Vedyatra वेदयात्रा
શોધો

ઋગ્વેદ · સૂક્ત 6.44

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

શબ્દાર્થ સાથે વાંચો

6.44.1

यो र॑यिवो र॒यिंत॑मो॒ यो द्यु॒म्नैर्द्यु॒म्नव॑त्तमः ।
सोमः॑ सु॒तः स इ॑न्द्र॒ तेऽस्ति॑ स्वधापते॒ मदः॑ ॥

હે ધનવાન ઇન્દ્ર, ધનોમાં જે સૌથી ધનવાન અને તેજોમાં જે સૌથી તેજસ્વી છે, તે અભિષુત સોમ તારા માટે છે. હે સ્વધાપતિ, તે મદ (હર્ષદાયક પેય) છે.

6.44.2

यः श॒ग्मस्तु॑विशग्म ते रा॒यो दा॒मा म॑ती॒नाम् ।
सोमः॑ सु॒तः स इ॑न्द्र॒ तेऽस्ति॑ स्वधापते॒ मदः॑ ॥

જે સોમ શુભ છે, હે અતિ કૃપાળુ ઇન્દ્ર, તે ધન અને વિચારોનો દાતા છે; તે અભિષુત સોમ તારા માટે છે. હે સ્વધાપતિ, તે મદ છે.

6.44.3

येन॑ वृ॒द्धो न शव॑सा तु॒रो न स्वाभि॑रू॒तिभिः॑ ।
सोमः॑ सु॒तः स इ॑न्द्र॒ तेऽस्ति॑ स्वधापते॒ मदः॑ ॥

જે સોમથી તું બળથી વધ્યો છે, વેગવાન ની જેમ પોતાના રક્ષણોથી વધ્યો છે, તે અભિષુત સોમ, હે ઇન્દ્ર, તારા માટે છે. હે સ્વધાપતિ, તે મદ છે.

6.44.4

त्यमु॑ वो॒ अप्र॑हणं गृणी॒षे शव॑स॒स्पति॑म् ।
इन्द्रं॑ विश्वा॒साहं॒ नरं॒ मंहि॑ष्ठं वि॒श्वच॑र्षणिम् ॥

તે અજેય તારી જ હું સ્તુતિ કરું છું, બળના સ્વામીની: ઇન્દ્ર, જે સર્વવિજયી, નેતા, અતિ શક્તિશાળી અને સર્વદર્શી છે.

6.44.5

यं व॒र्धय॒न्तीद्गिरः॒ पतिं॑ तु॒रस्य॒ राध॑सः ।
तमिन्न्व॑स्य॒ रोद॑सी दे॒वी शुष्मं॑ सपर्यतः ॥

સ્તુતિઓ જેને વધારે છે, બળવાનના ધનના સ્વામીને, તેને જ હવે દિવ્ય દ્યાવાપૃથિવી તેના બળની પૂજા કરે છે.

6.44.6

तद्व॑ उ॒क्थस्य॑ ब॒र्हणेन्द्रा॑योपस्तृणी॒षणि॑ ।
विपो॒ न यस्यो॒तयो॒ वि यद्रोह॑न्ति स॒क्षितः॑ ॥

તો તારા તે ઉક્થ (સ્તોત્ર) માટે, ઇન્દ્ર માટે, કુશના ગુચ્છાથી અમે કુશ પાથરીએ છીએ, વિપ્રોની જેમ (દ્રષ્ટા ઋષિઓ), જેમના રક્ષણો ઊંચે ઊઠે છે, જ્યારે તેઓ વધે છે અને ભાગ લે છે.

6.44.7

अवि॑द॒द्दक्षं॑ मि॒त्रो नवी॑यान्पपा॒नो दे॒वेभ्यो॒ वस्यो॑ अचैत् ।
स॒स॒वान्त्स्तौ॒लाभि॑र्धौ॒तरी॑भिरुरु॒ष्या पा॒युर॑भव॒त्सखि॑भ्यः ॥

મિત્ર નવીન અને બળવાન બનીને દેવો માટે સોમ પીવાનું કૌશલ્ય પામ્યો; પથ્થરો અને ગાળણીઓ વડે જીતીને વિશાળ ઉષા સાથે તે મિત્રોનો રક્ષક બન્યો.

6.44.8

ऋ॒तस्य॑ प॒थि वे॒धा अ॑पायि श्रि॒ये मनां॑सि दे॒वासो॑ अक्रन् ।
दधा॑नो॒ नाम॑ म॒हो वचो॑भि॒र्वपु॑र्दृ॒शये॑ वे॒न्यो व्या॑वः ॥

ઋતના માર્ગે સર્જક (સોમ) નિચોવાયો; સંપત્તિ માટે દેવોએ મનને જગાડ્યા. મહાન નામ ધારણ કરીને, સ્તુતિવાણીઓથી તે પ્રિય રૂપ પ્રગટ કરે છે અને દર્શન માટે તેજ ખોલે છે.

6.44.9

द्यु॒मत्त॑मं॒ दक्षं॑ धेह्य॒स्मे सेधा॒ जना॑नां पू॒र्वीररा॑तीः ।
वर्षी॑यो॒ वयः॑ कृणुहि॒ शची॑भि॒र्धन॑स्य सा॒ताव॒स्माँ अ॑विड्ढि ॥

સૌથી તેજસ્વી બળ અમારામાં મૂક; મનુષ્યોના જૂના શત્રુઓને હાંકી કાઢ. તારાં કર્મોથી અમને વધુ બળવાન બનાવ અને ધનપ્રાપ્તિમાં અમારું રક્ષણ કર.

6.44.10

इन्द्र॒ तुभ्य॒मिन्म॑घवन्नभूम व॒यं दा॒त्रे ह॑रिवो॒ मा वि वे॑नः ।
नकि॑रा॒पिर्द॑दृशे मर्त्य॒त्रा किम॒ङ्ग र॑ध्र॒चोद॑नं त्वाहुः ॥

હે ઇન્દ્ર, હે દાનશીલ, અમે ખરેખર તારા થયા છીએ; હે હરિ, દાતા માટે મને છોડી ન દે. મનુષ્યોમાં શત્રુ દેખાતો નથી; તો દાનમાં અવરોધ કરનાર તરીકે તને કેમ બોલાવાય છે?

6.44.11

मा जस्व॑ने वृषभ नो ररीथा॒ मा ते॑ रे॒वतः॑ स॒ख्ये रि॑षाम ।
पू॒र्वीष्ट॑ इन्द्र नि॒ष्षिधो॒ जने॑षु ज॒ह्यसु॑ष्वी॒न्प्र वृ॒हापृ॑णतः ॥

હે બળદ, સોમ નિચોવનારા અમને ન છોડ; તારી મૈત્રીમાં ધનવાન એવા તારાથી અમે નષ્ટ ન થઈએ. હે ઇન્દ્ર, મનુષ્યોમાં પહેલાં શત્રુઓને હાંકે છે; સોમ ન નિચોવનારાઓને મારી નાખી નષ્ટ કર.

6.44.12

उद॒भ्राणी॑व स्त॒नय॑न्निय॒र्तीन्द्रो॒ राधां॒स्यश्व्या॑नि॒ गव्या॑ ।
त्वम॑सि प्र॒दिवः॑ का॒रुधा॑या॒ मा त्वा॑दा॒मान॒ आ द॑भन्म॒घोनः॑ ॥

ગર્જતાં વાદળોની જેમ ઇન્દ્ર ઘોડા અને ગાયોનું ધન ઊંચું ઉપાડે છે; તું જ કવિને આપનાર દાતા છે. ન આપનારા તને સ્પર્શ ન કરે; દાતાઓને હાનિ ન થાય.

6.44.13

अध्व॑र्यो वीर॒ प्र म॒हे सु॒ताना॒मिन्द्रा॑य भर॒ स ह्य॑स्य॒ राजा॑ ।
यः पू॒र्व्याभि॑रु॒त नूत॑नाभिर्गी॒र्भिर्वा॑वृ॒धे गृ॑ण॒तामृषी॑णाम् ॥

હે અધ્વર્યુ, હે વીર, મહાન ઇન્દ્ર માટે સુતો (સોમરસો) લાવ; તે જ આમનો રાજા છે. જૂના અને નવા ગીતોથી, સ્તુતિ કરનારા ઋષિઓની વાણીથી તે વૃદ્ધિ પામે છે.

6.44.14

अ॒स्य मदे॑ पु॒रु वर्पां॑सि वि॒द्वानिन्द्रो॑ वृ॒त्राण्य॑प्र॒ती ज॑घान ।
तमु॒ प्र हो॑षि॒ मधु॑मन्तमस्मै॒ सोमं॑ वी॒राय॑ शि॒प्रिणे॒ पिब॑ध्यै ॥

આના મદમાં, ઘણાં પરાક્રમો જાણનાર ઇન્દ્રે અજેય વૃત્રોનો વધ કર્યો. તે મધુર સોમને તેના માટે આગળ બોલાવ, શિપ્રી વીર પીવા માટે.

6.44.15

पाता॑ सु॒तमिन्द्रो॑ अस्तु॒ सोमं॒ हन्ता॑ वृ॒त्रं वज्रे॑ण मन्दसा॒नः ।
गन्ता॑ य॒ज्ञं प॑रा॒वत॑श्चि॒दच्छा॒ वसु॑र्धी॒नाम॑वि॒ता का॒रुधा॑याः ॥

સુતને પીનાર ઇન્દ્ર સોમ પીએ; વજ્રથી વૃત્રનો વધ કરનાર, પ્રસન્ન થયેલો હોય. દૂરથી પણ યજ્ઞ તરફ આવે; ધનદાતા, વિચારોના રક્ષક, કારુધાયોના પાલક બને.

6.44.16

इ॒दं त्यत्पात्र॑मिन्द्र॒पान॒मिन्द्र॑स्य प्रि॒यम॒मृत॑मपायि ।
मत्स॒द्यथा॑ सौमन॒साय॑ दे॒वं व्य॑स्मद्द्वेषो॑ यु॒यव॒द्व्यंहः॑ ॥

આ તે પાત્ર, ઇન્દ્રને પ્રિય, અમૃત-પેય, પીવાઈ ગયું છે. જેથી દેવ મનની પ્રસન્નતા માટે હર્ષિત થાય; તે અમારાથી શત્રુતા દૂર કરે અને પાપ પણ દૂર કરે.

6.44.17

ए॒ना म॑न्दा॒नो ज॒हि शू॑र॒ शत्रू॑ञ्जा॒मिमजा॑मिं मघवन्न॒मित्रा॑न् ।
अ॒भि॒षे॒णाँ अ॒भ्या॑देदि॑शाना॒न्परा॑च इन्द्र॒ प्र मृ॑णा ज॒ही च॑ ॥

આનાથી પ્રસન્ન થઈ, હે વીર, શત્રુઓને હણ; હે દાનવીર, સગાં અને બિનસગાં શત્રુઓને હણ. હે ઇન્દ્ર, ઘાત લગાવનારા અને દૂરથી હુમલો કરનારા શત્રુઓનો સંપૂર્ણ નાશ કરી હણ.

6.44.18

आ॒सु ष्मा॑ णो मघवन्निन्द्र पृ॒त्सु अ॒स्मभ्यं॒ महि॒ वरि॑वः सु॒गं कः॑ ।
अ॒पां तो॒कस्य॒ तन॑यस्य जे॒षे इन्द्र॑ सू॒रीन्कृ॑णु॒हि स्मा॑ नो अ॒र्धम् ॥

આ યુદ્ધોમાં અમારા માટે, હે દાનવીર ઇન્દ્ર, મોટા ધનનો માર્ગ સરળ બનાવ. જળ, સંતાન અને વંશજના વિજયમાં, હે ઇન્દ્ર, અમારા માટે વીરો સર્જ અને અમને અમારો ભાગ આપ.

6.44.19

आ त्वा॒ हर॑यो॒ वृष॑णो युजा॒ना वृष॑रथासो॒ वृष॑रश्म॒योऽत्याः॑ ।
अ॒स्म॒त्राञ्चो॒ वृष॑णो वज्र॒वाहो॒ वृष्णे॒ मदा॑य सु॒युजो॑ वहन्तु ॥

હે ઇન્દ્ર, બળદ જેવા બળવાન, બળદ જેવા રથ અને લગામવાળા, વજ્ર ધારણ કરનારા, સારી રીતે જોડાયેલા હરિ અશ્વો તને અહીં અમારી તરફ લાવો, વીરના આનંદ માટે.

6.44.20

आ ते॑ वृष॒न्वृष॑णो॒ द्रोण॑मस्थुर्घृत॒प्रुषो॒ नोर्मयो॒ मद॑न्तः ।
इन्द्र॒ प्र तुभ्यं॒ वृष॑भिः सु॒तानां॒ वृष्णे॑ भरन्ति वृष॒भाय॒ सोम॑म् ॥

હે વૃષન, તારા માટે આ વીરો, ઘીથી ભીંજાયેલાં મોજાંની જેમ ઉલ્લસિત થઈને દ્રોણપાત્ર પાસે ઊભા રહ્યા છે. હે ઇન્દ્ર, નિચોવાયેલા સોમમાંથી બળદો તારા માટે, વૃષભ તારા માટે સોમ લાવે છે.

6.44.21

वृषा॑सि दि॒वो वृ॑ष॒भः पृ॑थि॒व्या वृषा॒ सिन्धू॑नां वृष॒भ स्तिया॑नाम् ।
वृष्णे॑ त॒ इन्दु॑र्वृषभ पीपाय स्वा॒दू रसो॑ मधु॒पेयो॒ वरा॑य ॥

તું દ્યુલોકનો વૃષભ છે, પૃથ્વીનો વૃષભ છે; નદીઓનો વૃષભ છે, વહેતા પ્રવાહોનો વૃષભ છે. હે વૃષભ, તારા માટે સોમરસ ભરાઈને ઊછળ્યો; મધુર રસ, મધની જેમ પીવા યોગ્ય, શ્રેષ્ઠ વર માટે.

6.44.22

अ॒यं दे॒वः सह॑सा॒ जाय॑मान॒ इन्द्रे॑ण यु॒जा प॒णिम॑स्तभायत् ।
अ॒यं स्वस्य॑ पि॒तुरायु॑धा॒नीन्दु॑रमुष्णा॒दशि॑वस्य मा॒याः ॥

આ દેવ, જન્મતાં જ પોતાના બળથી, ઇન્દ્ર સાથે સહાયક થઈને, પણિને દબાવે છે. આ સોમ પોતાના પિતાનાં આયુધોને, અશુભની માયાઓમાંથી મુક્ત કરે છે.

6.44.23

अ॒यम॑कृणोदु॒षसः॑ सु॒पत्नी॑र॒यं सूर्ये॑ अदधा॒ज्ज्योति॑र॒न्तः ।
अ॒यं त्रि॒धातु॑ दि॒वि रो॑च॒नेषु॑ त्रि॒तेषु॑ विन्दद॒मृतं॒ निगू॑ळ्हम् ॥

આ ઉષાઓને સુંદર માર્ગોવાળી બનાવે છે; આ સૂર્યમાં પ્રકાશ અંદર મૂકે છે. આ ત્રિધાતુ સોમ, દ્યુલોકના તેજસ્વી લોકોમાં, ત્રિતોની વચ્ચે છુપાયેલું અમૃત મેળવે છે.

6.44.24

अ॒यं द्यावा॑पृथि॒वी वि ष्क॑भायद॒यं रथ॑मयुनक्स॒प्तर॑श्मिम् ।
अ॒यं गोषु॒ शच्या॑ प॒क्वम॒न्तः सोमो॑ दाधार॒ दश॑यन्त्र॒मुत्स॑म् ॥

આ દ્યાવાપૃથિવીને અલગ ધારણ કરે છે; સાત લગામવાળો રથ જોડે છે. આ ગાયોમાં બળથી પાકેલું દૂધ અંદર મૂકે છે; સોમ દશ લગામવાળું પાત્ર અને જળસ્ત્રોત ધારણ કરે છે.