Upaniṣads · Bṛhadāraṇyaka 1.3
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Bṛhadāraṇyaka 1.3.1
(उद्गीथब्राह्मणम्। वैराजब्राह्मणं वा।)
द्वया ह प्राजापत्या देवाश्चासुराश्च ततः कानीयसा एव देवा ज्यायसा असुराः ।
त एषु लोकेष्वस्पर्धन्त ।
ते ह देवा ऊचुर्हन्तासुरान् यज्ञ उद्गीथेनात्ययामेति ॥ १.३.१ ॥
(El Brāhmaṇa del udgītha, o el Brāhmaṇa de Virāj.) Había dos clases de dioses y asuras, descendientes de Prajāpati. De ellos, los dioses eran los menores y los asuras los mayores. Compitieron en estos mundos. Entonces los dioses dijeron: 'Vamos, superemos a los asuras en el sacrificio mediante el udgītha.'
Bṛhadāraṇyaka 1.3.2
ते ह वाचमूचुस्त्वं न उद्गायेति ।
तथेति तेभ्यो वागुदगायत् ।
यो वाचि भोगस्तं देवेभ्य आगायत् ।
यत्कल्याणं वदति तदात्मने ।
तेऽविदुरनेन वै न उद्गात्रात्येष्यन्तीति ।
तमभिद्रुत्य पाप्मनाविध्यन् ।
स यः स पाप्मा यदेवेदमप्रतिरूपं वदति ।
स एव स पाप्मा ॥ १.३.२ ॥
Dijeron al habla: 'Canta el udgītha por nosotros.' 'Así sea', dijo el habla, y cantó para ellos. El disfrute que hay en el habla lo cantó para los dioses; lo que el habla dice de auspicioso lo cantó para sí misma. Los asuras sabían: 'Por medio de este cantor nos superarán.' Así que la atacaron y la traspasaron con el mal. Ese mal es precisamente lo que habla de manera impropia: ese es el mal.
Bṛhadāraṇyaka 1.3.3
अथ ह प्राणमूचुस्त्वं न उद्गायेति ।
तथेति तेभ्यः प्राण उदगायत् ।
यः प्राणे भोगस्तं देवेभ्य आगायत् ।
यत्कल्याणं जिघ्रति तदात्मने ।
तेऽविदुरनेन वै न उद्गात्रात्येष्यन्तीति ।
तमभिद्रुत्य पाप्मनाविध्यन् ।
स यः स पाप्मा यदेवेदमप्रतिरूपं जिघ्रति ।
स एव स पाप्मा ॥ १.३.३ ॥
Entonces dijeron al aliento: 'Canta el udgītha por nosotros.' 'Así sea', dijo el aliento, y cantó para ellos. El disfrute que hay en el aliento lo cantó para los dioses; lo auspicioso que huele lo cantó para sí mismo. Los asuras sabían: 'Por medio de este cantor nos superarán.' Así que lo atacaron y lo traspasaron con el mal. Ese mal es precisamente lo que huele lo impropio: ese es el mal.
Bṛhadāraṇyaka 1.3.4
अथ ह चक्षुरूचुस्त्वं न उद्गायेति ।
तथेति तेभ्यश्चक्षुरुदगायत् ।
यश्चक्षुषि भोगस्तं देवेभ्य आगायत् ।
यत्कल्याणं पश्यति तदात्मने ।
तेऽविदुरनेन वै न उद्गात्रात्येष्यन्तीति ।
तमभिद्रुत्य पाप्मनाविध्यन् ।
स यः स पाप्मा यदेवेदमप्रतिरूपं पश्यति ।
स एव स पाप्मा ॥ १.३.४ ॥
Entonces el ojo dijo: "Canta el udgītha para nosotros." "Así sea", dijo, y cantó el udgītha para ellos. El goce que hay en el ojo lo cantó para los dioses. Lo que es auspicioso lo ve para sí mismo. Ellos comprendieron: "Por esto nuestro udgātṛ nos superará." Se lanzaron sobre él y lo traspasaron con el mal. Ese mal es precisamente lo que ve esto impropio; ese es el mal.
Bṛhadāraṇyaka 1.3.5
अथ ह श्रोत्रमूचुस्त्वं न उद्गायेति ।
तथेति तेभ्यः श्रोत्रमुदगायत् ।
यः श्रोत्रे भोगस्तं देवेभ्य आगायत् ।
यत्कल्याणं शृणोति तदात्मने ।
तेऽविदुरनेन वै न उद्गात्रात्येष्यन्तीति ।
तमभिद्रुत्य पाप्मनाविध्यन् ।
स यः स पाप्मा ।
यदेवेदमप्रतिरूपं शृणोति ।
स एव स पाप्मा ॥ १.३.५ ॥
Entonces el oído dijo: "Canta el udgītha para nosotros." "Así sea", dijo, y cantó el udgītha para ellos. El goce que hay en el oído lo cantó para los dioses. Lo que es auspicioso lo oye para sí mismo. Ellos comprendieron: "Por esto nuestro udgātṛ nos superará." Se lanzaron sobre él y lo traspasaron con el mal. Ese mal es precisamente lo que oye esto impropio; ese es el mal.
Bṛhadāraṇyaka 1.3.6
अथ ह मन ऊचुस्त्वं न उद्गायेति ।
तथेति तेभ्यो मन उदगायत् ।
यो मनसि भोगस्तं देवेभ्य आगायत् ।
यत्कल्याणं संकल्पयति तदात्मने ।
तेऽविदुरनेन वै न उद्गात्रात्येष्यन्तीति ।
तमभिद्रुत्य पाप्मनाविध्यन् ।
स यः स पाप्मा ।
यदेवेदमप्रतिरूपं संकल्पयति ।
स एव स पाप्मा ।
एवमु खल्वेता देवताः पाप्मभिरुपासृजन् ।
एवमेनाः पाप्मनाविध्यन् ॥ १.३.६ ॥
Entonces la mente dijo: "Canta el udgītha para nosotros." "Así sea", dijo, y cantó el udgītha para ellos. El goce que hay en la mente lo cantó para los dioses. Lo que es auspicioso lo resuelve para sí misma. Ellos comprendieron: "Por esto nuestro udgātṛ nos superará." Se lanzaron sobre ella y la traspasaron con el mal. Ese mal es precisamente lo que resuelve esto impropio; ese es el mal. Así, en efecto, unieron a estas deidades con males. Así las traspasaron con el mal.
Bṛhadāraṇyaka 1.3.7
अथ हेममासन्यं प्राणमूचुस्त्वं न उद्गायेति ।
तथेति तेभ्य एष प्राण उदगायत् ।
तेऽविदुरनेन वै न उद्गात्रात्येष्यन्तीति ।
तमभिद्रुत्य पाप्मनाविव्यत्सन् ।
स यथाश्मानमृत्वा लोष्टो विध्वंसेतैवं हैव विध्वंसमाना विष्वञ्चो विनेशुः ।
ततो देवा अभवन्, परासुरा ।
भवत्यात्मना, परास्य द्विषन् भ्रातृव्यो भवति य एवं वेद ॥ १.३.७ ॥
Entonces dijeron a este aliento, el que está en la boca llamado Āsanya: "Canta el udgītha para nosotros." "Así sea", dijo, y cantó el udgītha para ellos. Comprendieron: "Por esto nuestro udgātṛ nos superará." Se lanzaron sobre él, deseando traspasarlo con el mal. Como un terrón de tierra se deshace al chocar contra una piedra, así ellos, deshechos, perecieron dispersos en todas direcciones. Entonces los dioses llegaron a ser, y los asuras fueron derrotados. Quien sabe así se hace próspero por sí mismo; su enemigo es derrotado, y su rival que lo odia es destruido.
Bṛhadāraṇyaka 1.3.8
ते होचुः क्व नु सोऽभूद्यो न इत्थमसक्तेति ।
अयमास्येऽन्तरिति ।
सोऽयास्य आङ्गिरसोऽङ्गानां हि रसः ॥ १.३.८ ॥
Dijeron: "¿Dónde ha ido entonces aquel que así estaba desapegado de nosotros?" "Está dentro de la boca." Él es Ayāsya del linaje de los Aṅgiras, pues es la esencia (rasa) de los miembros (aṅga).
Bṛhadāraṇyaka 1.3.9
सा वा एषा देवता दूर्नाम ।
दूरं ह्यस्या मृत्युर् ।
दूरं ह वा अस्मान्मृत्युर्भवति य एवं वेद ॥ १.३.९ ॥
Esta diosa se llama Dūr (Lejana). La muerte está lejos de ella. Para quien así sabe, la muerte en verdad se aleja de él.
Bṛhadāraṇyaka 1.3.10
सा वा एषा देवतैतासां देवतानां पाप्मानं मृत्युमपहत्य यत्रासां दिशामन्तस्तद्गमयां चकार ।
तदासां पाप्मनो विन्यदधात् ।
तस्मान्न जनमियान्नान्तमियान्नेत्पाप्मानं मृत्युमन्ववायानीति ॥ १.३.१० ॥
Esta diosa, habiendo alejado el mal (pāpman) y la muerte de estos dioses, los envió allí donde están los confines de estas direcciones. Apartó ese mal de ellos. Por eso el hombre no debe acudir a la multitud de personas, ni llegar hasta el confín, para no caer tras el mal y la muerte.
Bṛhadāraṇyaka 1.3.11
सा वा एषा देवतैतासां देवतानां पाप्मानं मृत्युमपहत्याथैना मृत्युमत्यवहत् ॥ १.३.११ ॥
Esta diosa, después de haber alejado el mal (pāpman) y la muerte de estos dioses, luego los llevó más allá de la muerte.
Bṛhadāraṇyaka 1.3.12
सा वै वाचमेव प्रथमामत्यवहत् ।
सा यदा मृत्युमत्यमुच्यत सोऽग्निरभवत् ।
सोऽयमग्निः परेण मृत्युमतिक्रान्तो दीप्यते ॥ १.३.१२ ॥
Ella primero hizo cruzar más allá de la muerte al habla. Cuando fue liberada más allá de la muerte, se convirtió en Agni. Este Agni, habiendo cruzado más allá de la muerte, brilla en la otra orilla.
Bṛhadāraṇyaka 1.3.13
अथ प्राणमत्यवहत् ।
स यदा मृत्युमत्यमुच्यत स वायुरभवत् ।
सोऽयं वायुः परेण मृत्युमतिक्रान्तः पवते ॥ १.३.१३ ॥
Luego hizo cruzar más allá de la muerte al aliento (prāṇa). Cuando fue liberado más allá de la muerte, se convirtió en Vāyu. Este Vāyu, habiendo cruzado más allá de la muerte, sopla en la otra orilla.
Bṛhadāraṇyaka 1.3.14
अथ चक्षुरत्यवहत् ।
तद्यदा मृत्युमत्यमुच्यत स आदित्योऽभवत् ।
सोऽसावादित्यः परेण मृत्युमतिक्रान्तस्तपति ॥ १.३.१४ ॥
Luego hizo cruzar la vista más allá de la muerte. Cuando fue liberada más allá de la muerte, se convirtió en el Sol (Āditya). Ese Sol, habiendo cruzado más allá de la muerte, arde en la otra orilla.
Bṛhadāraṇyaka 1.3.15
अथ श्रोत्रमत्यवहत् ।
तद्यदा मृत्युमत्यमुच्यत ता दिशोऽभवन् ।
ता इमा दिशः परेण मृत्युमतिक्रान्ताः ॥ १.३.१५ ॥
Luego hizo cruzar el oído más allá de la muerte. Cuando fue liberado más allá de la muerte, se convirtió en las direcciones. Estas direcciones, habiendo cruzado más allá de la muerte, están en la otra orilla.
Bṛhadāraṇyaka 1.3.16
अथ मनोऽत्यवहत् ।
तद्यदा मृत्युमत्यमुच्यत स चन्द्रमा अभवत् ।
सोऽसौ चन्द्रः परेण मृत्युमतिक्रान्तो भाति ।
एवं ह वा एनमेषा देवता मृत्युमतिवहति य एवं वेद ॥ १.३.१६ ॥
Entonces la mente hizo cruzar (a la muerte). Cuando se liberó más allá de la muerte, se convirtió en la luna. Esa luna brilla, habiendo ido más allá de la muerte. Así, esta deidad lleva más allá de la muerte a quien lo conoce de este modo.
Bṛhadāraṇyaka 1.3.17
अथात्मनेऽन्नाद्यमागायत् ।
यद्धि किञ्चान्नमद्यतेऽनेनैव तदद्यते ।
इह प्रतितिष्ठति ॥ १.३.१७ ॥
Luego cantó para sí mismo el alimento digno de ser comido. Cualquier alimento que se come, se come precisamente por medio de este. Permanece firme aquí.
Bṛhadāraṇyaka 1.3.18
ते देवा अब्रुवन् ।
एतावद्वा इदं सर्वं यदन्नम् ।
तदात्मन आगासीः ।
अनु नोऽस्मिन्नन्न आभजस्वेति ।
ते वै माभिसंविशतेति ।
तथेति तं समन्तं परिण्यविशन्त ।
तस्माद्यदनेनान्नमत्ति तेनैतास्तृप्यन्ति ।
एवं ह वा एनं स्वा अभिसंविशन्ति भर्ता स्वानां श्रेष्ठः पुरएता भवत्यन्नादोऽधिपतिर्य एवं वेद ।
य उ हैवंविदं स्वेषु प्रतिर्बुभूषति न हैवालं भार्येभ्यो भवति ।
अथ य एवैतमनुभवति यो वैतमनु भार्यान् बुभूर्षति स हैवालं भार्येभ्यो भवति ॥ १.३.१८ ॥
Aquellos dioses dijeron: «Este es todo el alimento, solo esto; danos parte del alimento que has tomado para ti.» Dijeron: «Déjanos entrar también en él.» Diciendo «Así sea», lo rodearon por todos lados y entraron. Por eso, con cualquier alimento que este come, con eso quedan saciados estos (sentidos). Para quien así lo conoce, sus parientes entran en él; se vuelve el sustentador, el mejor, el guía, el comedor de alimento y el señor de sus parientes. Quien desea rivalizar con tal conocedor entre sus parientes no basta ni para sus esposas; pero quien sigue esto y desea esposas tras ello, basta incluso para sus esposas.
Bṛhadāraṇyaka 1.3.19
सोऽयास्य आङ्गिरसोऽङ्गानां हि रसः ।
प्राणो वा अङ्गानां रसः ।
प्राणो हि वा अङ्गानां रसः ।
तस्माद्यस्मात्कस्माच्चाङ्गात्प्राण उत्क्रामति तदेव तच्छुष्यति ।
एष हि वा अङ्गानां रसः ॥ १.३.१९ ॥
Él es Ayāsya de los Āṅgirasas, pues es la esencia de los miembros. El aliento es ciertamente la esencia de los miembros. El aliento, en verdad, es la esencia de los miembros. Por eso, del miembro del que el aliento se va, ese mismo miembro se seca. Esta es ciertamente la esencia de los miembros.
Bṛhadāraṇyaka 1.3.20
एष उ एव बृहस्पतिः ।
वाग्वै बृहती ।
तस्या एष पतिस्तस्मादु बृहस्पतिः ॥ १.३.२० ॥
Este mismo es Bṛhaspati. La palabra es, en efecto, la grande (bṛhatī). Este es su señor; por eso es Bṛhaspati.
Bṛhadāraṇyaka 1.3.21
एष उ एव ब्रह्मणस्पतिः ।
वाग्वै ब्रह्म ।
तस्या एष पतिस्तस्मादु ब्रह्मणस्पतिः ॥ १.३.२१ ॥
Este mismo es Brahmaṇaspati. La palabra es, en efecto, brahman. Este es su señor; por eso es Brahmaṇaspati.
Bṛhadāraṇyaka 1.3.22
एष उ एव साम ।
वाग्वै सामैष सा चामश्चेति तत्साम्नः सामत्वम् ।
यद्वेव समः प्लुषिणा समो मशकेन समो नागेन सम एभिस्त्रिभिर्लोकैः समोऽनेन सर्वेण तस्माद्वेव साम ।
अश्नुते साम्नः सायुज्यं सलोकताम् ।
य एवमेतत्साम वेद ॥ १.३.२२ ॥
Este mismo es el canto (sāman). La palabra es, en efecto, el canto, y esta (palabra) es 'sa' y 'ama'; así es el carácter de sāman del canto. Porque es igual al fuego ardiente, igual al mosquito, igual al elefante; igual a estos tres mundos, igual a todo esto; por eso es ciertamente el canto. Quien conoce así este canto alcanza la unión con el canto y la morada en el mismo mundo.
Bṛhadāraṇyaka 1.3.23
एष उ वा उद्गीथः ।
प्राणो वा उत्प्राणेन हीदं सर्वमुत्तब्धम् ।
वागेव गीथा ।
उच्च गीथा चेति ।
स उद्गीथः ॥ १.३.२३ ॥
Este mismo es el udgītha. El aliento (prāṇa) es, en efecto, el udgītha, pues por el aliento ascendente todo esto es sostenido. La palabra es, en efecto, el canto (gīthā); también es la gīthā 'alta' — eso es el udgītha.
Bṛhadāraṇyaka 1.3.24
तद्धापि ब्रह्मदत्तश्चैकितानेयो राजानं भक्षयन्नुवाच ।
अयं त्यस्य राजा मूर्धानं विपातयताद्यदितोऽयास्य आङ्गिरसोऽन्येनोदगायदिति ।
वाचा च ह्येव स प्राणेन चोदगायदिति ॥ १.३.२४ ॥
Entonces Brahmadatta, hijo de Caikitāna, dijo al rey mientras comía: "Si Ayāsya, descendiente de Aṅgiras, hubiera cantado el udgītha a través de otro, que la cabeza de este rey se parta en dos aquí mismo hoy." Pues él cantó el udgītha solo con la palabra y con el prāṇa.
Bṛhadāraṇyaka 1.3.25
तस्य हैतस्य साम्नो यः स्वं वेद भवति हास्य स्वम् ।
तस्य वै स्वर एव स्वम् ।
तस्मादार्त्विज्यं करिष्यन् वाचि स्वरमिच्छेत ।
तया वाचा स्वरसम्पन्नयार्त्विज्यं कुर्यात् ।
तस्माद्यज्ञे स्वरवन्तं दिदृक्षन्त एव ।
अथो यस्य स्वं भवति ।
भवति हास्य स्वं य एवमेतत्साम्नः स्वं वेद ॥ १.३.२५ ॥
Quien conoce lo 'propio' (svam) de este sāman llega a tener lo suyo. Lo propio del sāman es, en verdad, el svara (tono). Por eso, quien va a desempeñar el oficio sacerdotal debe desear el tono en la palabra, y con esa palabra dotada de tono debe oficiar. Por ello, en el sacrificio, la gente desea ver a quien tiene tono. Y quien conoce así lo propio del sāman llega a tener lo suyo.
Bṛhadāraṇyaka 1.3.26
तस्य हैतस्य साम्नो यः सुवर्णं वेद भवति हास्य सुवर्णम् ।
तस्य वै स्वर एव सुवर्णम् ।
भवति हास्य सुवर्णं य एवमेतत्साम्नः सुवर्णं वेद ॥ १.३.२६ ॥
Quien conoce el 'oro' (suvarṇa) de este sāman llega a tener oro. Su oro es, en verdad, el svara (tono). Quien conoce así el oro del sāman llega a tener oro.
Bṛhadāraṇyaka 1.3.27
तस्य हैतस्य साम्नो यः प्रतिष्ठां वेद प्रति ह तिष्ठति ।
तस्य वै वागेव प्रतिष्ठा ।
वाचि हि खल्वेष एतत्प्राणः प्रतिष्ठितो गीयते ।
अन्न इत्यु हैक आहुः ॥ १.३.२७ ॥
Quien conoce el fundamento (pratiṣṭhā) de este sāman se mantiene firme. Su fundamento es, en verdad, la palabra. Pues este prāṇa, establecido en la palabra, es cantado. Algunos dicen: en el alimento.
Bṛhadāraṇyaka 1.3.28
अथातः पवमानानामेवाभ्यारोहः ।
स वै खलु प्रस्तोता साम प्रस्तौति ।
स यत्र प्रस्तुयात्तदेतानि जपेत् ।
असतो मा सद्गमय, तमसो मा ज्योतिर्गमय, मृत्योर्मामृतं गमयेति ।
स यदाहासतो मा सद्गमयेति ।
मृत्युर्वा असत्सदमृतं मृत्योर्मामृतं गमयामृतं मा कुर्वित्येवैतदाह ।
तमसो मा ज्योतिर्गमयेति ।
मृत्युर्वै तमो ज्योतिरमृतं मृत्योर्मामृतं गमयामृतं मा कुर्वित्येवैतदाह ।
मृत्योर्मामृतं गमयेति ।
नात्र तिरोहितमिवास्ति ।
अथ यानीतराणि स्तोत्राणि तेष्वात्मनेऽन्नाद्यमागायेत् ।
तस्मादु तेषु वरं वृणीत ।
यं कामं कामयेत्तम् ।
स एष एवंविदुद्गातात्मने वा यजमानाय वा यं कामं कामयते तमागायति ।
तद्धैतल्लोकजिदेव ।
न हैवालोक्यताया आशास्ति य एवमेतत्साम वेद ॥ १.३.२८ ॥
Ahora, el ascenso de los cantos purificadores. El prastotṛ canta el sāman. Cuando lo canta, debe murmurar estos: «Condúceme de lo irreal a lo real, condúceme de la oscuridad a la luz, condúceme de la muerte a la inmortalidad». Cuando dice «condúceme de lo irreal a lo real», dice en efecto que la muerte es lo irreal y lo real es la inmortalidad, de modo que quiere decir: «condúceme de la muerte a la inmortalidad, hazme inmortal». Cuando dice «condúceme de la oscuridad a la luz», dice en efecto que la muerte es oscuridad y la luz es inmortalidad, de modo que quiere decir: «condúceme de la muerte a la inmortalidad, hazme inmortal». Nada queda oculto aquí. En cuanto a las otras alabanzas, uno debe cantar para sí el alimento y cosas semejantes. Por ello debe elegir un don entre ellas; cualquier deseo que desee, ese debe cantar. El udgātṛ que así sabe y canta para sí o para el sacrificador lo que desea, es conquistador de mundos. En verdad, para quien conoce así este sāman, no hay temor de ser invisible.