ଉପନିଷଦ · Śvetāśvatara 6
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Śvetāśvatara 6.1
स्वभावमेके कवयो वदन्ति कालं तथान्ये परिमुह्यमानाः ।
देवस्यैष महिमा तु लोके येनेदं भ्राम्यते ब्रह्मचक्रम् ॥ ६.१ ॥
କେତେକ ଜ୍ଞାନୀ ସ୍ୱଭାବକୁ କାରଣ କୁହନ୍ତି; ଅନ୍ୟମାନେ, ମୋହଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇ, କାଳକୁ କାରଣ କୁହନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଏହି ଜଗତରେ ଯାହାଦ୍ୱାରା ଏହି ବ୍ରହ୍ମଚକ୍ର ଘୂରେ, ତାହା ଦେବତାଙ୍କ ମହିମା।
Śvetāśvatara 6.2
येनावृतं नित्यमिदं हि सर्वं ज्ञः कालकारो गुणी सर्वविद्यः ।
तेनेशितं कर्म विवर्तते ह पृथिव्यप्तेजोनिलखानि चिन्त्यम् ॥ ६.२ ॥
ଯାହାଦ୍ୱାରା ଏ ସବୁ ସର୍ବଦା ଆବୃତ, ଯିଏ ଜ୍ଞାତା, କାଳର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ଗୁଣଯୁକ୍ତ ଏବଂ ସର୍ବଜ୍ଞ — ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶାସିତ ହୋଇ କର୍ମ ଚାଲେ; ପୃଥିବୀ, ଜଳ, ଅଗ୍ନି, ବାୟୁ ଓ ଆକାଶ — ଏସବୁର ଚିନ୍ତନ କରିବା ଉଚିତ।
Śvetāśvatara 6.3
तत्कर्म कृत्वा विनिवर्त्य भूयस्तत्त्वस्य तत्त्वेन समेत्य योगम् ।
एकेन द्वाभ्यां त्रिभिरष्टभिर्वा कालेन चैवात्मगुणैश्च सूक्ष्मैः ॥ ६.३ ॥
ସେହି କର୍ମ କରି, ତାହାଠାରୁ ଫେରି, ପୁଣି ତତ୍ତ୍ୱର ତତ୍ତ୍ୱ ସହିତ ଯୋଗରେ ଏକ ହୋଇ — ଏକ ଦ୍ୱାରା, ଦୁଇ ଦ୍ୱାରା, ତିନି ଦ୍ୱାରା କିମ୍ବା ଆଠ ଦ୍ୱାରା, କାଳ ଦ୍ୱାରା ଓ ଆତ୍ମାର ସୂକ୍ଷ୍ମ ଗୁଣ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ।
Śvetāśvatara 6.4
आरभ्य कर्माणि गुणान्वितानि भावांश्च सर्वान् विनियोजयेद्यः ।
तेषामभावे कृतकर्मनाशः कर्मक्षये याति स तत्त्वतोऽन्यः ॥ ६.४ ॥
ଗୁଣଯୁକ୍ତ କର୍ମସମୂହ ଆରମ୍ଭ କରି ଏବଂ ସମସ୍ତ ଭାବକୁ ଯିଏ ନିଯୁକ୍ତ କରେ — ସେଗୁଡ଼ିକର ଅଭାବରେ କୃତ କର୍ମର ନାଶ ହୁଏ; କର୍ମର କ୍ଷୟରେ ସେ ତତ୍ତ୍ୱତଃ ଅନ୍ୟ (ପରମ)କୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।
Śvetāśvatara 6.5
आदिः स संयोगनिमित्तहेतुः परस्त्रिकालादकलोऽपि दृष्टः ।
तं विश्वरूपं भवभूतमीड्यं देवं स्वचित्तस्थमुपास्य पूर्वम् ॥ ६.५ ॥
ସେ ଆଦି; ସଂଯୋଗର ନିମିତ୍ତ ଓ ହେତୁ ସେ; ତିନି କାଳର ଅତୀତ, କଳାହୀନ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ଦୃଷ୍ଟ। ସେହି ବିଶ୍ୱରୂପ, ଭବରୂପେ ପ୍ରକଟ, ସ୍ତୁତ୍ୟ ଦେବଙ୍କୁ, ଯିଏ ନିଜ ଚିତ୍ତରେ ସ୍ଥିତ, ପୂର୍ବରୁ ଉପାସନା କରି (…)।
Śvetāśvatara 6.6
स वृक्षकालाकृतिभिः परोऽन्यो यस्मात्प्रपञ्चः परिवर्ततेऽयम् ।
धर्मावहं पापनुदं भगेशं ज्ञात्वात्मस्थममृतं विश्वधाम ॥ ६.६ ॥
ସେ ବୃକ୍ଷ, କାଳ ଓ ଆକୃତିର ଅତୀତ ଓ ଭିନ୍ନ, ଯାହାଠାରୁ ଏହି ପ୍ରପଞ୍ଚ ଘୂରେ। ଧର୍ମ ଆଣୁଥିବା, ପାପ ଦୂର କରୁଥିବା, ଭଗର ଈଶ୍ୱର, ଆତ୍ମାରେ ସ୍ଥିତ, ଅମୃତ, ବିଶ୍ୱର ଧାମ ସେ, ତାଙ୍କୁ ଜାଣି (…)।
Śvetāśvatara 6.7
तमीश्वराणां परमं महेश्वरं तं देवतानां परमं च दैवतम् ।
पतिं पतीनां परमं परस्ताद्विदाम देवं भुवनेशमीड्यम् ॥ ६.७ ॥
ଈଶ୍ବରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପରମ ମହେଶ୍ୱର, ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପରମ ଦୈବତ, ପତିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପରମ ପତି, ପରଠାରୁ ମଧ୍ୟ ପର, ଭୁବନର ଅଧିପତି, ସ୍ତୁତ୍ୟ ସେହି ଦେବତାଙ୍କୁ ଆମେ ଜାଣୁ।
Śvetāśvatara 6.8
न तस्य कार्यं करणं च विद्यते न तत्समश्चाभ्यधिकश्च दृश्यते ।
परास्य शक्तिर्विविधैव श्रूयते स्वाभाविकी ज्ञानबलक्रिया च ॥ ६.८ ॥
ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ବା କରଣ ନାହିଁ; ତାଙ୍କ ସମାନ ବା ତାଙ୍କଠାରୁ ଅଧିକ କେହି ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ। ତାଙ୍କର ପରା ଶକ୍ତି ବହୁବିଧ, ସ୍ୱାଭାବିକ, ଜ୍ଞାନ-ବଳ-କ୍ରିୟାଯୁକ୍ତ ବୋଲି ଶୁଣାଯାଏ।
Śvetāśvatara 6.9
न तस्य कश्चित्पतिरस्ति लोके न चेशिता नैव च तस्य लिङ्गम् ।
स कारणं करणाधिपाधिपो न चास्य कश्चिज्जनिता न चाधिपः ॥ ६.९ ॥
ଜଗତରେ ତାଙ୍କର କୌଣସି ପତି ନାହିଁ, ଶାସକ ନାହିଁ, ତାଙ୍କର କୌଣସି ଚିହ୍ନ ନାହିଁ। ସେ କାରଣ, କରଣାଧିପତିମାନଙ୍କର ମଧ୍ୟ ଅଧିପତି। ତାଙ୍କର କୌଣସି ଜନକ ନାହିଁ, ଅଧିପତି ମଧ୍ୟ ନାହିଁ।
Śvetāśvatara 6.10
यस्तन्तुनाभ इव तन्तुभिः प्रधानजैः स्वभावतः ।
देव एकः स्वमावृणोति स नो दधातु ब्रह्माप्ययम् ॥ ६.१० ॥
ମାଙ୍କଡ଼ ଯେମିତି ନିଜ ସୂତାରେ ନିଜକୁ ଆବୃତ କରେ, ସେମିତି ପ୍ରଧାନରୁ ଜାତ ତନ୍ତୁରେ ସ୍ୱଭାବତଃ ନିଜକୁ ଆବୃତ କରୁଥିବା ଯେ ଏକ ଦେବ — ସେ ଆମକୁ ବ୍ରହ୍ମରେ ଲୟ ଦିଅନ୍ତୁ।
Śvetāśvatara 6.11
एको देवः सर्वभूतेषु गूढः सर्वव्यापी सर्वभूतान्तरात्मा ।
कर्माध्यक्षः सर्वभूताधिवासः साक्षी चेता केवलो निर्गुणश्च ॥ ६.११ ॥
ଏକ ଦେବତା ସର୍ବଭୂତରେ ଗୁପ୍ତ ଅଛନ୍ତି। ସେ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ଏବଂ ସର୍ବଭୂତର ଅନ୍ତରାତ୍ମା। ସେ କର୍ମର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ, ସର୍ବଭୂତର ଆବାସ, ସାକ୍ଷୀ, ଚେତନ, କେବଳ ଓ ନିର୍ଗୁଣ।
Śvetāśvatara 6.12
एको वशी निष्क्रियाणां बहूनामेकं बीजं बहुधा यः करोति ।
तमात्मस्थं येऽनुपश्यन्ति धीरास्तेषां सुखं शाश्वतं नेतरेषाम् ॥ ६.१२ ॥
ସେ ଏକା ନିଷ୍କ୍ରିୟ ବସ୍ତୁଗୁଡ଼ିକର ନିୟନ୍ତା; ବହୁର ଏକ ବୀଜକୁ ସେ ବହୁ ପ୍ରକାରେ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି। ନିଜ ଆତ୍ମାରେ ସ୍ଥିତ ତାଙ୍କୁ ଯେଉଁ ଧୀର ଲୋକମାନେ ଦେଖନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ହିଁ ଶାଶ୍ୱତ ସୁଖ ମିଳେ, ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ନୁହେଁ।
Śvetāśvatara 6.13
नित्यो नित्यानां चेतनश्चेतनानामेको बहूनां यो विदधाति कामान् ।
तत्कारणं सांख्ययोगाधिगम्यं ज्ञात्वा देवं मुच्यते सर्वपाशैः ॥ ६.१३ ॥
ସେ ନିତ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନିତ୍ୟ ଏବଂ ଚେତନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଚେତନ; ଏକା ହୋଇ ମଧ୍ୟ ବହୁଙ୍କ କାମନା ପୂରଣ କରନ୍ତି। ସାଂଖ୍ୟ ଓ ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ଜଣାଯାଉଥିବା ସେହି କାରଣ ଦେବତାଙ୍କୁ ଜାଣି ମଣିଷ ସମସ୍ତ ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।
Śvetāśvatara 6.14
न तत्र सूर्यो भाति न चन्द्रतारकं नेमा विद्युतो भान्ति कुतोऽयमग्निः ।
तमेव भान्तमनुभाति सर्वं तस्य भासा सर्वमिदं विभाति ॥ ६.१४ ॥
ସେଠାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରକାଶ ପାଏ ନାହିଁ, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ତାରା ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ; ଏହି ବିଜୁଳି ମଧ୍ୟ ଝଲସେ ନାହିଁ, ତେବେ ଏହି ଅଗ୍ନି କିପରି? ସେ ପ୍ରକାଶିତ ହେଲେ ସମସ୍ତେ ତାଙ୍କ ପଛେ ପ୍ରକାଶ ପାଏ; ତାଙ୍କ ଆଲୋକରେ ଏ ସବୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୁଏ।
Śvetāśvatara 6.15
एको हंसः भुवनस्यास्य मध्ये स एवाग्निः सलिले संनिविष्टः ।
तमेव विदित्वातिमृत्युमेति नान्यः पन्था विद्यतेऽयनाय ॥ ६.१५ ॥
ଏହି ଜଗତର ମଧ୍ୟରେ ଏକ ହିଁ ହଂସ ଅଛନ୍ତି; ସେ ହିଁ ଅଗ୍ନି, ଜଳରେ ପ୍ରବେଶ କରି ସ୍ଥିତ। ତାଙ୍କୁ ଜାଣି ମଣିଷ ମୃତ୍ୟୁର ପାରକୁ ଯାଏ; ଅନ୍ୟ ପଥ ନାହିଁ।
Śvetāśvatara 6.16
स विश्वकृद् विश्वविदात्मयोनिर्ज्ञः कालकालो गुणी सर्वविद्यः ।
प्रधानक्षेत्रज्ञपतिर्गुणेशः संसारमोक्षस्थितिबन्धहेतुः ॥ ६.१६ ॥
ସେ ସବୁକିଛିର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ସବୁକିଛି ଜାଣନ୍ତି; ନିଜଠାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ, ଜ୍ଞାନସ୍ୱରୂପ, କାଳର ମଧ୍ୟ କାଳ, ଗୁଣଯୁକ୍ତ, ସର୍ବବିଦ୍ୟାମୟ। ସେ ପ୍ରଧାନ ଓ କ୍ଷେତ୍ରଜ୍ଞଙ୍କର ପ୍ରଭୁ, ଗୁଣମାନଙ୍କର ଈଶ୍ୱର; ସଂସାର, ମୋକ୍ଷ, ସ୍ଥିତି ଓ ବନ୍ଧନର କାରଣ।
Śvetāśvatara 6.17
स तन्मयो ह्यमृत ईशसंस्थो ज्ञः सर्वगो भुवनस्यास्य गोप्ता ।
य ईशेऽस्य जगतो नित्यमेव नान्यो हेतुर्विद्यत ईशनाय ॥ ६.१७ ॥
ସେ ତାହାରି ସହିତ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଅମୃତ, ଈଶ୍ୱରରେ ସ୍ଥିତ, ଜ୍ଞାନସ୍ୱରୂପ, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ; ଏହି ଜଗତର ରକ୍ଷକ। ଯିଏ ସଦା ଏହି ଜଗତ ଶାସନ କରନ୍ତି; ତାଙ୍କ ଶାସନର ଅନ୍ୟ କାରଣ ନାହିଁ।
Śvetāśvatara 6.18
यो ब्रह्माणं विदधाति पूर्वं यो वै वेदांश्च प्रहिणोति तस्मै ।
तं ह देवमात्मबुद्धिप्रकाशं मुमुक्षुर्वै शरणमहं प्रपद्ये ॥ ६.१८ ॥
ଯିଏ ପ୍ରଥମେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି ଓ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ବେଦ ପଠାନ୍ତି, ଆତ୍ମବୁଦ୍ଧିକୁ ପ୍ରକାଶିତ କରୁଥିବା ସେହି ଦେବତାଙ୍କର ମୁମୁକ୍ଷୁ ମୁଁ ଶରଣ ନେଉଛି।
Śvetāśvatara 6.19
निष्कलं निष्क्रियंशान्तं निरवद्यं निरञ्जनम् ।
अमृतस्य परंसेतुं दग्धेन्दनमिवानलम् ॥ ६.१९ ॥
ସେ ନିଷ୍କଳ, ନିଷ୍କ୍ରିୟ, ଶାନ୍ତ, ନିର୍ଦୋଷ ଓ ନିରଞ୍ଜନ; ସେ ଅମୃତର ପରମ ସେତୁ, ଇନ୍ଧନ ଦଗ୍ଧ ହେବା ପରେ ଶାନ୍ତ ଅଗ୍ନି ପରି।
Śvetāśvatara 6.20
यदा चर्मवदाकाशं वेष्टयिष्यन्ति मानवाः ।
तदा देवमविज्ञाय दुःखस्यान्तो भविष्यति ॥ ६.२० ॥
ମଣିଷମାନେ ଆକାଶକୁ ଚମଡ଼ା ପରି ଗୁଡ଼ାଇ ପାରିବା ସମୟ ଆସିଲେ ମଧ୍ୟ, ଦେବତାଙ୍କୁ ନ ଜାଣି ଦୁଃଖର ଶେଷ ହେବ ନାହିଁ।
Śvetāśvatara 6.21
तपःप्रभावाद् देवप्रसादाच्च ब्रह्म ह श्वेताश्वतरोऽथ विद्वान् ।
अत्याश्रमिभ्यः परमं पवित्रं प्रोवाच सम्यगृषिसङ्घजुष्टम् ॥ ६.२१ ॥
ତପସ୍ୟାର ପ୍ରଭାବ ଓ ଦେବତାଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହରୁ ବିଦ୍ବାନ ଶ୍ୱେତାଶ୍ୱତର ବ୍ରହ୍ମଙ୍କୁ ଜାଣି, ଆଶ୍ରମାତୀତ ଲୋକମାନଙ୍କୁ, ଋଷିସଙ୍ଘ ସେବିତ ଏହି ପରମ ପବିତ୍ର ବିଦ୍ୟା ସମ୍ୟକ୍ ଭାବେ କହିଲେ।
Śvetāśvatara 6.22
वेदान्ते परमं गुह्यं पुराकल्पे प्रचोदितम् ।
नाप्रशान्ताय दातव्यं नापुत्रायाशिष्याय वा पुनः ॥ ६.२२ ॥
ବେଦାନ୍ତରେ ଏହି ପରମ ଗୁହ୍ୟ ପୂର୍ବକଳ୍ପରେ ଉପଦେଶିତ ହୋଇଥିଲା; ଅଶାନ୍ତ, ପୁତ୍ରହୀନ କିମ୍ବା ଶିଷ୍ୟ ନଥିବା ଲୋକକୁ ଏହା ପୁନର୍ବାର ଦେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
Śvetāśvatara 6.23
यस्य देवे परा भक्तिः यथा देवे तथा गुरौ ।
तस्यैते कथिता ह्यर्थाः प्रकाशन्ते महात्मनः ॥ ६.२३ ॥
ଯାହାର ଦେବତାଙ୍କଠାରେ ପରମ ଭକ୍ତି ଅଛି, ଏବଂ ଦେବତାଙ୍କ ପ୍ରତି ଯେପରି, ସେପରି ଗୁରୁଙ୍କ ପ୍ରତି ମଧ୍ୟ, ସେହି ମହାତ୍ମାଙ୍କ ନିକଟରେ ଏହି କଥିତ ଅର୍ଥସମୂହ ପ୍ରକାଶିତ ହୁଏ।