ଋଗ୍ବେଦ · ସୂକ୍ତ 10.97
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
10.97.1
या ओष॑धीः॒ पूर्वा॑ जा॒ता दे॒वेभ्य॑स्त्रियु॒गं पु॒रा ।
मनै॒ नु ब॒भ्रूणा॑म॒हं श॒तं धामा॑नि स॒प्त च॑ ॥
ଦେବତାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପୂର୍ବେ, ତିନି ଯୁଗ ପୂର୍ବେ ଜନ୍ମିତ ସେହି ଔଷଧିଗୁଡ଼ିକ — ସେହି ପିଙ୍ଗଳ ବର୍ଣ୍ଣଙ୍କର ଶହେ ଓ ସାତଟି ଧାମ ମୁଁ ଏବେ ଜାଣିବାକୁ ଚାହେଁ।
10.97.2
श॒तं वो॑ अम्ब॒ धामा॑नि स॒हस्र॑मु॒त वो॒ रुहः॑ ।
अधा॑ शतक्रत्वो यू॒यमि॒मं मे॑ अग॒दं कृ॑त ॥
ହେ ମାତା, ତୁମମାନଙ୍କର ଶହେ ଧାମ ଅଛି, ଏବଂ ହଜାରେ ଅଙ୍କୁର ମଧ୍ୟ ଅଛି। ତେଣୁ ହେ ଶହେ ଶକ୍ତିଧାରିଣୀ ଔଷଧିଗଣ, ତୁମେମାନେ ମୋ ପାଇଁ ଏହି ଔଷଧ ପ୍ରସ୍ତୁତ କର।
10.97.3
ओष॑धीः॒ प्रति॑ मोदध्वं॒ पुष्प॑वतीः प्र॒सूव॑रीः ।
अश्वा॑ इव स॒जित्व॑रीर्वी॒रुधः॑ पारयि॒ष्ण्वः॑ ॥
ହେ ଔଷଧିଗଣ, ତୁମେମାନେ ଆନନ୍ଦିତ ହୁଅ — ଫୁଲିଥିବା, ଫଳ ଦେଉଥିବା, ଘୋଡ଼ୀ ପରି ବିଜୟୀ, ଲତାଥିବା, ପାର କରାଉଥିବା ତୁମେମାନେ।
10.97.4
ओष॑धी॒रिति॑ मातर॒स्तद्वो॑ देवी॒रुप॑ ब्रुवे ।
स॒नेय॒मश्वं॒ गां वास॑ आ॒त्मानं॒ तव॑ पूरुष ॥
ହେ ଔଷଧିଗଣ, ଏପରି — ହେ ମାତାଗଣ, ହେ ଦେବୀଗଣ, ମୁଁ ତୁମମାନଙ୍କୁ କହୁଛି: ମୁଁ ଘୋଡ଼ା, ଗାଈ, ବସ୍ତ୍ର ଓ ନିଜ ଆତ୍ମା ଲାଭ କରେ; ହେ ମନୁଷ୍ୟ, ଏହା ତୁମର।
10.97.5
अ॒श्व॒त्थे वो॑ नि॒षद॑नं प॒र्णे वो॑ वस॒तिष्कृ॒ता ।
गो॒भाज॒ इत्किला॑सथ॒ यत्स॒नव॑थ॒ पूरु॑षम् ॥
ଅଶ୍ବତ୍ଥ ଗଛରେ ତୁମମାନଙ୍କର ବିଶ୍ରାମସ୍ଥଳ; ପତ୍ରରେ ତୁମମାନଙ୍କର ବାସ ଗଢ଼ାଯାଇଛି। ଗୋଭାଗିନୀ ଔଷଧିଗଣ, ତୁମେମାନେ ମନୁଷ୍ୟକୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିବା ସମୟରେ ନିଶ୍ଚୟ ତାହା କର।
10.97.6
यत्रौष॑धीः स॒मग्म॑त॒ राजा॑नः॒ समि॑ताविव ।
विप्रः॒ स उ॑च्यते भि॒षग्र॑क्षो॒हामी॑व॒चात॑नः ॥
ରାଜାମାନେ ସଭାରେ ଏକତ୍ର ହେଲା ପରି ଔଷଧିଗଣ ଯେଉଁଠାରେ ଏକତ୍ର ହୁଅନ୍ତି, ସେଠାରେ ସେହି ଜ୍ଞାନୀ ବୈଦ୍ୟ ବୋଲି ଅଭିହିତ ହୁଏ — ରାକ୍ଷସନାଶକ, ରୋଗ ଦୂରକାରୀ।
10.97.7
अ॒श्वा॒व॒तीं सो॑माव॒तीमू॒र्जय॑न्ती॒मुदो॑जसम् ।
आवि॑त्सि॒ सर्वा॒ ओष॑धीर॒स्मा अ॑रि॒ष्टता॑तये ॥
ଅଶ୍ୱବତୀ, ସୋମବତୀ, ବଳ ଦେଉଥିବା, ରସରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ—ଏହି ସମସ୍ତ ଔଷଧିକୁ ମୁଁ ଏହାର ନିରାପଦ କଲ୍ୟାଣ ପାଇଁ ଲାଭ କରିଛି।
10.97.8
उच्छुष्मा॒ ओष॑धीनां॒ गावो॑ गो॒ष्ठादि॑वेरते ।
धनं॑ सनि॒ष्यन्ती॑नामा॒त्मानं॒ तव॑ पूरुष ॥
ଔଷଧିମାନଙ୍କ ବଳ ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱକୁ ଉଠେ, ଗାଈମାନେ ଗୋଶାଳାରୁ ବାହାରିବା ପରି। ଧନ ଦେବାକୁ ଥିବା ଔଷଧିମାନଙ୍କ ଧନ; ହେ ପୁରୁଷ, ତୁମର ନିଜ ପ୍ରାଣ ମଧ୍ୟ।
10.97.9
इष्कृ॑ति॒र्नाम॑ वो मा॒ताथो॑ यू॒यं स्थ॒ निष्कृ॑तीः ।
सी॒राः प॑त॒त्रिणी॑ स्थन॒ यदा॒मय॑ति॒ निष्कृ॑थ ॥
'ଇଷ୍କୃତି' ତୁମର ନାମ; ତୁମ ମାତା ମଧ୍ୟ ସେହି; ଆଉ ତୁମେ ନିଜେ 'ନିଷ୍କୃତି' (ଉପଶମ)। ହେ ସୂଚି ପରି, ପକ୍ଷଯୁକ୍ତ ଔଷଧିମାନେ, ତୁମେ ସେହିପରି—ରୋଗ ପୀଡ଼ା ଦେଲେ ତାହାକୁ ଦୂର କର।
10.97.10
अति॒ विश्वाः॑ परि॒ष्ठाः स्ते॒न इ॑व व्र॒जम॑क्रमुः ।
ओष॑धीः॒ प्राचु॑च्यवु॒र्यत्किं च॑ त॒न्वो॑ रपः॑ ॥
ଘେରିବା ସମସ୍ତେ ଚୋର ପରି ଗୋଶାଳାରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ; ଔଷଧିମାନେ ଶରୀରର ଯେକୌଣସି ମଳିନତା ଝାଡ଼ି ପକାଇଲେ।
10.97.11
यदि॒मा वा॒जय॑न्न॒हमोष॑धी॒र्हस्त॑ आद॒धे ।
आ॒त्मा यक्ष्म॑स्य नश्यति पु॒रा जी॑व॒गृभो॑ यथा ॥
ମୁଁ ଏହି ଔଷଧିମାନଙ୍କୁ ହାତରେ ଧରି ସେମାନଙ୍କର ପ୍ରଶଂସା କରିବା ବେଳେ, ଯକ୍ଷ୍ମା (କ୍ଷୟ ରୋଗ)ର ପ୍ରାଣ ନଷ୍ଟ ହୁଏ—ଜୀବନକୁ ଧରି ରଖିଥିବା ଲୋକଠାରୁ ପୂର୍ବରୁ ଯେପରି।
10.97.12
यस्यौ॑षधीः प्र॒सर्प॒थाङ्ग॑मङ्गं॒ परु॑ष्परुः ।
ततो॒ यक्ष्मं॒ वि बा॑धध्व उ॒ग्रो म॑ध्यम॒शीरि॑व ॥
ହେ ଔଷଧିମାନେ, ଯାହାର ପ୍ରତି ଅଙ୍ଗ ଓ ପ୍ରତି ସନ୍ଧିରେ ତୁମେ ସର୍ପି ବ୍ୟାପିଯାଅ, ସେଠାରୁ ହିଁ ଯକ୍ଷ୍ମାକୁ ଦୂର କର—ଉଗ୍ର ହୋଇ, ମଧ୍ୟମା ଆଙ୍ଗୁଠି ପରି (ସିଧା ଓ ନିର୍ଣ୍ଣାୟକ ଭାବେ)।
10.97.13
सा॒कं य॑क्ष्म॒ प्र प॑त॒ चाषे॑ण किकिदी॒विना॑ ।
सा॒कं वात॑स्य॒ ध्राज्या॑ सा॒कं न॑श्य नि॒हाक॑या ॥
ହେ ଯକ୍ଷ୍ମା, କାଷା ପକ୍ଷୀ ଓ କିକିଦୀବି ପକ୍ଷୀ ସହିତ ଏକତ୍ର ଦୂରକୁ ଚାଲି ଯାଅ। ପବନର ବେଗ ସହିତ ଏକତ୍ର ବିନଷ୍ଟ ହୁଅ; ନିହାକା (ଔଷଧି) ସହିତ ଏକତ୍ର ଲୀନ ହୁଅ।
10.97.14
अ॒न्या वो॑ अ॒न्याम॑वतु अ॒न्यान्यस्या॒ उपा॑वत ।
ताः सर्वाः॑ संविदा॒ना इ॒दं मे॒ प्राव॑ता॒ वचः॑ ॥
ଗୋଟିଏ ତୁମକୁ ରକ୍ଷା କରୁ, ଅନ୍ୟଟି ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ରକ୍ଷା କରୁ; ଗୋଟିଏ ଅନ୍ୟଟି ନିକଟକୁ ଯାଇ ତାହାକୁ ରକ୍ଷା କରୁ। ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଏକମତ ହୋଇ ମୋ ଏହି ବାକ୍ୟକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ।
10.97.15
याः फ॒लिनी॒र्या अ॑फ॒ला अ॑पु॒ष्पा याश्च॑ पु॒ष्पिणीः॑ ।
बृह॒स्पति॑प्रसूता॒स्ता नो॑ मुञ्च॒न्त्वंह॑सः ॥
ଯେଉଁ ଔଷଧିମାନେ ଫଳବତୀ, ଯେଉଁମାନେ ଫଳହୀନା, ପୁଷ୍ପହୀନା ଏବଂ ପୁଷ୍ପବତୀ — ବୃହସ୍ପତି ପଠାଇଥିବା ସେମାନେ ଆମକୁ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ କରନ୍ତୁ।
10.97.16
मु॒ञ्चन्तु॑ मा शप॒थ्या॑दथो॑ वरु॒ण्या॑दु॒त ।
अथो॑ य॒मस्य॒ पड्बी॑शा॒त्सर्व॑स्माद्देवकिल्बि॒षात् ॥
ସେମାନେ ମୋତେ ଶପଥ-ଅଭିଶାପରୁ ମୁକ୍ତ କରନ୍ତୁ, ଏବଂ ବରୁଣଙ୍କ ଅଭିଶାପରୁ ମଧ୍ୟ ମୁକ୍ତ କରନ୍ତୁ। ଏବଂ ଯମଙ୍କ ପାଶରୁ ଓ ଦେବତାମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ସମସ୍ତ ଅପରାଧରୁ ମୁକ୍ତ କରନ୍ତୁ।
10.97.17
अ॒व॒पत॑न्तीरवदन्दि॒व ओष॑धय॒स्परि॑ ।
यं जी॒वम॒श्नवा॑महै॒ न स रि॑ष्याति॒ पूरु॑षः ॥
ଆକାଶରୁ ତଳକୁ ଓହ୍ଲାଉଥିବା ଔଷଧିମାନେ ଚାରିପାଖରେ କହିଲେ — ଯେଉଁ ଜୀବକୁ ଆମେ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବା, ସେ ମନୁଷ୍ୟ ବିନଷ୍ଟ ହେବ ନାହିଁ।
10.97.18
या ओष॑धीः॒ सोम॑राज्ञीर्ब॒ह्वीः श॒तवि॑चक्षणाः ।
तासां॒ त्वम॑स्युत्त॒मारं॒ कामा॑य॒ शं हृ॒दे ॥
ସୋମଙ୍କୁ ରାଜା ମାନୁଥିବା, ଅନେକ, ଶହେ ଆଖିବିଶିଷ୍ଟ ଯେଉଁ ଔଷଧିମାନେ ଅଛନ୍ତି — ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତୁ ଉତ୍ତମା; କାମନା ପାଇଁ ଓ ହୃଦୟର ସୁଖ ପାଇଁ।
10.97.19
या ओष॑धीः॒ सोम॑राज्ञी॒र्विष्ठि॑ताः पृथि॒वीमनु॑ ।
बृह॒स्पति॑प्रसूतास॒स्यै सं द॑त्त वी॒र्य॑म् ॥
ସୋମଙ୍କୁ ରାଜା କରି ପୃଥିବୀ ଉପରେ ବ୍ୟାପିଥିବା ଯେଉଁ ଔଷଧିମାନେ, ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରେରିତ ହୋଇ ଏହାକୁ ବୀର୍ଯ୍ୟ ଦିଅନ୍ତୁ।
10.97.20
मा वो॑ रिषत्खनि॒ता यस्मै॑ चा॒हं खना॑मि वः ।
द्वि॒पच्चतु॑ष्पद॒स्माकं॒ सर्व॑मस्त्वनातु॒रम् ॥
ଯାହା ପାଇଁ ମୁଁ ତୁମକୁ ଖୋଳେ, ଖୋଳିବାକାରୀ ତୁମକୁ କ୍ଷତି ନ କରୁ। ଆମ ଦ୍ୱିପଦ ଓ ଚତୁଷ୍ପଦ ସମସ୍ତେ ରୋଗମୁକ୍ତ ହୁଅନ୍ତୁ।
10.97.21
याश्चे॒दमु॑पशृ॒ण्वन्ति॒ याश्च॑ दू॒रं परा॑गताः ।
सर्वाः॑ सं॒गत्य॑ वीरुधो अ॒स्यै सं द॑त्त वी॒र्य॑म् ॥
ଯେଉଁ ଔଷଧି ଏଠାରେ ଶୁଣନ୍ତି ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ଦୂରରୁ ଆସିଛନ୍ତି, ହେ ଲତାମାନେ, ସମସ୍ତେ ମିଳି ଏହାକୁ ବୀର୍ଯ୍ୟ ଦିଅନ୍ତୁ।
10.97.22
ओष॑धयः॒ सं व॑दन्ते॒ सोमे॑न स॒ह राज्ञा॑ ।
यस्मै॑ कृ॒णोति॑ ब्राह्म॒णस्तं रा॑जन्पारयामसि ॥
ଔଷଧିମାନେ ସୋମ ଓ ରାଜାଙ୍କ ସହିତ ମିଳି କଥା କୁହନ୍ତି। ଯାହା ପାଇଁ ବ୍ରାହ୍ମଣ କରନ୍ତି, ହେ ରାଜନ୍, ତାହାକୁ ଆମେ ସୁସ୍ଥ କରୁ।
10.97.23
त्वमु॑त्त॒मास्यो॑षधे॒ तव॑ वृ॒क्षा उप॑स्तयः ।
उप॑स्तिरस्तु॒ सो॑ऽस्माकं॒ यो अ॒स्माँ अ॑भि॒दास॑ति ॥
ତୁମେ ଉତ୍ତମା, ହେ ଔଷଧି; ତୁମର ବୃକ୍ଷମାନେ ଆଧାର। ଯେ ଆମକୁ ଆଘାତ କରେ, ସେ ମଧ୍ୟ ଆମର ଆଧାର ହେଉ।