ऋग्वेद · सूक्त 7.104
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.104.1
इन्द्रा॑सोमा॒ तप॑तं॒ रक्ष॑ उ॒ब्जतं॒ न्य॑र्पयतं वृषणा तमो॒वृधः॑ ।
परा॑ शृणीतम॒चितो॒ न्यो॑षतं ह॒तं नु॒देथां॒ नि शि॑शीतम॒त्रिणः॑ ॥
हे इंद्रा आणि सोमा, राक्षसाला जाळा, चिरडा, खाली पाडा; हे पराक्रमी हो, अंधकार वाढवणाऱ्यांना खाली टाका. अज्ञानी लोकांना दूर हाकला, खाली फेका, मारा, ढकला; मांसभक्षक दैत्यांना धार लावून नष्ट करा.
7.104.2
इन्द्रा॑सोमा॒ सम॒घशं॑सम॒भ्य॑घं तपु॑र्ययस्तु च॒रुर॑ग्नि॒वाँ इ॑व ।
ब्र॒ह्म॒द्विषे॑ क्र॒व्यादे॑ घो॒रच॑क्षसे॒ द्वेषो॑ धत्तमनवा॒यं कि॑मी॒दिने॑ ॥
हे इंद्रा आणि सोमा, वाईट बोलणाऱ्याकडे आणि वाईटाकडे तो तापदाह येवो, अग्नियुक्त पात्रासारखा. ब्रह्मद्वेषी, मांसभक्षक आणि भयंकर दृष्टीच्या माणसावर तुमचा द्वेष ठेवा, तो अबाधित असो.
7.104.3
इन्द्रा॑सोमा दु॒ष्कृतो॑ व॒व्रे अ॒न्तर॑नारम्भ॒णे तम॑सि॒ प्र वि॑ध्यतम् ।
यथा॒ नातः॒ पुन॒रेक॑श्च॒नोदय॒त्तद्वा॑मस्तु॒ सह॑से मन्यु॒मच्छवः॑ ॥
हे इंद्रा आणि सोमा, दुष्कर्मी लोकांना त्या आदिहीन खड्ड्यात, अंधारात आदळा. कोणीही पुन्हा उठू नये; तुमची क्रोधयुक्त शक्ती बळासाठी असो.
7.104.4
इन्द्रा॑सोमा व॒र्तय॑तं दि॒वो व॒धं सं पृ॑थि॒व्या अ॒घशं॑साय॒ तर्ह॑णम् ।
उत्त॑क्षतं स्व॒र्यं॑ पर्व॑तेभ्यो॒ येन॒ रक्षो॑ वावृधा॒नं नि॒जूर्व॑थः ॥
हे इंद्रा आणि सोमा, आकाशाचा प्रहार फिरवा, पृथ्वीसह वाईट बोलणाऱ्यासाठी कापणारा विनाश आणा. पर्वतांतून स्वर्गीय प्रकाश उभा करा; ज्याने वाढलेल्या राक्षसाला तुम्ही दोघांनी खाली पाडले.
7.104.5
इन्द्रा॑सोमा व॒र्तय॑तं दि॒वस्परि॑ अग्नित॒प्तेभि॑र्यु॒वमश्म॑हन्मभिः ।
तपु॑र्वधेभिर॒जरे॑भिर॒त्रिणो॒ नि पर्शा॑ने विध्यतं॒ यन्तु॑ निस्व॒रम् ॥
हे इंद्रा आणि सोमा, आकाशातून सभोवार फिरवा, तुम्ही दोघे अग्नीत तापवलेल्या, दगड फोडणाऱ्या, तप्त, अक्षय शस्त्रांनी राक्षसांना पाठीवर मारा; ते गर्जत खाली जावोत.
7.104.6
इन्द्रा॑सोमा॒ परि॑ वां भूतु वि॒श्वत॑ इ॒यं म॒तिः क॒क्ष्याश्वे॑व वा॒जिना॑ ।
यां वां॒ होत्रां॑ परिहि॒नोमि॑ मे॒धये॒मा ब्रह्मा॑णि नृ॒पती॑व जिन्वतम् ॥
हे इंद्रा आणि सोमा, हा विचार सर्वत्र तुमच्याभोवती असो; आसनाच्या दोन बलवान घोड्यांसारखा. बुद्धीने तुमच्यासाठी मी जी आवाहने गुंफतो, त्यांनी ही प्रार्थना, दोन नरेशांप्रमाणे, तुम्ही जागवा.
7.104.7
प्रति॑ स्मरेथां तु॒जय॑द्भि॒रेवै॑र्ह॒तं द्रु॒हो र॒क्षसो॑ भङ्गु॒राव॑तः ।
इन्द्रा॑सोमा दु॒ष्कृते॒ मा सु॒गं भू॒द्यो नः॑ क॒दा चि॑दभि॒दास॑ति द्रु॒हा ॥
इंद्रा-सोमा, तुम्ही दोघे आपल्या शस्त्रांनी द्रोही राक्षसांना, वाकवून मोडणाऱ्यांना मारा. दुष्कर्म्याचा मार्ग सुलभ होऊ नये, आणि जो द्रोहाने आपल्यावर हल्ला करतो त्याचाही.
7.104.8
यो मा॒ पाके॑न॒ मन॑सा॒ चर॑न्तमभि॒चष्टे॒ अनृ॑तेभि॒र्वचो॑भिः ।
आप॑ इव का॒शिना॒ संगृ॑भीता॒ अस॑न्न॒स्त्वास॑त इन्द्र व॒क्ता ॥
माझ्याकडे पाहत फिरणारा, परिपक्व मनाने आणि असत्य वचनांनी पाहणारा, पाण्याप्रमाणे काशीने बांधलेला असो; तो नसो. हे इंद्रा, बोलणाराही तसाच असो.
7.104.9
ये पा॑कशं॒सं वि॒हर॑न्त॒ एवै॒र्ये वा॑ भ॒द्रं दू॒षय॑न्ति स्व॒धाभिः॑ ।
अह॑ये वा॒ तान्प्र॒ददा॑तु॒ सोम॒ आ वा॑ दधातु॒ निरृ॑तेरु॒पस्थे॑ ॥
पाकशंसा (शापवाक्य) म्हणत फिरणारे, किंवा आपल्या अर्पणांनी शुभाला दूषित करणारे — त्यांना सोमाने सर्पाकडे सोपवावे, किंवा निर्ऋतीच्या मांडीवर ठेवावे.
7.104.10
यो नो॒ रसं॒ दिप्स॑ति पि॒त्वो अ॑ग्ने॒ यो अश्वा॑नां॒ यो गवां॒ यस्त॒नूना॑म् ।
रि॒पु स्ते॒न स्ते॑य॒कृद्द॒भ्रमे॑तु॒ नि ष ही॑यतां त॒न्वा॑ तना॑ च ॥
आमचा रस (पेय) हरण करू पाहणारा, हे अग्नी, जो घोड्यांचा, गायींचा, शरीरांचा (हरण करू पाहतो) — शत्रू, चोर, चोरी करणारा तो लहान होऊन खाली जावो; तो देह व वंशाने क्षीण होवो.
7.104.11
प॒रः सो अ॑स्तु त॒न्वा॑ तना॑ च ति॒स्रः पृ॑थि॒वीर॒धो अ॑स्तु॒ विश्वाः॑ ।
प्रति॑ शुष्यतु॒ यशो॑ अस्य देवा॒ यो नो॒ दिवा॒ दिप्स॑ति॒ यश्च॒ नक्त॑म् ॥
तो देहाने व वंशाने दूर असो; तीन पृथ्वींच्या खाली, सर्वांच्या खाली असो. हे देवांनो, जो दिवसा आम्हाला हानी करू इच्छितो त्याची कीर्ती सुकून जावो, रात्रीसुद्धा तसेच.
7.104.12
सु॒वि॒ज्ञा॒नं चि॑कि॒तुषे॒ जना॑य॒ सच्चास॑च्च॒ वच॑सी पस्पृधाते ।
तयो॒र्यत्स॒त्यं य॑त॒रदृजी॑य॒स्तदित्सोमो॑ऽवति॒ हन्त्यास॑त् ॥
जाणत्या माणसासाठी सुविज्ञान आहे; दोन वाणी, सत् आणि असत्, परस्पर स्पर्धा करतात. त्यांपैकी जे सत्य, जे अधिक ऋजू आहे, त्याचेच सोम रक्षण करतो, आणि असत्याचा नाश करतो.
7.104.13
न वा उ॒ सोमो॑ वृजि॒नं हि॑नोति॒ न क्ष॒त्रियं॑ मिथु॒या धा॒रय॑न्तम् ।
हन्ति॒ रक्षो॒ हन्त्यास॒द्वद॑न्तमु॒भाविन्द्र॑स्य॒ प्रसि॑तौ शयाते ॥
सोम कुटिल कर्म पाठवत नाही, तसेच कपटाने धारण करणाऱ्या क्षत्रियालाही पाठवत नाही. तो राक्षसाला ठार करतो, मागून बोलणाऱ्यालाही ठार करतो; हे दोघे इंद्राच्या संरक्षणात झोपतात.
7.104.14
यदि॑ वा॒हमनृ॑तदेव॒ आस॒ मोघं॑ वा दे॒वाँ अ॑प्यू॒हे अ॑ग्ने ।
किम॒स्मभ्यं॑ जातवेदो हृणीषे द्रोघ॒वाच॑स्ते निरृ॒थं स॑चन्ताम् ॥
मी असत्य देवांचा असेन, किंवा व्यर्थ देवांना आवाहन केले असेल, तर हे अग्नी, हे जातवेदस्, तू आमच्यावर का रागावतोस? कपट बोलणारे तुझ्या नाशाला चिकटून राहोत.
7.104.15
अ॒द्या मु॑रीय॒ यदि॑ यातु॒धानो॒ अस्मि॒ यदि॒ वायु॑स्त॒तप॒ पूरु॑षस्य ।
अधा॒ स वी॒रैर्द॒शभि॒र्वि यू॑या॒ यो मा॒ मोघं॒ यातु॑धा॒नेत्याह॑ ॥
मी यातुधान असेन तर आज मी मरो; किंवा वायूने माणसाचा प्राण तापवला असेल तर. मग जो मला व्यर्थ 'हे यातुधाना' म्हणतो, तो आपल्या वीरांसह दहापटीने विलग होवो.
7.104.16
यो माया॑तुं॒ यातु॑धा॒नेत्याह॒ यो वा॑ र॒क्षाः शुचि॑र॒स्मीत्याह॑ ।
इन्द्र॒स्तं ह॑न्तु मह॒ता व॒धेन॒ विश्व॑स्य ज॒न्तोर॑ध॒मस्प॑दीष्ट ॥
जो मला 'हे यातुधाना' म्हणतो, आणि जो म्हणतो 'मी राक्षस आहे, शुद्ध आहे' — त्याला इंद्राने महान वधाने मारावे; तो सर्व प्राण्यांमध्ये अधम होऊन पडो.
7.104.17
प्र या जिगा॑ति ख॒र्गले॑व॒ नक्त॒मप॑ द्रु॒हा त॒न्वं॑ गूह॑माना ।
व॒व्राँ अ॑न॒न्ताँ अव॒ सा प॑दीष्ट॒ ग्रावा॑णो घ्नन्तु र॒क्षस॑ उप॒ब्दैः ॥
रात्री घुबडाप्रमाणे पुढे जाणारी ती, कपटाने आपले शरीर लपवून — ती वक्रांमध्ये आणि अनंतांमध्ये खाली पडो. दगड राक्षसांना मुसळांनी मारोत.
7.104.18
वि ति॑ष्ठध्वं मरुतो वि॒क्ष्वि॑च्छत॑ गृभा॒यत॑ र॒क्षसः॒ सं पि॑नष्टन ।
वयो॒ ये भू॒त्वी प॒तय॑न्ति न॒क्तभि॒र्ये वा॒ रिपो॑ दधि॒रे दे॒वे अ॑ध्व॒रे ॥
हे मरुतांनो, विलग होऊन उभे राहा, प्रजांमध्ये शोधा, राक्षसांना धरा, त्यांना एकत्र चिरडा. पक्षी होऊन रात्री उडणाऱ्यांना, किंवा देवात आणि यज्ञात शत्रू म्हणून उभे राहणाऱ्यांना — तुम्ही शिक्षा करा.
7.104.19
प्र व॑र्तय दि॒वो अश्मा॑नमिन्द्र॒ सोम॑शितं मघव॒न्त्सं शि॑शाधि ।
प्राक्ता॒दपा॑क्तादध॒रादुद॑क्ताद॒भि ज॑हि र॒क्षसः॒ पर्व॑तेन ॥
हे इंद्रा, आकाशातून सोमाने तीक्ष्ण केलेला दगड फेक; हे दात्या, त्याला नीट तीक्ष्ण कर. पूर्वेकडून, पश्चिमेकडून, खालून आणि उत्तरेकडून पर्वतासह राक्षसांवर प्रहार कर.
7.104.20
ए॒त उ॒ त्ये प॑तयन्ति॒ श्वया॑तव॒ इन्द्रं॑ दिप्सन्ति दि॒प्सवोऽदा॑भ्यम् ।
शिशी॑ते श॒क्रः पिशु॑नेभ्यो व॒धं नू॒नं सृ॑जद॒शनिं॑ यातु॒मद्भ्यः॑ ॥
हे श्वयातु झेप घेतात; अहिंस्य इंद्राला हानी करू इच्छितात. शक्र चहाडखोरांविरुद्ध प्रहारासाठी विसावतो; आता जादूगारांवर वज्र फेकतो.
7.104.21
इन्द्रो॑ यातू॒नाम॑भवत्पराश॒रो ह॑वि॒र्मथी॑नाम॒भ्या॑विवा॑सताम् ।
अ॒भीदु॑ श॒क्रः प॑र॒शुर्यथा॒ वनं॒ पात्रे॑व भि॒न्दन्त्स॒त ए॑ति र॒क्षसः॑ ॥
इंद्र यातूंचा विजेता झाला; हविर्मथींचा सहाय्यक होऊन त्यांना गाठू इच्छितो. शक्र कुऱ्हाड जशी रान तोडते, तसे पात्रे फोडणाऱ्यासारखा राक्षसांना छेदत पुढे जातो.
7.104.22
उलू॑कयातुं शुशु॒लूक॑यातुं ज॒हि श्वया॑तुमु॒त कोक॑यातुम् ।
सु॒प॒र्णया॑तुमु॒त गृध्र॑यातुं दृ॒षदे॑व॒ प्र मृ॑ण॒ रक्ष॑ इन्द्र ॥
उलूक-यातूला, शुशुलूक-यातूला ठार कर; श्वयातू आणि कोकयातूलाही. सुपर्णयातू आणि गृध्रयातूला दगडासारखे चिरडून नष्ट कर, हे इंद्रा.
7.104.23
मा नो॒ रक्षो॑ अ॒भि न॑ड्यातु॒माव॑ता॒मपो॑च्छतु मिथु॒ना या कि॑मी॒दिना॑ ।
पृ॒थि॒वी नः॒ पार्थि॑वात्पा॒त्वंह॑सो अ॒न्तरि॑क्षं दि॒व्यात्पा॑त्व॒स्मान् ॥
राक्षस आमच्याकडे येऊ नये; यातुमावंतांच्याही हाती आम्ही पडू नये. किमीदिनांची ती जोडी दूर होवो. पृथिवी आम्हांला पार्थिव पापापासून वाचवो; अंतरिक्ष दिव्य पापापासून वाचवो.
7.104.24
इन्द्र॑ ज॒हि पुमां॑सं यातु॒धान॑मु॒त स्त्रियं॑ मा॒यया॒ शाश॑दानाम् ।
विग्री॑वासो॒ मूर॑देवा ऋदन्तु॒ मा ते दृ॑श॒न्त्सूर्य॑मु॒च्चर॑न्तम् ॥
हे इंद्रा, पुरुष यातुधानाला आणि मायेने छळणाऱ्या स्त्रीला ठार कर. विग्रीव आणि मूरदेव चिरडले जावोत; ते उगवत्या सूर्याला पाहू नयेत.
7.104.25
प्रति॑ चक्ष्व॒ वि च॒क्ष्वेन्द्र॑श्च सोम जागृतम् ।
रक्षो॑भ्यो व॒धम॑स्यतम॒शनिं॑ यातु॒मद्भ्यः॑ ॥
इंद्रा आणि सोमा, तुम्ही दोघे जागे राहा; इकडे पाहा, सर्वत्र पाहा. राक्षसांवर आणि यातुमंतांवर वध आणि वज्र सोडा.