सामवेद · विभाग 2.21
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia
2.21.1816
अ꣢ग्ने꣣ त꣢व꣣ श्र꣢वो꣣ व꣢यो꣣ म꣡हि꣢ भ्राजन्ते अ꣣र्च꣡यो꣢ विभावसो ।
बृ꣡ह꣢द्भानो꣣ श꣡व꣢सा꣣ वा꣡ज꣢मु꣣क्थ्या꣢ꣳ३ द꣡धा꣢सि दा꣣शु꣡षे꣢ कवे ॥ १८१६ ॥
हे अग्ने, तुझी कीर्ती आणि शक्ती महान आहे; तुझ्या ज्वाला तेजाने चमकतात. हे विभावसो, हे महान तेजस्वी, बलाने तू दात्या यजमानाला प्रशंसनीय अन्न देतोस, हे ज्ञानी.
2.21.1817
पा꣣वक꣡व꣢र्चाः शु꣣क्र꣡व꣢र्चा꣣ अ꣡नू꣢नवर्चा꣣ उ꣡दि꣢यर्षि भा꣣नु꣡ना꣢ ।
पु꣣त्रो꣢ मा꣣त꣡रा꣢ वि꣣च꣢र꣣न्नु꣡पा꣢वसि पृ꣣ण꣢क्षि꣣ रो꣡द꣢सी उ꣣भे꣢ ॥ १८१७ ॥
हे पवित्र तेजस्वी, शुक्र तेजस्वी, पूर्ण तेजस्वी, तू आपल्या प्रकाशाने उदयास येतोस. दोन मातांचा (द्यावापृथिवी) पुत्र होऊन संचार करत तू दोन्ही लोक भरतोस.
2.21.1818
ऊ꣡र्जो꣢ नपाज्जातवेदः सुश꣣स्ति꣢भि꣣र्म꣡न्द꣢स्व धी꣣ति꣡भि꣢र्हि꣣तः꣢ ।
त्वे꣢꣫ इषः꣣ सं꣡ द꣢धु꣣र्भू꣡रि꣢वर्षसश्चि꣣त्रो꣡त꣢यो वा꣣म꣡जा꣢ताः ॥ १८१८ ॥
हे ऊर्जेचा नातू, हे जातवेदा, उत्तम स्तुती आणि ध्यानांनी आनंदित हो; यज्ञात स्थापित झालेल्या. तुझ्यात अनेक रूपांचे, अद्भुत साहाय्य करणारे, कल्याणासाठी जन्मलेले यांनी अन्न ठेवले.
2.21.1819
इ꣣रज्य꣡न्न꣢ग्ने प्रथयस्व ज꣣न्तु꣡भि꣢र꣣स्मे꣡ रायो꣢꣯ अमर्त्य ।
स꣡ द꣢र्श꣣त꣢स्य꣣ व꣡पु꣢षो꣣ वि꣡ रा꣢जसि पृ꣣ण꣡क्षि꣢ दर्श꣣तं꣡ क्रतु꣢꣯म् ॥ १८१९ ॥
हे अग्ने, इच्छा करीत माणसांमध्ये आमच्यासाठी धन पसर, हे अमर्त्या. त्या सुंदर रूपाच्या तेजाने तू चमकतोस; सुंदर संकल्प पूर्ण करतोस.
2.21.1820
इ꣣ष्कर्त्ता꣡र꣢मध्व꣣रस्य꣣ प्र꣡चे꣢तसं꣣ क्ष꣡य꣢न्त꣣ꣳ रा꣡ध꣢सो म꣣हः꣢ ।
रा꣣तिं꣢ वा꣣म꣡स्य꣢ सु꣣भ꣡गां꣢ म꣣ही꣢꣯मिषं꣣ द꣡धा꣢सि सान꣣सि꣢ꣳ र꣣यि꣢म् ॥ १८२० ॥
यज्ञाचा प्रवर्तक, प्रज्ञावान, महान धनाचा स्वामी; तुझे दान कल्याणकारी आणि महान आहे. तू अन्न ठेवतोस, जे मिळवण्यायोग्य धन आणि समृद्धी आहे.
2.21.1821
ऋ꣣ता꣡वा꣢नं महि꣣षं꣢ वि꣣श्व꣡द꣢र्शतम꣣ग्नि꣢ꣳ सु꣣म्ना꣡य꣢ दधिरे पु꣣रो꣡ जनाः꣢꣯ ।
श्रु꣡त्क꣢र्णꣳ स꣣प्र꣡थ꣢स्तमं त्वा गि꣣रा꣢꣫ दैव्यं꣣ मा꣡नु꣢षा यु꣣गा꣢ ॥ १८२१ ॥
सत्य आणि सुव्यवस्थेने परिपूर्ण, महान, सर्वांना सुंदर दिसणाऱ्या अग्नीला लोकांनी कृपेसाठी पुढे स्थापले. हे श्रवणकर्णा, सर्वात विस्तृता, तुला वाणीने दैवी आणि मानवी युगांसाठी स्तवतो.
2.21.1822
प्र꣡ सो अ꣢꣯ग्ने꣣ त꣢वो꣣ति꣡भिः꣢ सु꣣वि꣡रा꣢भिस्तरति꣣ वा꣡ज꣢कर्मभिः ।
य꣢स्य꣣ त्व꣡ꣳ स꣣ख्य꣡मावि꣢꣯थ ॥ १८२२ ॥
हे अग्ने, तुझ्या संरक्षणांनी, उत्तम वीरांसह, बलकर्मांनी तो पुढे जातो; ज्याच्या मैत्रीचे तू रक्षण केलेस तो.
2.21.1823
त꣡व꣢ द्र꣣प्सो꣡ नील꣢꣯वान्वा꣣श꣢ ऋ꣣त्वि꣢य꣣ इ꣡न्धा꣢नः सिष्ण꣣वा꣡ द꣢दे ।
त्वं꣢ म꣣ही꣡ना꣢मु꣣ष꣡सा꣢मसि प्रि꣣यः꣢ क्ष꣣पो꣡ वस्तु꣢꣯षु राजसि ॥ १८२३ ॥
तुझा निळा थेंब गर्जतो, वेळेवर पेटून, दृढतेने धरला जातो; तू महान उषांचा प्रिय आहेस; रात्री, उषःकाली तू तेजाने चमकतोस.
2.21.1824
त꣡मोष꣢꣯धीर्दधिरे꣣ ग꣡र्भ꣢मृ꣣त्वि꣢यं꣣ त꣡मापो꣢꣯ अ꣣ग्निं꣡ ज꣢नयन्त मा꣣त꣡रः꣢ ।
त꣡मित्स꣢꣯मा꣣नं꣢ व꣣नि꣡न꣢श्च वी꣣रु꣢धो꣣ऽन्त꣡र्व꣢तीश्च꣣ सु꣡व꣢ते च वि꣣श्व꣡हा꣢ ॥ १८२४ ॥
त्याला औषधींनी ऋतूनुसार गर्भाप्रमाणे धारण केले; त्याला जलमातांनी अग्नीला जन्म दिला. त्यालाच वनवृक्ष आणि वेली, गर्भवती होऊन, सदा प्रसवतात.
2.21.1825
अ꣣ग्नि꣡रिन्द्रा꣢꣯य पवते दि꣣वि꣢ शु꣣क्रो꣡ वि रा꣢꣯जति ।
म꣡हि꣢षीव꣣ वि꣡ जा꣢यते ॥ १८२५ ॥
अग्नी इंद्रासाठी पवित्र होतो; दिव्य लोकात शुद्ध होऊन तो तेजाने चमकतो; महिषीप्रमाणे तो प्रकट होतो.
2.21.1826
यो꣢ जा꣣गा꣢र꣣ त꣡मृचः꣢꣯ कामयन्ते꣣ यो꣢ जा꣣गा꣢र꣣ त꣢मु꣣ सा꣡मा꣢नि यन्ति ।
यो꣢ जा꣣गा꣢र꣣ त꣢म꣣य꣡ꣳ सोम꣢꣯ आह꣣ त꣢वा꣣ह꣡म꣢स्मि स꣣ख्ये꣡ न्यो꣢काः ॥ १८२६ ॥
जो जागतो त्याची ऋचा इच्छा करतात; जो जागतो त्याच्याकडे सामे जातात. जो जागतो त्याला हा सोम म्हणतो: 'तुझ्या मैत्रीत वास करणारा मी.'
2.21.1827
अ꣣ग्नि꣡र्जा꣢गार꣣ त꣡मृचः꣢꣯ कामयन्ते꣣ऽग्नि꣡र्जा꣢गार꣣ त꣢मु꣣ सा꣡मा꣢नि यन्ति ।
अ꣣ग्नि꣡र्जा꣢गार꣣ त꣢म꣣य꣡ꣳ सोम꣢꣯ आह꣣ त꣢वा꣣ह꣡म꣢स्मि स꣣ख्ये꣡ न्यो꣢काः ॥ १८२७ ॥
अग्नी जागा आहे; त्याला ऋचा इच्छितात; अग्नी जागा आहे; त्याच्याकडे सामे जातात. अग्नी जागा आहे; त्याला हा सोम म्हणतो: 'तुझ्या मैत्रीत वास करणारा मी.'
2.21.1828
न꣡मः꣢ स꣣खि꣡भ्यः꣢ पूर्व꣣स꣢द्भ्यो꣣ न꣡मः꣢ साकंनि꣣षे꣡भ्यः꣢ ।
यु꣣ञ्जे꣡ वाच꣢꣯ꣳ श꣣त꣡प꣢दीम् ॥ १८२८ ॥
मित्रांना आणि पूर्वजांना नमस्कार; सोबत बसणाऱ्यांना नमस्कार. शतपदी वाणीला मी जोडतो.
2.21.1829
यु꣣ञ्जे꣡ वाच꣢꣯ꣳ श꣣त꣡प꣢दीं꣣ गा꣡ये꣢ स꣣ह꣡स्र꣢वर्तनि ।
गा꣣यत्रं꣡ त्रैष्टु꣢꣯भं꣣ ज꣡ग꣢त् ॥ १८२९ ॥
शतपदी वाणीला मी जोडतो, सहस्रमार्गी वाणी गातो. गायत्री, त्रिष्टुप् व जगती छंद मी गातो.
2.21.1830
गा꣣य꣡त्रं त्रैष्टु꣢꣯भं꣣ ज꣢ग꣣द्वि꣡श्वा꣢ रू꣣पा꣢णि꣣ स꣡म्भृ꣢ता ।
दे꣣वा꣡ ओका꣢꣯ꣳसि चक्रि꣣रे꣢ ॥ १८३० ॥
गायत्री, त्रिष्टुप् व जगती छंदात सर्व रूपे एकत्र झाली. देवांनी आपली निवासस्थाने तयार केली.
2.21.1831
अ꣣ग्नि꣢उज्योति꣣र्ज्यो꣡ति꣢र꣣ग्नि꣢उन्द्रो꣣ ज्यो꣢ति꣣र्ज्यो꣢ति꣣रि꣡न्द्रः꣢ ।
सू꣢र्यो꣣ ज्यो꣢ति꣣र्ज्यो꣢तिः꣣ सू꣡र्यः꣢ ॥ १८३१ ॥
अग्नी ज्योती, ज्योतीच अग्नी; इंद्र ज्योती, ज्योतीच इंद्र. सूर्य ज्योती, ज्योतीच सूर्य.
2.21.1832
पु꣡न꣢रू꣣र्जा꣡ नि व꣢꣯र्त्तस्व꣣ पु꣡न꣢रग्न इ꣣षा꣡यु꣢षा ।
पु꣡न꣢र्नः पा꣣ह्य꣡ꣳह꣢सः ॥ १८३२ ॥
हे अग्नी, बलासह पुन्हा परत ये; अन्न आणि आयुष्यासह पुन्हा ये. पुन्हा आम्हांला संकटापासून वाचव.
2.21.1833
स꣣ह꣢ र꣣य्या꣡ नि व꣢꣯र्त꣣स्वा꣢ग्ने꣣ पि꣡न्व꣢स्व꣣ धा꣡र꣢या ।
वि꣣श्व꣡प्स्न्या꣢ वि꣣श्व꣢त꣣स्प꣡रि꣢ ॥ १८३३ ॥
हे अग्नी, धनासह परत ये; धारेने आम्हांला भरून टाक. सर्व बाजूंनी विविध रूपांच्या धारेने आम्हांला समृद्ध कर.
2.21.1834
य꣡दि꣢न्द्रा꣣हं꣢꣫ यथा꣣ त्वमीशी꣢꣯य꣣ वस्व꣣ ए꣢क꣣ इ꣢त् ।
स्तो꣣ता꣢ मे꣣ गो꣡स꣢खा स्यात् ॥ १८३४ ॥
हे इंद्रा, मी तुझ्यासारखा एकटाच धनाचा स्वामी झालो असतो, तर माझा स्तोता गाईंचा सखा झाला असता.
2.21.1835
शि꣡क्षे꣢यमस्मै꣣ दि꣡त्से꣢यँ꣣ꣳ श꣡ची꣢पते मनी꣣षि꣡णे꣢ ।
य꣢द꣣हं꣡ गोप꣢꣯तिः꣣ स्या꣢म् ॥ १८३५ ॥
हे शचीपती, मी गायींचा स्वामी झालो तर या मनीषीला मी देईन.
2.21.1836
धे꣣नु꣡ष्ट꣢ इन्द्र सू꣣नृ꣢ता꣣ य꣡ज꣢मानाय सुन्व꣣ते꣢ ।
गा꣡मश्वं꣢꣯ पि꣣प्यु꣡षी꣢ दुहे ॥ १८३६ ॥
हे इंद्रा, तुझी सत्य आणि सुखकर धेनू सोम पिळणाऱ्या यजमानासाठी गाय व अश्व पुष्ट करत दूध देते.
2.21.1837
आ꣢पो꣣ हि꣡ ष्ठा म꣢꣯यो꣣भु꣢व꣣स्ता꣡ न꣢ ऊ꣣र्जे꣡ द꣢धातन ।
म꣣हे꣡ रणा꣢꣯य꣣ च꣡क्ष꣢से ॥ १८३७ ॥
हे जलांनो, तुम्ही सुखदायक आहात; आमच्यासाठी अन्न-बलासाठी, महान आनंदासाठी व दृष्टीसाठी आम्हाला स्थापन करा.
2.21.1838
यो꣡ वः꣢ शि꣣व꣡त꣢मो꣣ र꣢स꣣स्त꣡स्य꣢ भाजयते꣣ह꣡ नः꣢ ।
उ꣣शती꣡रि꣢व मा꣣त꣡रः꣢ ॥ १८३८ ॥
हे जलांनो, तुमचा जो सर्वात कल्याणकारी रस आहे, त्यातील भाग येथे आम्हाला द्या; प्रेम करणाऱ्या मातांप्रमाणे.
2.21.1839
त꣢स्मा꣣ अ꣡रं꣢ गमाम वो꣣ य꣢स्य꣣ क्ष꣡या꣢य꣣ जि꣡न्व꣢थ ।
आ꣡पो꣢ ज꣣न꣡य꣢था च नः ॥ १८३९ ॥
हे जलांनो, ज्या (रसाच्या) निवासासाठी तुम्ही प्रेरणा देता, त्यासाठी आम्ही तुमच्याकडे चांगले येऊ; आम्हाला उत्पन्न करा.
2.21.1840
वा꣢त꣣ आ꣡ वा꣢तु बेष꣣ज꣢ꣳ श꣣म्भु꣡ म꣢यो꣣भु꣡ नो꣢ हृ꣣दे꣢ ।
प्र꣢ न꣣ आ꣡यू꣢ꣳषि तारिषत् ॥ १८४० ॥
हे वायू, आमच्या हृदयासाठी शांती आणि सुख देणारे औषध येथे वाहवा; आमचे आयुष्य वाढव.
2.21.1841
उ꣣त꣡ वा꣢त पि꣣ता꣡सि꣢ न उ꣣त꣢꣫ भ्रातो꣣त꣢ नः꣣ स꣡खा꣢ ।
स꣡ नो꣢ जी꣣वा꣡त꣢वे कृधि ॥ १८४१ ॥
हे वायू, तू आमचा पिता, बंधू आणि मित्र आहेस; आम्हाला जगण्यास समर्थ कर.
2.21.1842
य꣢द꣣दो꣡ वा꣢त ते गृ꣣हे꣢꣣ऽ.ऽमृ꣢तं꣣ नि꣡हि꣢तं꣣ गु꣡हा꣢ ।
त꣡स्य꣢ नो धेहि जी꣣व꣡से꣢ ॥ १८४२ ॥
हे वायू, तुझ्या घरात गुहेत ठेवलेले जे अमृत आहे, ते जगण्यासाठी आम्हाला दे.
2.21.1843
अ꣣भि꣢ वा꣣जी꣢ वि꣣श्व꣡रू꣢पो ज꣣नि꣡त्र꣢ꣳ हिर꣣ण्य꣢यं꣣ बि꣢भ्र꣣द꣡त्क꣢ꣳ सुप꣣र्णः꣢ ।
सू꣡र्य꣢स्य भा꣣नु꣡मृ꣢तु꣣था꣡ वसा꣢꣯नः꣣ प꣡रि꣢ स्व꣣यं꣡ मेध꣢꣯मृ꣣ज्रो꣡ ज꣢जान ॥ १८४३ ॥
वेगवान, सर्वरूप सुपर्णाने सूर्याचे तेज ऋतूनुसार परिधान करून, सुवर्णमय जन्मस्थान धारण करून, स्वतः तेजस्वी बल निर्माण केले.
2.21.1844
अ꣣प्सु꣡ रेतः꣢꣯ शिश्रिये वि꣣श्व꣡रू꣢पं꣣ ते꣡जः꣢ पृथि꣣व्या꣢꣫मधि꣣ य꣡त्स꣢म्ब꣣भू꣡व꣢ ।
अ꣣न्त꣡रि꣢क्षे꣣ स्वं꣡ म꣢हि꣣मा꣢नं꣣ मि꣡मा꣢नः꣣ क꣡नि꣢क्रन्ति꣣ वृ꣢ष्णो꣣ अ꣡श्व꣢स्य꣣ रे꣡तः꣢ ॥ १८४४ ॥
पाण्यात सर्वरूप बीज आश्रय घेते; पृथ्वीवर उत्पन्न झालेले तेज, अंतरिक्षात आपली महिमा मोजत, वृषभ-अश्वाचे बीज गर्जवते.
2.21.1845
अ꣣य꣢ꣳ स꣣ह꣢स्रा꣣ प꣡रि꣢ यु꣣क्ता꣡ वसा꣢꣯नः꣣ सू꣡र्य꣢स्य भा꣣नुं꣢ य꣣ज्ञो꣡ दा꣢धार ।
स꣣हस्रदाः꣡ श꣢त꣣दा꣡ भू꣢रि꣣दा꣡वा꣢ ध꣣र्त्ता꣢ दि꣣वो꣡ भुव꣢꣯नस्य वि꣣श्प꣡तिः꣢ ॥ १८४५ ॥
हा यज्ञ हजारो बंधनांनी युक्त होऊन, सूर्याचे तेज धारण करतो; सहस्रदाता, शतदाता, विपुल दान देणारा, द्युलोक आणि भुवनाचा धारक, प्रजांचा स्वामी.
2.21.1846
ना꣡के꣢ सुप꣣र्ण꣢꣫मुप꣣ य꣡त्पत꣢꣯न्तꣳ हृ꣣दा꣡ वेन꣢꣯न्तो अ꣣भ्य꣡च꣢क्षत त्वा ।
हि꣡र꣢ण्यपक्षं꣣ व꣡रु꣢णस्य दू꣣तं꣢ य꣣म꣢स्य꣣ यो꣡नौ꣢ शकु꣣नं꣡ भु꣢र꣣ण्यु꣢म् ॥ १८४६ ॥
स्वर्गात पंख असलेल्या पक्ष्याप्रमाणे उडणाऱ्या तुला हृदयाने इच्छिणाऱ्यांनी पाहिले. सोनेरी पंखांचा, वरुणाचा दूत, यमाच्या स्थानी असलेला तो चंचल पक्षी.
2.21.1847
ऊ꣣र्ध्वो꣡ ग꣢न्ध꣣र्वो꣢꣫ अधि꣣ ना꣡के꣢ अस्थात्प्र꣣त्य꣢ङ्चि꣣त्रा꣡ बिभ्र꣢꣯द꣣स्या꣡यु꣢धानि ।
व꣡सा꣢नो꣣ अ꣡त्क꣢ꣳ सुर꣣भिं꣢ दृ꣣शे꣢ कꣳ स्वा३र्ण꣡ नाम जनत प्रि꣣या꣡णि꣢ ॥ १८४७ ॥
स्वर्गात उंच गंधर्व उभा राहिला; आपली विचित्र शस्त्रे धारण करून. सुगंधी वस्त्र परिधान करून, दर्शनासाठी, सुखप्रकाशासारखे आपले नाव, प्रिय वस्तू त्याने निर्माण केल्या.
2.21.1848
द्र꣣प्सः꣡ स꣢मु꣣द्र꣢म꣣भि꣡ यज्जिगा꣢꣯ति꣣ प꣢श्य꣣न् गृ꣡ध्र꣢स्य꣣ च꣡क्ष꣢सा꣣ वि꣡ध꣢र्मन् ।
भा꣣नुः꣢ शु꣣क्रे꣡ण꣢ शो꣣चि꣡षा꣢ चका꣣न꣢स्तृ꣣ती꣡ये꣢ चक्रे꣣ र꣡ज꣢सि प्रि꣣या꣡णि꣢ ॥ १८४८ ॥
सोमबिंदू समुद्राकडे जाताना, गिधाडाच्या डोळ्याने पाहत, विशेष धारणेत. तेज शुक्र ज्वालेने चमकत, तिसऱ्या चक्रात व लोकात प्रिय वस्तू मिळवते.