ऋग्वेद · सूक्त 5.41
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.41.1
को नु वां॑ मित्रावरुणावृता॒यन्दि॒वो वा॑ म॒हः पार्थि॑वस्य वा॒ दे ।
ऋ॒तस्य॑ वा॒ सद॑सि॒ त्रासी॑थां नो यज्ञाय॒ते वा॑ पशु॒षो न वाजा॑न् ॥
हे मित्रा आणि वरुणा, ऋताचे पालक, द्युलोकातून, महान पृथ्वीतून, किंवा ऋताच्या आसनावरून तुम्हांला कोण आवाहन करील? यज्ञ करणाऱ्यासाठी, पशूंसाठी, किंवा बलधनासाठी तुम्ही आमचे रक्षण करा.
5.41.2
ते नो॑ मि॒त्रो वरु॑णो अर्य॒मायुरिन्द्र॑ ऋभु॒क्षा म॒रुतो॑ जुषन्त ।
नमो॑भिर्वा॒ ये दध॑ते सुवृ॒क्तिं स्तोमं॑ रु॒द्राय॑ मी॒ळ्हुषे॑ स॒जोषाः॑ ॥
ते मित्र, वरुण, अर्यमा, आयू, इंद्र, ऋभुक्षा आणि मरुत आमच्यावर प्रसन्न होवोत. नमस्कारांसह सुंदर स्तुती अर्पण करणाऱ्यांना आणि दाता रुद्रासाठी स्तोत्र ठेवणाऱ्यांना ते एकमनाने स्वीकारोत.
5.41.3
आ वां॒ येष्ठा॑श्विना हु॒वध्यै॒ वात॑स्य॒ पत्म॒न्रथ्य॑स्य पु॒ष्टौ ।
उ॒त वा॑ दि॒वो असु॑राय॒ मन्म॒ प्रान्धां॑सीव॒ यज्य॑वे भरध्वम् ॥
हे अश्विनांनो, यज्ञास योग्य अशा तुम्हांला आवाहन करण्यासाठी, वाऱ्याच्या मार्गात, रथाच्या पोषणात, आणि द्युलोकातून स्वामीसाठी स्तोत्र पुढे आणा; यजमानाला अन्न दिल्याप्रमाणे.
5.41.4
प्र स॒क्षणो॑ दि॒व्यः कण्व॑होता त्रि॒तो दि॒वः स॒जोषा॒ वातो॑ अ॒ग्निः ।
पू॒षा भगः॑ प्रभृ॒थे वि॒श्वभो॑जा आ॒जिं न ज॑ग्मुरा॒श्व॑श्वतमाः ॥
वेगवान, दिव्य, कण्वहोता, त्रित; द्युलोकातून समचित्त वायू आणि अग्नी, पूषा, भग, प्रथम आहुतीत सर्वभोजी — ते स्पर्धेकडे रथ-शर्यतीप्रमाणे गेले, वेगवानांमध्येही अति वेगवान होऊन.
5.41.5
प्र वो॑ र॒यिं यु॒क्ताश्वं॑ भरध्वं रा॒य एषेऽव॑से दधीत॒ धीः ।
सु॒शेव॒ एवै॑रौशि॒जस्य॒ होता॒ ये व॒ एवा॑ मरुतस्तु॒राणा॑म् ॥
हे मरुतांनो, जुंपलेल्या घोड्यांचे धन तुम्ही पुढे आणा. पोषण व रक्षणासाठी बुद्धी तुमच्याकडे ठेवली जावो. दाता औशिजाच्या होत्यासाठी, तुमच्या सहाय्यकांसाठी — हे बलवानांनो, जे तुमचे आहेत — हे मरुतांनो.
5.41.6
प्र वो॑ वा॒युं र॑थ॒युजं॑ कृणुध्वं॒ प्र दे॒वं विप्रं॑ पनि॒तार॑म॒र्कैः ।
इ॒षु॒ध्यव॑ ऋत॒सापः॒ पुरं॑धी॒र्वस्वी॑र्नो॒ अत्र॒ पत्नी॒रा धि॒ये धुः॑ ॥
तुमच्यासाठी रथ जुंपणाऱ्या वायूला पुढे आणा; देवाला, विप्राला, स्तुतींनी शुद्ध करणाऱ्याला. बाण धारण करणारे, ऋताचे पालक, पुरंधी, वसू — येथे आमच्या पत्नी — आमच्या बुद्धीसाठी स्थापित होवोत.
5.41.7
उप॑ व॒ एषे॒ वन्द्ये॑भिः शू॒षैः प्र य॒ह्वी दि॒वश्चि॒तय॑द्भिर॒र्कैः ।
उ॒षासा॒नक्ता॑ वि॒दुषी॑व॒ विश्व॒मा हा॑ वहतो॒ मर्त्या॑य य॒ज्ञम् ॥
हे उषा आणि रात्री, स्तुत्य स्तोत्रे आणि जागवणारे मंत्र घेऊन मी तुमच्याजवळ येतो. सर्व जाणणाऱ्या तुम्ही दोघी मर्त्य माणसासाठी यज्ञ इथे आणता.
5.41.8
अ॒भि वो॑ अर्चे पो॒ष्याव॑तो॒ नॄन्वास्तो॒ष्पतिं॒ त्वष्टा॑रं॒ ररा॑णः ।
धन्या॑ स॒जोषा॑ धि॒षणा॒ नमो॑भि॒र्वन॒स्पतीँ॒रोष॑धी रा॒य एषे॑ ॥
हे पोषक नरांनो, वास्तूचा स्वामी, दाता त्वष्टाची मी स्तुती करतो. धन्य, एकत्रित प्रार्थना नमस्कारांसह वनस्पती व औषधींकडे संपत्तीसाठी.
5.41.9
तु॒जे न॒स्तने॒ पर्व॑ताः सन्तु॒ स्वैत॑वो॒ ये वस॑वो॒ न वी॒राः ।
प॒नि॒त आ॒प्त्यो य॑ज॒तः सदा॑ नो॒ वर्धा॑न्नः॒ शंसं॒ नर्यो॑ अ॒भिष्टौ॑ ॥
आमच्या संततीसाठी पर्वत उत्तम चराऊ कुरणांचे असोत; वसूंसारखे वीर. रक्षक, सहाय्यक, सदैव पूज्य आम्हाला बळ देवो, आमच्या स्तुतीचा नेता, आवाहनात.
5.41.10
वृष्णो॑ अस्तोषि भू॒म्यस्य॒ गर्भं॑ त्रि॒तो नपा॑तम॒पां सु॑वृ॒क्ति ।
गृ॒णी॒ते अ॒ग्निरे॒तरी॒ न शू॒षैः शो॒चिष्के॑शो॒ नि रि॑णाति॒ वना॑ ॥
वृषभाच्या गर्भाची, पृथ्वीत जन्मलेल्याची, उदकांच्या नातवाची मी स्तुती करतो; उत्तम निवास असलेल्या त्रिताने त्याची प्रशंसा केली. पलीकडच्या तीरावरील अग्नी स्तोत्रांनी गायिला जातो; ज्वालाकेश तो अरण्ये जाळतो.
5.41.11
क॒था म॒हे रु॒द्रिया॑य ब्रवाम॒ कद्रा॒ये चि॑कि॒तुषे॒ भगा॑य ।
आप॒ ओष॑धीरु॒त नो॑ऽवन्तु॒ द्यौर्वना॑ गि॒रयो॑ वृ॒क्षके॑शाः ॥
महान रुद्राला आम्ही कसे बोलावे? संपत्तीसाठी, विवेकी भगाला कधी? उदके आणि औषधी आमचे रक्षण करोत; द्युलोक, अरण्ये आणि वृक्षकेश पर्वत.
5.41.12
शृ॒णोतु॑ न ऊ॒र्जां पति॒र्गिरः॒ स नभ॒स्तरी॑याँ इषि॒रः परि॑ज्मा ।
शृ॒ण्वन्त्वापः॒ पुरो॒ न शु॒भ्राः परि॒ स्रुचो॑ बबृहा॒णस्याद्रेः॑ ॥
पोषणाचा स्वामी आमची गीते ऐको; तो आकाशापेक्षाही विस्तृत, गतिमान, व्यापक आहे. उदके ऐकोत, नगरांसारखी तेजस्वी, वाढलेल्या पर्वताच्या दगडी पळ्यांभोवती चमकणारी.
5.41.13
वि॒दा चि॒न्नु म॑हान्तो॒ ये व॒ एवा॒ ब्रवा॑म दस्मा॒ वार्यं॒ दधा॑नाः ।
वय॑श्च॒न सु॒भ्व॑ आव॑ यन्ति क्षु॒भा मर्त॒मनु॑यतं वध॒स्नैः ॥
हे महान दात्यांनो, तुमच्यातील जे एकाकी आहेत त्यांना आम्ही आता जाणू आणि सांगू, धन धारण करणाऱ्यांनो. सुंदर पंखांचे वारेही बांधलेल्या माणसाकडे कंपनासह आणि प्रहारांसह खाली येतात.
5.41.14
आ दैव्या॑नि॒ पार्थि॑वानि॒ जन्मा॒पश्चाच्छा॒ सुम॑खाय वोचम् ।
वर्ध॑न्तां॒ द्यावो॒ गिर॑श्च॒न्द्राग्रा॑ उ॒दा व॑र्धन्ताम॒भिषा॑ता॒ अर्णाः॑ ॥
दैवी आणि पार्थिव जन्म आणि पाणी यांबद्दल उत्तम यज्ञ करणाऱ्यासाठी मी सांगतो. आकाश वाढो, तेजस्वी टोकांच्या स्तुती वाढोत; पाण्यासह विजयी नद्याही वाढोत.
5.41.15
प॒देप॑दे मे जरि॒मा नि धा॑यि॒ वरू॑त्री वा श॒क्रा या पा॒युभि॑श्च ।
सिष॑क्तु मा॒ता म॒ही र॒सा नः॒ स्मत्सू॒रिभि॑र्ऋजु॒हस्त॑ ऋजु॒वनिः॑ ॥
प्रत्येक पावलात माझे म्हातारपण स्थापित झाले आहे. ती रक्षण करणारी आणि शक्तिशाली आहे, संरक्षणांसह. माता, महती, रसमयी आम्हाला चिकटून राहो; ती प्रेरितांसह सरळ हात असलेली आणि सरळ चालवणारी होवो.
5.41.16
क॒था दा॑शेम॒ नम॑सा सु॒दानू॑नेव॒या म॒रुतो॒ अच्छो॑क्तौ॒ प्रश्र॑वसो म॒रुतो॒ अच्छो॑क्तौ ।
मा नोऽहि॑र्बु॒ध्न्यो॑ रि॒षे धा॑द॒स्माकं॑ भूदुपमाति॒वनिः॑ ॥
नमस्काराने उत्तम दात्यांना कसे देऊ? घोड्यांची इच्छा करणाऱ्या मरुतांना आवाहनात; प्रगती देणाऱ्या मरुतांना त्याच आवाहनात. अहि बुध्न्य आम्हाला हानीसाठी देऊ नये; तो आमच्या जवळ आवाहिलेला दाता होवो.
5.41.17
इति॑ चि॒न्नु प्र॒जायै॑ पशु॒मत्यै॒ देवा॑सो॒ वन॑ते॒ मर्त्यो॑ व॒ आ दे॑वासो वनते॒ मर्त्यो॑ वः ।
अत्रा॑ शि॒वां त॒न्वो॑ धा॒सिम॒स्या ज॒रां चि॑न्मे॒ निरृ॑तिर्जग्रसीत ॥
असे आता संततीसाठी आणि पशुधनासाठी, हे देवांनो, मर्त्याने तुम्हाला मिळवावे; मर्त्याने येथे तुम्हाला मिळवावे. येथे कल्याणकारी शरीर आणि धारणशक्ती, याची जरा (म्हातारपण) देखील; निर्ऋती मला कधीही गिळू नये.
5.41.18
तां वो॑ देवाः सुम॒तिमू॒र्जय॑न्ती॒मिष॑मश्याम वसवः॒ शसा॒ गोः ।
सा नः॑ सु॒दानु॑र्मृ॒ळय॑न्ती दे॒वी प्रति॒ द्रव॑न्ती सुवि॒ताय॑ गम्याः ॥
हे वसूंनो, देवांनो, गाईच्या उपदेशाने त्या उत्तेजक, पोषक सुमतीला आम्ही मिळवो. ती उत्तम दात्री, शुद्ध करणारी देवी आहे; आमच्याकडे धावत येऊन कल्याणासाठी येवो.
5.41.19
अ॒भि न॒ इळा॑ यू॒थस्य॑ मा॒ता स्मन्न॒दीभि॑रु॒र्वशी॑ वा गृणातु ।
उ॒र्वशी॑ वा बृहद्दि॒वा गृ॑णा॒नाभ्यू॑र्ण्वा॒ना प्र॑भृ॒थस्या॒योः ॥
यूथाची माता इळा नद्यांसह आमच्याकडे येवो; किंवा उर्वशी आमची स्तुती स्वीकारो. महान तेजस्वी उर्वशी, स्तुती केली जाऊन, प्रमुख आयूवर आपले आवरण पसरो.
5.41.20
सिष॑क्तु न ऊर्ज॒व्य॑स्य पु॒ष्टेः ॥
तिने आम्हांला बल देणाऱ्या पोषणाच्या धारेने सिंचित करावे.