Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

ऋग्वेद · सूक्त 4.30

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

4.30.1

नकि॑रिन्द्र॒ त्वदुत्त॑रो॒ न ज्यायाँ॑ अस्ति वृत्रहन् ।
नकि॑रे॒वा यथा॒ त्वम् ॥

हे इंद्रा, वृत्रहंता, तुझ्यापेक्षा श्रेष्ठ कोणी नाही; तुझ्यासारखा महान कोणीही नाही.

4.30.2

स॒त्रा ते॒ अनु॑ कृ॒ष्टयो॒ विश्वा॑ च॒क्रेव॑ वावृतुः ।
स॒त्रा म॒हाँ अ॑सि श्रु॒तः ॥

खरोखर तुझी सर्व पराक्रमकृत्ये चाकांप्रमाणे तुझ्यामागे फिरतात; खरोखर तू महान आणि प्रसिद्ध आहेस.

4.30.3

विश्वे॑ च॒नेद॒ना त्वा॑ दे॒वास॑ इन्द्र युयुधुः ।
यदहा॒ नक्त॒माति॑रः ॥

हे इंद्रा, तू दिवस आणि रात्री ओलांडून पुढे गेलास तेव्हा सर्व देवांनीही तुझ्याशी युद्ध केले.

4.30.4

यत्रो॒त बा॑धि॒तेभ्य॑श्च॒क्रं कुत्सा॑य॒ युध्य॑ते ।
मु॒षा॒य इ॑न्द्र॒ सूर्य॑म् ॥

हे इंद्रा, पीडितांसाठी आणि लढणाऱ्या कुत्सासाठी तू जिथे चक्र सोडलेस, तिथे सूर्याला मुक्त केलेस.

4.30.5

यत्र॑ दे॒वाँ ऋ॑घाय॒तो विश्वाँ॒ अयु॑ध्य॒ एक॒ इत् ।
त्वमि॑न्द्र व॒नूँरह॑न् ॥

हे इंद्रा, हानी करणाऱ्या सर्व देवांविरुद्ध तू एकटाच लढलास, तिथे तू वनूंना ठार मारलेस.

4.30.6

यत्रो॒त मर्त्या॑य॒ कमरि॑णा इन्द्र॒ सूर्य॑म् ।
प्रावः॒ शची॑भि॒रेत॑शम् ॥

हे इंद्रा, एका मानवासाठी तू जिथे सूर्याला मुक्त केलेस, तिथे तुझ्या शक्तीने एतशाचे रक्षण केलेस.

4.30.7

किमादु॒तासि॑ वृत्रह॒न्मघ॑वन्मन्यु॒मत्त॑मः ।
अत्राह॒ दानु॒माति॑रः ॥

हे वृत्रहन्ता, हे मघवन्, तू अत्यंत क्रोधी आहेस. येथे निश्चितच तू दान पुढे आणतोस.

4.30.8

ए॒तद्घेदु॒त वी॒र्य॑मिन्द्र॑ च॒कर्थ॒ पौंस्य॑म् ।
स्त्रियं॒ यद्दु॑र्हणा॒युवं॒ वधी॑र्दुहि॒तरं॑ दि॒वः ॥

हे इंद्रा, हे वीरकर्म आणि पौरुष तू केलेस — आकाशाची कन्या, आवरता न येणाऱ्या त्या स्त्रीला तू मारलेस.

4.30.9

दि॒वश्चि॑द्घा दुहि॒तरं॑ म॒हान्म॑ही॒यमा॑नाम् ।
उ॒षास॑मिन्द्र॒ सं पि॑णक् ॥

आकाशाची कन्या उषेला — महिमेने वाढणाऱ्या तिला — हे इंद्रा, महान तू चिरडलीस.

4.30.10

अपो॒षा अन॑सः सर॒त्सम्पि॑ष्टा॒दह॑ बि॒भ्युषी॑ ।
नि यत्सीं॑ शि॒श्नथ॒द्वृषा॑ ॥

उषा रथातून — चिरडले जाण्याच्या भीतीने — दूर सरकली; वृषा (इंद्र) तिला खाली पाडला तेव्हा.

4.30.11

ए॒तद॑स्या॒ अनः॑ शये॒ सुस॑म्पिष्टं॒ विपा॒श्या ।
स॒सार॑ सीं परा॒वतः॑ ॥

हे तिचे शरीर पडले आहे, नीट चिरडलेले, विपाश नदीकाठी. ती दूरूनच धावत निघून गेली.

4.30.12

उ॒त सिन्धुं॑ विबा॒ल्यं॑ वितस्था॒नामधि॒ क्षमि॑ ।
परि॑ ष्ठा इन्द्र मा॒यया॑ ॥

नदी सिंधूला — मुक्तपणे वाहणाऱ्या तिला — पृथ्वीवर थांबवलेस; हे इंद्रा, तुझ्या मायेने तिच्या सभोवती उभा आहेस.

4.30.13

उ॒त शुष्ण॑स्य धृष्णु॒या प्र मृ॑क्षो अ॒भि वेद॑नम् ।
पुरो॒ यद॑स्य सम्पि॒णक् ॥

आणि शुष्णाच्या धाडसाला तू चिरडून टाकलेस; त्याच्या हल्ल्याविरुद्ध, जेव्हा तू त्याचे किल्ले फोडलेस.

4.30.14

उ॒त दा॒सं कौ॑लित॒रं बृ॑ह॒तः पर्व॑ता॒दधि॑ ।
अवा॑हन्निन्द्र॒ शम्ब॑रम् ॥

आणि मोठ्या पर्वतावरून दास कौलितराला तू खाली फेकलेस; हे इंद्रा, शंबराला तू ठार मारलेस.

4.30.15

उ॒त दा॒सस्य॑ व॒र्चिनः॑ स॒हस्रा॑णि श॒ताव॑धीः ।
अधि॒ पञ्च॑ प्र॒धीँरि॑व ॥

आणि दास वर्चिनाचे हजारो आणि शेकडो तू मारलेस; जणू पाच चाकांच्या कडा पाडाव्यात तसे.

4.30.16

उ॒त त्यं पु॒त्रम॒ग्रुवः॒ परा॑वृक्तं श॒तक्र॑तुः ।
उ॒क्थेष्विन्द्र॒ आभ॑जत् ॥

आणि अग्रूच्या त्या पुत्राला—दूर पळवून नेलेल्याला—शतक्रतू इंद्राने उक्थांमध्ये आणून त्याला वाटा दिला.

4.30.17

उ॒त त्या तु॒र्वशा॒यदू॑ अस्ना॒तारा॒ शची॒पतिः॑ ।
इन्द्रो॑ वि॒द्वाँ अ॑पारयत् ॥

आणि ते दोघे तुर्वश आणि यदू—अस्नात असलेले—शचीपती इंद्राने ज्ञानाने पैलतीरी पोहोचवले.

4.30.18

उ॒त त्या स॒द्य आर्या॑ स॒रयो॑रिन्द्र पा॒रतः॑ ।
अर्णा॑चि॒त्रर॑थावधीः ॥

आणि हे इंद्रा, ते दोघे आर्य लगेच सरयूच्या पलीकडून तू पाडलेस; अर्णाचित्ररथालाही तू ठार मारलेस.

4.30.19

अनु॒ द्वा ज॑हि॒ता न॑यो अ॒न्धं श्रो॒णं च॑ वृत्रहन् ।
न तत्ते॑ सु॒म्नमष्ट॑वे ॥

हे वृत्रहंता, आंधळ्या आणि लंगड्या दोघांना सोडून मार्ग दाखव; ती तुझी कृपा मिळवण्यासाठी नाही.

4.30.20

श॒तम॑श्म॒न्मयी॑नां पु॒रामिन्द्रो॒ व्या॑स्यत् ।
दिवो॑दासाय दा॒शुषे॑ ॥

इंद्राने दगडाच्या बनवलेल्या शंभर किल्ल्यांना फोडले; दानशूर दिवोदासासाठी.

4.30.21

अस्वा॑पयद्द॒भीत॑ये स॒हस्रा॑ त्रिं॒शतं॒ हथैः॑ ।
दा॒साना॒मिन्द्रो॑ मा॒यया॑ ॥

इंद्राने आपल्या मायेने दभीतीसाठी, दासांना तीस हजार प्रहारांनी झोपवले.

4.30.22

स घेदु॒तासि॑ वृत्रहन्त्समा॒न इ॑न्द्र॒ गोप॑तिः ।
यस्ता विश्वा॑नि चिच्यु॒षे ॥

तूच तो आहेस, हे वृत्रहंता; समानपणे, हे इंद्रा, गोपती, ज्याने ती सर्व मिळवली त्याच्यासाठी.

4.30.23

उ॒त नू॒नं यदि॑न्द्रि॒यं क॑रि॒ष्या इ॑न्द्र॒ पौंस्य॑म् ।
अ॒द्या नकि॒ष्टदा मि॑नत् ॥

आणि निश्चितच, हे इंद्रा, तू आज जे सामर्थ्य आणि पराक्रम करशील, ते कोणीही बिघडवू नये.

4.30.24

वा॒मंवा॑मं त आदुरे दे॒वो द॑दात्वर्य॒मा ।
वा॒मं पू॒षा वा॒मं भगो॑ वा॒मं दे॒वः करू॑ळती ॥

हे आदुरी, देव अर्यमा तुला धनावर धन देवो; पूषा धन देवो, भग धन देवो, देव करूळती धन देवो.