ઋગ્વેદ · સૂક્ત 1.162
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.162.1
मा नो॑ मि॒त्रो वरु॑णो अर्य॒मायुरिन्द्र॑ ऋभु॒क्षा म॒रुतः॒ परि॑ ख्यन् ।
यद्वा॒जिनो॑ दे॒वजा॑तस्य॒ सप्तेः॑ प्रव॒क्ष्यामो॑ वि॒दथे॑ वी॒र्या॑णि ॥
મિત્ર, વરુણ, અર્યમા, આયુ, ઇન્દ્ર, ઋભુક્ષા અને મરુતો અમને છોડે નહીં; દેવજાત, સપ્તરૂપ વાજી (અશ્વ)ના વીરકર્મો અમે સભામાં પ્રગટ કરીશું.
1.162.2
यन्नि॒र्णिजा॒ रेक्ण॑सा॒ प्रावृ॑तस्य रा॒तिं गृ॑भी॒तां मु॑ख॒तो नय॑न्ति ।
सुप्रा॑ङ॒जो मेम्य॑द्वि॒श्वरू॑प इन्द्रापू॒ष्णोः प्रि॒यमप्ये॑ति॒ पाथः॑ ॥
દોરીઓથી ઢાંકેલા તે અશ્વને આગળથી પકડીને લઈ જતાં, તેજસ્વી અજન્મા અજ સર્વરૂપ થઈ ગર્જના કરતો ઇન્દ્ર અને પૂષનના પ્રિય માર્ગે પહોંચે છે.
1.162.3
ए॒ष छागः॑ पु॒रो अश्वे॑न वा॒जिना॑ पू॒ष्णो भा॒गो नी॑यते वि॒श्वदे॑व्यः ।
अ॒भि॒प्रियं॒ यत्पु॑रो॒ळाश॒मर्व॑ता॒ त्वष्टेदे॑नं सौश्रव॒साय॑ जिन्वति ॥
સર્વ દેવોનો આ બકરો અશ્વ અને વાજી સાથે પૂષનના ભાગરૂપે આગળ લઈ જવાય છે; અર્વન્ (અશ્વ) સાથે પ્રિય પુરોડાશને ત્વષ્ટા સૌશ્રવસ માટે તેને પ્રેરે છે.
1.162.4
यद्ध॑वि॒ष्य॑मृतु॒शो दे॑व॒यानं॒ त्रिर्मानु॑षाः॒ पर्यश्वं॒ नय॑न्ति ।
अत्रा॑ पू॒ष्णः प्र॑थ॒मो भा॒ग ए॑ति य॒ज्ञं दे॒वेभ्यः॑ प्रतिवे॒दय॑न्न॒जः ॥
મનુષ્યો ઋતુ અનુસાર દેવયાન માર્ગ માટે હવિષ્યને અશ્વની આસપાસ ત્રણ વાર લઈ જાય છે, ત્યારે અહીં પૂષનનો પ્રથમ ભાગ આગળ વધે છે; અજ દેવોને યજ્ઞની ઘોષણા કરતો જાય છે.
1.162.5
होता॑ध्व॒र्युराव॑या अग्निमि॒न्धो ग्रा॑वग्रा॒भ उ॒त शंस्ता॒ सुवि॑प्रः ।
तेन॑ य॒ज्ञेन॒ स्व॑रंकृतेन॒ स्वि॑ष्टेन व॒क्षणा॒ आ पृ॑णध्वम् ॥
હોતા અને અધ્વર્યુ, તમે બંને અગ્નિને પ્રજ્વલિત કરો; ગ્રાવગ્રાભ અને શંસ્તા સુવિપ્ર પણ આવો. તે સ્વરંકૃત યજ્ઞથી, સારી રીતે સંપન્ન થયેલા યજ્ઞથી, અમારી સ્તુતિઓ પૂર્ણ કરો.
1.162.6
यू॒प॒व्र॒स्का उ॒त ये यू॑पवा॒हाश्च॒षालं॒ ये अ॑श्वयू॒पाय॒ तक्ष॑ति ।
ये चार्व॑ते॒ पच॑नं स॒म्भर॑न्ति उ॒तो तेषा॑म॒भिगू॑र्तिर्न इन्वतु ॥
યૂપ કાપનારા અને યૂપ વહન કરનારા, અશ્વયૂપ માટે ચષાલ બનાવનારા, અર્વન્ માટે પાક એકઠો કરનારા — તેમની અભિગૂર્તિ (સહાય) અમને પ્રસન્ન કરે.
1.162.7
उप॒ प्रागा॑त्सु॒मन्मे॑ऽधायि॒ मन्म॑ दे॒वाना॒माशा॒ उप॑ वी॒तपृ॑ष्ठः ।
अन्वे॑नं॒ विप्रा॒ ऋष॑यो मदन्ति दे॒वानां॑ पु॒ष्टे च॑कृमा सु॒बन्धु॑म् ॥
આ મંત્ર દેવોની દિશાઓ તરફ પહોંચ્યો; મારા માટે અનુકૂળ રીતે સ્થાપિત થયો, વિસ્તૃત પીઠવાળા અશ્વની નજીક. તેની પાછળ વિપ્રો અને ઋષિઓ આનંદ કરે છે; દેવોની પુષ્ટિ માટે અમે આ સુબંધુ અશ્વને સારી રીતે બાંધ્યો છે.
1.162.8
यद्वा॒जिनो॒ दाम॑ सं॒दान॒मर्व॑तो॒ या शी॑र्ष॒ण्या॑ रश॒ना रज्जु॑रस्य ।
यद्वा॑ घास्य॒ प्रभृ॑तमा॒स्ये॑ तृणं॒ सर्वा॒ ता ते॒ अपि॑ दे॒वेष्व॑स्तु ॥
અશ્વના જે બંધન, લગામ, માથાની પટ્ટી અને દોરડું, તેનું દોરડું, અને તેના મુખમાં મૂકેલો ઘાસનો ભાગ—તે બધું તારા માટે દેવોમાં પણ રહે.
1.162.9
यदश्व॑स्य क्र॒विषो॒ मक्षि॒काश॒ यद्वा॒ स्वरौ॒ स्वधि॑तौ रि॒प्तमस्ति॑ ।
यद्धस्त॑योः शमि॒तुर्यन्न॒खेषु॒ सर्वा॒ ता ते॒ अपि॑ दे॒वेष्व॑स्तु ॥
અશ્વના બળવાન શરીરની જે માખીઓ, સ્વરુ અને સ્વધિતિમાં જે અવશેષ, કાપનારના બે હાથમાં જે છે, નખમાં જે છે—તે બધું તારા માટે દેવોમાં પણ રહે.
1.162.10
यदूव॑ध्यमु॒दर॑स्याप॒वाति॒ य आ॒मस्य॑ क्र॒विषो॑ ग॒न्धो अस्ति॑ ।
सु॒कृ॒ता तच्छ॑मि॒तारः॑ कृण्वन्तू॒त मेधं॑ शृत॒पाकं॑ पचन्तु ॥
ઉદરમાંથી જે ભાગ પડે છે, કાચા માંસની જે ગંધ છે, તેને કાપનારા સારી રીતે કરે; અને મેધ તથા ઘીમાં પકાવેલો નૈવેદ્ય તેઓ રાંધે.
1.162.11
यत्ते॒ गात्रा॑द॒ग्निना॑ प॒च्यमा॑नाद॒भि शूलं॒ निह॑तस्याव॒धाव॑ति ।
मा तद्भूम्या॒मा श्रि॑ष॒न्मा तृणे॑षु दे॒वेभ्य॒स्तदु॒शद्भ्यो॑ रा॒तम॑स्तु ॥
અગ્નિમાં પકાતી વખતે તારા અંગમાંથી, વીંધાયેલાના શૂળમાંથી જે ભાગી જાય છે—તે જમીન પર ન પડે, ઘાસમાં ન પડે; તે દેવો અને ઉષાઓને દાન થાય.
1.162.12
ये वा॒जिनं॑ परि॒पश्य॑न्ति प॒क्वं य ई॑मा॒हुः सु॑र॒भिर्निर्ह॒रेति॑ ।
ये चार्व॑तो मांसभि॒क्षामु॒पास॑त उ॒तो तेषा॑म॒भिगू॑र्तिर्न इन्वतु ॥
જે પાકેલા અશ્વને ચારેબાજુથી જુએ છે, જે કહે છે 'સુગંધિત છે, કાઢો', અને જે અશ્વના માંસ-નૈવેદ્યની સેવા કરે છે—તેમનો ભાગ અમને મળે.
1.162.13
यन्नीक्ष॑णं माँ॒स्पच॑न्या उ॒खाया॒ या पात्रा॑णि यू॒ष्ण आ॒सेच॑नानि ।
ऊ॒ष्म॒ण्या॑पि॒धाना॑ चरू॒णाम॒ङ्काः सू॒नाः परि॑ भूष॒न्त्यश्व॑म् ॥
માંસ રાંધવાના વાસણનાં બહારનાં પાત્રો, રસ રેડવાનાં પાત્રો, વરાળ નીકળતાં ઢાંકણાં, રાંધેલા ભાગોના કૂંડા અને પુત્ર સમાન દંડો — એ અશ્વને શણગારે છે.
1.162.14
नि॒क्रम॑णं नि॒षद॑नं वि॒वर्त॑नं॒ यच्च॒ पड्बी॑श॒मर्व॑तः ।
यच्च॑ प॒पौ यच्च॑ घा॒सिं ज॒घास॒ सर्वा॒ ता ते॒ अपि॑ दे॒वेष्व॑स्तु ॥
અશ્વનું બહાર નીકળવું, બેસવું, ફરવું, તેના ખૂરનો ભાગ, તેણે જે પીધું, જે ઘાસ ખાધું — એ બધું તારું; એ દેવોમાં પણ રહે.
1.162.15
मा त्वा॒ग्निर्ध्व॑नयीद्धू॒मग॑न्धि॒र्मोखा भ्राज॑न्त्य॒भि वि॑क्त॒ जघ्रिः॑ ।
इ॒ष्टं वी॒तम॒भिगू॑र्तं॒ वष॑ट्कृतं॒ तं दे॒वासः॒ प्रति॑ गृभ्ण॒न्त्यश्व॑म् ॥
ધુમાડાની ગંધવાળો અગ્નિ તને ગર્જાવે નહીં, ચમકતું વાસણ પણ તને બાળે નહીં; યજ્ઞ કરાયેલા, છાંટાયેલા, વષટ્કારથી અર્પિત એ અશ્વને દેવો સ્વીકારે છે.
1.162.16
यदश्वा॑य॒ वास॑ उपस्तृ॒णन्ति॑ अधीवा॒सं या हिर॑ण्यान्यस्मै ।
सं॒दान॒मर्व॑न्तं॒ पड्बी॑शं प्रि॒या दे॒वेष्वा या॑मयन्ति ॥
ઘોડા માટે જ્યારે તેઓ વસ્ત્રો અને ઉપરનું ઓઢણ, તથા તેના માટે સોનાના અલંકારો પાથરે છે, ત્યારે બાંધેલા, પગબંધવાળા ઘોડાને પ્રિય બનાવીને તેઓ દેવો પાસે લઈ જાય છે.
1.162.17
यत्ते॑ सा॒दे मह॑सा॒ शूकृ॑तस्य॒ पार्ष्ण्या॑ वा॒ कश॑या वा तु॒तोद॑ ।
स्रु॒चेव॒ ता ह॒विषो॑ अध्व॒रेषु॒ सर्वा॒ ता ते॒ ब्रह्म॑णा सूदयामि ॥
તારા આસન પર, સુરચિત યજ્ઞના બળથી, તને એડીથી કે ચાબુકથી જે કંઈ મારવામાં આવ્યું હોય, તે બધું હવિની સ્રુકની જેમ મંત્રથી હું તારા માટે ઠીક કરું છું.
1.162.18
चतु॑स्त्रिंशद्वा॒जिनो॑ दे॒वब॑न्धो॒र्वङ्क्री॒रश्व॑स्य॒ स्वधि॑तिः॒ समे॑ति ।
अच्छि॑द्रा॒ गात्रा॑ व॒युना॑ कृणोत॒ परु॑ष्परुरनु॒घुष्या॒ वि श॑स्त ॥
વાજી અને દેવબંધુ ઘોડાના ચોત્રીસ વળેલા ભાગોને, તેની કુહાડી એક પછી એક જોડે છે. તેના અંગોને વાયુ સાથે છિદ્રરહિત રાખો; દરેક સાંધો અલગ કરીને વહેંચી દો.
1.162.19
एक॒स्त्वष्टु॒रश्व॑स्या विश॒स्ता द्वा य॒न्तारा॑ भवत॒स्तथ॑ ऋ॒तुः ।
या ते॒ गात्रा॑णामृतु॒था कृ॒णोमि॒ ताता॒ पिण्डा॑नां॒ प्र जु॑होम्य॒ग्नौ ॥
ત્વષ્ટાના અશ્વનો એક જ વિશસ્તા; ઋતુ પ્રમાણે બે યંતા થાય છે. તારાં અંગોમાંથી ઋતુક્રમે જે હું કરું છું, તે પિંડોની અગ્નિમાં આહુતિ આપું છું.
1.162.20
मा त्वा॑ तपत्प्रि॒य आ॒त्मापि॒यन्तं॒ मा स्वधि॑तिस्त॒न्व॑ आ ति॑ष्ठिपत्ते ।
मा ते॑ गृ॒ध्नुर॑विश॒स्ताति॒हाय॑ छि॒द्रा गात्रा॑ण्य॒सिना॒ मिथू॑ कः ॥
પ્રિય આત્મા, જતા તને પીડા ન આપે; સ્વધિતિ તારા શરીર પર ન ટકે. લોભી, જે વિશસ્તા નથી તે, તારા અંગોને તલવારથી છિદ્રિત કરી અલગ ન કરે.
1.162.21
न वा उ॑ ए॒तन्म्रि॑यसे॒ न रि॑ष्यसि दे॒वाँ इदे॑षि प॒थिभिः॑ सु॒गेभिः॑ ।
हरी॑ ते॒ युञ्जा॒ पृष॑ती अभूता॒मुपा॑स्थाद्वा॒जी धु॒रि रास॑भस्य ॥
તું મરતો નથી, નાશ પામતો નથી; સારા માર્ગોથી દેવો પાસે જાય છે. તારા બે લાલ ઘોડા જોડાઈને બે ટપકાંવાળા થયા; વેગવાન ઘોડો ગધેડાના ધૂંસરા પાસે ઊભો રહ્યો.
1.162.22
सु॒गव्यं॑ नो वा॒जी स्वश्व्यं॑ पुं॒सः पु॒त्राँ उ॒त वि॑श्वा॒पुषं॑ र॒यिम् ।
अ॒ना॒गा॒स्त्वं नो॒ अदि॑तिः कृणोतु क्ष॒त्रं नो॒ अश्वो॑ वनतां ह॒विष्मा॑न् ॥
અમને સારી ગાયો અને વેગવાન સારા ઘોડાઓથી યુક્ત ધન આપ; મનુષ્યોના પુત્રો અને સર્વ-પોષક ધન આપ. અદિતિ અમને શરીરહાનિ વિનાના બનાવે; અમને બળ આપે, આહુતિવાળો ઘોડો અમને જીત આપે.