ਰਿਗਵੇਦ · ਸੂਕਤ 1.91
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.91.1
त्वं सो॑म॒ प्र चि॑कितो मनी॒षा त्वं रजि॑ष्ठ॒मनु॑ नेषि॒ पन्था॑म् ।
तव॒ प्रणी॑ती पि॒तरो॑ न इन्दो दे॒वेषु॒ रत्न॑मभजन्त॒ धीराः॑ ॥
ਹੇ ਸੋਮ, ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਰਾਹ ਜਾਣਿਆ; ਸਿੱਧੇ ਰਾਹ ਉੱਤੇ ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ। ਤੇਰੀ ਅਗਵਾਈ ਨਾਲ ਸਾਡੇ ਪੁਰਖੇ ਅਤੇ ਧੀਰ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਧਨ ਪਾਉਂਦੇ ਰਹੇ।
1.91.2
त्वं सो॑म॒ क्रतु॑भिः सु॒क्रतु॑र्भू॒स्त्वं दक्षैः॑ सु॒दक्षो॑ वि॒श्ववे॑दाः ।
त्वं वृषा॑ वृष॒त्वेभि॑र्महि॒त्वा द्यु॒म्नेभि॑र्द्यु॒म्न्य॑भवो नृ॒चक्षाः॑ ॥
ਹੇ ਸੋਮ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਇਰਾਦਿਆਂ ਨਾਲ ਸੁਚੱਜੇ ਇਰਾਦੇ ਵਾਲਾ ਹੋਇਆ; ਆਪਣੀ ਨਿਪੁੰਨਤਾ ਨਾਲ ਤੂੰ ਦਕ਼ ਅਤੇ ਸਰਬਗਿਆ ਹੋਇਆ। ਤੂੰ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ ਹੈਂ, ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਮਹਿਮਾ ਅਤੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਚਮਕ ਕੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦਾ ਨਿਗਾਹਬਾਨ ਬਣਿਆ।
1.91.3
राज्ञो॒ नु ते॒ वरु॑णस्य व्र॒तानि॑ बृ॒हद्ग॑भी॒रं तव॑ सोम॒ धाम॑ ।
शुचि॒ष्ट्वम॑सि प्रि॒यो न मि॒त्रो द॒क्षाय्यो॑ अर्य॒मेवा॑सि सोम ॥
ਰਾਜਾ ਵਰੁਣ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਅਤੇ ਹੇ ਸੋਮ, ਤੇਰਾ ਧਾਮ ਵਿਸ਼ਾਲ ਤੇ ਗਹਿਰਾ ਹੈ। ਤੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈਂ, ਪਿਆਰੇ ਮਿੱਤਰ ਵਾਂਗ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਹੈਂ; ਹੇ ਸੋਮ, ਤੂੰ ਅਰਯਮਾ ਵਰਗਾ ਹੈਂ।
1.91.4
या ते॒ धामा॑नि दि॒वि या पृ॑थि॒व्यां या पर्व॑ते॒ष्वोष॑धीष्व॒प्सु ।
तेभि॑र्नो॒ विश्वैः॑ सु॒मना॒ अहे॑ळ॒न्राज॑न्त्सोम॒ प्रति॑ ह॒व्या गृ॑भाय ॥
ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ, ਪਹਾੜਾਂ, ਬੂਟੀਆਂ ਅਤੇ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਤੇਰੇ ਧਾਮ ਹਨ — ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭਨਾਂ ਨਾਲ, ਹੇ ਸੋਮ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਮਨ ਨਾਲ, ਹੇ ਰਾਜਾ ਸੋਮ, ਬਿਨਾਂ ਹਾਨੀ ਦੇ ਸਾਡੀਆਂ ਆਹੂਤੀਆਂ ਕਬੂਲ ਕਰ।
1.91.5
त्वं सो॑मासि॒ सत्प॑ति॒स्त्वं राजो॒त वृ॑त्र॒हा ।
त्वं भ॒द्रो अ॑सि॒ क्रतुः॑ ॥
ਤੂੰ ਸੋਮ ਹੈਂ, ਸੱਜਣਾਂ ਦਾ ਸਵਾਮੀ; ਤੂੰ ਰਾਜਾ ਹੈਂ ਅਤੇ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਦਾ ਹੰਤਾ ਵੀ ਤੂੰ ਹੀ। ਤੂੰ ਕਲਿਆਣਕਾਰੀ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਹੀ ਸੰਕਲਪ ਹੈਂ।
1.91.6
त्वं च॑ सोम नो॒ वशो॑ जी॒वातुं॒ न म॑रामहे ।
प्रि॒यस्तो॑त्रो॒ वन॒स्पतिः॑ ॥
ਤੂੰ ਵੀ, ਹੇ ਸੋਮ, ਸਾਡੇ ਵਸ ਵਿੱਚ ਰਹੁ; ਅਸੀਂ ਜੀਵੀਏ, ਮਰੀਏ ਨਾ। ਤੇਰੀ ਉਸਤਤ ਪਿਆਰੀ ਹੈ, ਹੇ ਵਨਸਪਤੀ।
1.91.7
त्वं सो॑म म॒हे भगं॒ त्वं यून॑ ऋताय॒ते ।
दक्षं॑ दधासि जी॒वसे॑ ॥
ਹੇ ਸੋਮ, ਤੂੰ ਮਹਾਨਤਾ ਲਈ ਧਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈਂ; ਅਤੇ ਤੂੰ ਰਿਤ ਦੇ ਪਾਲਕ ਨੌਜਵਾਨ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਲਈ ਬਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈਂ।
1.91.8
त्वं नः॑ सोम वि॒श्वतो॒ रक्षा॑ राजन्नघाय॒तः ।
न रि॑ष्ये॒त्त्वाव॑तः॒ सखा॑ ॥
ਹੇ ਸੋਮ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਤੋਂ ਹਰ ਪਾਸਿਓਂ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ; ਤੇਰੇ ਵਰਗਾ ਮਿੱਤਰ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਨਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
1.91.9
सोम॒ यास्ते॑ मयो॒भुव॑ ऊ॒तयः॒ सन्ति॑ दा॒शुषे॑ ।
ताभि॑र्नोऽवि॒ता भ॑व ॥
ਹੇ ਸੋਮ, ਦਾਤੇ ਲਈ ਤੇਰੀਆਂ ਜੋ ਸੁਖਦਾਈ ਰੱਖਿਆਵਾਂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਰਾਹੀਂ ਤੂੰ ਸਾਡਾ ਰੱਖਿਅਕ ਹੋ।
1.91.10
इ॒मं य॒ज्ञमि॒दं वचः॑ जुजुषा॒ण उ॒पाग॑हि ।
सोम॒ त्वं नो॑ वृ॒धे भ॑व ॥
ਇਸ ਯਗ ਅਤੇ ਇਸ ਸਤੁਤੀ ਨੂੰ ਕਬੂਲ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਨੇੜੇ ਆ; ਹੇ ਸੋਮ, ਸਾਡੀ ਵਧੋਤਰੀ ਲਈ ਤੂੰ ਹੋ ਜਾ।
1.91.11
सोम॑ गी॒र्भिष्ट्वा॑ व॒यं व॒र्धया॑मो वचो॒विदः॑ ।
सु॒मृ॒ळी॒को न॒ आ वि॑श ॥
ਹੇ ਸੋਮ, ਬੋਲ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਅਸੀਂ ਗੀਤਾਂ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਾਂ; ਚੰਗੇ ਹੱਥਾਂ ਵਾਲਾ ਹੋ ਕੇ ਸਾਡੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ।
1.91.12
ग॒य॒स्फानो॑ अमीव॒हा व॑सु॒वित्पु॑ष्टि॒वर्ध॑नः ।
सु॒मि॒त्रः सो॑म नो भव ॥
ਹੇ ਸੋਮ, ਯਸ਼ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਰੋਗ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਧਨ ਲੱਭਣ ਵਾਲਾ, ਪੋਸ਼ਣ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਚੰਗਾ ਮਿੱਤਰ, ਸਾਡੇ ਲਈ ਹੋ ਜਾ।
1.91.13
सोम॑ रार॒न्धि नो॑ हृ॒दि गावो॒ न यव॑से॒ष्वा ।
मर्य॑ इव॒ स्व ओ॒क्ये॑ ॥
ਹੇ ਸੋਮ, ਸਾਡੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਖ਼ੁਸ਼ ਕਰ, ਜਿਵੇਂ ਗਾਵਾਂ ਚਰਾਗਾਹ ਵਿੱਚ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਜਵਾਨ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
1.91.14
यः सो॑म स॒ख्ये तव॑ रा॒रण॑द्देव॒ मर्त्यः॑ ।
तं दक्षः॑ सचते क॒विः ॥
ਹੇ ਸੋਮ, ਹੇ ਦੇਵ, ਤੇਰੀ ਮਿੱਤਰਤਾ ਵਿੱਚ ਜਿਹੜਾ ਮਰਨਹਾਰ ਮਨੁੱਖ ਤੈਨੂੰ ਖ਼ੁਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨਾਲ ਚਤੁਰਾਈ ਅਤੇ ਗਿਆਨੀ ਕਵੀ ਜੁੜਦੇ ਹਨ।
1.91.15
उ॒रु॒ष्या णो॑ अ॒भिश॑स्तेः॒ सोम॒ नि पा॒ह्यंह॑सः ।
सखा॑ सु॒शेव॑ एधि नः ॥
ਹੇ ਸੋਮ, ਨਿੰਦਾ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਤੋਂ ਸਾਨੂੰ ਛੁਡਾ; ਪਾਪ ਤੋਂ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ; ਸਾਡਾ ਮਿੱਤਰ ਅਤੇ ਭਲਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੋ।
1.91.16
आ प्या॑यस्व॒ समे॑तु ते वि॒श्वतः॑ सोम॒ वृष्ण्य॑म् ।
भवा॒ वाज॑स्य संग॒थे ॥
ਹੇ ਸੋਮ, ਭਰ ਕੇ ਵਧ; ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਤੇਰਾ ਵੀਰਜ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਆਵੇ; ਬਲ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਹੋ।
1.91.17
आ प्या॑यस्व मदिन्तम॒ सोम॒ विश्वे॑भिर॒ंशुभिः॑ ।
भवा॑ नः सु॒श्रव॑स्तमः॒ सखा॑ वृ॒धे ॥
ਹੇ ਅਤਿ ਅਨੰਦ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਸੋਮ, ਆਪਣੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਬੂੰਦਾਂ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ ਵਧ; ਸਾਡੇ ਵਾਧੇ ਲਈ ਬਹੁਤ ਯਸ਼ਸਵੀ ਮਿੱਤਰ ਹੋ।
1.91.18
सं ते॒ पयां॑सि॒ समु॑ यन्तु॒ वाजाः॒ सं वृष्ण्या॑न्यभिमाति॒षाहः॑ ।
आ॒प्याय॑मानो अ॒मृता॑य सोम दि॒वि श्रवां॑स्युत्त॒मानि॑ धिष्व ॥
ਤੇਰੇ ਦੁੱਧ-ਰਸ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਮਿਲਣ, ਬਲ ਵੀ ਮਿਲਣ, ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਭਜਾਉਣ ਵਾਲੇ ਦਾ ਵੀਰਜ ਵੀ ਮਿਲੇ; ਹੇ ਸੋਮ, ਅਮਰਤਾ ਲਈ ਵਧਦਾ ਹੋਇਆ, ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਕੀਰਤੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰ।
1.91.19
या ते॒ धामा॑नि ह॒विषा॒ यज॑न्ति॒ ता ते॒ विश्वा॑ परि॒भूर॑स्तु य॒ज्ञम् ।
ग॒य॒स्फानः॑ प्र॒तर॑णः सु॒वीरोऽवी॑रहा॒ प्र च॑रा सोम॒ दुर्या॑न् ॥
ਹੇ ਸੋਮ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਹਵੀ ਨਾਲ ਜਿਹੜੇ ਧਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਯਜਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਤੇਰੇ ਯੱਗ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ। ਵੈਰੀ-ਨਾਸ਼ਕ, ਪਾਰ ਲਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਚੰਗੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਾਲਾ, ਵੈਰੀ-ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਹੇ ਸੋਮ, ਦਵਾਰਾਂ ਵੱਲ ਅੱਗੇ ਵਧ।
1.91.20
सोमो॑ धे॒नुं सोमो॒ अर्व॑न्तमा॒शुं सोमो॑ वी॒रं क॑र्म॒ण्यं॑ ददाति ।
सा॒द॒न्यं॑ विद॒थ्यं॑ स॒भेयं॑ पितृ॒श्रव॑णं॒ यो ददा॑शदस्मै ॥
ਸੋਮ ਧੇਨੂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਸੋਮ ਤੇਜ਼ ਘੋੜਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਸੋਮ ਕਰਮਠ ਵੀਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਉਸਨੂੰ ਦਾਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਸੋਮ ਉਸਨੂੰ ਘਰ, ਸਪਰਧਾ ਯੋਗ, ਸਭਾ ਯੋਗ ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਕੀਰਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
1.91.21
अषा॑ळ्हं यु॒त्सु पृत॑नासु॒ पप्रिं॑ स्व॒र्षाम॒प्सां वृ॒जन॑स्य गो॒पाम् ।
भ॒रे॒षु॒जां सु॑क्षि॒तिं सु॒श्रव॑सं॒ जय॑न्तं॒ त्वामनु॑ मदेम सोम ॥
ਹੇ ਸੋਮ, ਜੰਗਾਂ ਅਤੇ ਫ਼ੌਜਾਂ ਵਿੱਚ ਅਜੇਯ, ਛਿੜਕਣ ਵਾਲਾ, ਸਵਰਗ ਦਾ ਸੁਆਮੀ, ਜਲਾਂ ਅਤੇ ਬਲ-ਕਿਲ੍ਹੇ ਦਾ ਰੱਖਿਅਕ, ਤੀਰ-ਧਾਰੀ, ਸੁਖ ਨਿਵਾਸੀ, ਚੰਗੀ ਕੀਰਤੀ ਵਾਲਾ, ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ, ਤੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਅਸੀਂ ਖੁਸ਼ ਹੋਈਏ।
1.91.22
त्वमि॒मा ओष॑धीः सोम॒ विश्वा॒स्त्वम॒पो अ॑जनय॒स्त्वं गाः ।
त्वमा त॑तन्थो॒र्व॑न्तरि॑क्षं॒ त्वं ज्योति॑षा॒ वि तमो॑ ववर्थ ॥
ਤੂੰ ਹੀ ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀਆਂ, ਹੇ ਸੋਮ; ਤੂੰ ਹੀ ਜਲ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ, ਤੂੰ ਹੀ ਗਾਵਾਂ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀਆਂ। ਤੂੰ ਹੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਫੈਲਾਇਆ; ਤੂੰ ਹੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਾਲ ਹਨੇਰਾ ਦੂਰ ਕੀਤਾ।
1.91.23
दे॒वेन॑ नो॒ मन॑सा देव सोम रा॒यो भा॒गं स॑हसावन्न॒भि यु॑ध्य ।
मा त्वा त॑न॒दीशि॑षे वी॒र्य॑स्यो॒भये॑भ्यः॒ प्र चि॑कित्सा॒ गवि॑ष्टौ ॥
ਦਿਵ ਮਨ ਨਾਲ ਸਾਡੇ ਲਈ ਧਨ ਦਾ ਭਾਗ ਪਾਉਣ ਲਈ, ਹੇ ਦੇਵ ਸੋਮ, ਹੇ ਬਲਵਾਨ, ਜੰਗ ਕਰ। ਤੈਨੂੰ ਕੋਈ ਨਾ ਦਬਾਵੇ; ਤੂੰ ਬਲ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਹੈਂ। ਦੋਹਾਂ ਧਿਰਾਂ ਲਈ, ਹੇ ਗੋਧਨ-ਸੰਪੰਨ, ਧਿਆਨ ਦੇ।