ઋગ્વેદ · સૂક્ત 3.54
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.54.1
इ॒मं म॒हे वि॑द॒थ्या॑य शू॒षं शश्व॒त्कृत्व॒ ईड्या॑य॒ प्र ज॑भ्रुः ।
शृ॒णोतु॑ नो॒ दम्ये॑भि॒रनी॑कैः शृ॒णोत्व॒ग्निर्दि॒व्यैरज॑स्रः ॥
મહાન યજ્ઞ માટે, સ્તુત્ય માટે, તેમણે આ સ્તુતિ-ગીત સદા કર્મ સાથે અર્પ્યું છે. દમન કરતી જ્વાળાઓ સાથે તે અમને સાંભળે; અવિનાશી અગ્નિ પોતાની દિવ્ય જ્વાળાઓ સાથે અમને સાંભળે.
3.54.2
महि॑ म॒हे दि॒वे अ॑र्चा पृथि॒व्यै कामो॑ म इ॒च्छञ्च॑रति प्रजा॒नन् ।
ययो॑र्ह॒ स्तोमे॑ वि॒दथे॑षु दे॒वाः स॑प॒र्यवो॑ मा॒दय॑न्ते॒ सचा॒योः ॥
મહાન સ્વર્ગ અને પૃથ્વી માટે સ્તુતિ કરો. જ્ઞાન શોધતી મારી ઇચ્છા વિચરે છે. તે બંનેની સ્તુતિમાં, સ્પર્ધાઓમાં, ભક્તિવાન દેવો આનંદ પામે છે; તેઓ સાથી છે.
3.54.3
यु॒वोर्ऋ॒तं रो॑दसी स॒त्यम॑स्तु म॒हे षु णः॑ सुवि॒ताय॒ प्र भू॑तम् ।
इ॒दं दि॒वे नमो॑ अग्ने पृथि॒व्यै स॑प॒र्यामि॒ प्रय॑सा॒ यामि॒ रत्न॑म् ॥
તમારા બંનેનો ઋત અને સત્ય ટકી રહે, હે દ્યાવાપૃથિવી. મહાન કલ્યાણ માટે અમારા માટે હિતકારી થાઓ. હે અગ્નિ, સ્વર્ગ અને પૃથ્વીને આ નમસ્કાર છે; આદરપૂર્વક હું સેવા કરું છું, ધન તરફ જાઉં છું.
3.54.4
उ॒तो हि वां॑ पू॒र्व्या आ॑विवि॒द्र ऋता॑वरी रोदसी सत्य॒वाचः॑ ।
नर॑श्चिद्वां समि॒थे शूर॑सातौ ववन्दि॒रे पृ॑थिवि॒ वेवि॑दानाः ॥
ખરેખર પ્રાચીન ઋષિઓ તમારા બંને સુધી પહોંચ્યા, હે ઋતના રક્ષક દ્યાવાપૃથિવી, સત્યવાદીઓ. મનુષ્યોએ પણ, સભામાં અને વીરતાની સ્પર્ધામાં, તમારા બંનેની સ્તુતિ કરી છે; હે પૃથ્વી, તને શોધતાં.
3.54.5
को अ॒द्धा वे॑द॒ क इ॒ह प्र वो॑चद्दे॒वाँ अच्छा॑ प॒थ्या॑ का समे॑ति ।
ददृ॑श्र एषामव॒मा सदां॑सि॒ परे॑षु॒ या गुह्ये॑षु व्र॒तेषु॑ ॥
ખરેખર કોણ જાણે છે? અહીં કોણ તે કહી શકે? કયા માર્ગે તે દેવો તરફ જાય છે? તેમના નીચલા આસનો દેખાયાં; દૂરના ગુપ્ત કર્મો અને વ્રતોમાં છે.
3.54.6
क॒विर्नृ॒चक्षा॑ अ॒भि षी॑मचष्ट ऋ॒तस्य॒ योना॒ विघृ॑ते॒ मद॑न्ती ।
नाना॑ चक्राते॒ सद॑नं॒ यथा॒ वेः स॑मा॒नेन॒ क्रतु॑ना संविदा॒ने ॥
દ્રષ્ટા, મનુષ્યો તરફ જોનાર, ઋતના ગર્ભમાં અને ખોળામાં આનંદથી તેને જોયો. બંનેએ પક્ષીના માળાની જેમ જુદું જુદું આસન રચ્યું; એક જ સંકલ્પ અને એક જ ઇચ્છાથી સંમત થઈને.
3.54.7
स॒मा॒न्या वियु॑ते दू॒रेअ॑न्ते ध्रु॒वे प॒दे त॑स्थतुर्जाग॒रूके॑ ।
उ॒त स्वसा॑रा युव॒ती भव॑न्ती॒ आदु॑ ब्रुवाते मिथु॒नानि॒ नाम॑ ॥
સમાન, દૂર સુધી ફેલાયેલા, અલગ થતા બંને જાગૃત રહી દૃઢ સ્થાને ઊભા રહ્યા; બહેનો બનીને યુવતીઓ તેઓ પોતાનાં જોડીનાં નામો ઉચ્ચારે છે.
3.54.8
विश्वेदे॒ते जनि॑मा॒ सं वि॑विक्तो म॒हो दे॒वान्बिभ्र॑ती॒ न व्य॑थेते ।
एज॑द्ध्रु॒वं प॑त्यते॒ विश्व॒मेकं॒ चर॑त्पत॒त्रि विषु॑णं॒ वि जा॒तम् ॥
આ બંને સર્વ જન્મોને જુદા પાડે છે; મહાન દેવોને ધારણ કરનારી તેઓ પીડાતી નથી. જે ચાલે છે અને જે સ્થિર છે તે બધું એક જ છે; પાંખવાળું પંખી વિચરે છે, સર્વવ્યાપી, જુદું જન્મેલું.
3.54.9
सना॑ पुरा॒णमध्ये॑म्या॒रान्म॒हः पि॒तुर्ज॑नि॒तुर्जा॒मि तन्नः॑ ।
दे॒वासो॒ यत्र॑ पनि॒तार॒ एवै॑रु॒रौ प॒थि व्यु॑ते त॒स्थुर॒न्तः ॥
પ્રાચીનને હું દૂરથી પામું છું, મહાન પિતા અને જનકના સગપણ સુધી; જ્યાં દેવો અને સ્તુતિકારો આ ઉપાયોથી વિશાળ માર્ગ પર અંદર ઊભા રહ્યા.
3.54.10
इ॒मं स्तोमं॑ रोदसी॒ प्र ब्र॑वीमि ऋदू॒दराः॑ शृणवन्नग्निजि॒ह्वाः ।
मि॒त्रः स॒म्राजो॒ वरु॑णो॒ युवा॑न आदि॒त्यासः॑ क॒वयः॑ पप्रथा॒नाः ॥
આ સ્તોત્ર હે દ્યાવાપૃથિવી, હું તમને કહું છું; અગ્નિજિહ્વા, સાંભળતા ઋદૂદર દેવો. મિત્ર સમ્રાટ, વરુણ યુવાન; આદિત્યો, વિસ્તાર કરતા કવિઓ.
3.54.11
हिर॑ण्यपाणिः सवि॒ता सु॑जि॒ह्वस्त्रिरा दि॒वो वि॒दथे॒ पत्य॑मानः ।
दे॒वेषु॑ च सवितः॒ श्लोक॒मश्रे॒राद॒स्मभ्य॒मा सु॑व स॒र्वता॑तिम् ॥
સુવર્ણહસ્ત, સુંદર જીભવાળા સવિતા ત્રણ વાર દ્યુલોક ઉપર સ્પર્ધામાં પ્રયત્નશીલ છે. દેવોમાં, હે સવિતા, તેં સ્તુતિમંત્ર ઉઠાવ્યો છે; તેથી અમારા માટે સર્વવ્યાપી (સંપત્તિ) આગળ પ્રેરો.
3.54.12
सु॒कृत्सु॑पा॒णिः स्ववाँ॑ ऋ॒तावा॑ दे॒वस्त्वष्टाव॑से॒ तानि॑ नो धात् ।
पू॒ष॒ण्वन्त॑ ऋभवो मादयध्वमू॒र्ध्वग्रा॑वाणो अध्व॒रम॑तष्ट ॥
સુકર્મા, સુહસ્ત, સંપન્ન, ઋતવાન દેવ ત્વષ્ટા અમારી સહાય માટે તે અમને આપે. પૂષણ સાથે, હે ઋભુઓ, આનંદ કરો; ઊંચા પ્યાલાવાળા ઋભુઓએ યજ્ઞ કર્યો.
3.54.13
वि॒द्युद्र॑था म॒रुत॑ ऋष्टि॒मन्तो॑ दि॒वो मर्या॑ ऋ॒तजा॑ता अ॒यासः॑ ।
सर॑स्वती शृणवन्य॒ज्ञिया॑सो॒ धाता॑ र॒यिं स॒हवी॑रं तुरासः ॥
વીજળીના રથવાળા મરુતો, વૃષ્ટિ આપનારા, દિવ્ય યુવાનો, ઋતથી જન્મેલા, અથાક — સરસ્વતી સાંભળે; યજ્ઞયોગ્ય દેવો, હે વેગવાનો, વીર સંતાનો સહિત ધન આપો.
3.54.14
विष्णुं॒ स्तोमा॑सः पुरुद॒स्मम॒र्का भग॑स्येव का॒रिणो॒ याम॑नि ग्मन् ।
उ॒रु॒क्र॒मः क॑कु॒हो यस्य॑ पू॒र्वीर्न म॑र्धन्ति युव॒तयो॒ जनि॑त्रीः ॥
વિષ્ણુ સુધી સ્તુતિઓ પહોંચે, બહુદાતાને અર્ચનાઓ — ભગના ઉપાસકોની જેમ તેમના માર્ગે ચાલે. વિશાળ ડગલાંવાળા, દિશાઓ ગજાવનાર; તેમની પ્રાચીન સ્તુતિઓ, યુવતીઓ માતાઓને થકવતી નથી તેમ, તેમને થકવતી નથી.
3.54.15
इन्द्रो॒ विश्वै॑र्वी॒र्यैः॑ पत्य॑मान उ॒भे आ प॑प्रौ॒ रोद॑सी महि॒त्वा ।
पु॒रं॒द॒रो वृ॑त्र॒हा धृ॒ष्णुषे॑णः सं॒गृभ्या॑ न॒ आ भ॑रा॒ भूरि॑ प॒श्वः ॥
ઇન્દ્ર પોતાના સર્વ પરાક્રમોથી વિજય ચાહતા, પોતાની મહિમાથી દ્યુ અને પૃથ્વી બંને લોકોને ભરે છે. નગરભેદી, વૃત્રહંતા, દૃઢબાહુ ઇન્દ્ર, અમારા માટે એકઠું કરીને પુષ્કળ ગોધન લાવો.
3.54.16
नास॑त्या मे पि॒तरा॑ बन्धु॒पृच्छा॑ सजा॒त्य॑म॒श्विनो॒श्चारु॒ नाम॑ ।
यु॒वं हि स्थो र॑यि॒दौ नो॑ रयी॒णां दा॒त्रं र॑क्षेथे॒ अक॑वै॒रद॑ब्धा ॥
નાસત્યો, મારા બન્ને માતાપિતા, બાંધવોના રક્ષકો; અશ્વિનોનું સુંદર નામ મારા સ્વજનત્વનું નામ છે. તમે બન્ને ખરેખર ધનદાતા છો; અમારા ધનદાનનું રક્ષણ કરો, હે અક્ષય, હે અહિંસિત.
3.54.17
म॒हत्तद्वः॑ कवय॒श्चारु॒ नाम॒ यद्ध॑ देवा॒ भव॑थ॒ विश्व॒ इन्द्रे॑ ।
सख॑ ऋ॒भुभिः॑ पुरुहूत प्रि॒येभि॑रि॒मां धियं॑ सा॒तये॑ तक्षता नः ॥
કવિઓ, એ મહાન સુંદર નામ તમારું છે; જેથી તમે સૌ ઇન્દ્રમાં એકરૂપ થયા છો. હે બહુઆહૂત દેવ, ઋભુઓ સાથે મિત્ર બનીને, તમારા પ્રિય જનો સહિત આ સ્તુતિવિચારને અમારા ધનપ્રાપ્તિ માટે ઘડો.
3.54.18
अ॒र्य॒मा णो॒ अदि॑तिर्य॒ज्ञिया॑स॒ अद॑ब्धानि॒ वरु॑णस्य व्र॒तानि॑ ।
यु॒योत॑ नो अनप॒त्यानि॒ गन्तोः॑ प्र॒जावा॑न्नः पशु॒माँ अ॑स्तु गा॒तुः ॥
અર્યમા અમારું રક્ષણ કરે, અદિતિ અને યજ્ઞયોગ્ય દેવો; વરુણના અચળ વ્રતો અમને પ્રાપ્ત થાઓ. અમારાથી અપત્યહીનતા દૂર કરો; અમને સંતાન-સમૃદ્ધ અને ગોધન-સમૃદ્ધ બનાવો, અમારો માર્ગ સદા સુગમ રહો.
3.54.19
दे॒वानां॑ दू॒तः पु॑रु॒ध प्रसू॒तोऽना॑गान्नो वोचतु स॒र्वता॑ता ।
शृ॒णोतु॑ नः पृथि॒वी द्यौरु॒तापः॒ सूर्यो॒ नक्ष॑त्रैरु॒र्व॑न्तरि॑क्षम् ॥
દેવોનો દૂત, અનેક રૂપોમાં પ્રેરિત, દરેક સંઘર્ષમાં અમારા માટે નિર્દોષ વચન બોલો. પૃથ્વી અને દ્યુલોક અમને સાંભળો, જળ પણ; તારાઓ સાથે સૂર્ય વિશાળ અંતરિક્ષમાં (સાંભળો).
3.54.20
शृ॒ण्वन्तु॑ नो॒ वृष॑णः॒ पर्व॑तासो ध्रु॒वक्षे॑मास॒ इळ॑या॒ मद॑न्तः ।
आ॒दि॒त्यैर्नो॒ अदि॑तिः शृणोतु॒ यच्छ॑न्तु नो म॒रुतः॒ शर्म॑ भ॒द्रम् ॥
વર્ષા કરનારા વૃષભ સમાન, દૃઢ આશ્રયવાળા પર્વતો ઇળા સાથે આનંદિત થઈ અમને સાંભળો. અદિતિ આદિત્યો સાથે અમને સાંભળો; મરુતો કલ્યાણકારી શરણ આપો.
3.54.21
सदा॑ सु॒गः पि॑तु॒माँ अ॑स्तु॒ पन्था॒ मध्वा॑ देवा॒ ओष॑धीः॒ सं पि॑पृक्त ।
भगो॑ मे अग्ने स॒ख्ये न मृ॑ध्या॒ उद्रा॒यो अ॑श्यां॒ सद॑नं पुरु॒क्षोः ॥
સદા માર્ગ સુગમ અને ધનસમૃદ્ધ હો. હે દેવો, મધ સાથે ઔષધિઓને સારી રીતે ભરો. ભગ મને આપો; હે અગ્નિ, મિત્રતામાં હું નાશ ન પામું; ઘણા દાનવાળાનું નિવાસસ્થાન હું પામું.
3.54.22
स्वद॑स्व ह॒व्या समिषो॑ दिदीहि अस्म॒द्र्य॑क्सं मि॑मीहि॒ श्रवां॑सि ।
विश्वाँ॑ अग्ने पृ॒त्सु ताञ्जे॑षि॒ शत्रू॒नहा॒ विश्वा॑ सु॒मना॑ दीदिही नः ॥
હવિઓનો સ્વાદ લો; અન્નને સારી રીતે પ્રજ્વલિત કરો. અમારી તરફ વળીને કીર્તિ આપો. હે અગ્નિ, બધા સંઘર્ષોમાં તે બધા શત્રુઓને જીતો; બધા દિવસોમાં પ્રસન્ન મનથી અમારા માટે પ્રકાશો.