Upaniṣaden · Bṛhadāraṇyaka 4.3
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Bṛhadāraṇyaka 4.3.1
(ज्योतिर्ब्राह्मणम्)
जनकं ह वैदेहं याज्ञवल्क्यो जगाम ।
समेनेन वदिष्य इति ।
अथ ह यज्जनकश्च वैदेहो याज्ञवल्क्यश्चाग्निहोत्रे समूदाते ।
तस्मै ह याज्ञवल्क्यो वरं ददौ ।
स ह कामप्रश्नमेव वव्रे ।
तं हास्मै ददौ ।
तं ह सम्राडेव पूर्वः पप्रच्छ ॥ ४.३.१ ॥
Das Kapitel über das Licht. Yājñavalkya ging zu Janaka, dem König der Videha, in der Absicht: »Mit ihm will ich sprechen.« Als Janaka, der König der Videha, und Yājñavalkya beim Feueropfer miteinander sprachen, gewährte Yājñavalkya ihm einen Wunsch. Er wählte nur eine Frage über das Begehren, und sie wurde ihm gegeben. Da fragte der Herrscher selbst zuerst.
Bṛhadāraṇyaka 4.3.2
याज्ञवल्क्य किंज्योतिरयं पुरुष इति ।
आदित्यज्योतिः सम्राडिति होवाच ।
आदित्येनैवायं ज्योतिषास्ते पल्ययते कर्म कुरुते विपल्येतीति ।
एवमेवैतद्याज्ञवल्क्य ॥ ४.३.२ ॥
Janaka fragte: »Yājñavalkya, durch welches Licht ist diese Person?« Yājñavalkya sprach: »Die Sonne ist ihr Licht, o König. Durch dieses Sonnenlicht sitzt er, bewegt sich, verrichtet sein Werk und kehrt zurück.« Janaka sprach: »Yājñavalkya, so ist es wahrlich.«
Bṛhadāraṇyaka 4.3.3
अस्तमित आदित्ये याज्ञवल्क्य किंज्योतिरेवायं पुरुष इति ।
चन्द्रमा एवास्य ज्योतिर्भवतीति ।
चन्द्रमसैवायं ज्योतिषास्ते पल्ययते कर्म कुरुते विपल्येतीति ।
एवमेवैतद्याज्ञवल्क्य ॥ ४.३.३ ॥
Yājñavalkya, wenn die Sonne untergegangen ist, was ist das Licht dieses Menschen? Der Mond wird sein Licht. Nur durch das Mondlicht sitzt er, geht umher, verrichtet sein Werk und kehrt zurück. So ist es, Yājñavalkya.
Bṛhadāraṇyaka 4.3.4
अस्तमित आदित्ये याज्ञवल्क्य चन्द्रमस्यस्तमिते किंज्योतिरेवायं पुरुष इति ।
अग्निरेवास्य ज्योतिर्भवतीति ।
अग्निनैव ज्योतिषास्ते पल्ययते कर्म कुरुते विपल्येतीति ।
एवमेवैतद्याज्ञवल्क्य ॥ ४.३.४ ॥
Yājñavalkya, wenn die Sonne untergegangen und der Mond untergegangen ist, was ist das Licht dieses Menschen? Das Feuer wird sein Licht. Nur durch das Feuerlicht sitzt er, geht umher, verrichtet sein Werk und kehrt zurück. So ist es, Yājñavalkya.
Bṛhadāraṇyaka 4.3.5
अस्तमित आदित्ये याज्ञवल्क्य चन्द्रमस्यस्तमिते शान्तेऽग्नौ किंज्योतिरेवायं पुरुष इति ।
वागेवास्य ज्योतिर्भवतीति ।
वाचैवायं ज्योतिषास्ते पल्ययते कर्म कुरुते विपल्येति ।
तस्माद्वै सम्राडपि यत्र स्वः पाणिर्न विनिर्ज्ञायतेऽथ यत्र वागुच्चरत्युपैव तत्र न्येतीति ।
एवमेवैतद्याज्ञवल्क्य ॥ ४.३.५ ॥
Yājñavalkya, wenn die Sonne untergegangen, der Mond untergegangen und das Feuer erloschen ist, was ist das Licht dieses Menschen? Die Rede wird sein Licht. Nur durch das Licht der Rede sitzt er, geht umher, verrichtet sein Werk und kehrt zurück. Deshalb, Herrscher, wo man nicht einmal die eigene Hand erkennt, dorthin geht der Mensch, wenn die Rede ertönt. So ist es, Yājñavalkya.
Bṛhadāraṇyaka 4.3.6
अस्तमित आदित्ये याज्ञवल्क्य चन्द्रमस्यस्तमिते शान्तेऽग्नौ शान्तायां वाचि किंज्योतिरेवायं पुरुष इति ।
आत्मैवास्य ज्योतिर्भवतीति ।
आत्मनैवायं ज्योतिषास्ते पल्ययते कर्म कुरुते विपल्येतीति ॥ ४.३.६ ॥
Yājñavalkya, wenn die Sonne untergegangen, der Mond untergegangen, das Feuer erloschen und die Rede verstummt ist, was ist das Licht dieses Menschen? Das Selbst (ātman) wird sein Licht. Nur durch das Licht des Selbst sitzt er, geht umher, verrichtet sein Werk und kehrt zurück.
Bṛhadāraṇyaka 4.3.7
कतम आत्मेति योऽयं विज्ञानमयः प्राणेषु हृद्यन्तर्ज्योतिः पुरुषः ।
स समानः सन्नुभौ लोकावनुसंचरति ध्यायतीव लेलायतीव ।
स हि स्वप्नो भूत्वेमं लोकमतिक्रामति अद्द्. मृत्यो रूपाणि ॥ ४.३.७ ॥
„Was ist der ātman?“ Es ist diese aus Bewusstsein bestehende Person, das innere Licht im Herzen unter den prāṇas. Gleichbleibend bewegt sie sich durch beide Welten, scheinbar denkend und schwankend. Zum Traum geworden, überschreitet sie diese Welt und die Gestalten des Todes.
Bṛhadāraṇyaka 4.3.8
स वा अयं पुरुषो जायमानः शरीरमभिसम्पद्यमानः पाप्मभिः संसृज्यते ।
स उत्क्रामन्म्रियमाणः पाप्मनो विजहाति ॥ ४.३.८ ॥
Diese Person, wenn sie geboren wird und in einen Körper eintritt, verbindet sich mit dem Bösen. Und beim Scheiden im Tod verlässt sie das Böse.
Bṛhadāraṇyaka 4.3.9
तस्य वा एतस्य पुरुषस्य द्वे एव स्थाने भवतः ।
इदं च परलोकस्थानं च ।
सन्ध्यं तृतीयं स्वप्नस्थानम् ।
तस्मिन्सन्ध्ये स्थाने तिष्ठनुभे स्थाने पश्यतीदं च परलोकस्थानं च ।
अथ यथाक्रमोऽयं परलोकस्थाने भवति ।
तमाक्रममाक्रम्योभयान् पाप्मन आनन्दांश्च पश्यति ।
स यत्र प्रस्वपित्यस्य लोकस्य सर्वावतो मात्रामपादाय स्वयं विहत्य स्वयं निर्माय स्वेन भासा स्वेन ज्योतिषा प्रस्वपिति ।
अत्रायं पुरुषः स्वयंज्योतिर्भवति ॥ ४.३.९ ॥
Diese Person hat in Wahrheit nur zwei Zustände: diese Welt und den Zustand der anderen Welt. Ein dritter, der Zwischenzustand, ist der Traumzustand. In diesem Zwischenzustand stehend, sieht sie beide Zustände: diese Welt und die andere Welt. Dann geschieht dies der Reihe nach im Zustand der anderen Welt. Nachdem sie jenen Übergang überschritten hat, sieht sie sowohl das Böse als auch die Freuden. Dort, wo sie tief schläft, nimmt sie das ganze Maß dieser Welt, vernichtet es selbst und erschafft es selbst, und schläft mit ihrem eigenen Licht, mit ihrem eigenen Glanz. Hier wird diese Person selbstleuchtend.
Bṛhadāraṇyaka 4.3.10
न तत्र रथा न रथयोगा न पन्थानो भवन्ति ।
अथ रथान् रथयोगान् पथः सृजते ।
न तत्रानन्दा मुदः प्रमुदो भवन्ति ।
अथानन्दान्मुदः प्रमुदः सृजते ।
न तत्र वेशान्ताः पुष्करिण्यः स्रवन्त्यो भवन्ति ।
अथ वेशान्तान् पुष्करिणीः स्रवन्तीः सृजते ।
स हि कर्ता ॥ ४.३.१० ॥
Dort gibt es keine Wagen, keine Wagengespanne und keine Wege. Dann erschafft er Wagen, Wagengespanne und Wege. Dort gibt es keine Freuden, keine Wonnen, keine großen Wonnen. Dann erschafft er Freuden, Wonnen und große Wonnen. Dort gibt es keine Teiche, keine Lotusteiche, keine fließenden Ströme. Dann erschafft er Teiche, Lotusteiche und fließende Ströme. Denn er ist der Schöpfer.
Bṛhadāraṇyaka 4.3.11
तदेते श्लोका भवन्ति
स्वप्नेन शारीरमभिप्रहत्यासुप्तः सुप्तानभिचाकशीति ।
शुक्रमादाय पुनरैति स्थानं हिरण्मयःपुरुष एकहंसः ॥ ४.३.११ ॥
Dazu gibt es diese Verse: Nachdem er den Körper durch den Traum überwältigt hat, betrachtet der Nicht-Schlafende die Schlafenden. Das Licht mit sich nehmend, kehrt er wieder an seinen Ort zurück — jener goldene Puruṣa, der einzige Schwan.
Bṛhadāraṇyaka 4.3.12
प्राणेन रक्षन्नवरं कुलायं बहिष्कुलायादमृतश्चरित्वा ।
स ईयतेऽमृतो यत्रकामं हिरण्मयः पुरुष एकहंसः ॥ ४.३.१२ ॥
Mit dem prāṇa das untere Nest (den Körper) schützend, sich außerhalb des Nestes bewegend, geht jener Unsterbliche, wohin er will — jener unsterbliche goldene Puruṣa, der einzige Schwan.
Bṛhadāraṇyaka 4.3.13
स्वप्नान्त उच्चावचमीयमानो रूपाणि देवः कुरुते बहूनि ।
उतेव स्त्रीभिः सह मोदमानो जक्षदुतेवापि भयानि पश्यन् ॥ ४.३.१३ ॥
Am Ende des Traumes, sich hoch und tief bewegend, erschafft der Gott viele Gestalten — als würde er sich mit Frauen freuen und lachen, und als sähe er auch Schrecken.
Bṛhadāraṇyaka 4.3.14
आराममस्य पश्यन्ति न तं पश्यति कश्चनेति ।
तं नायतं बोधयेदित्याहुः ।
दुर्भिषज्यं हास्मै भवति यमेष न प्रतिपद्यते ।
अथो खल्वाहुर्जागरितदेश एवास्यैस इति ।
यानि ह्येव जाग्रत्पश्यति तानि सुप्त इति ।
अत्रायं पुरुषः स्वयंज्योतिर्भवति ।
सोऽहं भगवते सहस्रं ददामि ।
अत ऊर्ध्वं विमोक्षाय ब्रूहीति ॥ ४.३.१४ ॥
Man sieht seinen Spielplatz, aber niemand sieht ihn — so heißt es. Man sagt, man solle jenen, der ausgestreckt liegt, nicht wecken. Für den, den dieser nicht erreicht, entsteht eine unheilbare Krankheit. Und man sagt, sein Ort sei allein im Wachzustand. Was man im Wachen sieht, das sieht man im Schlaf. Hier wird diese Person selbstleuchtend. Dem Verehrten gebe ich tausend (Kühe); nun lehre zur Befreiung.
Bṛhadāraṇyaka 4.3.15
स वा एष एतस्मिन् संप्रसादे रत्वा चरित्वा दृष्ट्वैव पुण्यं च पापं च पुनः प्रतिन्यायं प्रतियोन्याद्रवति स्वप्नायैव ।
स यत्तत्र किञ्चित्पश्यत्यनन्वागतस्तेन भवति ।
असङ्गो ह्ययं पुरुष इति ।
एवमेवैतत्याज्ञवल्क्य ।
सोऽहं भगवते सहस्रं ददामि ।
अत ऊर्ध्वं विमोक्षायैव ब्रूहीति ॥ ४.३.१५ ॥
Nachdem er in jenem tiefen Schlaf geweilt und umhergewandert ist, nachdem er Verdienst und Schuld gesehen hat, kehrt er wieder auf demselben Weg zum Ort der Herkunft zurück, nur zum Träumen. Dort ist er, was immer er sieht, nicht daran gebunden, denn diese Person ist ohne Anhaftung (asaṅga). Yājñavalkya, so ist es in der Tat. Ich gebe dem Verehrungswürdigen tausend (Kühe). Nun sprich nur über die Befreiung (vimokṣa).
Bṛhadāraṇyaka 4.3.16
स वा एष एतस्मिन् स्वप्ने रत्वा चरित्वा दृष्ट्वैव पुण्यं च पापं च पुनः प्रतिन्यायं प्रतियोन्याद्रवति बुद्धान्तायैव ।
स यत्तत्र किञ्चित्पश्यत्यनन्वागतस्तेन भवति ।
असङ्गो ह्ययं पुरुष इति ।
एवमेवैतत्याज्ञवल्क्य ।
सोऽहं भगवते सहस्रं ददामि ।
अत ऊर्ध्वं विमोक्षायैव ब्रूहीति ॥ ४.३.१६ ॥
Nachdem er in jenem Traum geweilt und umhergewandert ist, nachdem er Verdienst und Schuld gesehen hat, kehrt er wieder auf demselben Weg zum Ort der Herkunft zurück, nur zum Erwachen. Dort ist er, was immer er sieht, nicht daran gebunden, denn diese Person ist ohne Anhaftung (asaṅga). Yājñavalkya, so ist es in der Tat. Ich gebe dem Verehrungswürdigen tausend (Kühe). Nun sprich nur über die Befreiung (vimokṣa).
Bṛhadāraṇyaka 4.3.17
स वा एष एतस्मिन् बुद्धान्ते रत्वा चरित्वा दृष्ट्वैव पुण्यं च पापं च पुनः प्रतिन्यायं प्रतियोन्याद्रवति स्वप्नान्तायैव ॥ ४.३.१७ ॥
Nachdem er in jenem Wachzustand geweilt und umhergewandert ist, nachdem er Verdienst und Schuld gesehen hat, kehrt er wieder auf demselben Weg zum Ort der Herkunft zurück, nur für das Ende des Traumes.
Bṛhadāraṇyaka 4.3.18
तद्यथा महामत्स्य उभे कूले अनुसंचरति पूर्वं चापरं च ।
एवमेवायं पुरुष एतावुभावन्तावनुसंचरति स्वप्नान्तं च बुद्धान्तं च ॥ ४.३.१८ ॥
So wie ein großer Fisch sich an beiden Ufern entlangbewegt, dem früheren und dem späteren, so bewegt sich diese Person zwischen diesen beiden Enden, dem Ende des Traumes und dem Ende des Wachens.
Bṛhadāraṇyaka 4.3.19
तद्यथास्मिन्नाकाशे श्येनो वा सुपर्णो वा विपरिपत्य श्रान्तः संहत्य पक्षौ संलयायैव ध्रियते ।
एवमेवायं पुरुष एतस्मा अन्ताय धवति ।
यत्र सुप्तो न कं चन कामं कामयते न कं चन स्वप्नं पश्यति ॥ ४.३.१९ ॥
So wie ein Falke oder Adler, der am Himmel umhergeflogen und müde geworden ist, die Flügel faltet und zu seinem Ruheplatz hinabgleitet, so eilt dieser Mensch zu jenem Ziel, wo er im Schlaf kein Verlangen hegt und keinen Traum sieht.
Bṛhadāraṇyaka 4.3.20
ता वा अस्यैता हिता नाम नाड्यो यथा केशः सहस्रधा भिन्नस्तावताणिम्ना तिष्ठन्ति ।
शुक्लस्य नीलस्य पिङ्गलस्य हरितस्य लोहितस्य पूर्णाः ।
अथ यत्रैनं घ्नन्तीव जिनन्तीव हस्तीव विच्छाययति गर्तमिव पतति ।
यदेव जाग्रद्भयं पश्यति तदत्राविद्यया मन्यते ।
अथ यत्र देव इव राजेवाहमेवेदं सर्वोऽस्मीति मन्यते ।
सोऽस्य परमो लोकः ॥ ४.३.२० ॥
Jene Nadis namens hitā, in tausend Teile gespalten wie ein Haar, stehen dort ebenso fein; sie sind erfüllt von Weiß, Dunkelblau, Gelbbraun, Grün und Rot. Wenn ihm scheint, jemand schlage ihn, besiege ihn, ein Elefant zertrete ihn, er verliere seinen Glanz, er falle in eine Grube, dann hält er die Furcht, die er im Wachen sieht, hier aus Unwissenheit für wirklich. Und wenn er wie ein Gott oder König denkt: »Ich bin all dies«, das ist seine höchste Welt.
Bṛhadāraṇyaka 4.3.21
तद्वा अस्यैतदतिच्छन्दोऽपहतपाप्माभयं रूपम् ।
तद्यथा प्रियया स्त्रिया संपरिष्वक्तो न बाह्यं किं चन वेद नान्तरम् ।
एवमेवायं पुरुषः प्राज्ञेनात्मना संपरिष्वक्तो न बाह्यं किं चन वेद नान्तरम् ।
तद्वा अस्यैतदाप्तकाममात्मकाममकामं रूपं शोकान्तरम् ॥ ४.३.२१ ॥
Dies ist seine Gestalt jenseits aller Metren, frei von Übel, furchtlos. Wie ein Mann, der von einer geliebten Frau fest umschlungen ist, nichts außen noch innen weiß, so weiß diese Person, vom Selbst aus Bewusstsein umarmt, nichts außen noch innen. Dies ist seine Gestalt, deren Wünsche erfüllt sind, deren Wunsch das Selbst ist, ohne Wunsch, jenseits des Leids.
Bṛhadāraṇyaka 4.3.22
अत्र पितापिता भवति मातामाता लोका अलोका देवा अदेवा वेदा अवेदाः ।
अत्र स्तेनोऽस्तेनो भवति भ्रूणहाभ्रूणहा चाण्ड्यालोऽचण्ड्यालः पौल्कसोऽपौल्कसः श्रमणोऽश्रमणस्तापसोऽतापसः ।
अनन्वागतं पुण्येनानन्वागतं पापेन ।
तीर्णो हि तदा सर्वाञ्शोकान् हृदयस्य भवति ॥ ४.३.२२ ॥
Hier, in jenem Zustand, wird ein Vater kein Vater mehr, eine Mutter keine Mutter, Welten keine Welten, Götter keine Götter, die Veden keine Veden. Hier wird ein Dieb kein Dieb, ein Embryonentöter kein Embryonentöter, ein Kandāla kein Kandāla, ein Paulkasa kein Paulkasa, ein Asket kein Asket, ein Büßer kein Büßer. Ihm folgt weder Verdienst noch folgt ihm Übel; denn dann hat er alle Leiden des Herzens überschritten.
Bṛhadāraṇyaka 4.3.23
यद्वै तन्न पश्यति पश्यन् वै तन्न पश्यति ।
न हि द्रष्टुर्दृष्टेर्विपरिलोपो विद्यतेऽविनाशित्वान् ।
न तु तद्द्वितीयमस्ति ततोऽन्यद्विभक्तं यत्पश्येत् ॥ ४.३.२३ ॥
Wenn es nichts sieht, sieht es doch, indem es sieht, in Wahrheit nicht. Denn das Sehen des Sehenden geht niemals zugrunde, weil es unvergänglich ist. Doch es gibt kein zweites, davon getrenntes Ding, das es sehen könnte.
Bṛhadāraṇyaka 4.3.24
यद्वै तन्न जिघ्रति जिघ्रन् वै तन्न जिघ्रति ।
न हि घ्रातुर्घ्रातेर्विपरिलोपो विद्यतेऽविनाशित्वात् ।
न तु तद्द्वितीयमस्ति ततोऽन्यद्विभक्तं यज्जिघ्रेत् ॥ ४.३.२४ ॥
Wenn es nichts riecht, riecht es doch, indem es riecht, in Wahrheit nicht. Denn die Riechkraft des Riechenden geht niemals zugrunde, weil sie unvergänglich ist. Doch es gibt kein zweites, davon getrenntes Ding, das es riechen könnte.
Bṛhadāraṇyaka 4.3.25
यद्वै तन्न रसयति रसयन् वै तन्न रसयति ।
न हि रसयितू रसयतेर्विपरिलोपो विद्यतेऽविनाशित्वात् ।
न तु तद्द्वितीयमस्ति ततोऽन्यद्विभक्तं यद्रसयेत् ॥ ४.३.२५ ॥
Wenn es nichts schmeckt, schmeckt es doch, indem es schmeckt, in Wahrheit nicht. Denn die Schmeckkraft des Schmeckenden geht niemals zugrunde, weil sie unvergänglich ist. Doch es gibt kein zweites, davon getrenntes Ding, das es schmecken könnte.
Bṛhadāraṇyaka 4.3.26
यद्वै तन्न वदति वदन् वै तन्न वदति ।
न हि वक्तुर्वक्तेर्विपरिलोपो विद्यतेऽविनाशित्वात् ।
न तु तद्द्वितीयमस्ति ततोऽन्यद्विभक्तं यद्वदेत् ॥ ४.३.२६ ॥
Wenn es nichts spricht, spricht es doch, indem es spricht, in Wahrheit nicht. Denn die Sprechkraft des Sprechenden geht niemals zugrunde, weil sie unvergänglich ist. Doch es gibt kein zweites, davon getrenntes Ding, das es sprechen könnte.
Bṛhadāraṇyaka 4.3.27
यद्वै तन्न शृणोति शृण्वन् वै तन्न शृणोति ।
न हि श्रोतुः श्रुतेर्विपरिलोपो विद्यतेऽविनाशित्वात् ।
न तु तद्द्वितीयमस्ति ततोऽन्यद्विभक्तं यच्छृणुयात् ॥ ४.३.२७ ॥
Was man nicht hört, obwohl man hört, das hört man in Wahrheit nicht. Denn das Hören des Hörenden geht nicht verloren, da es unvergänglich (avināśitva) ist. Es gibt aber nichts Zweites, getrennt davon, das er hören könnte.
Bṛhadāraṇyaka 4.3.28
यद्वै तन्न मनुते मन्वानो वै तन्न मनुते ।
न हि मन्तुर्मतेर्विपरिलोपो विद्यतेऽविनाशित्वात् ।
न तु तद्द्वितीयमस्ति ततोऽन्यद्विभक्तं यन्मन्वीत ॥ ४.३.२८ ॥
Was man nicht denkt, obwohl man denkt, das denkt man in Wahrheit nicht. Denn das Denken des Denkenden geht nicht verloren, da es unvergänglich (avināśitva) ist. Es gibt aber nichts Zweites, getrennt davon, das er denken könnte.
Bṛhadāraṇyaka 4.3.29
यद्वै तन्न स्पृशति स्पृशन् वै तन्न स्पृशति ।
न हि स्प्रष्टुः स्पृष्टेर्विपरिलोपो विद्यतेऽविनाशित्वात् ।
न तु तद्द्वितीयमस्ति ततोऽन्यद्विभक्तं यत्स्पृशेत् ॥ ४.३.२९ ॥
Was man nicht berührt, obwohl man berührt, das berührt man in Wahrheit nicht. Denn das Berühren des Berührenden geht nicht verloren, da es unvergänglich (avināśitva) ist. Es gibt aber nichts Zweites, getrennt davon, das er berühren könnte.
Bṛhadāraṇyaka 4.3.30
यद्वै तन्न विजानाति विजानन् वै तन्न विजानाति ।
न हि विज्ञातुर्विज्ञातेर्विपरिलोपो विद्यतेऽविनाशित्वात् ।
न तु तद्द्वितीयमस्ति ततोऽन्यद्विभक्तं यद्विजानीयात् ॥ ४.३.३० ॥
Was man nicht erkennt, obwohl man erkennt, das erkennt man in Wahrheit nicht. Denn das Erkennen des Erkennenden geht nicht verloren, da es unvergänglich (avināśitva) ist. Es gibt aber nichts Zweites, getrennt davon, das er erkennen könnte.
Bṛhadāraṇyaka 4.3.31
यत्र वा अन्यदिव स्यात्तत्रान्योऽन्यत्पश्येदन्योऽन्यज्जिघ्रेदन्योऽन्यद्रसयेदन्योऽन्यद्वदेदन्योऽन्यच्छृणुयादन्योऽन्यन्मन्वीतान्योऽन्यत्स्पृशेदन्योऽन्यद्विजानीयात् ॥ ४.३.३१ ॥
Wo gleichsam ein Anderes ist, sieht einer ein anderes, riecht ein anderes, schmeckt ein anderes, spricht zu einem anderen, hört ein anderes, denkt an ein anderes, berührt ein anderes und erkennt ein anderes.
Bṛhadāraṇyaka 4.3.32
सलिल एको द्रष्टाद्वैतो भवति ।
एष ब्रह्मलोकः सम्राट् ।
इति हैनमनुशशास याज्ञवल्क्यः ।
एषास्य परमा गतिः ।
एषास्य परमा संपत् ।
एषोऽस्य परमो लोकः ।
एषोऽस्य परम आनन्दः ।
एतस्यैवानन्दस्यान्यानि भूतानि मात्रामुपजीवन्ति ॥ ४.३.३२ ॥
Im Wasser wird der Seher, der Eins ist, nicht-dual. Dies ist die Welt des Brahman, o Herrscher. So unterwies ihn Yājñavalkya. Dies ist sein höchstes Ziel, dies ist seine höchste Errungenschaft, dies ist seine höchste Welt, dies ist seine höchste Seligkeit. Von einem einzigen Maß dieser Seligkeit leben andere Wesen.
Bṛhadāraṇyaka 4.3.33
स यो मनूष्याणां राद्धः समृद्धो भवत्यन्येषामधिपतिः सर्वैर्मानुष्यकैर्भोगैः सम्पन्नतमः स मनुष्याणां परम आनन्दः ।
अथ ये शतं मनुष्याणामानन्दाः स एकः पितॄणां जितलोकानामानन्दः ।
अथ ये शतं पितॄणां जितलोकानामानन्दाः स एको गन्धर्वलोक आनन्दः ।
अथ ये शतं गन्धर्वलोक आनन्दाः स एकः कर्मदेवानामानन्दो ये कर्मणा देवत्वमभिसम्पद्यन्ते ।
अथ ये शतं कर्मदेवानामानन्दाः स एक आजानदेवानामानन्दः ।
यश्च श्रोत्रियोऽवृजिनोऽकामहतः ।
अथ ये शतमाजानदेवानामानन्दाः स एकः प्रजापतिलोक आनन्दः ।
यश्च श्रोत्रियोऽवृजिनोऽकामहतः ।
अथ ये शतं प्रजापतिलोक आनन्दाः स एको ब्रह्मलोक आनन्दः ।
यश्च श्रोत्रियोऽवृजिनोऽकामहतः ।
अथैष एव परम आनन्दः ।
एष ब्रह्मलोकः सम्राट् ।
इति होवाच याज्ञवल्क्यः ।
सोऽहं भगवते सहस्रं ददामि ।
अत ऊर्ध्वं विमोक्षायैव ब्रूहीति ।
अत्र ह याज्ञवल्क्यो बिभयां चकार मेधावी राजा सर्वेभ्यो मान्तेभ्य उदरौत्सीदिति ॥ ४.३.३३ ॥
Wer unter den Menschen wohlhabend und gedeihend wird, ein Herr über andere, mit allen menschlichen Genüssen am reichsten ausgestattet, der ist die höchste Seligkeit der Menschen. Hundert Seligkeiten der Menschen sind eine Seligkeit der Väter, die Welten gewonnen haben. Hundert Seligkeiten der Väter sind eine Seligkeit der Welt der Gandharva. Hundert Seligkeiten der Gandharva-Welt sind eine Seligkeit der Götter durch Werke, die durch Handeln zur Göttlichkeit gelangen. Hundert Seligkeiten der Götter durch Werke sind eine Seligkeit der Götter von Geburt. Wer im Veda bewandert, sündenfrei und frei von Begierde ist ... hundert Seligkeiten der Götter von Geburt sind eine Seligkeit der Welt des Prajāpati. Hundert Seligkeiten der Welt des Prajāpati sind eine Seligkeit der Welt des Brahman. Dies ist in der Tat die höchste Seligkeit. Dies ist die Welt des Brahman, o Herrscher, so sprach Yājñavalkya. Ich werde dem Verehrten tausend geben. Nun, darüber hinaus, sprich nur zur Befreiung. Hier fürchtete sich Yājñavalkya; der weise König übertraf alle Gelehrten.
Bṛhadāraṇyaka 4.3.34
स वा एष एतस्मिन् स्वप्नान्ते रत्वा चरित्वा दृष्ट्वैव पुण्यं च पापं च पुनः प्रतिन्यायं प्रतियोन्याद्रवति बुद्धान्तायैव ॥ ४.३.३४ ॥
Dieser nun, nachdem er am Ende dieses Traumes sich ergötzt und umhergewandert ist, nachdem er Verdienst und Schuld gesehen hat, läuft auf dieselbe Weise wieder zu jenem Mutterschoß zurück, nur bis zum Ende des Wachens.
Bṛhadāraṇyaka 4.3.35
तद्यथानः सुसमाहितमुत्सर्जं यायादेवमेवायं शारीर आत्मा प्राज्ञेनात्मनान्वारूढ उत्सर्जं याति ।
यत्रैतदूर्ध्वोच्छ्वासी भवति ॥ ४.३.३५ ॥
So wie ein Mensch, vollkommen gesammelt, aufbricht, so bricht dieses verkörperte ātman, getragen vom weisen ātman, auf; dort wird es zu einem mit aufsteigendem Atem.
Bṛhadāraṇyaka 4.3.36
स यत्रायमणिमानं न्येति जरया वोपतपता वाणिमानं निगच्छति ।
तद्यथाम्रं वोदुम्बरं वा पिप्पलं वा बन्धनात्प्रमुच्यते ।
एवमेवायं पुरुष एभ्योऽङ्गेभ्यः संप्रमुच्य पुनः प्रतिन्यायं प्रतियोन्याद्रवति प्राणायैव ॥ ४.३.३६ ॥
Wenn er durch Alter oder durch die Hitze des Fiebers die Feinheit erlangt, erlangt er die Feinheit. Wie eine Mango, eine Feige oder eine Pipal-Frucht sich von ihrem Stiel löst, so läuft diese Person, vollständig von diesen Gliedern befreit, auf demselben Weg zurück zum Ursprungsort, zum prāṇa.
Bṛhadāraṇyaka 4.3.37
तद्यथा राजानमायन्तमुग्राः प्रत्येनसः सूतग्रामण्योऽन्नैः पानैरवसथैः प्रतिकल्पन्तेऽयमायात्ययमागच्छतीति ।
एवं हैवंविदं सर्वाणि भूतानि प्रतिकल्पन्त इदं ब्रह्मायातीदमागच्छतीति ॥ ४.३.३७ ॥
So wie strenge Beamte, Wagenlenker und Dorfvorsteher Speise, Trank und Unterkunft für einen herannahenden König bereiten und sagen: 'Er kommt, er trifft ein', so bereiten für den, der so erkennt, alle Wesen vor und sagen: 'Brahman kommt, brahman trifft hier ein'.
Bṛhadāraṇyaka 4.3.38
तद्यथा राजानं प्रयियासन्तमुग्राः प्रत्येनसः सूतग्रामण्योऽभिसमायन्ति ।
एवमेवेममात्मानमन्तकाले सर्वे प्राणा अभिसमायन्ति ।
यत्रैतदूर्ध्वोच्छ्वासी भवति ॥ ४.३.३८ ॥
So wie strenge Beamte, Wagenlenker und Dorfvorsteher sich um einen König versammeln, der aufbrechen will, so versammeln sich im Augenblick des Todes alle prāṇas um dieses ātman; dort wird es zu einem mit aufsteigendem Atem.