ଭଗବଦ୍ ଗୀତା · ଅଧ୍ୟାୟ 12
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
12.1
एवं सततयुक्ता ये भक्तास्त्वां पर्युपासते ।
येचाप्यक्षरमव्यक्तं तेषां के योगवित्तमाः ॥ १२.१ ॥
ଅର୍ଜୁନ କହିଲେ: ଯେଉଁ ଭକ୍ତମାନେ ଏହିପରି ସତତ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ ଆପଣଙ୍କ ଉପାସନା କରନ୍ତି, ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ଅକ୍ଷର ଅବ୍ୟକ୍ତର ଉପାସନା କରନ୍ତି — ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯୋଗର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜ୍ଞାତା କିଏ?
12.2
मय्यावेश्य मनो ये मां नित्ययुक्ता उपासते ।
श्रद्धया परयोपेतास्ते मे युक्ततमा मताः ॥ १२.२ ॥
ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ: ଯେଉଁମାନେ ମୋଠାରେ ମନ ନିବେଶ କରି, ନିତ୍ୟ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ, ପରମ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ମୋର ଉପାସନା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମୋ ମତରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯୋଗୀ।
12.3
ये त्वक्षरमनिर्देश्यमव्यक्तं पर्युपासते ।
सर्वत्रगमचिन्त्यं च कूटस्थमचलं ध्रुवम् ॥ १२.३ ॥
କିନ୍ତୁ ଯେଉଁମାନେ ଅକ୍ଷର, ଅନିର୍ଦ୍ଦେଶ୍ୟ, ଅବ୍ୟକ୍ତ, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ, ଅଚିନ୍ତ୍ୟ, କୂଟସ୍ଥ, ଅଚଳ ଓ ଧ୍ରୁବର ଉପାସନା କରନ୍ତି —
12.4
संनियम्येन्द्रियग्रामं सर्वत्र समबुद्धयः ।
ते प्राप्नुवन्ति मामेव सर्वभूतहिते रताः ॥ १२.४ ॥
ଇନ୍ଦ୍ରିୟସମୂହକୁ ଭଲଭାବେ ସଂଯତ କରି, ସର୍ବତ୍ର ସମବୁଦ୍ଧି ରଖି, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ହିତରେ ରତ — ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ମୋତେ ହିଁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।
12.5
क्लेशोऽधिकतरस्तेषामव्यक्तासक्तचेतसाम् ।
अव्यक्ता हि गतिर्दुःखं देहवद्भिरवाप्यते ॥ १२.५ ॥
ଯେଉଁମାନଙ୍କ ଚିତ୍ତ ଅବ୍ୟକ୍ତରେ ଆସକ୍ତ, ସେମାନଙ୍କ କ୍ଲେଶ ଅଧିକ; କାରଣ ଦେହଧାରୀମାନେ ଅବ୍ୟକ୍ତ ଗତି କଷ୍ଟରେ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି।
12.6
ये तु सर्वाणि कर्माणि मयि संन्यस्य मत्पराः ।
अनन्येनैव योगेन मां ध्यायन्त उपासते ॥ १२.६ ॥
କିନ୍ତୁ ଯେଉଁମାନେ ସମସ୍ତ କର୍ମ ମୋଠାରେ ସମର୍ପଣ କରି, ମତ୍ପରାୟଣ ହୋଇ, ଅନନ୍ୟ ଯୋଗରେ ମୋର ଧ୍ୟାନ କରି ଉପାସନା କରନ୍ତି —
12.7
तेषामहं समुद्धर्ता मृत्युसंसारसागरात् ।
भवामि नचिरात्पार्थ मय्यावेशितचेतसाम् ॥ १२.७ ॥
ହେ ପାର୍ଥ, ଯେଉଁମାନଙ୍କ ଚିତ୍ତ ମୋଠାରେ ନିବିଷ୍ଟ, ମୁଁ ଶୀଘ୍ର ସେମାନଙ୍କୁ ମୃତ୍ୟୁରୂପ ସଂସାରସାଗରରୁ ଉଦ୍ଧାର କରେ।
12.8
मय्येव मन आधत्स्व मयि बुद्धिं निवेशय ।
निवसिष्यसि मय्येव अत ऊर्ध्वं न संशयः ॥ १२.८ ॥
ମୋଠାରେ ହିଁ ମନ ସ୍ଥିର କର, ମୋଠାରେ ବୁଦ୍ଧି ନିବେଶ କର। ଏହାପରେ ତୁମେ ମୋଠାରେ ହିଁ ବାସ କରିବ, ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
12.9
अथ चित्तं समाधातुं न शक्नोषि मयि स्थिरम् ।
अभ्यासयोगेन ततो मामिच्छाप्तुं धनञ्जय ॥ १२.९ ॥
ହେ ଧନଞ୍ଜୟ, ଯଦି ତୁମେ ଚିତ୍ତକୁ ମୋଠାରେ ସ୍ଥିର ଭାବରେ ରଖିପାରୁନାହଁ, ତେବେ ଅଭ୍ୟାସଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ମୋତେ ପାଇବାକୁ ଇଚ୍ଛା କର।
12.10
अभ्यासेऽप्यसमर्थोऽसि मत्कर्मपरमो भव ।
मदर्थमपि कर्माणि कुर्वन् सिद्धिमवाप्स्यसि ॥ १२.१० ॥
ଯଦି ଅଭ୍ୟାସରେ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ଅସମର୍ଥ, ତେବେ ମୋ ପାଇଁ କର୍ମ କରିବାରେ ତତ୍ପର ହୁଅ। ମୋ ପାଇଁ କର୍ମ କରି ମଧ୍ୟ ତୁମେ ସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରିବ।
12.11
अथैतदप्यशक्तोऽसि कर्तुं मद्योगमाश्रितः ।
सर्वकर्मफलत्यागं ततः कुरु यतात्मवान् ॥ १२.११ ॥
ଏବଂ ଯଦି ଏହା ମଧ୍ୟ କରିବାକୁ ତୁମେ ଅକ୍ଷମ, ତେବେ ମୋର ଯୋଗର ଆଶ୍ରୟ ନେଇ, ସଂଯତ ହୋଇ, ସମସ୍ତ କର୍ମର ଫଳ ତ୍ୟାଗ କର।
12.12
श्रेयो हि ज्ञानमभ्यासाज्ज्ञानाद्ध्यानं विशिष्यते ।
ध्यानात्कर्मफलत्यागस्त्यागाच्छान्तिरनन्तरम् ॥ १२.१२ ॥
ଅଭ୍ୟାସଠାରୁ ଜ୍ଞାନ ନିଶ୍ଚୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଜ୍ଞାନଠାରୁ ଧ୍ୟାନ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଧ୍ୟାନଠାରୁ କର୍ମଫଳ ତ୍ୟାଗ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ତ୍ୟାଗରୁ ତୁରନ୍ତ ଶାନ୍ତି ମିଳେ।
12.13
अद्वेष्टा सर्वभूतानां मैत्रः करुण एव च ।
निर्ममो निरहङ्कारः समदुःखसुखः क्षमी ॥ १२.१३ ॥
ଯେ କୌଣସି ପ୍ରାଣୀକୁ ଦ୍ୱେଷ କରେ ନାହିଁ, ଯେ ମୈତ୍ରୀପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ କରୁଣାମୟ, ମମତା ଓ ଅହଂକାରରୁ ମୁକ୍ତ, ସୁଖଦୁଃଖରେ ସମାନ ଏବଂ କ୍ଷମାଶୀଳ,
12.14
सन्तुष्टः सततं योगी यतात्मा दृढनिश्चयः ।
मय्यर्पितमनोबुद्धिर्यो मद्भक्तः स मे प्रियः ॥ १२.१४ ॥
ଯେ ସର୍ବଦା ସନ୍ତୁଷ୍ଟ, ଯୋଗୀ, ସଂଯତ ଓ ଦୃଢ଼ନିଶ୍ଚୟୀ, ଯିଏ ମନ ଓ ବୁଦ୍ଧି ମୋଠାରେ ଅର୍ପଣ କରିଛି, ସେହି ମୋର ଭକ୍ତ ମୋର ପ୍ରିୟ।
12.15
यस्मान्नोद्विजते लोको लोकान्नोद्विजते च यः ।
हर्षामर्षभयोद्वेगैर्मुक्तो यः स च मे प्रियः ॥ १२.१५ ॥
ଯାହାଠାରୁ ଜଗତ ଉଦ୍ୱିଗ୍ନ ହୁଏ ନାହିଁ ଏବଂ ଯିଏ ଜଗତରୁ ଉଦ୍ୱିଗ୍ନ ହୁଏ ନାହିଁ, ଯିଏ ହର୍ଷ, ଅସହିଷ୍ଣୁତା, ଭୟ ଓ ଉଦ୍ବେଗରୁ ମୁକ୍ତ, ସେ ମଧ୍ୟ ମୋର ପ୍ରିୟ।
12.16
अनपेक्षः शुचिर्दक्ष उदासीनो गतव्यथः ।
सर्वारम्भपरित्यागी यो मद्भक्तः स मे प्रियः ॥ १२.१६ ॥
ଯେ ଅପେକ୍ଷାରହିତ, ପବିତ୍ର, ଦକ୍ଷ, ଉଦାସୀନ ଓ ବ୍ୟଥାମୁକ୍ତ, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଆରମ୍ଭ ତ୍ୟାଗ କରିଛି, ସେହି ମୋର ଭକ୍ତ ମୋର ପ୍ରିୟ।
12.17
यो न हृष्यति न द्वेष्टि न शोचति न काङ्क्षति ।
शुभाशुभपरित्यागी भक्तिमान्यः स मे प्रियः ॥ १२.१७ ॥
ଯେ ହୃଷ୍ଟ ହୁଏ ନାହିଁ, ଦ୍ୱେଷ କରେ ନାହିଁ, ଶୋକ କରେ ନାହିଁ, ଆକାଂକ୍ଷା କରେ ନାହିଁ, ଯିଏ ଶୁଭ ଓ ଅଶୁଭ ତ୍ୟାଗ କରିଛି, ସେହି ଭକ୍ତିମାନ ମୋର ପ୍ରିୟ।
12.18
समः शत्रौ च मित्रे च तथा मानापमानयोः ।
शीतोष्णसुखदुःखेषु समः सङ्गविवर्जितः ॥ १२.१८ ॥
ଯେ ଶତ୍ରୁ ଓ ମିତ୍ରଙ୍କ ପ୍ରତି, ମାନ ଓ ଅପମାନରେ ସମାନ, ଶୀତ-ଉଷ୍ଣ ଓ ସୁଖ-ଦୁଃଖରେ ସମ ଏବଂ ଆସକ୍ତିରହିତ,
12.19
तुल्यनिन्दास्तुतिर्मौनी सन्तुष्टो येनकेनचित् ।
अनिकेतः स्थिरमतिर्भक्तिमान्मे प्रियो नरः ॥ १२.१९ ॥
ଯିଏ ନିନ୍ଦା ଓ ସ୍ତୁତିରେ ସମାନ, ମୌନୀ, ଯାହା ମିଳେ ସେଥିରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ, ଯାହାର ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଘର ନାହିଁ, ଯିଏ ସ୍ଥିରବୁଦ୍ଧି ଓ ଭକ୍ତିମାନ, ସେହି ମଣିଷ ମୋର ପ୍ରିୟ।
12.20
ये तु धर्म्यामृतमिदं यथोक्तं पर्युपासते ।
श्रद्दधाना मत्परमा भक्तास्तेऽतीव मे प्रियाः ॥ १२.२० ॥
କିନ୍ତୁ ଯେଉଁ ଶ୍ରଦ୍ଧାବାନ, ମୋତେ ପରମ ମାନୁଥିବା ଭକ୍ତମାନେ ଏହି ଧର୍ମମୟ ଅମୃତକୁ ଯେପରି କୁହାଯାଇଛି ସେପରି ପାଳନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମୋର ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରିୟ।