Upaniṣads · Bṛhadāraṇyaka 4.3
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Bṛhadāraṇyaka 4.3.1
(ज्योतिर्ब्राह्मणम्)
जनकं ह वैदेहं याज्ञवल्क्यो जगाम ।
समेनेन वदिष्य इति ।
अथ ह यज्जनकश्च वैदेहो याज्ञवल्क्यश्चाग्निहोत्रे समूदाते ।
तस्मै ह याज्ञवल्क्यो वरं ददौ ।
स ह कामप्रश्नमेव वव्रे ।
तं हास्मै ददौ ।
तं ह सम्राडेव पूर्वः पप्रच्छ ॥ ४.३.१ ॥
El capítulo sobre la luz. Yājñavalkya fue hacia Janaka, el rey de Videha, pensando: «Hablaré con él». Cuando Janaka, rey de Videha, y Yājñavalkya conversaban en la ofrenda del fuego, Yājñavalkya le concedió un don. Él eligió solo una pregunta sobre el deseo, y le fue dada. Entonces el soberano mismo preguntó primero.
Bṛhadāraṇyaka 4.3.2
याज्ञवल्क्य किंज्योतिरयं पुरुष इति ।
आदित्यज्योतिः सम्राडिति होवाच ।
आदित्येनैवायं ज्योतिषास्ते पल्ययते कर्म कुरुते विपल्येतीति ।
एवमेवैतद्याज्ञवल्क्य ॥ ४.३.२ ॥
Janaka preguntó: «Yājñavalkya, ¿con qué luz está esta persona?». Yājñavalkya dijo: «El sol es su luz, oh rey. Con esta luz del sol se sienta, se mueve, realiza su trabajo y regresa». Janaka dijo: «Yājñavalkya, es así».
Bṛhadāraṇyaka 4.3.3
अस्तमित आदित्ये याज्ञवल्क्य किंज्योतिरेवायं पुरुष इति ।
चन्द्रमा एवास्य ज्योतिर्भवतीति ।
चन्द्रमसैवायं ज्योतिषास्ते पल्ययते कर्म कुरुते विपल्येतीति ।
एवमेवैतद्याज्ञवल्क्य ॥ ४.३.३ ॥
Yājñavalkya, cuando el sol se ha puesto, ¿cuál es la luz de esta persona? La luna se convierte en su luz. Solo con la luz de la luna se sienta, se mueve, realiza su trabajo y regresa. Así es, Yājñavalkya.
Bṛhadāraṇyaka 4.3.4
अस्तमित आदित्ये याज्ञवल्क्य चन्द्रमस्यस्तमिते किंज्योतिरेवायं पुरुष इति ।
अग्निरेवास्य ज्योतिर्भवतीति ।
अग्निनैव ज्योतिषास्ते पल्ययते कर्म कुरुते विपल्येतीति ।
एवमेवैतद्याज्ञवल्क्य ॥ ४.३.४ ॥
Yājñavalkya, cuando el sol se ha puesto y la luna se ha puesto, ¿cuál es la luz de esta persona? El fuego se convierte en su luz. Solo con la luz del fuego se sienta, se mueve, realiza su trabajo y regresa. Así es, Yājñavalkya.
Bṛhadāraṇyaka 4.3.5
अस्तमित आदित्ये याज्ञवल्क्य चन्द्रमस्यस्तमिते शान्तेऽग्नौ किंज्योतिरेवायं पुरुष इति ।
वागेवास्य ज्योतिर्भवतीति ।
वाचैवायं ज्योतिषास्ते पल्ययते कर्म कुरुते विपल्येति ।
तस्माद्वै सम्राडपि यत्र स्वः पाणिर्न विनिर्ज्ञायतेऽथ यत्र वागुच्चरत्युपैव तत्र न्येतीति ।
एवमेवैतद्याज्ञवल्क्य ॥ ४.३.५ ॥
Yājñavalkya, cuando el sol se ha puesto, la luna se ha puesto y el fuego se ha extinguido, ¿cuál es la luz de esta persona? La palabra se convierte en su luz. Solo con la luz de la palabra se sienta, se mueve, realiza su trabajo y regresa. Por eso, soberano, donde ni la propia mano se distingue, cuando se pronuncia la palabra, el hombre va hacia ella. Así es, Yājñavalkya.
Bṛhadāraṇyaka 4.3.6
अस्तमित आदित्ये याज्ञवल्क्य चन्द्रमस्यस्तमिते शान्तेऽग्नौ शान्तायां वाचि किंज्योतिरेवायं पुरुष इति ।
आत्मैवास्य ज्योतिर्भवतीति ।
आत्मनैवायं ज्योतिषास्ते पल्ययते कर्म कुरुते विपल्येतीति ॥ ४.३.६ ॥
Yājñavalkya, cuando el sol se ha puesto, la luna se ha puesto, el fuego se ha extinguido y la palabra se ha silenciado, ¿cuál es la luz de esta persona? El ātman se convierte en su luz. Solo con la luz del ātman se sienta, se mueve, realiza su trabajo y regresa.
Bṛhadāraṇyaka 4.3.7
कतम आत्मेति योऽयं विज्ञानमयः प्राणेषु हृद्यन्तर्ज्योतिः पुरुषः ।
स समानः सन्नुभौ लोकावनुसंचरति ध्यायतीव लेलायतीव ।
स हि स्वप्नो भूत्वेमं लोकमतिक्रामति अद्द्. मृत्यो रूपाणि ॥ ४.३.७ ॥
"¿Cuál es el ātman?" Es esta persona hecha de conciencia, la luz interior en el corazón entre los prāṇas. Permaneciendo igual, se mueve por ambos mundos, pareciendo pensar y agitarse. Convirtiéndose en sueño, trasciende este mundo y las formas de la muerte.
Bṛhadāraṇyaka 4.3.8
स वा अयं पुरुषो जायमानः शरीरमभिसम्पद्यमानः पाप्मभिः संसृज्यते ।
स उत्क्रामन्म्रियमाणः पाप्मनो विजहाति ॥ ४.३.८ ॥
Esta persona, al nacer y entrar en un cuerpo, se une a los males. Y al partir en la muerte, abandona los males.
Bṛhadāraṇyaka 4.3.9
तस्य वा एतस्य पुरुषस्य द्वे एव स्थाने भवतः ।
इदं च परलोकस्थानं च ।
सन्ध्यं तृतीयं स्वप्नस्थानम् ।
तस्मिन्सन्ध्ये स्थाने तिष्ठनुभे स्थाने पश्यतीदं च परलोकस्थानं च ।
अथ यथाक्रमोऽयं परलोकस्थाने भवति ।
तमाक्रममाक्रम्योभयान् पाप्मन आनन्दांश्च पश्यति ।
स यत्र प्रस्वपित्यस्य लोकस्य सर्वावतो मात्रामपादाय स्वयं विहत्य स्वयं निर्माय स्वेन भासा स्वेन ज्योतिषा प्रस्वपिति ।
अत्रायं पुरुषः स्वयंज्योतिर्भवति ॥ ४.३.९ ॥
Esta persona tiene en verdad solo dos estados: este mundo y el estado del otro mundo. Un tercero, el estado intermedio, es el estado de sueño. Estando en ese estado intermedio, ve ambos estados: este mundo y el otro mundo. Luego, en orden, esto ocurre en el estado del otro mundo. Tras atravesar esa transición, ve tanto los males como las alegrías. Donde duerme profundamente, tomando toda la medida de este mundo, destruyéndolo él mismo y creándolo él mismo, duerme con su propia luz, con su propio resplandor. Aquí esta persona se vuelve autoluminosa.
Bṛhadāraṇyaka 4.3.10
न तत्र रथा न रथयोगा न पन्थानो भवन्ति ।
अथ रथान् रथयोगान् पथः सृजते ।
न तत्रानन्दा मुदः प्रमुदो भवन्ति ।
अथानन्दान्मुदः प्रमुदः सृजते ।
न तत्र वेशान्ताः पुष्करिण्यः स्रवन्त्यो भवन्ति ।
अथ वेशान्तान् पुष्करिणीः स्रवन्तीः सृजते ।
स हि कर्ता ॥ ४.३.१० ॥
No hay carros allí, ni yuntas de carros, ni caminos. Entonces él crea carros, yuntas de carros y caminos. No hay alegrías allí, ni deleites, ni grandes deleites. Entonces él crea alegrías, deleites y grandes deleites. No hay estanques allí, ni estanques de loto, ni corrientes fluyentes. Entonces él crea estanques, estanques de loto y corrientes fluyentes. Pues él es, en verdad, el creador.
Bṛhadāraṇyaka 4.3.11
तदेते श्लोका भवन्ति
स्वप्नेन शारीरमभिप्रहत्यासुप्तः सुप्तानभिचाकशीति ।
शुक्रमादाय पुनरैति स्थानं हिरण्मयःपुरुष एकहंसः ॥ ४.३.११ ॥
Sobre esto hay estos versos: habiendo vencido el cuerpo por medio del sueño, el que no duerme contempla a los que duermen. Tomando su luz, vuelve de nuevo a su lugar — ese puruṣa dorado, el único cisne.
Bṛhadāraṇyaka 4.3.12
प्राणेन रक्षन्नवरं कुलायं बहिष्कुलायादमृतश्चरित्वा ।
स ईयतेऽमृतो यत्रकामं हिरण्मयः पुरुष एकहंसः ॥ ४.३.१२ ॥
Protegiendo el nido inferior (el cuerpo) mediante el prāṇa, moviéndose fuera del nido, aquel inmortal va adonde desea — ese puruṣa dorado e inmortal, el único cisne.
Bṛhadāraṇyaka 4.3.13
स्वप्नान्त उच्चावचमीयमानो रूपाणि देवः कुरुते बहूनि ।
उतेव स्त्रीभिः सह मोदमानो जक्षदुतेवापि भयानि पश्यन् ॥ ४.३.१३ ॥
Al final del sueño, moviéndose en lo alto y en lo bajo, el dios crea muchas formas — como si se regocijara con mujeres, riendo, y como si viera también cosas temibles.
Bṛhadāraṇyaka 4.3.14
आराममस्य पश्यन्ति न तं पश्यति कश्चनेति ।
तं नायतं बोधयेदित्याहुः ।
दुर्भिषज्यं हास्मै भवति यमेष न प्रतिपद्यते ।
अथो खल्वाहुर्जागरितदेश एवास्यैस इति ।
यानि ह्येव जाग्रत्पश्यति तानि सुप्त इति ।
अत्रायं पुरुषः स्वयंज्योतिर्भवति ।
सोऽहं भगवते सहस्रं ददामि ।
अत ऊर्ध्वं विमोक्षाय ब्रूहीति ॥ ४.३.१४ ॥
Se ve su campo de juego, pero nadie lo ve — así se dice. Dicen que no se debe despertar a aquel que yace extendido. Para aquel a quien él no alcanza hay una enfermedad incurable. Y dicen, en efecto, que su lugar está solo en el estado de vigilia. Lo que se ve en la vigilia, eso se ve durmiendo. Aquí esta persona se vuelve autoluminosa. Doy al venerable mil (vacas); ahora habla para la liberación.
Bṛhadāraṇyaka 4.3.15
स वा एष एतस्मिन् संप्रसादे रत्वा चरित्वा दृष्ट्वैव पुण्यं च पापं च पुनः प्रतिन्यायं प्रतियोन्याद्रवति स्वप्नायैव ।
स यत्तत्र किञ्चित्पश्यत्यनन्वागतस्तेन भवति ।
असङ्गो ह्ययं पुरुष इति ।
एवमेवैतत्याज्ञवल्क्य ।
सोऽहं भगवते सहस्रं ददामि ।
अत ऊर्ध्वं विमोक्षायैव ब्रूहीति ॥ ४.३.१५ ॥
Habiendo disfrutado y vagado en ese sueño profundo, habiendo visto el mérito y el demérito, regresa de nuevo, por el mismo camino, al lugar de origen, solo para soñar. Allí, lo que vea, no se apega a ello, pues esta persona es sin apego (asaṅga). Yājñavalkya, así es en verdad. Doy al venerable mil (vacas). Ahora habla solo para la liberación (vimokṣa).
Bṛhadāraṇyaka 4.3.16
स वा एष एतस्मिन् स्वप्ने रत्वा चरित्वा दृष्ट्वैव पुण्यं च पापं च पुनः प्रतिन्यायं प्रतियोन्याद्रवति बुद्धान्तायैव ।
स यत्तत्र किञ्चित्पश्यत्यनन्वागतस्तेन भवति ।
असङ्गो ह्ययं पुरुष इति ।
एवमेवैतत्याज्ञवल्क्य ।
सोऽहं भगवते सहस्रं ददामि ।
अत ऊर्ध्वं विमोक्षायैव ब्रूहीति ॥ ४.३.१६ ॥
Habiendo disfrutado y vagado en ese sueño, habiendo visto el mérito y el demérito, regresa de nuevo, por el mismo camino, al lugar de origen, solo para despertar. Allí, lo que vea, no se apega a ello, pues esta persona es sin apego (asaṅga). Yājñavalkya, así es en verdad. Doy al venerable mil (vacas). Ahora habla solo para la liberación (vimokṣa).
Bṛhadāraṇyaka 4.3.17
स वा एष एतस्मिन् बुद्धान्ते रत्वा चरित्वा दृष्ट्वैव पुण्यं च पापं च पुनः प्रतिन्यायं प्रतियोन्याद्रवति स्वप्नान्तायैव ॥ ४.३.१७ ॥
Habiendo disfrutado y vagado en ese estado de vigilia, habiendo visto el mérito y el demérito, regresa de nuevo, por el mismo camino, al lugar de origen, solo para el fin del sueño.
Bṛhadāraṇyaka 4.3.18
तद्यथा महामत्स्य उभे कूले अनुसंचरति पूर्वं चापरं च ।
एवमेवायं पुरुष एतावुभावन्तावनुसंचरति स्वप्नान्तं च बुद्धान्तं च ॥ ४.३.१८ ॥
Así como un gran pez se mueve entre ambas orillas, la anterior y la posterior, así esta persona se mueve entre ambos extremos, el fin del sueño y el fin de la vigilia.
Bṛhadāraṇyaka 4.3.19
तद्यथास्मिन्नाकाशे श्येनो वा सुपर्णो वा विपरिपत्य श्रान्तः संहत्य पक्षौ संलयायैव ध्रियते ।
एवमेवायं पुरुष एतस्मा अन्ताय धवति ।
यत्र सुप्तो न कं चन कामं कामयते न कं चन स्वप्नं पश्यति ॥ ४.३.१९ ॥
Así como un halcón o un águila, tras volar por el cielo y cansarse, pliega sus alas y desciende hacia su lugar de reposo, así esta persona corre hacia aquel fin, donde, dormido, no desea ningún deseo ni ve ningún sueño.
Bṛhadāraṇyaka 4.3.20
ता वा अस्यैता हिता नाम नाड्यो यथा केशः सहस्रधा भिन्नस्तावताणिम्ना तिष्ठन्ति ।
शुक्लस्य नीलस्य पिङ्गलस्य हरितस्य लोहितस्य पूर्णाः ।
अथ यत्रैनं घ्नन्तीव जिनन्तीव हस्तीव विच्छाययति गर्तमिव पतति ।
यदेव जाग्रद्भयं पश्यति तदत्राविद्यया मन्यते ।
अथ यत्र देव इव राजेवाहमेवेदं सर्वोऽस्मीति मन्यते ।
सोऽस्य परमो लोकः ॥ ४.३.२० ॥
Esas nadis llamadas hitā, divididas en mil partes como un cabello, permanecen allí igual de sutiles; están llenas de blanco, azul oscuro, leonado, verde y rojo. Cuando le parece que alguien lo golpea, lo vence, un elefante lo pisotea, le quita el brillo, cae en un hoyo, entonces el temor que ve en la vigilia lo toma aquí por ignorancia. Y cuando piensa, como un dios o un rey, «yo soy todo esto», ése es su mundo supremo.
Bṛhadāraṇyaka 4.3.21
तद्वा अस्यैतदतिच्छन्दोऽपहतपाप्माभयं रूपम् ।
तद्यथा प्रियया स्त्रिया संपरिष्वक्तो न बाह्यं किं चन वेद नान्तरम् ।
एवमेवायं पुरुषः प्राज्ञेनात्मना संपरिष्वक्तो न बाह्यं किं चन वेद नान्तरम् ।
तद्वा अस्यैतदाप्तकाममात्मकाममकामं रूपं शोकान्तरम् ॥ ४.३.२१ ॥
Esta es su forma más allá de todo metro, libre del mal, sin temor. Así como un hombre abrazado estrechamente por una mujer amada no sabe nada de fuera ni de dentro, así esta persona, abrazada por el ser de la conciencia, no sabe nada de fuera ni de dentro. Esta es su forma, cuyos deseos están cumplidos, cuyo deseo es el ser, sin deseo, más allá del dolor.
Bṛhadāraṇyaka 4.3.22
अत्र पितापिता भवति मातामाता लोका अलोका देवा अदेवा वेदा अवेदाः ।
अत्र स्तेनोऽस्तेनो भवति भ्रूणहाभ्रूणहा चाण्ड्यालोऽचण्ड्यालः पौल्कसोऽपौल्कसः श्रमणोऽश्रमणस्तापसोऽतापसः ।
अनन्वागतं पुण्येनानन्वागतं पापेन ।
तीर्णो हि तदा सर्वाञ्शोकान् हृदयस्य भवति ॥ ४.३.२२ ॥
Aquí, en ese estado, un padre deja de ser padre, una madre deja de ser madre, los mundos dejan de ser mundos, los dioses dejan de ser dioses, los Vedas dejan de ser Vedas. Aquí un ladrón deja de ser ladrón, un matador de embriones deja de serlo, un chandala deja de ser chandala, un paulkasa deja de serlo, un asceta deja de ser asceta, un penitente deja de ser penitente. No le sigue el mérito, ni le sigue el mal; pues entonces ha cruzado más allá de todas las penas del corazón.
Bṛhadāraṇyaka 4.3.23
यद्वै तन्न पश्यति पश्यन् वै तन्न पश्यति ।
न हि द्रष्टुर्दृष्टेर्विपरिलोपो विद्यतेऽविनाशित्वान् ।
न तु तद्द्वितीयमस्ति ततोऽन्यद्विभक्तं यत्पश्येत् ॥ ४.३.२३ ॥
Cuando no ve nada, entonces, aunque ve, en verdad no ve. Pues la visión del vidente nunca se destruye, porque es imperecedera. Pero no hay una segunda cosa, distinta de él, que pueda ver.
Bṛhadāraṇyaka 4.3.24
यद्वै तन्न जिघ्रति जिघ्रन् वै तन्न जिघ्रति ।
न हि घ्रातुर्घ्रातेर्विपरिलोपो विद्यतेऽविनाशित्वात् ।
न तु तद्द्वितीयमस्ति ततोऽन्यद्विभक्तं यज्जिघ्रेत् ॥ ४.३.२४ ॥
Cuando no huele nada, entonces, aunque huele, en verdad no huele. Pues la capacidad de oler del que huele nunca se destruye, porque es imperecedera. Pero no hay una segunda cosa, distinta de él, que pueda oler.
Bṛhadāraṇyaka 4.3.25
यद्वै तन्न रसयति रसयन् वै तन्न रसयति ।
न हि रसयितू रसयतेर्विपरिलोपो विद्यतेऽविनाशित्वात् ।
न तु तद्द्वितीयमस्ति ततोऽन्यद्विभक्तं यद्रसयेत् ॥ ४.३.२५ ॥
Cuando no saborea nada, entonces, aunque saborea, en verdad no saborea. Pues la capacidad de gustar del que saborea nunca se destruye, porque es imperecedera. Pero no hay una segunda cosa, distinta de él, que pueda saborear.
Bṛhadāraṇyaka 4.3.26
यद्वै तन्न वदति वदन् वै तन्न वदति ।
न हि वक्तुर्वक्तेर्विपरिलोपो विद्यतेऽविनाशित्वात् ।
न तु तद्द्वितीयमस्ति ततोऽन्यद्विभक्तं यद्वदेत् ॥ ४.३.२६ ॥
Cuando no dice nada, entonces, aunque habla, en verdad no habla. Pues la capacidad de hablar del que habla nunca se destruye, porque es imperecedera. Pero no hay una segunda cosa, distinta de él, que pueda decir.
Bṛhadāraṇyaka 4.3.27
यद्वै तन्न शृणोति शृण्वन् वै तन्न शृणोति ।
न हि श्रोतुः श्रुतेर्विपरिलोपो विद्यतेऽविनाशित्वात् ।
न तु तद्द्वितीयमस्ति ततोऽन्यद्विभक्तं यच्छृणुयात् ॥ ४.३.२७ ॥
Aquello que uno no oye, aunque esté oyendo, en verdad no lo oye. Pues el oír del oyente no se pierde, porque es indestructible (avināśitva). Pero no hay un segundo, separado de ello, que pudiera oír.
Bṛhadāraṇyaka 4.3.28
यद्वै तन्न मनुते मन्वानो वै तन्न मनुते ।
न हि मन्तुर्मतेर्विपरिलोपो विद्यतेऽविनाशित्वात् ।
न तु तद्द्वितीयमस्ति ततोऽन्यद्विभक्तं यन्मन्वीत ॥ ४.३.२८ ॥
Aquello que uno no piensa, aunque esté pensando, en verdad no lo piensa. Pues el pensar del pensador no se pierde, porque es indestructible (avināśitva). Pero no hay un segundo, separado de ello, que pudiera pensar.
Bṛhadāraṇyaka 4.3.29
यद्वै तन्न स्पृशति स्पृशन् वै तन्न स्पृशति ।
न हि स्प्रष्टुः स्पृष्टेर्विपरिलोपो विद्यतेऽविनाशित्वात् ।
न तु तद्द्वितीयमस्ति ततोऽन्यद्विभक्तं यत्स्पृशेत् ॥ ४.३.२९ ॥
Aquello que uno no toca, aunque esté tocando, en verdad no lo toca. Pues el tocar del que toca no se pierde, porque es indestructible (avināśitva). Pero no hay un segundo, separado de ello, que pudiera tocar.
Bṛhadāraṇyaka 4.3.30
यद्वै तन्न विजानाति विजानन् वै तन्न विजानाति ।
न हि विज्ञातुर्विज्ञातेर्विपरिलोपो विद्यतेऽविनाशित्वात् ।
न तु तद्द्वितीयमस्ति ततोऽन्यद्विभक्तं यद्विजानीयात् ॥ ४.३.३० ॥
Aquello que uno no conoce, aunque esté conociendo, en verdad no lo conoce. Pues el conocer del conocedor no se pierde, porque es indestructible (avināśitva). Pero no hay un segundo, separado de ello, que pudiera conocer.
Bṛhadāraṇyaka 4.3.31
यत्र वा अन्यदिव स्यात्तत्रान्योऽन्यत्पश्येदन्योऽन्यज्जिघ्रेदन्योऽन्यद्रसयेदन्योऽन्यद्वदेदन्योऽन्यच्छृणुयादन्योऽन्यन्मन्वीतान्योऽन्यत्स्पृशेदन्योऽन्यद्विजानीयात् ॥ ४.३.३१ ॥
Donde hay, por así decirlo, otro, uno ve a otro, huele a otro, saborea a otro, habla con otro, escucha a otro, piensa en otro, toca a otro y conoce a otro.
Bṛhadāraṇyaka 4.3.32
सलिल एको द्रष्टाद्वैतो भवति ।
एष ब्रह्मलोकः सम्राट् ।
इति हैनमनुशशास याज्ञवल्क्यः ।
एषास्य परमा गतिः ।
एषास्य परमा संपत् ।
एषोऽस्य परमो लोकः ।
एषोऽस्य परम आनन्दः ।
एतस्यैवानन्दस्यान्यानि भूतानि मात्रामुपजीवन्ति ॥ ४.३.३२ ॥
En el agua, el vidente que es uno se vuelve no dual. Este es el mundo de Brahman, oh rey soberano. Así le instruyó Yājñavalkya. Esta es su meta suprema, este es su logro supremo, este es su mundo supremo, esta es su bienaventuranza suprema. Sobre una sola medida de esta misma bienaventuranza viven otros seres.
Bṛhadāraṇyaka 4.3.33
स यो मनूष्याणां राद्धः समृद्धो भवत्यन्येषामधिपतिः सर्वैर्मानुष्यकैर्भोगैः सम्पन्नतमः स मनुष्याणां परम आनन्दः ।
अथ ये शतं मनुष्याणामानन्दाः स एकः पितॄणां जितलोकानामानन्दः ।
अथ ये शतं पितॄणां जितलोकानामानन्दाः स एको गन्धर्वलोक आनन्दः ।
अथ ये शतं गन्धर्वलोक आनन्दाः स एकः कर्मदेवानामानन्दो ये कर्मणा देवत्वमभिसम्पद्यन्ते ।
अथ ये शतं कर्मदेवानामानन्दाः स एक आजानदेवानामानन्दः ।
यश्च श्रोत्रियोऽवृजिनोऽकामहतः ।
अथ ये शतमाजानदेवानामानन्दाः स एकः प्रजापतिलोक आनन्दः ।
यश्च श्रोत्रियोऽवृजिनोऽकामहतः ।
अथ ये शतं प्रजापतिलोक आनन्दाः स एको ब्रह्मलोक आनन्दः ।
यश्च श्रोत्रियोऽवृजिनोऽकामहतः ।
अथैष एव परम आनन्दः ।
एष ब्रह्मलोकः सम्राट् ।
इति होवाच याज्ञवल्क्यः ।
सोऽहं भगवते सहस्रं ददामि ।
अत ऊर्ध्वं विमोक्षायैव ब्रूहीति ।
अत्र ह याज्ञवल्क्यो बिभयां चकार मेधावी राजा सर्वेभ्यो मान्तेभ्य उदरौत्सीदिति ॥ ४.३.३३ ॥
Quien se vuelve próspero y floreciente entre los hombres, señor de otros, el más plenamente dotado de todos los placeres humanos, ese es la bienaventuranza suprema de los hombres. Cien bienaventuranzas humanas son una bienaventuranza de los padres que han conquistado mundos. Cien bienaventuranzas de los padres son una bienaventuranza del mundo de los gandharvas. Cien bienaventuranzas del mundo de los gandharvas son una bienaventuranza de los dioses por obras, que alcanzan la divinidad por la acción. Cien bienaventuranzas de los dioses por obras son una bienaventuranza de los dioses por nacimiento. Quien es versado en el Veda, sin pecado y libre de deseo ... cien bienaventuranzas de los dioses por nacimiento son una bienaventuranza del mundo de Prajāpati. Cien bienaventuranzas del mundo de Prajāpati son una bienaventuranza del mundo de Brahman. Esta es en verdad la bienaventuranza suprema. Este es el mundo de Brahman, oh rey soberano, así dijo Yājñavalkya. Yo daré al venerable mil. Ahora, más allá de esto, habla solo para la liberación. Aquí Yājñavalkya tuvo miedo; el rey sabio superó a todos los eruditos.
Bṛhadāraṇyaka 4.3.34
स वा एष एतस्मिन् स्वप्नान्ते रत्वा चरित्वा दृष्ट्वैव पुण्यं च पापं च पुनः प्रतिन्यायं प्रतियोन्याद्रवति बुद्धान्तायैव ॥ ४.३.३४ ॥
Él, en efecto, habiéndose deleitado y movido en el fin de este sueño, habiendo visto el mérito y el demérito, vuelve corriendo de la misma manera hacia aquel útero, solo hasta el fin de la vigilia.
Bṛhadāraṇyaka 4.3.35
तद्यथानः सुसमाहितमुत्सर्जं यायादेवमेवायं शारीर आत्मा प्राज्ञेनात्मनान्वारूढ उत्सर्जं याति ।
यत्रैतदूर्ध्वोच्छ्वासी भवति ॥ ४.३.३५ ॥
Así como un hombre, plenamente recogido, se marcha, así este ātman encarnado, llevado por el ātman sabio, parte; entonces su aliento se vuelve ascendente.
Bṛhadāraṇyaka 4.3.36
स यत्रायमणिमानं न्येति जरया वोपतपता वाणिमानं निगच्छति ।
तद्यथाम्रं वोदुम्बरं वा पिप्पलं वा बन्धनात्प्रमुच्यते ।
एवमेवायं पुरुष एभ्योऽङ्गेभ्यः संप्रमुच्य पुनः प्रतिन्यायं प्रतियोन्याद्रवति प्राणायैव ॥ ४.३.३६ ॥
Cuando alcanza la sutileza, por la vejez o por el calor de la fiebre, alcanza la sutileza. Así como un mango, un higo o un fruto del pipal se desprende de su pedúnculo, así esta persona, plenamente liberada de estos miembros, vuelve a correr por el mismo camino hacia el lugar de origen, hacia el prāṇa.
Bṛhadāraṇyaka 4.3.37
तद्यथा राजानमायन्तमुग्राः प्रत्येनसः सूतग्रामण्योऽन्नैः पानैरवसथैः प्रतिकल्पन्तेऽयमायात्ययमागच्छतीति ।
एवं हैवंविदं सर्वाणि भूतानि प्रतिकल्पन्त इदं ब्रह्मायातीदमागच्छतीति ॥ ४.३.३७ ॥
Así como los oficiales severos, los aurigas y los jefes de aldea preparan comida, bebida y alojamiento para un rey que se acerca, diciendo 'Viene, llega', así para quien sabe de este modo todos los seres se preparan, diciendo: 'Brahman viene, brahman llega aquí'.
Bṛhadāraṇyaka 4.3.38
तद्यथा राजानं प्रयियासन्तमुग्राः प्रत्येनसः सूतग्रामण्योऽभिसमायन्ति ।
एवमेवेममात्मानमन्तकाले सर्वे प्राणा अभिसमायन्ति ।
यत्रैतदूर्ध्वोच्छ्वासी भवति ॥ ४.३.३८ ॥
Así como los oficiales severos, los aurigas y los jefes de aldea se reúnen alrededor de un rey que está por partir, así en el momento de la muerte todos los prāṇas se reúnen alrededor de este ātman; entonces su aliento se vuelve ascendente.