ଉପନିଷଦ · Śvetāśvatara 4
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Śvetāśvatara 4.1
य एकोऽवर्णो बहुधा शक्तियोगाद्वर्णाननेकान्निहितार्थो दधाति ।
विचैति चान्ते विश्वमादौ च देवः स नो बुद्ध्या शुभया संयुनक्तु ॥ ४.१ ॥
ଏକ ଓ ବର୍ଣରହିତ ହୋଇ ମଧ୍ୟ ନିଜ ଶକ୍ତିଯୋଗରେ ବହୁ ପ୍ରକାରେ ଗୂଢ଼ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସହିତ ଅନେକ ବର୍ଣ ଧାରଣ କରନ୍ତି; ଆଦି ଓ ଅନ୍ତରେ ବିଶ୍ୱକୁ ସଂହରଣ କରନ୍ତି। ସେହି ଦେବ ଆମକୁ ଶୁଭ ବୁଦ୍ଧିରେ ଯୁକ୍ତ କରନ୍ତୁ।
Śvetāśvatara 4.2
तदेवाग्निस्तदादित्यस्तद्वायुस्तदु चन्द्रमाः ।
तदेव शुक्रं तद्ब्रह्म तदापस्तत्प्रजापतिः ॥ ४.२ ॥
ସେ ହିଁ ଅଗ୍ନି, ସେ ହିଁ ଆଦିତ୍ୟ, ସେ ହିଁ ବାୟୁ, ସେ ହିଁ ଚନ୍ଦ୍ର। ସେ ହିଁ ଶୁକ୍ର, ସେ ହିଁ ବ୍ରହ୍ମ, ସେ ହିଁ ଜଳ, ସେ ହିଁ ପ୍ରଜାପତି।
Śvetāśvatara 4.3
त्वं स्त्री पुमानसि त्वं कुमार उत वा कुमारी ।
त्वं जीर्णो दण्डेन वञ्चसि त्वं जातो भवसि विश्वतोमुखः ॥ ४.३ ॥
ତୁମେ ହିଁ ସ୍ତ୍ରୀ, ତୁମେ ହିଁ ପୁରୁଷ; ତୁମେ ହିଁ କୁମାର, କିମ୍ବା ତୁମେ ହିଁ କୁମାରୀ। ତୁମେ ହିଁ ବାର୍ଦ୍ଧକ୍ୟରେ ଯଷ୍ଟି ଧରି ଟଳମଳ ହୁଅ; ତୁମେ ହିଁ ଜନ୍ମ ନେଇ ସର୍ବମୁଖ ହୁଅ।
Śvetāśvatara 4.4
नीलः पतङ्गो हरितो लोहिताक्षस्तडिद्गर्भ ऋतवः समुद्राः ।
अनादिमत्त्वं विभुत्वेन वर्तसे यतो जातानि भुवनानि विश्वा ॥ ४.४ ॥
ନୀଳ, ପକ୍ଷୀ ପରି, ସବୁଜ, ରକ୍ତ ନୟନ ବିଶିଷ୍ଟ; ବିଜୁଳି ଯାହାର ଗର୍ଭରେ; ଋତୁ ଓ ସମୁଦ୍ର — ତୁମେ ଅନାଦି; ତୁମ ବିଭୁତ୍ୱରେ ତୁମେ ବିଦ୍ୟମାନ; ଯାହାଠାରୁ ସମସ୍ତ ଭୁବନ ଜାତ ହୋଇଛି।
Śvetāśvatara 4.5
अजामेकां लोहितशुक्लकृष्णां बह्वीः प्रजाः सृजमानां सरूपाः ।
अजो ह्येको जुषमाणोऽनुशेते जहात्येनां भुक्तभोगामजोऽन्यः ॥ ४.५ ॥
ଅଜା, ଏକା, ରକ୍ତ-ଶ୍ୱେତ-କୃଷ୍ଣ ବର୍ଣ୍ଣା, ନିଜ ପରି ବହୁ ପ୍ରଜା ସୃଷ୍ଟିକାରିଣୀ ତାଙ୍କୁ; ଜଣେ ଅଜ ତାଙ୍କୁ ଭୋଗ କରି ତାଙ୍କ ପାଖରେ ଶୋଇଥାଏ; ଅନ୍ୟ ଜଣେ ଅଜ ଭୋଗ ସରିଲେ ତାଙ୍କୁ ତ୍ୟାଗ କରେ।
Śvetāśvatara 4.6
द्वा सुपर्णा सयुजा सखाया समानं वृक्षं परिषस्वजाते ।
तयोरन्यः पिप्पलं स्वाद्वत्त्यनश्नन्नन्योऽभिचाकशीति ॥ ४.६ ॥
ସୁନ୍ଦର ପକ୍ଷ ବିଶିଷ୍ଟ ଦୁଇଟି ପକ୍ଷୀ, ଏକତ୍ର ଯୁକ୍ତ ସଖା, ଏକ ବୃକ୍ଷକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ଅଛନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ ମିଠା ପିପ୍ପଳ-ଫଳ ଖାଏ; ଅନ୍ୟଜଣେ ନ ଖାଇ ଚାହିଁ ରହେ।
Śvetāśvatara 4.7
समाने वृक्षे पुरुषो निमग्नोऽनीशया शोचति मुह्यमानः ।
जुष्टं यदा पश्यत्यन्यमीशमस्य महिमानमिति वीतशोकः ॥ ४.७ ॥
ଗୋଟିଏ ଗଛରେ ନିମଗ୍ନ ପୁରୁଷ ନିଜ ଅସମର୍ଥତାରେ ମୋହିତ ହୋଇ ଶୋକ କରେ। ପ୍ରିୟ, ଭିନ୍ନ ସେହି ଈଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଓ ତାଙ୍କ ମହିମାକୁ ଯେବେ ସେ ଦେଖେ, ସେତେବେଳେ ସେ ଶୋକରହିତ ହୁଏ।
Śvetāśvatara 4.8
ऋचो अक्षरे परमे व्योमन्यस्मिन्देवा अधि विश्वे निषेदुः ।
यस्तं न वेद किमृचा करिष्यति य इत्तद्विदुस्त इमे समासते ॥ ४.८ ॥
ଋକ୍ ସମୂହ ସେହି ପରମ ଅକ୍ଷରରେ, ବ୍ୟୋମରେ ଆଶ୍ରିତ; ତହିଁ ଉପରେ ସମସ୍ତ ଦେବତା ବସିଛନ୍ତି। ଯେ ତାଙ୍କୁ ଜାଣେ ନାହିଁ, ଋକ୍ ତାର କଣ କରିବ? ଯେଉଁମାନେ ତାଙ୍କୁ ଜାଣନ୍ତି, ସେମାନେ ହିଁ ଏଠାରେ ଏକତ୍ର ରହନ୍ତି।
Śvetāśvatara 4.9
छन्दांसि यज्ञाः क्रतवो व्रतानि भूतं भव्यं यच्च वेदा वदन्ति ।
अस्मान्मायी सृजते विश्वमेतत्तस्मिंश्चान्यो मायया सन्निरुद्धः ॥ ४.९ ॥
ଛନ୍ଦ, ଯଜ୍ଞ, କ୍ରତୁ ଓ ବ୍ରତ, ଯାହା ଅତୀତ ଓ ଭବିଷ୍ୟତ, ଏବଂ ବେଦ ଯାହା କହନ୍ତି — ଏହି ସବୁ ମାୟାବୀ ଏଥିରୁ ହିଁ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି। ତାଙ୍କ ଭିତରେ ଅନ୍ୟ ଜଣେ ମାୟାରେ ଆବଦ୍ଧ ହୋଇ ରହେ।
Śvetāśvatara 4.10
मायां तु प्रकृतिं विद्यान्मायिनं च महेश्वरम् ।
तस्यवयवभूतैस्तु व्याप्तं सर्वमिदं जगत् ॥ ४.१० ॥
ମାୟାକୁ ପ୍ରକୃତି ବୋଲି ଜାଣିବା ଉଚିତ୍, ଏବଂ ମାୟାବୀକୁ ମହେଶ୍ୱର ବୋଲି। ତାଙ୍କ ଅଙ୍ଗଭୂତ ଅବୟବଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ୱାରା ଏହି ସମଗ୍ର ଜଗତ ବ୍ୟାପ୍ତ।
Śvetāśvatara 4.11
यो योनिं योनिमधितिष्ठत्येको यस्मिन्निदं सं च विचैति सर्वम् ।
तमीशानं वरदं देवमीड्यं निचाय्येमां शान्तिमत्यन्तमेति ॥ ४.११ ॥
ଯିଏ ଏକାକୀ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଉତ୍ପତ୍ତିସ୍ଥାନରେ ଅଧିଷ୍ଠିତ, ଯାହାଠାରେ ଏ ସବୁ ଏକତ୍ର ହୋଇ ପୁଣି ଲୀନ ହୁଏ, ସେହି ଈଶାନ, ବରଦାତା, ସ୍ତୁତ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କୁ ଜାଣି ମନୁଷ୍ୟ ଏହି ପରମ ଶାନ୍ତି ପାଏ।
Śvetāśvatara 4.12
यो देवानां प्रभवश्चोद्भवश्च विश्वाधिपो रुद्रो महर्षिः ।
हिरण्यगर्भं पश्यत जायमानं स नो बुद्ध्या शुभया संयुनक्तु ॥ ४.१२ ॥
ଦେବତାମାନଙ୍କର ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ ଉଦ୍ଭବ, ସର୍ବାଧିପତି ରୁଦ୍ର, ମହର୍ଷି ଯିଏ; ଜନ୍ମୁଥିବା ହିରଣ୍ୟଗର୍ଭଙ୍କୁ ଦେଖ। ସେ ଆମକୁ ଶୁଭ ବୁଦ୍ଧିରେ ଯୁକ୍ତ କରନ୍ତୁ।
Śvetāśvatara 4.13
यो देवानामधिपो यस्मिन्ल्लोका अधिश्रिताः ।
य ईशेऽस्य द्विपदश्चतुष्पदः कस्मै देवाय हविषा विधेम ॥ ४.१३ ॥
ଦେବତାଙ୍କର ଅଧିପତି, ଯାହାଠାରେ ସମସ୍ତ ଲୋକ ଆଶ୍ରିତ, ଦ୍ୱିପଦ ଓ ଚତୁଷ୍ପଦ ଜୀବଙ୍କ ଉପରେ ଶାସନ କରନ୍ତି, ସେହି କେଉଁ ଦେବତାଙ୍କୁ ଆମେ ହବିଷ୍ୟରେ ପୂଜିବା?
Śvetāśvatara 4.14
सूक्ष्मातिसूक्ष्मं कलिलस्य मध्ये विश्वस्य स्रष्टारमनेकरूपम् ।
विश्वस्यैकं परिवेष्टितारं ज्ञात्वा शिवं शान्तिमत्यन्तमेति ॥ ४.१४ ॥
ସୂକ୍ଷ୍ମଠାରୁ ମଧ୍ୟ ସୂକ୍ଷ୍ମ, କଲିଲ (ଆଦି ପିଣ୍ଡ)ର ମଧ୍ୟରେ ଥିବା, ବିଶ୍ୱର ସ୍ରଷ୍ଟା, ଅନେକ ରୂପଧାରୀ, ବିଶ୍ୱକୁ ଘେରି ରହିଥିବା ଏକମାତ୍ର ସେହି ଶିବଙ୍କୁ ଜାଣି ମନୁଷ୍ୟ ପରମ ଶାନ୍ତି ପାଏ।
Śvetāśvatara 4.15
स एव काले भुवनस्य गोप्ता विश्वाधिपः सर्वभूतेषु गूढः ।
यस्मिन्युक्ता ब्रह्मर्षयो देवताश्च तमेवं ज्ञात्वा मृत्युपाशांश्छिनत्ति ॥ ४.१५ ॥
ସେ ହିଁ ସମୟରେ ଜଗତର ରକ୍ଷକ, ସର୍ବାଧିପତି, ସମସ୍ତ ଜୀବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଗୁପ୍ତ। ତାଙ୍କଠାରେ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷି ଓ ଦେବତାମାନେ ଯୁକ୍ତ। ତାଙ୍କୁ ଏହିପରି ଜାଣି ମନୁଷ୍ୟ ମୃତ୍ୟୁପାଶ ଛେଦନ କରେ।
Śvetāśvatara 4.16
घृतात्परं मण्डमिवातिसूक्ष्मं ज्ञात्वा शिवं सर्वभूतेषु गूढम् ।
विश्वस्यैकं परिवेष्टितारं ज्ञात्वा देवं मुच्यते सर्वपाशैः ॥ ४.१६ ॥
ଘିଅର ସାରଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଅତି ସୂକ୍ଷ୍ମ, ସମସ୍ତ ଜୀବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଗୁପ୍ତ ଶିବଙ୍କୁ ଜାଣି, ବିଶ୍ୱକୁ ଘେରିଥିବା ଏକ ଦେବଙ୍କୁ ଜାଣି, ମନୁଷ୍ୟ ସମସ୍ତ ପାଶରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।
Śvetāśvatara 4.17
एष देवो विश्वकर्मा महात्मा सदा जनानां हृदये सन्निविष्टः ।
हृदा मनीषा मनसाभिक्लृप्तो य एतद् विदुरमृतास्ते भवन्ति ॥ ४.१७ ॥
ଏହି ଦେବ ବିଶ୍ୱକର୍ମା, ମହାତ୍ମା, ସଦା ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ହୃଦୟରେ ସ୍ଥିତ। ହୃଦୟ, ବୁଦ୍ଧି ଓ ମନ ଦ୍ୱାରା ସେ ଗ୍ରହଣୀୟ। ଯେଉଁମାନେ ଏହା ଜାଣନ୍ତି ସେମାନେ ଅମୃତ ହୁଅନ୍ତି।
Śvetāśvatara 4.18
यदाऽतमस्तन्न दिवा न रात्रिर्न सन्नचासच्छिव एव केवलः ।
तदक्षरं तत्सवितुर्वरेण्यं प्रज्ञा च तस्मात्प्रसृता पुराणी ॥ ४.१८ ॥
ଯେତେବେଳେ ଅନ୍ଧକାର ନଥିଲା, ନା ଦିନ ନା ରାତି, ନା ସତ୍ ନା ଅସତ୍, ସେତେବେଳେ କେବଳ ଶିବ ହିଁ ଥିଲେ। ସେହି ଅକ୍ଷର ସବିତାଙ୍କର ବରେଣ୍ୟ ତେଜ; ତାଙ୍କଠାରୁ ପ୍ରାଚୀନ ପ୍ରଜ୍ଞା ପ୍ରବାହିତ ହେଲା।
Śvetāśvatara 4.19
नैनमूर्ध्वं न तिर्यञ्चं न मध्ये न परिजग्रभत् ।
न तस्य प्रतिमा अस्ति यस्य नाम महद्यशः ॥ ४.१९ ॥
ଏହାକୁ ଉପରୁ, ଆଡ଼ରୁ ବା ମଧ୍ୟରୁ କେହି ଧରି ନାହାଁନ୍ତି। ଯାହାର ନାମ ମହାନ ଯଶ, ତାହାର କୌଣସି ପ୍ରତିମା ନାହିଁ।
Śvetāśvatara 4.20
न संदृशे तिष्ठति रूपमस्य न चक्षुषा पश्यति कश्चनैनम् ।
हृदा हृदिस्थं मनसा य एनमेवं विदुरमृतास्ते भवन्ति ॥ ४.२० ॥
ଏହାଙ୍କ ରୂପ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରହେ ନାହିଁ; କେହି ଆଖିରେ ଏହାଙ୍କୁ ଦେଖେ ନାହିଁ। ହୃଦୟରେ ଥିବା ଏହାଙ୍କୁ ହୃଦୟ ଓ ମନ ଦ୍ୱାରା ଏପରି ଜାଣନ୍ତି ଯେଉଁମାନେ, ସେମାନେ ଅମର ହୁଅନ୍ତି।
Śvetāśvatara 4.21
अजात इत्येवं कश्चिद्भीरुः प्रपद्यते ।
रुद्र यत्ते दक्षिणं मुखं तेन मां पाहि नित्यम् ॥ ४.२१ ॥
'ତୁମେ ଅଜାତ' ଏହିପରି କହି କେହି ଭୀତ ହୋଇ ଶରଣ ନିଏ। ହେ ରୁଦ୍ର, ତୁମର ଯେଉଁ ଦକ୍ଷିଣ ମୁଖ ଅଛି, ତାହା ଦ୍ୱାରା ମୋତେ ସର୍ବଦା ରକ୍ଷା କର।
Śvetāśvatara 4.22
मा नस्तोके तनये मा न आयुषि मा नो गोषु मा न अश्वेषु रीरिषः ।
वीरान् मा नो रुद्र भामितोऽवधीर्हविष्मन्तः सदामित्त्वा हवामहे ॥ ४.२२ ॥
ହେ ରୁଦ୍ର, ଆମ ସନ୍ତାନ ଓ ନାତି ନାତୁଣୀଙ୍କୁ ହାନି କର ନାହିଁ; ଆମ ଆୟୁଷକୁ ହାନି କର ନାହିଁ; ଆମ ଗାଈ ଓ ଘୋଡ଼ାଙ୍କୁ ହାନି କର ନାହିଁ। କ୍ରୋଧରେ ଆମ ବୀରମାନଙ୍କୁ ବଧ କର ନାହିଁ। ହବିଃ ଅର୍ପଣକାରୀ ଆମେ ସର୍ବଦା ତୁମକୁ ହିଁ ଆହ୍ୱାନ କରୁ।