Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ଋଗ୍ବେଦ · ସୂକ୍ତ 3.54

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

3.54.1

इ॒मं म॒हे वि॑द॒थ्या॑य शू॒षं शश्व॒त्कृत्व॒ ईड्या॑य॒ प्र ज॑भ्रुः ।
शृ॒णोतु॑ नो॒ दम्ये॑भि॒रनी॑कैः शृ॒णोत्व॒ग्निर्दि॒व्यैरज॑स्रः ॥

ମହାନ ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ, ସ୍ତୁତ୍ୟଙ୍କ ପାଇଁ, ସେମାନେ ଏହି ସ୍ତୁତିଗୀତ ସର୍ବଦା କର୍ମ ସହିତ ଅର୍ପଣ କରିଛନ୍ତି। ଦମନକାରୀ ଶିଖା ସହିତ ସେ ଆମକୁ ଶୁଣନ୍ତୁ; ଅକ୍ଷୟ ଅଗ୍ନି ନିଜ ଦିବ୍ୟ ଶିଖା ସହିତ ଆମକୁ ଶୁଣନ୍ତୁ।

3.54.2

महि॑ म॒हे दि॒वे अ॑र्चा पृथि॒व्यै कामो॑ म इ॒च्छञ्च॑रति प्रजा॒नन् ।
ययो॑र्ह॒ स्तोमे॑ वि॒दथे॑षु दे॒वाः स॑प॒र्यवो॑ मा॒दय॑न्ते॒ सचा॒योः ॥

ମହାନ ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ପୃଥିବୀ ପାଇଁ ସ୍ତୁତି କର। ଜ୍ଞାନ ଖୋଜୁଥିବା ମୋ ଇଚ୍ଛା ବିଚରଣ କରେ। ସେହି ଦୁଇଙ୍କ ସ୍ତୁତିରେ, ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ, ଭକ୍ତିମନ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଆନନ୍ଦିତ ହୁଅନ୍ତି; ସେମାନେ ସହଚର।

3.54.3

यु॒वोर्ऋ॒तं रो॑दसी स॒त्यम॑स्तु म॒हे षु णः॑ सुवि॒ताय॒ प्र भू॑तम् ।
इ॒दं दि॒वे नमो॑ अग्ने पृथि॒व्यै स॑प॒र्यामि॒ प्रय॑सा॒ यामि॒ रत्न॑म् ॥

ତୁମ ଦୁଇଙ୍କ ଋତ ଓ ସତ୍ୟ ଟିକି ରହୁ, ହେ ଦ୍ୟାବାପୃଥିବୀ। ମହାନ କଲ୍ୟାଣ ପାଇଁ ଆମ ପ୍ରତି ମଙ୍ଗଳମୟ ହୁଅ। ହେ ଅଗ୍ନି, ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ପୃଥିବୀକୁ ଏହି ନମସ୍କାର; ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ମୁଁ ସେବା କରେ, ଧନ ଆଡ଼କୁ ଯାଏ।

3.54.4

उ॒तो हि वां॑ पू॒र्व्या आ॑विवि॒द्र ऋता॑वरी रोदसी सत्य॒वाचः॑ ।
नर॑श्चिद्वां समि॒थे शूर॑सातौ ववन्दि॒रे पृ॑थिवि॒ वेवि॑दानाः ॥

ନିଶ୍ଚୟ ପ୍ରାଚୀନ ଋଷିମାନେ ତୁମ ଦୁଇଙ୍କ ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚିଲେ, ହେ ଋତର ରକ୍ଷକ ଦ୍ୟାବାପୃଥିବୀ, ସତ୍ୟବାଦୀ। ମନୁଷ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ, ସଭାରେ ଓ ବୀରତ୍ୱ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ, ତୁମ ଦୁଇଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରିଛନ୍ତି; ହେ ପୃଥିବୀ, ତୁମକୁ ଖୋଜି।

3.54.5

को अ॒द्धा वे॑द॒ क इ॒ह प्र वो॑चद्दे॒वाँ अच्छा॑ प॒थ्या॑ का समे॑ति ।
ददृ॑श्र एषामव॒मा सदां॑सि॒ परे॑षु॒ या गुह्ये॑षु व्र॒तेषु॑ ॥

ପ୍ରକୃତରେ କିଏ ଜାଣେ? ଏଠାରେ କିଏ ତାହା କହିପାରିବ? କେଉଁ ପଥରେ ତାହା ଦେବତାଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଯାଏ? ସେମାନଙ୍କର ତଳ ଆସନ ଦେଖାଗଲା; ଦୂରର ଗୁପ୍ତ କର୍ମ ଓ ବ୍ରତରେ ଅଛି।

3.54.6

क॒विर्नृ॒चक्षा॑ अ॒भि षी॑मचष्ट ऋ॒तस्य॒ योना॒ विघृ॑ते॒ मद॑न्ती ।
नाना॑ चक्राते॒ सद॑नं॒ यथा॒ वेः स॑मा॒नेन॒ क्रतु॑ना संविदा॒ने ॥

ଦ୍ରଷ୍ଟା, ମନୁଷ୍ୟ ଆଡ଼େ ଚାହୁଁଥିବା, ଋତର ଗର୍ଭରେ ଓ କୋଳରେ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ। ଦୁହେଁ ପକ୍ଷୀ ବସାପରି ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଆସନ ରଚିଲେ; ଏକ ସଂକଳ୍ପ ଓ ଏକ ଇଚ୍ଛାରେ ସହମତ ହୋଇ।

3.54.7

स॒मा॒न्या वियु॑ते दू॒रेअ॑न्ते ध्रु॒वे प॒दे त॑स्थतुर्जाग॒रूके॑ ।
उ॒त स्वसा॑रा युव॒ती भव॑न्ती॒ आदु॑ ब्रुवाते मिथु॒नानि॒ नाम॑ ॥

ସମାନ ଭାବରେ, ଦୂରକୁ ବିସ୍ତୃତ, ପୃଥକ ହେଉଥିବା ଉଭୟେ ଜାଗ୍ରତ ହୋଇ ଦୃଢ଼ ସ୍ଥାନରେ ଠିଆ ହେଲେ; ଭଉଣୀ ହୋଇ ଯୁବତୀ ସେମାନେ ନିଜ ଯୁଗଳ ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରନ୍ତି।

3.54.8

विश्वेदे॒ते जनि॑मा॒ सं वि॑विक्तो म॒हो दे॒वान्बिभ्र॑ती॒ न व्य॑थेते ।
एज॑द्ध्रु॒वं प॑त्यते॒ विश्व॒मेकं॒ चर॑त्पत॒त्रि विषु॑णं॒ वि जा॒तम् ॥

ଏହି ଦୁଇଜଣ ସମସ୍ତ ଜନ୍ମକୁ ପୃଥକ କରନ୍ତି; ମହାନ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଧାରଣ କରୁଥିବା ସେମାନେ ଦୁଃଖିତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ। ଚଳନ୍ତି ଓ ସ୍ଥିର ସବୁ ଏକ; ପକ୍ଷବିଶିଷ୍ଟ ପକ୍ଷୀ ବିଚରଣ କରେ, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ, ପୃଥକ ଭାବେ ଜାତ।

3.54.9

सना॑ पुरा॒णमध्ये॑म्या॒रान्म॒हः पि॒तुर्ज॑नि॒तुर्जा॒मि तन्नः॑ ।
दे॒वासो॒ यत्र॑ पनि॒तार॒ एवै॑रु॒रौ प॒थि व्यु॑ते त॒स्थुर॒न्तः ॥

ପୁରାତନକୁ ମୁଁ ଦୂରରୁ ପାଇଥାଏ, ମହାନ ପିତା ଓ ଜନକଙ୍କ ସମ୍ପର୍କ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ; ଯେଉଁଠାରେ ଦେବତା ଓ ସ୍ତୁତିକାରମାନେ ଏହି ଉପାୟରେ ବିସ୍ତୃତ ପଥରେ ଭିତରେ ଠିଆ ହେଲେ।

3.54.10

इ॒मं स्तोमं॑ रोदसी॒ प्र ब्र॑वीमि ऋदू॒दराः॑ शृणवन्नग्निजि॒ह्वाः ।
मि॒त्रः स॒म्राजो॒ वरु॑णो॒ युवा॑न आदि॒त्यासः॑ क॒वयः॑ पप्रथा॒नाः ॥

ଏହି ସ୍ତୋତ୍ର ହେ ଦ୍ୟାବାପୃଥିବୀ, ମୁଁ ତୁମକୁ କହୁଛି; ଅଗ୍ନିଜିହ୍ୱା, ଶୁଣୁଥିବା ଋଦୂଦର ଦେବତାମାନେ। ମିତ୍ର ସମ୍ରାଟ, ବରୁଣ ଯୁବକ; ଆଦିତ୍ୟମାନେ, ବିସ୍ତାରକାରୀ କବି।

3.54.11

हिर॑ण्यपाणिः सवि॒ता सु॑जि॒ह्वस्त्रिरा दि॒वो वि॒दथे॒ पत्य॑मानः ।
दे॒वेषु॑ च सवितः॒ श्लोक॒मश्रे॒राद॒स्मभ्य॒मा सु॑व स॒र्वता॑तिम् ॥

ସୁବର୍ଣ୍ଣ ହସ୍ତ, ସୁନ୍ଦର ଜିହ୍ୱାଯୁକ୍ତ ସବିତା ତିନି ଥର ଦ୍ୟୁଲୋକ ଉପରେ ସଂଗ୍ରାମରେ ପ୍ରୟାସୀ। ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ହେ ସବିତା, ତୁମେ ସ୍ତୁତିମନ୍ତ୍ର ଉଠାଇଛ; ତେଣୁ ଆମ ପାଇଁ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ (ସମ୍ପଦ) ଆଗକୁ ପ୍ରେରଣ କର।

3.54.12

सु॒कृत्सु॑पा॒णिः स्ववाँ॑ ऋ॒तावा॑ दे॒वस्त्वष्टाव॑से॒ तानि॑ नो धात् ।
पू॒ष॒ण्वन्त॑ ऋभवो मादयध्वमू॒र्ध्वग्रा॑वाणो अध्व॒रम॑तष्ट ॥

ସୁକର୍ମା, ସୁହସ୍ତ, ସମ୍ପନ୍ନ, ଋତବାନ ଦେବ ତ୍ୱଷ୍ଟା ଆମ ସାହାଯ୍ୟ ପାଇଁ ସେସବୁ ଆମକୁ ଦେଉ। ପୂଷଣ ସହିତ, ହେ ଋଭୁଗଣ, ଆନନ୍ଦ କର; ଉଚ୍ଚ ପାତ୍ରବିଶିଷ୍ଟ ଋଭୁମାନେ ଯଜ୍ଞ କଲେ।

3.54.13

वि॒द्युद्र॑था म॒रुत॑ ऋष्टि॒मन्तो॑ दि॒वो मर्या॑ ऋ॒तजा॑ता अ॒यासः॑ ।
सर॑स्वती शृणवन्य॒ज्ञिया॑सो॒ धाता॑ र॒यिं स॒हवी॑रं तुरासः ॥

ବିଦ୍ୟୁତ୍ ରଥଧାରୀ ମରୁତ୍, ବର୍ଷଣଦାତା, ଦିବ୍ୟ ଯୁବକଗଣ, ଋତରୁ ଜାତ, ଅକ୍ଲାନ୍ତ — ସରସ୍ୱତୀ ଶୁଣନ୍ତୁ; ହେ ଯଜ୍ଞଯୋଗ୍ୟ ଦେବଗଣ, ହେ ବେଗବାନଗଣ, ବୀର ସନ୍ତାନ ସହିତ ଧନ ଦିଅନ୍ତୁ।

3.54.14

विष्णुं॒ स्तोमा॑सः पुरुद॒स्मम॒र्का भग॑स्येव का॒रिणो॒ याम॑नि ग्मन् ।
उ॒रु॒क्र॒मः क॑कु॒हो यस्य॑ पू॒र्वीर्न म॑र्धन्ति युव॒तयो॒ जनि॑त्रीः ॥

ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାଖକୁ ସ୍ତୁତି ପହଞ୍ଚୁ, ବହୁଦାତାଙ୍କ ପାଇଁ ଅର୍ଚ୍ଚନା — ଭଗଙ୍କ ଉପାସକଙ୍କ ପରି ସେମାନେ ତାଙ୍କ ଯାତ୍ରାରେ ଚାଲନ୍ତୁ। ବିଶାଳ-ପାଦ, ଦିଗ ଗୁଞ୍ଜାଉଥିବା; ତାଙ୍କ ପୁରାତନ ସ୍ତୁତି, ଯୁବତୀମାନେ ମାତାମାନଙ୍କୁ କ୍ଳାନ୍ତ ନ କରିବା ପରି, ତାଙ୍କୁ କ୍ଳାନ୍ତ କରେ ନାହିଁ।

3.54.15

इन्द्रो॒ विश्वै॑र्वी॒र्यैः॑ पत्य॑मान उ॒भे आ प॑प्रौ॒ रोद॑सी महि॒त्वा ।
पु॒रं॒द॒रो वृ॑त्र॒हा धृ॒ष्णुषे॑णः सं॒गृभ्या॑ न॒ आ भ॑रा॒ भूरि॑ प॒श्वः ॥

ଇନ୍ଦ୍ର ନିଜ ସମସ୍ତ ପରାକ୍ରମରେ ବିଜୟ ଚାହୁଁ, ନିଜ ମହିମାରେ ଉଭୟ ଲୋକ — ଦ୍ୟୁଲୋକ ଓ ଭୂଲୋକ — ପୂର୍ଣ୍ଣ କରନ୍ତି। ପୁର-ବିଦାରକ, ବୃତ୍ରହନ୍ତା, ଦୃଢ଼ବାହୁ ଇନ୍ଦ୍ର, ଆମ ପାଇଁ ସଂଗ୍ରହ କରି ପ୍ରଚୁର ଗୋଧନ ଆଣନ୍ତୁ।

3.54.16

नास॑त्या मे पि॒तरा॑ बन्धु॒पृच्छा॑ सजा॒त्य॑म॒श्विनो॒श्चारु॒ नाम॑ ।
यु॒वं हि स्थो र॑यि॒दौ नो॑ रयी॒णां दा॒त्रं र॑क्षेथे॒ अक॑वै॒रद॑ब्धा ॥

ହେ ନାସତ୍ୟଗଣ, ମୋର ଦୁଇ ପିତାମାତା, ବନ୍ଧୁରକ୍ଷକ; ଅଶ୍ୱିନଙ୍କର ସୁନ୍ଦର ନାମ ମୋ ସ୍ୱଜନତାର ନାମ। ତୁମେ ଦୁଇ ଜଣ ପ୍ରକୃତରେ ଧନଦାତା; ଆମ ଧନଦାନକୁ ରକ୍ଷା କର, ହେ ଅକ୍ଷୟ, ହେ ଅହିଂସିତ।

3.54.17

म॒हत्तद्वः॑ कवय॒श्चारु॒ नाम॒ यद्ध॑ देवा॒ भव॑थ॒ विश्व॒ इन्द्रे॑ ।
सख॑ ऋ॒भुभिः॑ पुरुहूत प्रि॒येभि॑रि॒मां धियं॑ सा॒तये॑ तक्षता नः ॥

ହେ କବିଗଣ, ସେ ମହାନ ସୁନ୍ଦର ନାମ ତୁମର; ଯାହାଦ୍ୱାରା ତୁମେ ସମସ୍ତେ ଇନ୍ଦ୍ରରେ ଏକ ହୋଇଛ। ହେ ବହୁଆହୂତ ଦେବ, ଋଭୁମାନଙ୍କ ସହିତ ମିତ୍ର ହୋଇ, ତୁମର ପ୍ରିୟଜନଙ୍କ ସହିତ ଏହି ସ୍ତୁତିଚିନ୍ତା ଆମ ଧନପ୍ରାପ୍ତି ପାଇଁ ଗଢ଼।

3.54.18

अ॒र्य॒मा णो॒ अदि॑तिर्य॒ज्ञिया॑स॒ अद॑ब्धानि॒ वरु॑णस्य व्र॒तानि॑ ।
यु॒योत॑ नो अनप॒त्यानि॒ गन्तोः॑ प्र॒जावा॑न्नः पशु॒माँ अ॑स्तु गा॒तुः ॥

ଅର୍ଯମା ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ, ଅଦିତି ଓ ଯଜ୍ଞଯୋଗ୍ୟ ଦେବଗଣ; ବରୁଣଙ୍କ ଅଚଳ ବ୍ରତ ଆମକୁ ମିଳୁ। ଆମଠାରୁ ଅପତ୍ୟହୀନତା ଦୂର କର; ଆମକୁ ସନ୍ତାନ-ସମୃଦ୍ଧ ଓ ଗୋଧନ-ସମୃଦ୍ଧ କର, ଆମ ପଥ ସଦା ସୁଗମ ହେଉ।

3.54.19

दे॒वानां॑ दू॒तः पु॑रु॒ध प्रसू॒तोऽना॑गान्नो वोचतु स॒र्वता॑ता ।
शृ॒णोतु॑ नः पृथि॒वी द्यौरु॒तापः॒ सूर्यो॒ नक्ष॑त्रैरु॒र्व॑न्तरि॑क्षम् ॥

ଦେବତାଙ୍କ ଦୂତ, ଅନେକ ରୂପରେ ପ୍ରେରିତ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ସଂଘର୍ଷରେ ଆମ ପାଇଁ ନିର୍ଦୋଷ ବାଣୀ କହନ୍ତୁ। ପୃଥିବୀ ଓ ଦ୍ୟୁଲୋକ ଆମକୁ ଶୁଣନ୍ତୁ, ଜଳମାନେ ମଧ୍ୟ; ନକ୍ଷତ୍ରସହ ସୂର୍ଯ୍ୟ ବିଶାଳ ଅନ୍ତରିକ୍ଷରେ (ଶୁଣନ୍ତୁ)।

3.54.20

शृ॒ण्वन्तु॑ नो॒ वृष॑णः॒ पर्व॑तासो ध्रु॒वक्षे॑मास॒ इळ॑या॒ मद॑न्तः ।
आ॒दि॒त्यैर्नो॒ अदि॑तिः शृणोतु॒ यच्छ॑न्तु नो म॒रुतः॒ शर्म॑ भ॒द्रम् ॥

ବର୍ଷାକାରୀ ବୃଷଭ ସଦୃଶ, ଦୃଢ଼ ଆଶ୍ରୟଯୁକ୍ତ ପର୍ବତଗଣ ଇଳା ସହିତ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ଆମକୁ ଶୁଣନ୍ତୁ। ଅଦିତି ଆଦିତ୍ୟମାନଙ୍କ ସହିତ ଆମକୁ ଶୁଣନ୍ତୁ; ମରୁତଗଣ ମଙ୍ଗଳମୟ ଶରଣ ଦିଅନ୍ତୁ।

3.54.21

सदा॑ सु॒गः पि॑तु॒माँ अ॑स्तु॒ पन्था॒ मध्वा॑ देवा॒ ओष॑धीः॒ सं पि॑पृक्त ।
भगो॑ मे अग्ने स॒ख्ये न मृ॑ध्या॒ उद्रा॒यो अ॑श्यां॒ सद॑नं पुरु॒क्षोः ॥

ସର୍ବଦା ପଥ ସୁଗମ ଓ ଧନସମୃଦ୍ଧ ହେଉ। ହେ ଦେବଗଣ, ମଧୁ ସହିତ ଔଷଧିମାନଙ୍କୁ ଭଲ ଭାବେ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରନ୍ତୁ। ଭଗ ମୋତେ ଦିଅନ୍ତୁ; ହେ ଅଗ୍ନି, ମିତ୍ରତାରେ ମୁଁ ନଷ୍ଟ ନ ହେଉ; ବହୁଦାନୀଙ୍କ ବାସସ୍ଥାନ ମୁଁ ପାଆନ୍ତୁ।

3.54.22

स्वद॑स्व ह॒व्या समिषो॑ दिदीहि अस्म॒द्र्य॑क्सं मि॑मीहि॒ श्रवां॑सि ।
विश्वाँ॑ अग्ने पृ॒त्सु ताञ्जे॑षि॒ शत्रू॒नहा॒ विश्वा॑ सु॒मना॑ दीदिही नः ॥

ହବିଷ୍ୟର ସ୍ୱାଦ ଗ୍ରହଣ କର; ଅନ୍ନକୁ ଭଲ ଭାବେ ଜାଳ। ଆମ ଆଡ଼କୁ ଫେରି ଯଶ ଦିଅ। ହେ ଅଗ୍ନି, ସମସ୍ତ ସଂଘର୍ଷରେ ସେ ସମସ୍ତ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଜୟ କର; ସମସ୍ତ ଦିନରେ ପ୍ରସନ୍ନ ମନରେ ଆମ ପାଇଁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୁଅ।