الأوبانيشاد · Bṛhadāraṇyaka 4.3

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

اقرأ مع المعاني

Bṛhadāraṇyaka 4.3.1

(ज्योतिर्ब्राह्मणम्)
जनकं ह वैदेहं याज्ञवल्क्यो जगाम ।
समेनेन वदिष्य इति ।
अथ ह यज्जनकश्च वैदेहो याज्ञवल्क्यश्चाग्निहोत्रे समूदाते ।
तस्मै ह याज्ञवल्क्यो वरं ददौ ।
स ह कामप्रश्नमेव वव्रे ।
तं हास्मै ददौ ।
तं ह सम्राडेव पूर्वः पप्रच्छ ॥ ४.३.१ ॥

فصل النور. ذهب ياجنافالكيا إلى جنكا ملك الفيدهة، مفكراً: «سأتحدث معه». وبينما كان جنكا ملك الفيدهة وياجنافالكيا يتحادثان عند قربان النار، منحه ياجنافالكيا عطية. فلم يختر إلا سؤالاً عن الرغبة، فأُعطيه. ثم بدأ السيد نفسه بالسؤال أولاً.

Bṛhadāraṇyaka 4.3.2

याज्ञवल्क्य किंज्योतिरयं पुरुष इति ।
आदित्यज्योतिः सम्राडिति होवाच ।
आदित्येनैवायं ज्योतिषास्ते पल्ययते कर्म कुरुते विपल्येतीति ।
एवमेवैतद्याज्ञवल्क्य ॥ ४.३.२ ॥

قال جنكا: «يا ياجنافالكيا، بأي نور يكون هذا الإنسان؟» فقال ياجنافالكيا: «الشمس نوره أيها الملك. وبهذا النور من الشمس يجلس، ويتحرك، ويعمل عمله، ثم يعود». فقال جنكا: «يا ياجنافالكيا، الأمر كذلك تماماً».

Bṛhadāraṇyaka 4.3.3

अस्तमित आदित्ये याज्ञवल्क्य किंज्योतिरेवायं पुरुष इति ।
चन्द्रमा एवास्य ज्योतिर्भवतीति ।
चन्द्रमसैवायं ज्योतिषास्ते पल्ययते कर्म कुरुते विपल्येतीति ।
एवमेवैतद्याज्ञवल्क्य ॥ ४.३.३ ॥

يا يَاجْنَفَلْكْيَا، إذا غربت الشمس، فما نور هذا الإنسان؟ يصير القمر نوره. وبنور القمر وحده يجلس ويتحرك ويعمل ويعود. هكذا هو الأمر يا يَاجْنَفَلْكْيَا.

Bṛhadāraṇyaka 4.3.4

अस्तमित आदित्ये याज्ञवल्क्य चन्द्रमस्यस्तमिते किंज्योतिरेवायं पुरुष इति ।
अग्निरेवास्य ज्योतिर्भवतीति ।
अग्निनैव ज्योतिषास्ते पल्ययते कर्म कुरुते विपल्येतीति ।
एवमेवैतद्याज्ञवल्क्य ॥ ४.३.४ ॥

يا يَاجْنَفَلْكْيَا، إذا غربت الشمس وغاب القمر، فما نور هذا الإنسان؟ تصير النار نوره. وبنور النار وحدها يجلس ويتحرك ويعمل ويعود. هكذا هو الأمر يا يَاجْنَفَلْكْيَا.

Bṛhadāraṇyaka 4.3.5

अस्तमित आदित्ये याज्ञवल्क्य चन्द्रमस्यस्तमिते शान्तेऽग्नौ किंज्योतिरेवायं पुरुष इति ।
वागेवास्य ज्योतिर्भवतीति ।
वाचैवायं ज्योतिषास्ते पल्ययते कर्म कुरुते विपल्येति ।
तस्माद्वै सम्राडपि यत्र स्वः पाणिर्न विनिर्ज्ञायतेऽथ यत्र वागुच्चरत्युपैव तत्र न्येतीति ।
एवमेवैतद्याज्ञवल्क्य ॥ ४.३.५ ॥

يا يَاجْنَفَلْكْيَا، إذا غربت الشمس وغاب القمر وانطفأت النار، فما نور هذا الإنسان؟ يصير الكلام نوره. وبنور الكلام وحده يجلس ويتحرك ويعمل ويعود. لذلك أيها الملك، حيث لا يرى الإنسان حتى يده، إذا نُطق الكلام اتجه نحوه. هكذا هو الأمر يا يَاجْنَفَلْكْيَا.

Bṛhadāraṇyaka 4.3.6

अस्तमित आदित्ये याज्ञवल्क्य चन्द्रमस्यस्तमिते शान्तेऽग्नौ शान्तायां वाचि किंज्योतिरेवायं पुरुष इति ।
आत्मैवास्य ज्योतिर्भवतीति ।
आत्मनैवायं ज्योतिषास्ते पल्ययते कर्म कुरुते विपल्येतीति ॥ ४.३.६ ॥

يا يَاجْنَفَلْكْيَا، إذا غربت الشمس وغاب القمر وانطفأت النار وسكن الكلام، فما نور هذا الإنسان؟ تصير الذات (ātman) نوره. وبنور الذات وحدها يجلس ويتحرك ويعمل ويعود.

Bṛhadāraṇyaka 4.3.7

कतम आत्मेति योऽयं विज्ञानमयः प्राणेषु हृद्यन्तर्ज्योतिः पुरुषः ।
स समानः सन्नुभौ लोकावनुसंचरति ध्यायतीव लेलायतीव ।
स हि स्वप्नो भूत्वेमं लोकमतिक्रामति अद्द्. मृत्यो रूपाणि ॥ ४.३.७ ॥

"ما هو الأتمن؟" هو هذا الشخص المكوّن من الوعي، النور الداخلي في القلب بين البرانا. يبقى على حاله، يتنقل في العالمين، كأنه يفكر ويتأرجح. يصير حلماً فيتجاوز هذا العالم وصور الموت.

Bṛhadāraṇyaka 4.3.8

स वा अयं पुरुषो जायमानः शरीरमभिसम्पद्यमानः पाप्मभिः संसृज्यते ।
स उत्क्रामन्म्रियमाणः पाप्मनो विजहाति ॥ ४.३.८ ॥

هذا الشخص حين يولد ويدخل الجسد يرتبط بالشرور، وحين يموت ويرحل يترك الشرور.

Bṛhadāraṇyaka 4.3.9

तस्य वा एतस्य पुरुषस्य द्वे एव स्थाने भवतः ।
इदं च परलोकस्थानं च ।
सन्ध्यं तृतीयं स्वप्नस्थानम् ।
तस्मिन्सन्ध्ये स्थाने तिष्ठनुभे स्थाने पश्यतीदं च परलोकस्थानं च ।
अथ यथाक्रमोऽयं परलोकस्थाने भवति ।
तमाक्रममाक्रम्योभयान् पाप्मन आनन्दांश्च पश्यति ।
स यत्र प्रस्वपित्यस्य लोकस्य सर्वावतो मात्रामपादाय स्वयं विहत्य स्वयं निर्माय स्वेन भासा स्वेन ज्योतिषा प्रस्वपिति ।
अत्रायं पुरुषः स्वयंज्योतिर्भवति ॥ ४.३.९ ॥

لهذا الشخص في الحقيقة حالتان فقط: هذا العالم وحالة العالم الآخر. والحالة الثالثة الوسيطة هي حالة الحلم. وهو واقف في تلك الحالة الوسيطة يرى الحالتين: هذا العالم والعالم الآخر. ثم بالترتيب يحدث هذا في حالة العالم الآخر. وبعد أن يتجاوز ذلك الانتقال يرى الشرور والأفراح معاً. وحيث ينام نوماً عميقاً، يأخذ كل مقدار هذا العالم، ويفنيه بنفسه، ويخلقه بنفسه، وينام بنوره الخاص وإشراقه الخاص. وهنا يصير هذا الشخص مضيئاً بذاته.

Bṛhadāraṇyaka 4.3.10

न तत्र रथा न रथयोगा न पन्थानो भवन्ति ।
अथ रथान् रथयोगान् पथः सृजते ।
न तत्रानन्दा मुदः प्रमुदो भवन्ति ।
अथानन्दान्मुदः प्रमुदः सृजते ।
न तत्र वेशान्ताः पुष्करिण्यः स्रवन्त्यो भवन्ति ।
अथ वेशान्तान् पुष्करिणीः स्रवन्तीः सृजते ।
स हि कर्ता ॥ ४.३.१० ॥

لا توجد هناك عربات، ولا أزواج من الخيل للعربات، ولا طرق. فيخلق حينئذ عربات وأزواجاً للعربات وطرقاً. ولا توجد هناك أفراح، ولا مسرات، ولا مسرات عظيمة. فيخلق حينئذ أفراحاً ومسرات ومسرات عظيمة. ولا توجد هناك بحيرات، ولا بحيرات لوتس، ولا جداول جارية. فيخلق حينئذ بحيرات وبحيرات لوتس وجداول جارية. فإنه حقاً هو الخالق.

Bṛhadāraṇyaka 4.3.11

तदेते श्लोका भवन्ति
स्वप्नेन शारीरमभिप्रहत्यासुप्तः सुप्तानभिचाकशीति ।
शुक्रमादाय पुनरैति स्थानं हिरण्मयःपुरुष एकहंसः ॥ ४.३.११ ॥

وفي هذا هذه الأبيات: بعد أن يغلب الجسد بالحلم، فإن من لا ينام يرى النائمين. يأخذ نوره ويعود من جديد إلى مكانه — ذلك البوروشا الذهبي، البجعة الواحدة.

Bṛhadāraṇyaka 4.3.12

प्राणेन रक्षन्नवरं कुलायं बहिष्कुलायादमृतश्चरित्वा ।
स ईयतेऽमृतो यत्रकामं हिरण्मयः पुरुष एकहंसः ॥ ४.३.१२ ॥

يحمي بالنفَس العش الأدنى (الجسد)، ويتحرك خارج العش، فيذهب ذلك الخالد حيثما شاء — ذلك البوروشا الذهبي الخالد، البجعة الواحدة.

Bṛhadāraṇyaka 4.3.13

स्वप्नान्त उच्चावचमीयमानो रूपाणि देवः कुरुते बहूनि ।
उतेव स्त्रीभिः सह मोदमानो जक्षदुतेवापि भयानि पश्यन् ॥ ४.३.१३ ॥

في نهاية الحلم، يتحرك الإله صعوداً ونزولاً فيصنع أشكالاً كثيرة — كأنه يفرح مع النساء ويضحك، وكأنه يرى المخاوف أيضاً.

Bṛhadāraṇyaka 4.3.14

आराममस्य पश्यन्ति न तं पश्यति कश्चनेति ।
तं नायतं बोधयेदित्याहुः ।
दुर्भिषज्यं हास्मै भवति यमेष न प्रतिपद्यते ।
अथो खल्वाहुर्जागरितदेश एवास्यैस इति ।
यानि ह्येव जाग्रत्पश्यति तानि सुप्त इति ।
अत्रायं पुरुषः स्वयंज्योतिर्भवति ।
सोऽहं भगवते सहस्रं ददामि ।
अत ऊर्ध्वं विमोक्षाय ब्रूहीति ॥ ४.३.१४ ॥

يُرى ملعبه، لكن لا يراه أحد — هكذا يُقال. ويقولون إنه لا ينبغي إيقاظ من يكون ممدوداً مستلقياً. ومن لا يبلغه هذا يصيبه داء لا شفاء له. ويقولون حقاً إن مكانه هو في حالة اليقظة وحدها. وما يراه المرء في اليقظة، فإنه يراه في النوم. وهنا يصير هذا الرجل مضيئاً بذاته. أعطي المحترم ألف بقرة؛ فالآن علّم للتحرر.

Bṛhadāraṇyaka 4.3.15

स वा एष एतस्मिन् संप्रसादे रत्वा चरित्वा दृष्ट्वैव पुण्यं च पापं च पुनः प्रतिन्यायं प्रतियोन्याद्रवति स्वप्नायैव ।
स यत्तत्र किञ्चित्पश्यत्यनन्वागतस्तेन भवति ।
असङ्गो ह्ययं पुरुष इति ।
एवमेवैतत्याज्ञवल्क्य ।
सोऽहं भगवते सहस्रं ददामि ।
अत ऊर्ध्वं विमोक्षायैव ब्रूहीति ॥ ४.३.१५ ॥

بعد أن يتنعّم ويتجوّل في ذلك النوم العميق، وبعد أن يرى الفضيلة والرذيلة، يعود ثانيةً على الطريق نفسه إلى مكان المنشأ، من أجل الحلم فقط. وهناك، مهما رأى، لا يتعلّق به، لأن هذا البوروشا غير متعلّق (asaṅga). يا ياجنافالكيا، إنه كذلك حقاً. أُعطي المبجّل ألف (بقرة). والآن تكلّم من أجل التحرر (vimokṣa) فقط.

Bṛhadāraṇyaka 4.3.16

स वा एष एतस्मिन् स्वप्ने रत्वा चरित्वा दृष्ट्वैव पुण्यं च पापं च पुनः प्रतिन्यायं प्रतियोन्याद्रवति बुद्धान्तायैव ।
स यत्तत्र किञ्चित्पश्यत्यनन्वागतस्तेन भवति ।
असङ्गो ह्ययं पुरुष इति ।
एवमेवैतत्याज्ञवल्क्य ।
सोऽहं भगवते सहस्रं ददामि ।
अत ऊर्ध्वं विमोक्षायैव ब्रूहीति ॥ ४.३.१६ ॥

بعد أن يتنعّم ويتجوّل في ذلك الحلم، وبعد أن يرى الفضيلة والرذيلة، يعود ثانيةً على الطريق نفسه إلى مكان المنشأ، من أجل اليقظة فقط. وهناك، مهما رأى، لا يتعلّق به، لأن هذا البوروشا غير متعلّق (asaṅga). يا ياجنافالكيا، إنه كذلك حقاً. أُعطي المبجّل ألف (بقرة). والآن تكلّم من أجل التحرر (vimokṣa) فقط.

Bṛhadāraṇyaka 4.3.17

स वा एष एतस्मिन् बुद्धान्ते रत्वा चरित्वा दृष्ट्वैव पुण्यं च पापं च पुनः प्रतिन्यायं प्रतियोन्याद्रवति स्वप्नान्तायैव ॥ ४.३.१७ ॥

بعد أن يتنعّم ويتجوّل في حالة اليقظة تلك، وبعد أن يرى الفضيلة والرذيلة، يعود ثانيةً على الطريق نفسه إلى مكان المنشأ، من أجل انتهاء الحلم فقط.

Bṛhadāraṇyaka 4.3.18

तद्यथा महामत्स्य उभे कूले अनुसंचरति पूर्वं चापरं च ।
एवमेवायं पुरुष एतावुभावन्तावनुसंचरति स्वप्नान्तं च बुद्धान्तं च ॥ ४.३.१८ ॥

كما تتحرّك سمكة كبيرة على الضفتين، الأولى والأخيرة، كذلك يتحرّك هذا البوروشا على هذين الطرفين: نهاية الحلم ونهاية اليقظة.

Bṛhadāraṇyaka 4.3.19

तद्यथास्मिन्नाकाशे श्येनो वा सुपर्णो वा विपरिपत्य श्रान्तः संहत्य पक्षौ संलयायैव ध्रियते ।
एवमेवायं पुरुष एतस्मा अन्ताय धवति ।
यत्र सुप्तो न कं चन कामं कामयते न कं चन स्वप्नं पश्यति ॥ ४.३.१९ ॥

كما ينزل الصقر أو النسر بعد أن يحلق في السماء ويتعب، فيطوي جناحيه ويهبط إلى مقره، هكذا يسرع هذا الإنسان نحو تلك الغاية، حيث لا يشتهي وهو نائم أي شهوة ولا يرى أي حلم.

Bṛhadāraṇyaka 4.3.20

ता वा अस्यैता हिता नाम नाड्यो यथा केशः सहस्रधा भिन्नस्तावताणिम्ना तिष्ठन्ति ।
शुक्लस्य नीलस्य पिङ्गलस्य हरितस्य लोहितस्य पूर्णाः ।
अथ यत्रैनं घ्नन्तीव जिनन्तीव हस्तीव विच्छाययति गर्तमिव पतति ।
यदेव जाग्रद्भयं पश्यति तदत्राविद्यया मन्यते ।
अथ यत्र देव इव राजेवाहमेवेदं सर्वोऽस्मीति मन्यते ।
सोऽस्य परमो लोकः ॥ ४.३.२० ॥

تلك العروق المسماة هيتا، المنقسمة إلى ألف جزء كالشعرة، تقف هناك بدقة مماثلة؛ وهي مملوءة بالبيض والأزرق الداكن والأصفر المائل للبني والأخضر والأحمر. فحين يبدو له أن أحدًا يضربه، أو يغلبه، أو أن فيلًا يدوسه، أو أنه يفقد بريقه، أو يسقط في حفرة، فإنه يتصور هنا الخوف الذي رآه في اليقظة بسبب الجهل. وحين يظن، كإله أو ملك، أن «أنا كل هذا»، فذلك عالمه الأعلى.

Bṛhadāraṇyaka 4.3.21

तद्वा अस्यैतदतिच्छन्दोऽपहतपाप्माभयं रूपम् ।
तद्यथा प्रियया स्त्रिया संपरिष्वक्तो न बाह्यं किं चन वेद नान्तरम् ।
एवमेवायं पुरुषः प्राज्ञेनात्मना संपरिष्वक्तो न बाह्यं किं चन वेद नान्तरम् ।
तद्वा अस्यैतदाप्तकाममात्मकाममकामं रूपं शोकान्तरम् ॥ ४.३.२१ ॥

هذه صورته التي تتجاوز كل وزن، خالية من الشر، لا تعرف الخوف. كما أن الرجل المحتضن بقوة من امرأة محبوبة لا يعرف شيئًا من الخارج ولا من الداخل، فكذلك هذا الإنسان المحتضن بالذات العارفة لا يعرف شيئًا من الخارج ولا من الداخل. هذه صورته التي تحققت رغباتها، ورغبتها هي الذات، وهي بلا رغبة، متجاوزة للحزن.

Bṛhadāraṇyaka 4.3.22

अत्र पितापिता भवति मातामाता लोका अलोका देवा अदेवा वेदा अवेदाः ।
अत्र स्तेनोऽस्तेनो भवति भ्रूणहाभ्रूणहा चाण्ड्यालोऽचण्ड्यालः पौल्कसोऽपौल्कसः श्रमणोऽश्रमणस्तापसोऽतापसः ।
अनन्वागतं पुण्येनानन्वागतं पापेन ।
तीर्णो हि तदा सर्वाञ्शोकान् हृदयस्य भवति ॥ ४.३.२२ ॥

هنا، في تلك الحال، يصبح الأب غير أب، والأم غير أم، والعوالم غير عوالم، والآلهة غير آلهة، والفيدا غير فيدا. هنا يصبح اللص غير لص، وقاتل الجنين غير قاتل جنين، والمنبوذ غير منبوذ، وابن الصياد غير ابن صياد، والزاهد غير زاهد، والمتعبد غير متعبد. لا يتبعه الاستحقاق، ولا يتبعه الشر؛ لأنه حينئذ قد عبر جميع أحزان القلب.

Bṛhadāraṇyaka 4.3.23

यद्वै तन्न पश्यति पश्यन् वै तन्न पश्यति ।
न हि द्रष्टुर्दृष्टेर्विपरिलोपो विद्यतेऽविनाशित्वान् ।
न तु तद्द्वितीयमस्ति ततोऽन्यद्विभक्तं यत्पश्येत् ॥ ४.३.२३ ॥

حين لا يرى شيئًا، فإنه وهو يرى لا يرى في الحقيقة. فرؤية الرائي لا تفنى أبدًا، لأنها غير فانية. ولكن ليس هناك شيء ثانٍ منفصل عنه يمكن أن يراه.

Bṛhadāraṇyaka 4.3.24

यद्वै तन्न जिघ्रति जिघ्रन् वै तन्न जिघ्रति ।
न हि घ्रातुर्घ्रातेर्विपरिलोपो विद्यतेऽविनाशित्वात् ।
न तु तद्द्वितीयमस्ति ततोऽन्यद्विभक्तं यज्जिघ्रेत् ॥ ४.३.२४ ॥

حين لا يشم شيئًا، فإنه وهو يشم لا يشم في الحقيقة. فقدرة الشامّ على الشم لا تفنى أبدًا، لأنها غير فانية. ولكن ليس هناك شيء ثانٍ منفصل عنه يمكن أن يشمه.

Bṛhadāraṇyaka 4.3.25

यद्वै तन्न रसयति रसयन् वै तन्न रसयति ।
न हि रसयितू रसयतेर्विपरिलोपो विद्यतेऽविनाशित्वात् ।
न तु तद्द्वितीयमस्ति ततोऽन्यद्विभक्तं यद्रसयेत् ॥ ४.३.२५ ॥

حين لا يذوق شيئًا، فإنه وهو يذوق لا يذوق في الحقيقة. فقدرة الذائق على الذوق لا تفنى أبدًا، لأنها غير فانية. ولكن ليس هناك شيء ثانٍ منفصل عنه يمكن أن يذوقه.

Bṛhadāraṇyaka 4.3.26

यद्वै तन्न वदति वदन् वै तन्न वदति ।
न हि वक्तुर्वक्तेर्विपरिलोपो विद्यतेऽविनाशित्वात् ।
न तु तद्द्वितीयमस्ति ततोऽन्यद्विभक्तं यद्वदेत् ॥ ४.३.२६ ॥

حين لا يتكلم بشيء، فإنه وهو يتكلم لا يتكلم في الحقيقة. فقدرة المتكلم على الكلام لا تفنى أبدًا، لأنها غير فانية. ولكن ليس هناك شيء ثانٍ منفصل عنه يمكن أن يتكلم به.

Bṛhadāraṇyaka 4.3.27

यद्वै तन्न शृणोति शृण्वन् वै तन्न शृणोति ।
न हि श्रोतुः श्रुतेर्विपरिलोपो विद्यतेऽविनाशित्वात् ।
न तु तद्द्वितीयमस्ति ततोऽन्यद्विभक्तं यच्छृणुयात् ॥ ४.३.२७ ॥

ما لا يسمعه المرء، وهو يسمع، لا يسمعه حقًا. فسمع السامع لا يفنى، لأنه غير فانٍ (avināśitva). ولكن ليس ثمة ثانٍ منفصل عنه يمكن أن يسمعه.

Bṛhadāraṇyaka 4.3.28

यद्वै तन्न मनुते मन्वानो वै तन्न मनुते ।
न हि मन्तुर्मतेर्विपरिलोपो विद्यतेऽविनाशित्वात् ।
न तु तद्द्वितीयमस्ति ततोऽन्यद्विभक्तं यन्मन्वीत ॥ ४.३.२८ ॥

ما لا يفكر فيه المرء، وهو يفكر، لا يفكر فيه حقًا. فتفكير المفكر لا يفنى، لأنه غير فانٍ (avināśitva). ولكن ليس ثمة ثانٍ منفصل عنه يمكن أن يفكر فيه.

Bṛhadāraṇyaka 4.3.29

यद्वै तन्न स्पृशति स्पृशन् वै तन्न स्पृशति ।
न हि स्प्रष्टुः स्पृष्टेर्विपरिलोपो विद्यतेऽविनाशित्वात् ।
न तु तद्द्वितीयमस्ति ततोऽन्यद्विभक्तं यत्स्पृशेत् ॥ ४.३.२९ ॥

ما لا يلمسه المرء، وهو يلمس، لا يلمسه حقًا. فلمس اللامس لا يفنى، لأنه غير فانٍ (avināśitva). ولكن ليس ثمة ثانٍ منفصل عنه يمكن أن يلمسه.

Bṛhadāraṇyaka 4.3.30

यद्वै तन्न विजानाति विजानन् वै तन्न विजानाति ।
न हि विज्ञातुर्विज्ञातेर्विपरिलोपो विद्यतेऽविनाशित्वात् ।
न तु तद्द्वितीयमस्ति ततोऽन्यद्विभक्तं यद्विजानीयात् ॥ ४.३.३० ॥

ما لا يعرفه المرء، وهو يعرف، لا يعرفه حقًا. فمعرفة العارف لا تفنى، لأنها غير فانية (avināśitva). ولكن ليس ثمة ثانٍ منفصل عنه يمكن أن يعرفه.

Bṛhadāraṇyaka 4.3.31

यत्र वा अन्यदिव स्यात्तत्रान्योऽन्यत्पश्येदन्योऽन्यज्जिघ्रेदन्योऽन्यद्रसयेदन्योऽन्यद्वदेदन्योऽन्यच्छृणुयादन्योऽन्यन्मन्वीतान्योऽन्यत्स्पृशेदन्योऽन्यद्विजानीयात् ॥ ४.३.३१ ॥

حيث يكون هناك، كأنه، آخر، يرى المرء آخر، ويشم آخر، ويذوق آخر، ويتكلم مع آخر، ويسمع آخر، ويفكر في آخر، ويلمس آخر، ويعرف آخر.

Bṛhadāraṇyaka 4.3.32

सलिल एको द्रष्टाद्वैतो भवति ।
एष ब्रह्मलोकः सम्राट् ।
इति हैनमनुशशास याज्ञवल्क्यः ।
एषास्य परमा गतिः ।
एषास्य परमा संपत् ।
एषोऽस्य परमो लोकः ।
एषोऽस्य परम आनन्दः ।
एतस्यैवानन्दस्यान्यानि भूतानि मात्रामुपजीवन्ति ॥ ४.३.३२ ॥

في الماء يصير الرائي الواحد غير ثنائي. هذا عالم براهمن أيها الملك الأعظم. هكذا علّمه ياجنفالكيا. هذه غايته القصوى، وهذا تحققه الأسمى، وهذا عالمه الأعلى، وهذا نعيمه الأسمى. وعلى مقدار واحد من هذا النعيم نفسه تعيش سائر الكائنات.

Bṛhadāraṇyaka 4.3.33

स यो मनूष्याणां राद्धः समृद्धो भवत्यन्येषामधिपतिः सर्वैर्मानुष्यकैर्भोगैः सम्पन्नतमः स मनुष्याणां परम आनन्दः ।
अथ ये शतं मनुष्याणामानन्दाः स एकः पितॄणां जितलोकानामानन्दः ।
अथ ये शतं पितॄणां जितलोकानामानन्दाः स एको गन्धर्वलोक आनन्दः ।
अथ ये शतं गन्धर्वलोक आनन्दाः स एकः कर्मदेवानामानन्दो ये कर्मणा देवत्वमभिसम्पद्यन्ते ।
अथ ये शतं कर्मदेवानामानन्दाः स एक आजानदेवानामानन्दः ।
यश्च श्रोत्रियोऽवृजिनोऽकामहतः ।
अथ ये शतमाजानदेवानामानन्दाः स एकः प्रजापतिलोक आनन्दः ।
यश्च श्रोत्रियोऽवृजिनोऽकामहतः ।
अथ ये शतं प्रजापतिलोक आनन्दाः स एको ब्रह्मलोक आनन्दः ।
यश्च श्रोत्रियोऽवृजिनोऽकामहतः ।
अथैष एव परम आनन्दः ।
एष ब्रह्मलोकः सम्राट् ।
इति होवाच याज्ञवल्क्यः ।
सोऽहं भगवते सहस्रं ददामि ।
अत ऊर्ध्वं विमोक्षायैव ब्रूहीति ।
अत्र ह याज्ञवल्क्यो बिभयां चकार मेधावी राजा सर्वेभ्यो मान्तेभ्य उदरौत्सीदिति ॥ ४.३.३३ ॥

من يصير بين الناس مزدهرا منتعشا، سيدا على غيره، أوفرهم حظا من جميع لذات البشر، فذلك النعيم الأسمى للناس. ومائة نعيم للبشر هي نعيم واحد للآباء الذين فتحوا العوالم. ومائة نعيم للآباء هي نعيم واحد لعالم الغاندهاروا. ومائة نعيم لعالم الغاندهاروا هي نعيم واحد لآلهة الأعمال، الذين ينالون الألوهية بالفعل. ومائة نعيم لآلهة الأعمال هي نعيم واحد لآلهة الولادة. ومن كان عالما بالفيدا، لا إثم فيه، خاليا من الشهوة ... ومائة نعيم لآلهة الولادة هي نعيم واحد لعالم براجاباتي. ومائة نعيم لعالم براجاباتي هي نعيم واحد لعالم براهمن. وهذا هو النعيم الأسمى حقا. هذا عالم براهمن أيها الملك الأعظم، هكذا قال ياجنفالكيا. وسأعطي الجليل ألفا. والآن فيما بعد ذلك، تكلم للتحرر فقط. وهنا خاف ياجنفالكيا؛ فتجاوز الملك الحكيم جميع العلماء.