ऋग्वेद · सूक्त 1.100
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.100.1
स यो वृषा॒ वृष्ण्ये॑भिः॒ समो॑का म॒हो दि॒वः पृ॑थि॒व्याश्च॑ स॒म्राट् ।
स॒ती॒नस॑त्वा॒ हव्यो॒ भरे॑षु म॒रुत्वा॑न्नो भव॒त्विन्द्र॑ ऊ॒ती ॥
जो वृषभ असून वृषभ-सदृश शूर सहचरांसह एकाच निवासात राहतो, महान द्युलोक व पृथ्वी यांचा सम्राट आहे — युद्धांत आवाहन करण्यायोग्य, सामर्थ्यवान इंद्र मरुतांसह आमच्या रक्षणासाठी असो.
1.100.2
यस्याना॑प्तः॒ सूर्य॑स्येव॒ यामो॒ भरे॑भरे वृत्र॒हा शुष्मो॒ अस्ति॑ ।
वृष॑न्तमः॒ सखि॑भिः॒ स्वेभि॒रेवै॑र्म॒रुत्वा॑न्नो भव॒त्विन्द्र॑ ऊ॒ती ॥
सूर्यासारखी ज्याची अप्रतिहत गती आहे, प्रत्येक युद्धात वृत्रहन्ता असा ज्याचा पराक्रम आहे — अत्यंत वीर्यवान तो आपल्या सखे आणि आपल्या कर्मांसह आहे; मरुतांसह इंद्र आमच्या रक्षणासाठी असो.
1.100.3
दि॒वो न यस्य॒ रेत॑सो॒ दुघा॑नाः॒ पन्था॑सो॒ यन्ति॒ शव॒साप॑रीताः ।
त॒रद्द्वे॑षाः सास॒हिः पौंस्ये॑भिर्म॒रुत्वा॑न्नो भव॒त्विन्द्र॑ ऊ॒ती ॥
आकाशाचे वीर्य (पाऊस) दोहताना, ज्याच्या सामर्थ्याने वेढलेले मार्ग वाहतात; वैर दूर करणारा, विजयी तो पौरुषांनी — मरुतांसह इंद्र आमच्या रक्षणासाठी असो.
1.100.4
सो अङ्गि॑रोभि॒रङ्गि॑रस्तमो भू॒द्वृषा॒ वृष॑भिः॒ सखि॑भिः॒ सखा॒ सन् ।
ऋ॒ग्मिभि॑र्ऋ॒ग्मी गा॒तुभि॒र्ज्येष्ठो॑ म॒रुत्वा॑न्नो भव॒त्विन्द्र॑ ऊ॒ती ॥
तो अंगिरसांसह अत्यंत अंगिरस झाला; वृषभांसह वृषभ, सख्यांसह सखा होऊन, स्तोत्रवंतांसह स्तुत्य, मार्गवंतांसह सर्वश्रेष्ठ — मरुतांसह इंद्र आमच्या रक्षणासाठी असो.
1.100.5
स सू॒नुभि॒र्न रु॒द्रेभि॒र्ऋभ्वा॑ नृ॒षाह्ये॑ सास॒ह्वाँ अ॒मित्रा॑न् ।
सनी॑ळेभिः श्रव॒स्या॑नि॒ तूर्व॑न्म॒रुत्वा॑न्नो भव॒त्विन्द्र॑ ऊ॒ती ॥
तो ऋभूंप्रमाणे पुत्रांसह, रुद्रांसह आहे; मानवी संघर्षात शत्रूंवर विजय मिळवणारा; नेत्यांसह कीर्तिदायक धनांसाठी वेगाने धावणारा — मरुतांसह इंद्र आमच्या रक्षणासाठी असो.
1.100.6
स म॑न्यु॒मीः स॒मद॑नस्य क॒र्तास्माके॑भि॒र्नृभिः॒ सूर्यं॑ सनत् ।
अ॒स्मिन्नह॒न्त्सत्प॑तिः पुरुहू॒तो म॒रुत्वा॑न्नो भव॒त्विन्द्र॑ ऊ॒ती ॥
तो क्रोधी आहे, आनंदाचा (सोममदाचा) कर्ता; आमच्या माणसांसह त्याने सूर्य मिळवला; या दिवशी सत्याचा स्वामी, अत्यंत आवाहित — मरुतांसह इंद्र आमच्या रक्षणासाठी असो.
1.100.7
तमू॒तयो॑ रणय॒ञ्च्छूर॑सातौ॒ तं क्षेम॑स्य क्षि॒तयः॑ कृण्वत॒ त्राम् ।
स विश्व॑स्य क॒रुण॑स्येश॒ एको॑ म॒रुत्वा॑न्नो भव॒त्विन्द्र॑ ऊ॒ती ॥
ती मदते युद्धात त्याला हाक मारतात; वस्त्या संरक्षणासाठी त्याला रक्षक करतात. सर्वांचा एकटाच स्वामी तो दयाळू आहे. मरुतांसह इंद्र आमच्या मदतीसाठी आमचा होवो.
1.100.8
तम॑प्सन्त॒ शव॑स उत्स॒वेषु॒ नरो॒ नर॒मव॑से॒ तं धना॑य ।
सो अ॒न्धे चि॒त्तम॑सि॒ ज्योति॑र्विदन्म॒रुत्वा॑न्नो भव॒त्विन्द्र॑ ऊ॒ती ॥
उत्सवांमध्ये शक्तीसाठी माणसे त्याला मिळवतात; नर नरासाठी, मदतीसाठी आणि धनासाठी त्याला. तो अंधारातही प्रकाश मिळवतो. मरुतांसह इंद्र आमच्या मदतीसाठी आमचा होवो.
1.100.9
स स॒व्येन॑ यमति॒ व्राध॑तश्चि॒त्स द॑क्षि॒णे संगृ॑भीता कृ॒तानि॑ ।
स की॒रिणा॑ चि॒त्सनि॑ता॒ धना॑नि म॒रुत्वा॑न्नो भव॒त्विन्द्र॑ ऊ॒ती ॥
तो डाव्या हाताने शत्रूंना रोखतो; उजव्या हातात एकत्र केलेली कर्मे धरतो. वीरासोबतही तो धन देणारा आहे. मरुतांसह इंद्र आमच्या मदतीसाठी आमचा होवो.
1.100.10
स ग्रामे॑भिः॒ सनि॑ता॒ स रथे॑भिर्वि॒दे विश्वा॑भिः कृ॒ष्टिभि॒र्न्व॑द्य ।
स पौंस्ये॑भिरभि॒भूरश॑स्तीर्म॒रुत्वा॑न्नो भव॒त्विन्द्र॑ ऊ॒ती ॥
तो वस्त्यांसह धन देणारा आहे; रथांसह सापडतो. सर्व मानवी प्रयत्नांसह तो आज प्रकट होवो. पराक्रमाच्या कर्मांनी तो विजेता आहे, शत्रूंच्या हल्ल्यांना हरवणारा. मरुतांसह इंद्र आमच्या मदतीसाठी आमचा होवो.
1.100.11
स जा॒मिभि॒र्यत्स॒मजा॑ति मी॒ळ्हे अजा॑मिभिर्वा पुरुहू॒त एवैः॑ ।
अ॒पां तो॒कस्य॒ तन॑यस्य जे॒षे म॒रुत्वा॑न्नो भव॒त्विन्द्र॑ ऊ॒ती ॥
तो नातेवाईकांसह युद्धात एकत्र येतो तेव्हा, किंवा नातेवाईक नसलेल्यांसह, किंवा बहुजनांनी आवाहलेल्या, कर्मांसह—पाण्यांच्या, संततीच्या व वंशजाच्या विजयात. मरुतांसह इंद्र आमच्या मदतीसाठी आमचा होवो.
1.100.12
स व॑ज्र॒भृद्द॑स्यु॒हा भी॒म उ॒ग्रः स॒हस्र॑चेताः श॒तनी॑थ॒ ऋभ्वा॑ ।
च॒म्री॒षो न शव॑सा॒ पाञ्च॑जन्यो म॒रुत्वा॑न्नो भव॒त्विन्द्र॑ ऊ॒ती ॥
तो वज्रधारी, दस्यूंचा संहारक, भयंकर, उग्र आहे; हजार विचारांचा, शंभर मार्गदर्शनांचा, ऋभूंसारखा निपुण. बलवान बैलाप्रमाणे आपल्या बळाने तो पाच जनांचा स्वामी आहे. मरुतांसह इंद्र आमच्या मदतीसाठी आमचा होवो.
1.100.13
तस्य॒ वज्रः॑ क्रन्दति॒ स्मत्स्व॒र्षा दि॒वो न त्वे॒षो र॒वथः॒ शिमी॑वान् ।
तं स॑चन्ते स॒नय॒स्तं धना॑नि म॒रुत्वा॑न्नो भव॒त्विन्द्र॑ ऊ॒ती ॥
त्याचे वज्र गर्जते; स्वर्गातून जन्मलेले, आकाशाच्या तेजासारखे, वेगवान रथ असलेले, अंकुश धारण करणारे. त्यालाच दाने अनुसरतात, त्यालाच संपत्ती; मरुतांसह इंद्र आमच्या रक्षणासाठी आमच्या पाठीशी असो.
1.100.14
यस्याज॑स्रं॒ शव॑सा॒ मान॑मु॒क्थं प॑रिभु॒जद्रोद॑सी वि॒श्वतः॑ सीम् ।
स पा॑रिष॒त्क्रतु॑भिर्मन्दसा॒नो म॒रुत्वा॑न्नो भव॒त्विन्द्र॑ ऊ॒ती ॥
ज्याच्या सामर्थ्याने अखंड महिमा आणि स्तुती दोन्ही लोकांना सर्व बाजूंनी वेढतात, तो कर्मांनी आनंदित होऊन पार नेवो; मरुतांसह इंद्र आमच्या रक्षणासाठी आमच्या पाठीशी असो.
1.100.15
न यस्य॑ दे॒वा दे॒वता॒ न मर्ता॒ आप॑श्च॒न शव॑सो॒ अन्त॑मा॒पुः ।
स प्र॒रिक्वा॒ त्वक्ष॑सा॒ क्ष्मो दि॒वश्च॑ म॒रुत्वा॑न्नो भव॒त्विन्द्र॑ ऊ॒ती ॥
ज्याच्या सामर्थ्याचा अंत देवांना, देवत्वाला, मर्त्यांना, जलांना पोहोचला नाही; तो आपल्या बलाने पृथ्वी आणि द्युलोकापेक्षा श्रेष्ठ आहे; मरुतांसह इंद्र आमच्या रक्षणासाठी आमच्या पाठीशी असो.
1.100.16
रो॒हिच्छ्या॒वा सु॒मदं॑शुर्लला॒मीर्द्यु॒क्षा रा॒य ऋ॒ज्राश्व॑स्य ।
वृष॑ण्वन्तं॒ बिभ्र॑ती धू॒र्षु रथं॑ म॒न्द्रा चि॑केत॒ नाहु॑षीषु वि॒क्षु ॥
लाल, पांढरी, सुंदर किरणांनी चमकणारी, तेजस्वी उषा ऋजाश्वाच्या संपत्तीसाठी प्रकट होऊन, वृषभवर्णाचा रथ जोखडात धारण करून, नहुषांमध्ये आनंददायी रूपाने दिसली.
1.100.17
ए॒तत्त्यत्त॑ इन्द्र॒ वृष्ण॑ उ॒क्थं वा॑र्षागि॒रा अ॒भि गृ॑णन्ति॒ राधः॑ ।
ऋ॒ज्राश्वः॒ प्रष्टि॑भिरम्ब॒रीषः॑ स॒हदे॑वो॒ भय॑मानः सु॒राधाः॑ ॥
हे इंद्रा, हे वृषभ (वीर्यवान) तुझ्यासाठी स्तोत्र आहे; वार्षागिर संपत्तीची स्तुती करतात. ऋजाश्व अंकुशांसह, अंबरीष, सहदेव, भयभीत होऊन, सुराधस् (उदार) — हे सर्व हे गातात.
1.100.18
दस्यू॒ञ्च्छिम्यूं॑श्च पुरुहू॒त एवै॑र्ह॒त्वा पृ॑थि॒व्यां शर्वा॒ नि ब॑र्हीत् ।
सन॒त्क्षेत्रं॒ सखि॑भिः श्वि॒त्न्येभिः॒ सन॒त्सूर्यं॒ सन॑द॒पः सु॒वज्रः॑ ॥
दस्यूंना आणि शिम्यूंना, हे बहुजनांनी आवाहिलेल्या इंद्रा, तू आपल्या कर्मांनी मारून, बाणाने पृथ्वीवर पाडलेस; सखे आणि तेजस्वींसह क्षेत्र जिंकलेस, सूर्य जिंकलास, जल जिंकलेस — वज्रधारी सुवज्र.
1.100.19
वि॒श्वाहेन्द्रो॑ अधिव॒क्ता नो॑ अस्तु॒ अप॑रिह्वृताः सनुयाम॒ वाज॑म् ।
तन्नो॑ मि॒त्रो वरु॑णो मामहन्ता॒मदि॑तिः॒ सिन्धुः॑ पृथि॒वी उ॒त द्यौः ॥
इंद्र सदैव आमचा मध्यस्थ असो; अडथळ्याविना आम्ही धन जिंकू. मित्र आणि वरुण, अदिती, सिंधू, पृथिवी आणि द्यौ ते आम्हाला देवोत.