యజుర్వేదం · అధ్యాయం 31
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
31.1
सहस्रशीर्षा पुरुषः सहस्राक्षः सहस्रपात् ।
स भूमिꣳ सर्वत स्पृत्वात्य् अतिष्ठद् दशाङ्गुलम् ॥ ३१.१ ॥
వేయి శిరస్సులు కలవాడు పురుషుడు, వేయి కన్నులు, వేయి పాదాలు కలవాడు. అతడు భూమిని అన్ని వైపులా ఆవరించి, పది అంగుళాలు అధికంగా నిలిచాడు.
31.2
पुरुषऽएवेदꣳ सर्वं यद् भूतं यच् च भाव्यम् ।
उतामृतत्वस्येशानो यद् अन्नेनातिरोहति ॥ ३१.२ ॥
ఇదంతా, గతించినదీ రాబోయేదీ, పురుషుడే. అతడే అమృతత్వానికి ప్రభువు; అన్నం ద్వారా పెరిగి పైకి ఎదుగుతాడు.
31.3
एतावान् अस्य महिमातो ज्यायाꣳश् च पूरुषः ।
पादो ऽस्य विश्वा भूतानि त्रिपाद् अस्यामृतं दिवि ॥ ३१.३ ॥
ఇది అతని మహిమ; పురుషుడు దీనికంటే గొప్పవాడు. అతని ఒక పాదం సర్వ భూతాలు; మూడు పాదాలు దివిలో ఉన్న అమృతం.
31.4
त्रिपाद् ऊर्ध्व उद् ऐत् पुरुषः पादो ऽस्येहाभवत् पुनः ।
ततो विष्वङ् व्यक्रामत् साशनानशने ऽ अभि ॥ ३१.४ ॥
మూడు పాదాలు పైకి లేచాయి; పురుషుని ఒక పాదం మళ్ళీ ఇక్కడ ఉద్భవించింది. తరువాత అతడు అన్నిటా వ్యాపించాడు, తినేవాటిపైనా తినని వాటిపైనా.
31.5
तस्माद् विराड् अजायत विराजो ऽ अधि पूरुषः ।
स जातो ऽ अत्य् अरिच्यत पश्चाद् भूमिम् अथो पुरः ॥ ३१.५ ॥
అతని నుండి విరాట్ జన్మించాడు; విరాట్‌పై పురుషుడు (ప్రకటమయ్యాడు). అతడు జన్మించి, వెనుక భూమిని మరియు ముందు కూడా తనను దాటి మిగిలాడు.
31.6
तस्माद् यज्ञात् सर्वहुतः सम्भृतं पृषदाज्यम् ।
पशूꣳस् ताꣳश् चक्रे वायव्यान् आरण्या ग्राम्याश् च ये ॥ ३१.६ ॥
ఆ సర్వాహుతి యజ్ఞం నుండి పెరుగు-నెయ్యి సమకూరింది; వాయు దేవతకు చెందినవిగా అతడు అడవి పశువులను, గ్రామ పశువులను సృష్టించాడు.
31.7
तस्माद् यज्ञात् सर्वहुत ऽ ऋचः सामानि जज्ञिरे ।
छन्दाꣳसि जज्ञिरे तस्माद् यजुस् तस्माद् अजायत ॥ ३१.७ ॥
ఆ సర్వాహుతి యజ్ఞం నుండి ఋక్కులు, సామాలు ఉద్భవించాయి; దాని నుండే ఛందస్సులు ఉద్భవించాయి, దాని నుండే యజుస్సు ఉద్భవించింది.
31.8
तस्माद् अश्वा ऽ अजायन्त ये के चोभयादतः ।
गावो ह जज्ञिरे तस्मात् तस्माज् जाता ऽ अजावयः ॥ ३१.८ ॥
దాని నుండి గుర్రాలు పుట్టాయి; రెండు వైపులా దంతాలు కలవి కూడా పుట్టాయి. దాని నుండే ఆవులు పుట్టాయి; దాని నుండే మేకలు, గొర్రెలు పుట్టాయి.
31.9
तं यज्ञं बर्हिषि प्रौक्षन् पुरुषं जातम् अग्रतः ।
तेन देवा ऽ अयजन्त साध्या ऽ ऋषयश् च ये ॥ ३१.९ ॥
ఆ యజ్ఞాన్ని, పుట్టిన పురుషుడిని, ముందుగా దర్భపై ప్రోక్షించారు. దానితో దేవతలు, సాధ్యులు, ఋషులు కూడా యజ్ఞం చేశారు.
31.10
यत् पुरुषं व्य् अदधुः कतिधा व्यकल्पयन् ।
मुखं किम् अस्य कौ बाहू का ऊरू पादा ऽ उच्येते ॥ ३१.१० ॥
పురుషుడిని వారు విభజించినప్పుడు, ఎన్ని భాగాలుగా అమర్చారు? ఇతని ముఖం ఏది, రెండు బాహువులు ఏవి, రెండు తొడలు ఏవి, రెండు పాదాలు ఏవి అని చెప్పబడుతున్నాయి?
31.11
ब्राह्मणो ऽस्य मुखम् आसीद् बाहू राजन्यः कृतः ।
ऊरू तद् अस्य यद् वैश्यः पद्भ्याꣳ शूद्रो ऽ अजायत ॥ ३१.११ ॥
బ్రాహ్మణుడు ఇతని ముఖం; రాజన్యుడు (క్షత్రియుడు) బాహువుల నుండి చేయబడ్డాడు. వైశ్యుడు ఇతని తొడలు; పాదాల నుండి శూద్రుడు పుట్టాడు.
31.12
चन्द्रमा मनसो जातश् चक्षोः सूर्यो ऽ अजायत ।
श्रोत्राद् वायुश् च प्राणश् च मुखाद् अग्निर् अजायत ॥ ३१.१२ ॥
మనస్సు నుండి చంద్రుడు పుట్టాడు; కన్ను నుండి సూర్యుడు పుట్టాడు. చెవి నుండి వాయువు, ప్రాణం పుట్టాయి; ముఖం నుండి అగ్ని పుట్టాడు.
31.13
नाभ्या ऽ आसीद् अन्तरिक्षꣳ शीर्ष्णो द्यौः सम् अवर्तत ।
पद्भ्यां भूमिर् दिशः श्रोत्रात् तथा लोकाꣳऽ अकल्पयन् ॥ ३१.१३ ॥
నాభి నుండి అంతరిక్షం ఏర్పడింది; శిరస్సు నుండి ద్యులోకం ఏర్పడింది. పాదాల నుండి భూమి, చెవి నుండి దిశలు — ఈ విధంగా వారు లోకాలను అమర్చారు.
31.14
यत् पुरुषेण हविषा देवा यज्ञम् अतन्वत ।
वसन्तो ऽस्यासीद् आज्यं ग्रीष्म ऽ इध्मः शरद् धविः ॥ ३१.१४ ॥
దేవతలు పురుషుడిని హవిస్సుగా చేసి యజ్ఞం చేసినప్పుడు, వసంతం ఇతనికి ఆజ్యమైంది, గ్రీష్మం ఇధ్మమైంది, శరత్తు హవిస్సైంది.
31.15
सप्तास्यासन् परिधयस् त्रिः सप्त समिधः कृताः ।
देवा यद् यज्ञं तन्वाना ऽ अबध्नन् पुरुषं पशुम् ॥ ३१.१५ ॥
ఇతనికి ఏడు పరిధులు ఉన్నాయి; ఇరవై ఒక్క సమిధలు సిద్ధం చేయబడ్డాయి. దేవతలు యజ్ఞాన్ని విస్తరిస్తూ పురుషుడిని పశువుగా బంధించారు.
31.16
यज्ञेन यज्ञम् अयजन्त देवास् तानि धर्माणि प्रथमान्य् आसन् ।
ते ह नाकं महिमानः सचन्त यत्र पूर्वे साध्याः सन्ति देवाः ॥ ३१.१६ ॥
దేవతలు యజ్ఞంతో యజ్ఞం చేశారు; అవే మొదటి ధర్మాలు. మహిమాన్వితులై వారు స్వర్గాన్ని పొందారు, అక్కడ పూర్వ సాధ్య దేవతలు ఉన్నారు.
31.17
अद्भ्यः सम्भृतः पृथिव्यै रसाच् च विश्वकर्मणः सम् अवर्तताग्रे ।
तस्य त्वष्टा विदधद् रूपम् एति तन् मर्त्यस्य देवत्वम् आजानम् अग्रे ॥ ३१.१७ ॥
నీటి నుండి, భూమి సారం నుండి, విశ్వకర్మ నుండి మొదట అది ఉద్భవించింది. త్వష్టా దాని రూపాన్ని నిర్మిస్తూ వచ్చాడు; మొదట పుట్టిన ఆ మర్త్యునికే దైవత్వం కలిగింది.
31.18
वेदाहम् एतं पुरुषं महान्तम् आदित्यवर्णं तमसः परस्तात् ।
तम् एव विदित्वाति मृत्युम् एति नान्यः पन्था विद्यते ऽयनाय ॥ ३१.१८ ॥
ఆదిత్యుని వర్ణం కలిగి, అంధకారానికి అవతల ఉన్న ఈ మహాపురుషుడిని నేను ఎరుగుదును. ఆయననే తెలుసుకుని మనిషి మృత్యువును దాటుతాడు; మరో మార్గం లేదు.
31.19
प्रजापतिश् चरति गर्भे ऽअन्तर् अजायमानो बहुधा वि जायते ।
तस्य योनिं परि पश्यन्ति धीरास् तस्मिन् ह तस्थुर् भुवनानि विश्वा ॥ ३१.१९ ॥
ప్రజాపతి గర్భంలో సంచరిస్తాడు; జన్మించనివాడై అనేక రూపాలలో జన్మిస్తాడు. ధీరులు ఆయన మూలాన్ని చూస్తారు; ఆయనలోనే సమస్త లోకాలు స్థితమై ఉన్నాయి.
31.20
यो देवेभ्य ऽ आतपति यो देवानां पुरोहितः ।
पूर्वो यो देवेभ्यो जातो नमो रुचाय ब्राह्मये ॥ ३१.२० ॥
దేవతల కోసం ప్రకాశించేవాడు, దేవతల పురోహితుడు, దేవతలకు ముందే జన్మించినవాడు — ఆ బ్రాహ్మ తేజస్సుకు నమస్కారం.
31.21
रुचं ब्राह्म्यं जनयन्तो देवा ऽ अग्रे तद् अब्रुवन् ।
यस् त्वैवं ब्राह्मणो विद्यात् तस्य देवा ऽ असन् वशे ॥ ३१.२१ ॥
దేవతలు ఆదిలో బ్రాహ్మ తేజస్సును సృష్టిస్తూ ఇలా అన్నారు: ఇలా తెలుసుకున్న బ్రాహ్మణునికి దేవతలు వశమవుతారు.
31.22
श्रीश् च ते लक्ष्मीश् च पत्न्याव् अहोरात्रे पार्श्वे नक्षत्राणि रूपम् अश्विनौ व्यात्ताम् ।
इष्णन्न् इषाणामुं म ऽ इषाण सर्वलोकं म ऽ इषाण ॥ ३१.२२ ॥
శ్రీ, లక్ష్మి నీ భార్యలు; పగలు రాత్రి నీ రెండు పార్శ్వాలు; నక్షత్రాలు నీ రూపం; అశ్వినులు తెరిచి ఉన్నారు. కోరుతూ, ఆ వరాన్ని నాకు ప్రసాదించు; నాకు సర్వలోకాలను ప్రసాదించు.