमजाते, मखाच्या तुम्ही (जे कोणी), आज मखाचे शिर देवयजनात, पृथ्वीवर मी सिद्ध करो. मखासाठी तुला, मखाच्या शिरासाठी तुला (स्थापित करतो).

37.5

इयत्य् अग्रे ऽ आसीन् मखस्य ते ऽद्य शिरो राध्यासं देवयजने पृथिव्याः ।
मखाय त्वा मखस्य त्वा शीर्ष्णे ॥ ३७.५ ॥

इतकी (महिमा) आरंभी होती, ती मखाची तुझी आहे. आज मखाचे शिर देवयजनात, पृथ्वीवर मी सिद्ध करो. मखासाठी तुला, मखाच्या शिरासाठी तुला (स्थापित करतो).

37.6

इन्द्रस्यौज स्थ मखस्य वो ऽद्य शिरो राध्यासं देवयजने पृथिव्याः ।
मखाय त्वा मखस्य त्वा शीर्ष्णे मखाय त्वा मखस्य त्वा शीर्ष्णे मखाय त्वा मखस्य त्वा शीर्ष्णे ॥ ३७.६ ॥

तुम्ही इंद्राचे ओज आहात; तुम्ही यज्ञाचे शीर्ष आहात. आज देवयजन पृथ्वीवर यज्ञाचे शीर्ष मी सिद्ध करो. यज्ञासाठी तुला, यज्ञाच्या शीर्षासाठी तुला.

37.7

प्रैतु ब्रह्मणस् पतिः प्र देव्य् एतु सूनृता ।
अच्छा वीरं नर्यं पङ्क्तिराधसं देवा यज्ञं नयन्तु नः ।
मखाय त्वा मखस्य त्वा शीर्ष्णे मखाय त्वा मखस्य त्वा शीर्ष्णे मखाय त्वा मखस्य त्वा शीर्ष्णे ॥ ३७.७ ॥

ब्रह्मणस्पती पुढे जावो; दिव्य सूनृता पुढे येवो. वीर, नर, पंक्तीदान करणाऱ्याकडे देव आमचा यज्ञ घेऊन जावोत. यज्ञासाठी तुला, यज्ञाच्या शीर्षासाठी तुला.

मखस्य शिरो ऽसि ।
मखाय त्वा मखस्य त्वा शीर्ष्णे ।
मखस्य शिरो ऽसि ।
मखाय त्वा मखस्य त्वा शीर्ष्णे ।
मखस्य शिरो ऽसि ।
मखाय त्वा मखस्य त्वा शीर्ष्णे ।
मखाय त्वा मखस्य त्वा शीर्ष्णे मखाय त्वा मखस्य त्वा शीर्ष्णे मखाय त्वा मखस्य त्वा शीर्ष्णे ॥ ३७.८ ॥

तू यज्ञाचे शीर्ष आहेस. यज्ञासाठी तुला, यज्ञाच्या शीर्षासाठी तुला. यज्ञाचे शीर्ष तू आहेस. यज्ञासाठी तुला, यज्ञाच्या शीर्षासाठी तुला. यज्ञाचे शीर्ष तू आहेस. यज्ञासाठी तुला, यज्ञाच्या शीर्षासाठी तुला. यज्ञासाठी तुला, यज्ञाच्या शीर्षासाठी तुला, यज्ञासाठी तुला, यज्ञाच्या शीर्षासाठी तुला, यज्ञासाठी तुला, यज्ञाच्या शीर्षासाठी तुला.

37.9

अश्वस्य त्वा वृष्णः शक्ना धूपयामि देवयजने पृथिव्याः ।
मखाय त्वा मखस्य त्वा शीर्ष्णे ।
अश्वस्य त्वा वृष्णः शक्ना धूपयामि देवयजने पृथिव्याः ।
मखाय त्वा मखस्य त्वा शीर्ष्णे ।
अश्वस्य त्वा वृष्णः शक्ना धूपयामि देवयजने पृथिव्याः ।
मखाय त्वा मखस्य त्वा शीर्ष्णे ।
मखाय त्वा मखस्य त्वा शीर्ष्णे मखाय त्वा मखस्य त्वा शीर्ष्णे मखाय त्वा मखस्य त्वा शीर्ष्णे ॥ ३७.९ ॥

पृथ्वीवरील देवयजन स्थानी, वृषभ अश्वाच्या शक्तीने मी तुला धूपित करतो. यज्ञासाठी तुला, यज्ञाच्या शिरासाठी तुला.

37.10

ऋजवे त्वा ।
साधवे त्वा ।
सुक्षित्यै त्वा ।
मखाय त्वा मखस्य त्वा शीर्ष्णे मखाय त्वा मखस्य त्वा शीर्ष्णे मखाय त्वा मखस्य त्वा शीर्ष्णे ॥ ३७.१० ॥

सरळपणासाठी तुला, सिद्धीसाठी तुला, सुंदर निवासासाठी तुला. यज्ञासाठी तुला, यज्ञाच्या शिरासाठी तुला.

37.11

यमाय त्वा ।
मखाय त्वा ।
सूर्यस्य त्वा तपसे ।
देवस् त्वा सविता मध्वानक्तु ।
पृथिव्याः सꣳस्पृशस् पाहि ।
अर्चिर् असि शोचिर् असि तपो ऽसि ॥ ३७.११ ॥

यमासाठी तुला. यज्ञासाठी तुला. सूर्याच्या तापासाठी तुला. देव सविता तुला मधाने अभिषिक्त करो. पृथ्वीच्या स्पर्शांपासून रक्षण कर. तू ज्वाला आहेस; तू तेज आहेस; तू तप आहेस.

37.12

अनाधृष्टा पुरस्ताद् अग्नेर् आधिपत्य ऽ आयुर् मे दाः ।
पुत्रवती दक्षिणत ऽ इन्द्रस्याधिपत्ये प्रजां मे दाः ।
सुषदा पश्चाद् देवस्य सवितुर् आधिपत्ये चक्षुर् मे दाः ।
आस्रुतिर् उत्तरतो धातुर् आधिपत्ये रायस्पोषं मे दाः ।
विधृतिर् उपरिष्टाद् बृहस्पतेर् आधिपत्ये ऽ ओजो मे दाः ।
विश्वाभ्यो मा नाष्ट्राभ्यस् पाहि ।
मनोर् अश्वासि ॥ ३७.१२ ॥

पूर्वेस अग्नीच्या आधिपत्यात, हे अनाधृष्टे, मला आयुष्य दे. दक्षिणेस इंद्राच्या आधिपत्यात, हे पुत्रवती, मला संतती दे. पश्चिमेस देव सवितृच्या आधिपत्यात, हे सुषदा, मला दृष्टी दे. उत्तरेस धात्याच्या आधिपत्यात, हे आस्रुती, मला धनपोषण दे. वरती बृहस्पतीच्या आधिपत्यात, हे विधृती, मला ओज दे. सर्व नाशांपासून माझे रक्षण कर. तू मनूचा अश्व आहेस.

37.13

स्वाहा मरुद्भिः परि श्रीयस्व ।
दिवः सꣳस्पृशस् पाहि ।
मधु मधु मधु ॥ ३७.१३ ॥

स्वाहा. मरुतांसह सभोवती परिपक्व हो. द्युलोकाच्या स्पर्शांपासून रक्षण कर. मध, मध, मध.

37.14

गर्भो देवानां पिता मतीनां पतिः प्रजानाम् ।
सं देवो देवेन सवित्रा गत सꣳ सूर्येण रोचते ॥ ३७.१४ ॥

देवांचा गर्भ, देवांचा पिता, विचारांचा पती, प्रजांचा स्वामी. देव देव सवितेसह एकत्र गेला; सूर्यासह तो झळकतो.

37.15

सम् अग्निर् अग्निना गत सं दैवेन सवित्रा सꣳ सूर्येणारोचिष्ट ।
स्वाहा सम् अग्निस् तपसा गत सं दैव्येन सवित्रा सꣳ सूर्येणारूरुचत ॥ ३७.१५ ॥

अग्नी अग्नीशी एकरूप होऊन, दैव सवितृशी एकरूप होऊन, सूर्याशी एकरूप होऊन प्रकाशला. स्वाहा. अग्नी तपाशी एकरूप होऊन, दैव्य सवितृशी एकरूप होऊन, सूर्याशी एकरूप होऊन अत्यंत तेजस्वी झाला.

37.16

धर्ता दिवो वि भाति तपसस् पृथिव्यां धर्ता देवो देवानाम् अमर्त्यस् तपोजाः ।
वाचम् अस्मे नि यच्छ देवायुवम् ॥ ३७.१६ ॥

द्युलोकाचा धारक तपाने पृथ्वीवर प्रकाशतो; देवांमध्ये धारण करणारा देव अमर्त्य आहे, तपापासून जन्मलेला. देवांची इच्छा करणारी वाणी आमच्यासाठी स्थिर कर.

37.17

अपश्यं गोपाम् अनिपद्यमानम् आ च परा च पथिभिश् चरन्तम् ।
स सध्रीचीः स विषूचीर् वसान ऽ आ वरीवर्त्ति भुवनेष्व् अन्तः ॥ ३७.१७ ॥

नाश न पावणाऱ्या रक्षकाला मी पाहिले; तो मार्गांद्वारे इकडेतिकडे संचार करतो. एकत्र जाणाऱ्यांना आणि वेगळे जाणाऱ्यांना धारण करून तो लोकांमध्ये फिरतो.

37.18

विश्वासां भुवां पते विश्वस्य मनसस् पते विश्वस्य वचसस् पते सर्वस्य वचसस् पते ।
देवश्रुत् त्वं देव घर्म देवो देवान् पाहि ।
अत्र प्रावीर् अनु वां देववीतये ।
मधु माध्वीभ्यां मधु माधूचीभ्याम् ॥ ३७.१८ ॥

सर्व प्राण्यांच्या स्वामी, सर्व मनाच्या स्वामी, सर्व वाणीच्या स्वामी, सर्वांच्या वाणीच्या स्वामी. देवांचे ऐकणारा तू, हे देव घर्मा, देव होऊन देवांचे रक्षण कर. येथे देवांच्या आनंदासाठी तुम्हा दोघांच्या अनुषंगाने रक्षण कर. मधुसह माध्वींसह, मधुसह माधूचींसह.