ಭಗವದ್ಗೀತೆ · ಅಧ್ಯಾಯ 15
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
15.1
ऊर्ध्वमूलमधःशाखमश्वत्थं प्राहुरव्ययम् ।
छन्दांसि यस्य पर्णानि यस्तं वेद स वेदवित् ॥ १५.१ ॥
ಶ್ರೀ ಭಗವಂತನು ಹೇಳಿದನು: ಬೇರುಗಳು ಮೇಲೆ, ಕೊಂಬೆಗಳು ಕೆಳಗೆ ಇರುವ ಅಶ್ವತ್ಥ ವೃಕ್ಷವನ್ನು ಅವಿನಾಶಿ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ವೇದಛಂದಸ್ಸುಗಳೇ ಅದರ ಎಲೆಗಳು. ಅದನ್ನು ತಿಳಿದವನೇ ವೇದವನ್ನು ಬಲ್ಲವನು.
15.2
अधश्चोर्ध्वं प्रसृतास्तस्य शाखा गुणप्रवृद्धा विषयप्रवालाः ।
अधश्च मूलान्यनुसन्ततानि कर्मानुबन्धीनि मनुष्यलोके ॥ १५.२ ॥
ಅದರ ಕೊಂಬೆಗಳು ಕೆಳಗೂ ಮೇಲೂ ಹರಡಿವೆ, ಗುಣಗಳಿಂದ ಬೆಳೆದು, ವಿಷಯಗಳೇ ಚಿಗುರುಗಳಾಗಿವೆ; ಕೆಳಗೆ ಮನುಷ್ಯಲೋಕದಲ್ಲಿ ಕರ್ಮಗಳಿಗೆ ಬಂಧಿಸುವ ಬೇರುಗಳು ಹರಡಿವೆ.
15.3
न रूपमस्येह तथोपलभ्यते नान्तो न चादिर्न च संप्रतिष्ठा ।
अश्वत्थमेनं सुविरूढमूल मसङ्गशस्त्रेण दृढेन छित्त्वा ॥ १५.३ ॥
ಇಲ್ಲಿ ಇದರ ರೂಪವು ಹಾಗೆ ಕಾಣಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ; ಇದರ ಅಂತ್ಯವೂ, ಆದಿಯೂ, ಆಧಾರವೂ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಬೇರೂರಿದ ಈ ಅಶ್ವತ್ಥವನ್ನು ಅಸಂಗವೆಂಬ ದೃಢ ಶಸ್ತ್ರದಿಂದ ಕತ್ತರಿಸಿ,
15.4
ततः पदं तत्परिमार्गितव्य यस्मिन्गता न निवर्तन्ति भूयः ।
तमेव चाद्यं पुरुषं प्रपद्ये यतः प्रवृत्तिः प्रसृता पुराणी ॥ १५.४ ॥
ಅನಂತರ ಆ ಪದವನ್ನು ಹುಡುಕಬೇಕು; ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋದವರು ಮತ್ತೆ ಹಿಂದಿರುಗುವುದಿಲ್ಲ. "ಯಾರಿಂದ ಈ ಪುರಾತನ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಹರಿದುಬಂದಿತೋ ಆ ಆದಿಪುರುಷನನ್ನೇ ನಾನು ಶರಣು ಹೊಂದುತ್ತೇನೆ" ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ.
15.5
निर्मानमोहा जितसङ्गदोषा अध्यात्मनित्या विनिवृत्तकामाः ।
द्वन्द्वैर्विमुक्ताः सुखदुःखसंज्ञै र्गच्छन्त्यमूढाः पदमव्ययं तत् ॥ १५.५ ॥
ಅಭಿಮಾನ ಮೋಹಗಳಿಲ್ಲದವರು, ಸಂಗದೋಷವನ್ನು ಗೆದ್ದವರು, ನಿತ್ಯವೂ ಅಧ್ಯಾತ್ಮದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದವರು, ಕಾಮನೆಗಳಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿದವರು, ಸುಖದುಃಖಗಳೆಂಬ ದ್ವಂದ್ವಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರಾದವರು — ಆ ಮೋಹರಹಿತರು ಆ ಅವ್ಯಯ ಪದವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾರೆ.
15.6
न तद्भासयते सूर्यो न शशाङ्को न पावकः ।
यद्गत्वा न निवर्तन्ते तद्धाम परमं मम ॥ १५.६ ॥
ಅದನ್ನು ಸೂರ್ಯನು ಬೆಳಗಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಚಂದ್ರನೂ ಇಲ್ಲ, ಅಗ್ನಿಯೂ ಇಲ್ಲ. ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋದವರು ಹಿಂದಿರುಗುವುದಿಲ್ಲ; ಅದೇ ನನ್ನ ಪರಮ ಧಾಮ.
15.7
ममैवांशो जीवलोके जीवभूतः सनातनः ।
मनःषष्ठानीन्द्रियाणि प्रकृतिस्थानि कर्षति ॥ १५.७ ॥
ಈ ಜೀವಲೋಕದಲ್ಲಿ ನನ್ನದೇ ಸನಾತನ ಅಂಶವು ಜೀವವಾಗಿ, ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿರುವ, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಆರನೆಯದಾಗಿ ಹೊಂದಿದ ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ತನ್ನೆಡೆಗೆ ಸೆಳೆಯುತ್ತದೆ.
15.8
शरीरं यदवाप्नोति यच्चाप्युत्क्रामतीश्वरः ।
गृहीत्वैतानि संयाति वायुर्गन्धानिवाशयात् ॥ १५.८ ॥
ದೇಹದ ಒಡೆಯನು ಶರೀರವನ್ನು ಪಡೆದಾಗಲೂ ಅದನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದಾಗಲೂ, ಗಾಳಿಯು ಗಂಧಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಆಶ್ರಯದಿಂದ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವಂತೆ ಇವುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಾನೆ.
15.9
श्रोत्रं चक्षुः स्पर्शनं च रसनं घ्राणमेव च ।
अधिष्ठाय मनश्चायं विषयानुपसेवते ॥ १५.९ ॥
ಇವನು ಕಿವಿ, ಕಣ್ಣು, ಚರ್ಮ, ನಾಲಿಗೆ, ಮೂಗು ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಅಧಿಷ್ಠಿಸಿ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ.
15.10
उत्क्रामन्तं स्थितं वापि भुञ्जानं वा गुणान्वितम् ।
विमूढा नानुपश्यन्ति पश्यन्ति ज्ञानचक्षुषः ॥ १५.१० ॥
ದೇಹವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗುವಾಗಲೂ, ಅದರಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವಾಗಲೂ, ಗುಣಗಳೊಡನೆ ಕೂಡಿ ಅನುಭವಿಸುವಾಗಲೂ ಮೂಢರು ಇವನನ್ನು ಕಾಣರು; ಜ್ಞಾನಚಕ್ಷುವುಳ್ಳವರು ಕಾಣುತ್ತಾರೆ.
15.11
यतन्तो योगिनश्चैनं पश्यन्त्यात्मन्यवस्थितम् ।
यतन्तोऽप्यकृतात्मानो नैनं पश्यन्त्यचेतसः ॥ १५.११ ॥
ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವ ಯೋಗಿಗಳು ಇವನನ್ನು ತಮ್ಮೊಳಗೆ ನೆಲೆಸಿರುವವನಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಾರೆ; ಆದರೆ ಅಂತಃಕರಣ ಶುದ್ಧವಿಲ್ಲದ ಅವಿವೇಕಿಗಳು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರೂ ಇವನನ್ನು ಕಾಣರು.
15.12
यदादित्यगतं तेजो जगद्भासयतेऽखिलम् ।
यच्चन्द्रमसि यच्चाग्नौ तत्तेजो विद्धि मामकम् ॥ १५.१२ ॥
ಸೂರ್ಯನಲ್ಲಿದ್ದು ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತನ್ನು ಬೆಳಗುವ ತೇಜಸ್ಸು, ಚಂದ್ರನಲ್ಲಿಯೂ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಇರುವ ತೇಜಸ್ಸು ನನ್ನದೇ ಎಂದು ತಿಳಿ.
15.13
गामाविश्य च भूतानि धारयाम्यहमोजसा ।
पुष्णामि चौषधीः सर्वाः सोमो भूत्वा रसात्मकः ॥ १५.१३ ॥
ನಾನು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ನನ್ನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತೇನೆ; ರಸಸ್ವರೂಪನಾದ ಸೋಮನಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ಪೋಷಿಸುತ್ತೇನೆ.
15.14
अहं वैश्वानरो भूत्वा प्राणिनां देहमाश्रितः ।
प्राणापानसमायुक्तः पचाम्यन्नं चतुर्विधम् ॥ १५.१४ ॥
ನಾನು ವೈಶ್ವಾನರನಾಗಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ದೇಹವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ, ಪ್ರಾಣಾಪಾನಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೂಡಿ ನಾಲ್ಕು ಬಗೆಯ ಅನ್ನವನ್ನು ಜೀರ್ಣಿಸುತ್ತೇನೆ.
15.15
सर्वस्य चाहं हृदि सन्निविष्टो मत्तः स्मृतिर्ज्ञानमपोहनं च ।
वेदैश्च सर्वैरहमेव वेद्यो वेदान्तकृद्वेदविदेव चाहम् ॥ १५.१५ ॥
ನಾನು ಎಲ್ಲರ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದೇನೆ; ನನ್ನಿಂದಲೇ ಸ್ಮೃತಿ, ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಮರೆವು ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ. ಎಲ್ಲಾ ವೇದಗಳಿಂದ ತಿಳಿಯಬೇಕಾದವನು ನಾನೇ; ವೇದಾಂತಕರ್ತನೂ ವೇದವಿದನೂ ನಾನೇ.
15.16
द्वाविमौ पुरुषौ लोके क्षरश्चाक्षर एव च ।
क्षरः सर्वाणि भूतानि कूटस्थोऽक्षर उच्यते ॥ १५.१६ ॥
ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು ಪುರುಷರಿದ್ದಾರೆ — ಕ್ಷರ ಮತ್ತು ಅಕ್ಷರ. ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳು ಕ್ಷರ; ಕೂಟಸ್ಥನನ್ನು ಅಕ್ಷರ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.
15.17
उत्तमः पुरुषस्त्वन्यः परमात्मेत्युदाहृतः ।
यो लोकत्रयमाविश्य बिभर्त्यव्यय ईश्वरः ॥ १५.१७ ॥
ಆದರೆ ಉತ್ತಮ ಪುರುಷನು ಬೇರೆಯವನು; ಅವನನ್ನು ಪರಮಾತ್ಮ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ — ಮೂರು ಲೋಕಗಳನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಪೋಷಿಸುವ ಅವ್ಯಯನಾದ ಈಶ್ವರ.
15.18
यस्मात्क्षरमतीतोऽहमक्षरादपि चोत्तमः ।
अतोऽस्मि लोके वेदे च प्रथितः पुरुषोत्तमः ॥ १५.१८ ॥
ನಾನು ಕ್ಷರವನ್ನು ಮೀರಿದವನು ಮತ್ತು ಅಕ್ಷರಕ್ಕಿಂತಲೂ ಉತ್ತಮನು; ಆದ್ದರಿಂದ ಲೋಕದಲ್ಲೂ ವೇದದಲ್ಲೂ ಪುರುಷೋತ್ತಮನೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದೇನೆ.
15.19
यो मामेवमसम्मूढो जानाति पुरुषोत्तमम् ।
स सर्वविद्भजति मां सर्वभावेन भारत ॥ १५.१९ ॥
ಭಾರತ, ಮೋಹರಹಿತನಾಗಿ ನನ್ನನ್ನು ಹೀಗೆ ಪುರುಷೋತ್ತಮನೆಂದು ತಿಳಿಯುವವನು ಸರ್ವಜ್ಞನಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಭಾವದಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ಭಜಿಸುತ್ತಾನೆ.
15.20
इति गुह्यतमं शास्त्रमिदमुक्तं मयाऽनघ ।
एतद्बुद्ध्वा बुद्धिमान्स्यात्कृतकृत्यश्च भारत ॥ १५.२० ॥
ಪಾಪರಹಿತನೇ, ಹೀಗೆ ಅತ್ಯಂತ ರಹಸ್ಯವಾದ ಈ ಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ನಾನು ಹೇಳಿದ್ದೇನೆ. ಭಾರತ, ಇದನ್ನು ಅರಿತವನು ಬುದ್ಧಿವಂತನೂ ಕೃತಕೃತ್ಯನೂ ಆಗುತ್ತಾನೆ.