ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳು · Bṛhadāraṇyaka 1.3
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Bṛhadāraṇyaka 1.3.1
(उद्गीथब्राह्मणम्। वैराजब्राह्मणं वा।)
द्वया ह प्राजापत्या देवाश्चासुराश्च ततः कानीयसा एव देवा ज्यायसा असुराः ।
त एषु लोकेष्वस्पर्धन्त ।
ते ह देवा ऊचुर्हन्तासुरान् यज्ञ उद्गीथेनात्ययामेति ॥ १.३.१ ॥
(ಉದ್ಗೀಥ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ. ಅಥವಾ ವೈರಾಜ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ.) ಪ್ರಜಾಪತಿಯ ವಂಶಜರಾದ ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಸುರರು ಇಬ್ಬರು ಇದ್ದರು. ಅವರಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು ಕಿರಿಯರು, ಅಸುರರು ಹಿರಿಯರು. ಅವರು ಈ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದರು. ಆಗ ದೇವತೆಗಳು, 'ಬನ್ನಿ, ಉದ್ಗೀಥದಿಂದ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಅಸುರರನ್ನು ಮೀರೋಣ' ಎಂದರು.
Bṛhadāraṇyaka 1.3.2
ते ह वाचमूचुस्त्वं न उद्गायेति ।
तथेति तेभ्यो वागुदगायत् ।
यो वाचि भोगस्तं देवेभ्य आगायत् ।
यत्कल्याणं वदति तदात्मने ।
तेऽविदुरनेन वै न उद्गात्रात्येष्यन्तीति ।
तमभिद्रुत्य पाप्मनाविध्यन् ।
स यः स पाप्मा यदेवेदमप्रतिरूपं वदति ।
स एव स पाप्मा ॥ १.३.२ ॥
ಅವರು ವಾಕ್ಕಿಗೆ ಹೇಳಿದರು: 'ನೀನು ನಮಗಾಗಿ ಉದ್ಗಾನ ಮಾಡು.' 'ಸರಿ' ಎಂದು ವಾಕ್ಕು ಅವರಿಗಾಗಿ ಉದ್ಗಾನ ಮಾಡಿತು. ವಾಕ್ಕಿನಲ್ಲಿರುವ ಭೋಗವನ್ನು ದೇವತೆಗಳಿಗಾಗಿ ಹಾಡಿತು. ಒಳಿತನ್ನು ಮಾತನಾಡುವುದು ತನಗಾಗಿ. ಅಸುರರು ತಿಳಿದರು: 'ಈ ಉದ್ಗಾತೃವಿನಿಂದ ಅವರು ನಮ್ಮನ್ನು ಮೀರುತ್ತಾರೆ.' ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರು ಅದನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿ ಪಾಪದಿಂದ ಚುಚ್ಚಿದರು. ಅನುಚಿತವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವುದೇ ಆ ಪಾಪ.
Bṛhadāraṇyaka 1.3.3
अथ ह प्राणमूचुस्त्वं न उद्गायेति ।
तथेति तेभ्यः प्राण उदगायत् ।
यः प्राणे भोगस्तं देवेभ्य आगायत् ।
यत्कल्याणं जिघ्रति तदात्मने ।
तेऽविदुरनेन वै न उद्गात्रात्येष्यन्तीति ।
तमभिद्रुत्य पाप्मनाविध्यन् ।
स यः स पाप्मा यदेवेदमप्रतिरूपं जिघ्रति ।
स एव स पाप्मा ॥ १.३.३ ॥
ನಂತರ ಅವರು ಪ್ರಾಣಕ್ಕೆ ಹೇಳಿದರು: 'ನೀನು ನಮಗಾಗಿ ಉದ್ಗಾನ ಮಾಡು.' 'ಸರಿ' ಎಂದು ಪ್ರಾಣ ಅವರಿಗಾಗಿ ಉದ್ಗಾನ ಮಾಡಿತು. ಪ್ರಾಣದಲ್ಲಿರುವ ಭೋಗವನ್ನು ದೇವತೆಗಳಿಗಾಗಿ ಹಾಡಿತು. ಒಳಿತನ್ನು ಆಘ್ರಾಣಿಸುವುದು ತನಗಾಗಿ. ಅಸುರರು ತಿಳಿದರು: 'ಈ ಉದ್ಗಾತೃವಿನಿಂದ ಅವರು ನಮ್ಮನ್ನು ಮೀರುತ್ತಾರೆ.' ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರು ಅದನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿ ಪಾಪದಿಂದ ಚುಚ್ಚಿದರು. ಅನುಚಿತವಾಗಿ ಆಘ್ರಾಣಿಸುವುದೇ ಆ ಪಾಪ.
Bṛhadāraṇyaka 1.3.4
अथ ह चक्षुरूचुस्त्वं न उद्गायेति ।
तथेति तेभ्यश्चक्षुरुदगायत् ।
यश्चक्षुषि भोगस्तं देवेभ्य आगायत् ।
यत्कल्याणं पश्यति तदात्मने ।
तेऽविदुरनेन वै न उद्गात्रात्येष्यन्तीति ।
तमभिद्रुत्य पाप्मनाविध्यन् ।
स यः स पाप्मा यदेवेदमप्रतिरूपं पश्यति ।
स एव स पाप्मा ॥ १.३.४ ॥
ಆಗ ಕಣ್ಣು ಹೇಳಿತು: 'ನಮಗಾಗಿ ನೀನು ಉದ್ಗಾನ ಮಾಡು.' 'ಸರಿ' ಎಂದು ಅದು ಅವರಿಗಾಗಿ ಉದ್ಗಾನ ಮಾಡಿತು. ಕಣ್ಣಿನಲ್ಲಿರುವ ಭೋಗವನ್ನು ದೇವತೆಗಳಿಗಾಗಿ ಹಾಡಿತು. ಮಂಗಳಕರವಾದುದನ್ನು ತನಗಾಗಿ ನೋಡುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ನಮ್ಮ ಉದ್ಗಾತೃ ನಮ್ಮನ್ನು ಮೀರುವನು ಎಂದು ಅವರು ತಿಳಿದರು. ಅವರು ಅದರ ಮೇಲೆ ಧಾವಿಸಿ ಪಾಪದಿಂದ ಅದನ್ನು ಇರಿದರು. ಅನುಚಿತವಾದುದನ್ನು ನೋಡುವುದೇ ಆ ಪಾಪ; ಅದೇ ಆ ಪಾಪ.
Bṛhadāraṇyaka 1.3.5
अथ ह श्रोत्रमूचुस्त्वं न उद्गायेति ।
तथेति तेभ्यः श्रोत्रमुदगायत् ।
यः श्रोत्रे भोगस्तं देवेभ्य आगायत् ।
यत्कल्याणं शृणोति तदात्मने ।
तेऽविदुरनेन वै न उद्गात्रात्येष्यन्तीति ।
तमभिद्रुत्य पाप्मनाविध्यन् ।
स यः स पाप्मा ।
यदेवेदमप्रतिरूपं शृणोति ।
स एव स पाप्मा ॥ १.३.५ ॥
ಆಗ ಕಿವಿ ಹೇಳಿತು: 'ನಮಗಾಗಿ ನೀನು ಉದ್ಗಾನ ಮಾಡು.' 'ಸರಿ' ಎಂದು ಅದು ಅವರಿಗಾಗಿ ಉದ್ಗಾನ ಮಾಡಿತು. ಕಿವಿಯಲ್ಲಿರುವ ಭೋಗವನ್ನು ದೇವತೆಗಳಿಗಾಗಿ ಹಾಡಿತು. ಮಂಗಳಕರವಾದುದನ್ನು ತನಗಾಗಿ ಕೇಳುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ನಮ್ಮ ಉದ್ಗಾತೃ ನಮ್ಮನ್ನು ಮೀರುವನು ಎಂದು ಅವರು ತಿಳಿದರು. ಅವರು ಅದರ ಮೇಲೆ ಧಾವಿಸಿ ಪಾಪದಿಂದ ಅದನ್ನು ಇರಿದರು. ಅನುಚಿತವಾದುದನ್ನು ಕೇಳುವುದೇ ಆ ಪಾಪ; ಅದೇ ಆ ಪಾಪ.
Bṛhadāraṇyaka 1.3.6
अथ ह मन ऊचुस्त्वं न उद्गायेति ।
तथेति तेभ्यो मन उदगायत् ।
यो मनसि भोगस्तं देवेभ्य आगायत् ।
यत्कल्याणं संकल्पयति तदात्मने ।
तेऽविदुरनेन वै न उद्गात्रात्येष्यन्तीति ।
तमभिद्रुत्य पाप्मनाविध्यन् ।
स यः स पाप्मा ।
यदेवेदमप्रतिरूपं संकल्पयति ।
स एव स पाप्मा ।
एवमु खल्वेता देवताः पाप्मभिरुपासृजन् ।
एवमेनाः पाप्मनाविध्यन् ॥ १.३.६ ॥
ಆಗ ಮನಸ್ಸು ಹೇಳಿತು: 'ನಮಗಾಗಿ ನೀನು ಉದ್ಗಾನ ಮಾಡು.' 'ಸರಿ' ಎಂದು ಅದು ಅವರಿಗಾಗಿ ಉದ್ಗಾನ ಮಾಡಿತು. ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿರುವ ಭೋಗವನ್ನು ದೇವತೆಗಳಿಗಾಗಿ ಹಾಡಿತು. ಮಂಗಳಕರವಾದುದನ್ನು ತನಗಾಗಿ ಸಂಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ನಮ್ಮ ಉದ್ಗಾತೃ ನಮ್ಮನ್ನು ಮೀರುವನು ಎಂದು ಅವರು ತಿಳಿದರು. ಅವರು ಅದರ ಮೇಲೆ ಧಾವಿಸಿ ಪಾಪದಿಂದ ಅದನ್ನು ಇರಿದರು. ಅನುಚಿತವಾದುದನ್ನು ಸಂಕಲ್ಪಿಸುವುದೇ ಆ ಪಾಪ; ಅದೇ ಆ ಪಾಪ. ಹೀಗೆ ಈ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಅವರು ಪಾಪಗಳಿಗೆ ಜೋಡಿಸಿದರು. ಹೀಗೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಪಾಪದಿಂದ ಇರಿದರು.
Bṛhadāraṇyaka 1.3.7
अथ हेममासन्यं प्राणमूचुस्त्वं न उद्गायेति ।
तथेति तेभ्य एष प्राण उदगायत् ।
तेऽविदुरनेन वै न उद्गात्रात्येष्यन्तीति ।
तमभिद्रुत्य पाप्मनाविव्यत्सन् ।
स यथाश्मानमृत्वा लोष्टो विध्वंसेतैवं हैव विध्वंसमाना विष्वञ्चो विनेशुः ।
ततो देवा अभवन्, परासुरा ।
भवत्यात्मना, परास्य द्विषन् भ्रातृव्यो भवति य एवं वेद ॥ १.३.७ ॥
ಆಗ ಅವರು ಬಾಯಲ್ಲಿರುವ ಈ ಆಸನ್ಯ ಪ್ರಾಣಕ್ಕೆ ಹೇಳಿದರು: 'ನಮಗಾಗಿ ನೀನು ಉದ್ಗಾನ ಮಾಡು.' 'ಸರಿ' ಎಂದು ಅದು ಅವರಿಗಾಗಿ ಉದ್ಗಾನ ಮಾಡಿತು. ಇದರಿಂದ ನಮ್ಮ ಉದ್ಗಾತೃ ನಮ್ಮನ್ನು ಮೀರುವನು ಎಂದು ಅವರು ತಿಳಿದರು. ಅವರು ಅದರ ಮೇಲೆ ಧಾವಿಸಿ ಪಾಪದಿಂದ ಅದನ್ನು ಇರಿಯಲು ಬಯಸಿದರು. ಕಲ್ಲಿಗೆ ತಗುಲಿದ ಮಣ್ಣಿನ ಹೆಂಟೆ ಚೂರಾಗುವಂತೆ, ಅವರು ಚದುರಿ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ನಾಶವಾದರು. ನಂತರ ದೇವತೆಗಳಾದರು; ಅಸುರರು ಸೋತರು. ಹೀಗೆ ತಿಳಿದವನು ತನ್ನಿಂದಲೇ ಬೆಳೆಯುತ್ತಾನೆ; ಅವನ ಶತ್ರು ಸೋಲುತ್ತಾನೆ, ಅವನನ್ನು ದ್ವೇಷಿಸುವ ವೈರಿ ನಾಶವಾಗುತ್ತಾನೆ.
Bṛhadāraṇyaka 1.3.8
ते होचुः क्व नु सोऽभूद्यो न इत्थमसक्तेति ।
अयमास्येऽन्तरिति ।
सोऽयास्य आङ्गिरसोऽङ्गानां हि रसः ॥ १.३.८ ॥
ಅವರು ಹೇಳಿದರು: "ನಮಗೆ ಹೀಗೆ ಅಸಕ್ತನಾಗಿದ್ದವನು ಎಲ್ಲಿ ಆದನು?" "ಇವನು ಬಾಯಲ್ಲಿಯೇ ಒಳಗಿದ್ದಾನೆ." ಅವನು ಆಂಗಿರಸ ವಂಶದ ಅಯಾಸ್ಯ; ಏಕೆಂದರೆ ಅವನು ಅಂಗಗಳ ರಸ.
Bṛhadāraṇyaka 1.3.9
सा वा एषा देवता दूर्नाम ।
दूरं ह्यस्या मृत्युर् ।
दूरं ह वा अस्मान्मृत्युर्भवति य एवं वेद ॥ १.३.९ ॥
ಈ ದೇವತೆ ದೂರ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನವಳು. ಇವಳಿಂದ ಮೃತ್ಯು ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಹೀಗೆ ತಿಳಿದವನಿಂದ ಮೃತ್ಯು ನಿಜವಾಗಿ ದೂರವಾಗುತ್ತದೆ.
Bṛhadāraṇyaka 1.3.10
सा वा एषा देवतैतासां देवतानां पाप्मानं मृत्युमपहत्य यत्रासां दिशामन्तस्तद्गमयां चकार ।
तदासां पाप्मनो विन्यदधात् ।
तस्मान्न जनमियान्नान्तमियान्नेत्पाप्मानं मृत्युमन्ववायानीति ॥ १.३.१० ॥
ಈ ದೇವತೆ ಈ ದೇವತೆಗಳ ಪಾಪವನ್ನು ಮೃತ್ಯುವನ್ನು ಓಡಿಸಿ, ಈ ದಿಕ್ಕುಗಳ ಅಂತ್ಯಕ್ಕೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದಳು. ಆ ಪಾಪವನ್ನು ಇವುಗಳಿಂದ ದೂರವಿರಿಸಿದಳು. ಆದ್ದರಿಂದ ಮನುಷ್ಯನು ಜನಸಮೂಹದ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಬಾರದು, ಅಂತ್ಯದವರೆಗೂ ಹೋಗಬಾರದು, ಪಾಪ ಮತ್ತು ಮೃತ್ಯುವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬಾರದು.
Bṛhadāraṇyaka 1.3.11
सा वा एषा देवतैतासां देवतानां पाप्मानं मृत्युमपहत्याथैना मृत्युमत्यवहत् ॥ १.३.११ ॥
ಈ ದೇವತೆ ಈ ದೇವತೆಗಳ ಪಾಪವನ್ನು ಮೃತ್ಯುವನ್ನು ಓಡಿಸಿದ ನಂತರ, ಇವರನ್ನು ಮೃತ್ಯುವನ್ನು ದಾಟಿಸಿ ಕೊಂಡೊಯ್ದಳು.
Bṛhadāraṇyaka 1.3.12
सा वै वाचमेव प्रथमामत्यवहत् ।
सा यदा मृत्युमत्यमुच्यत सोऽग्निरभवत् ।
सोऽयमग्निः परेण मृत्युमतिक्रान्तो दीप्यते ॥ १.३.१२ ॥
ಅವಳು ಮೊದಲು ವಾಕ್ಕನ್ನೇ ಮೃತ್ಯುವನ್ನು ದಾಟಿಸಿದಳು. ಅವಳು ಮೃತ್ಯುವಿನಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದಾಗ ಅಗ್ನಿಯಾದಳು. ಮೃತ್ಯುವನ್ನು ದಾಟಿದ ಈ ಅಗ್ನಿ ಆಚೆಗೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತದೆ.
Bṛhadāraṇyaka 1.3.13
अथ प्राणमत्यवहत् ।
स यदा मृत्युमत्यमुच्यत स वायुरभवत् ।
सोऽयं वायुः परेण मृत्युमतिक्रान्तः पवते ॥ १.३.१३ ॥
ನಂತರ ಅವನು ಪ್ರಾಣವನ್ನು ಮೃತ್ಯುವನ್ನು ದಾಟಿಸಿದನು. ಅದು ಮೃತ್ಯುವಿನಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದಾಗ ವಾಯುವಾಯಿತು. ಮೃತ್ಯುವನ್ನು ದಾಟಿದ ಈ ವಾಯು ಆಚೆಗೆ ಬೀಸುತ್ತದೆ.
Bṛhadāraṇyaka 1.3.14
अथ चक्षुरत्यवहत् ।
तद्यदा मृत्युमत्यमुच्यत स आदित्योऽभवत् ।
सोऽसावादित्यः परेण मृत्युमतिक्रान्तस्तपति ॥ १.३.१४ ॥
ನಂತರ ಅವನು ಚಕ್ಷುವನ್ನು ಮೃತ್ಯುವನ್ನು ದಾಟಿಸಿದನು. ಅದು ಮೃತ್ಯುವಿನಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದಾಗ ಆದಿತ್ಯನಾದನು. ಮೃತ್ಯುವನ್ನು ದಾಟಿದ ಆ ಆದಿತ್ಯ ಆಚೆಗೆ ಬೆಳಗುತ್ತಾನೆ.
Bṛhadāraṇyaka 1.3.15
अथ श्रोत्रमत्यवहत् ।
तद्यदा मृत्युमत्यमुच्यत ता दिशोऽभवन् ।
ता इमा दिशः परेण मृत्युमतिक्रान्ताः ॥ १.३.१५ ॥
ನಂತರ ಅವನು ಶ್ರೋತ್ರವನ್ನು ಮೃತ್ಯುವನ್ನು ದಾಟಿಸಿದನು. ಅದು ಮೃತ್ಯುವಿನಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದಾಗ ದಿಕ್ಕುಗಳಾದವು. ಮೃತ್ಯುವನ್ನು ದಾಟಿದ ಈ ದಿಕ್ಕುಗಳು ಆಚೆಗಿವೆ.
Bṛhadāraṇyaka 1.3.16
अथ मनोऽत्यवहत् ।
तद्यदा मृत्युमत्यमुच्यत स चन्द्रमा अभवत् ।
सोऽसौ चन्द्रः परेण मृत्युमतिक्रान्तो भाति ।
एवं ह वा एनमेषा देवता मृत्युमतिवहति य एवं वेद ॥ १.३.१६ ॥
ನಂತರ ಮನಸ್ಸು (ಮೃತ್ಯುವನ್ನು) ದಾಟಿಸಿತು. ಅದು ಮೃತ್ಯುವಿನಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದಾಗ ಚಂದ್ರನಾಯಿತು. ಆ ಚಂದ್ರನು ಮೃತ್ಯುವನ್ನು ದಾಟಿ ಹೊಳೆಯುತ್ತಾನೆ. ಹೀಗೆ ತಿಳಿದವನನ್ನು ಈ ದೇವತೆ ಮೃತ್ಯುವನ್ನು ದಾಟಿಸುತ್ತಾಳೆ.
Bṛhadāraṇyaka 1.3.17
अथात्मनेऽन्नाद्यमागायत् ।
यद्धि किञ्चान्नमद्यतेऽनेनैव तदद्यते ।
इह प्रतितिष्ठति ॥ १.३.१७ ॥
ನಂತರ ತನಗಾಗಿ ತಿನ್ನಬೇಕಾದ ಅನ್ನವನ್ನು ಹಾಡಿತು. ಯಾವ ಅನ್ನ ತಿನ್ನಲ್ಪಡುತ್ತದೋ, ಅದು ಇದರಿಂದಲೇ ತಿನ್ನಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಅದು ಇಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
Bṛhadāraṇyaka 1.3.18
ते देवा अब्रुवन् ।
एतावद्वा इदं सर्वं यदन्नम् ।
तदात्मन आगासीः ।
अनु नोऽस्मिन्नन्न आभजस्वेति ।
ते वै माभिसंविशतेति ।
तथेति तं समन्तं परिण्यविशन्त ।
तस्माद्यदनेनान्नमत्ति तेनैतास्तृप्यन्ति ।
एवं ह वा एनं स्वा अभिसंविशन्ति भर्ता स्वानां श्रेष्ठः पुरएता भवत्यन्नादोऽधिपतिर्य एवं वेद ।
य उ हैवंविदं स्वेषु प्रतिर्बुभूषति न हैवालं भार्येभ्यो भवति ।
अथ य एवैतमनुभवति यो वैतमनु भार्यान् बुभूर्षति स हैवालं भार्येभ्यो भवति ॥ १.३.१८ ॥
ಆ ದೇವತೆಗಳು ಹೇಳಿದರು: ಈ ಸಮಸ್ತ ಅನ್ನ ಇಷ್ಟೇ; ನೀನು ನಿನಗಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಅನ್ನದಲ್ಲಿ ನಮಗೂ ಪಾಲು ಕೊಡು. ಅವರು ಹೇಳಿದರು: ನಮ್ಮನ್ನೂ ಇದರೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಬಿಡು. 'ಸರಿ' ಎಂದು ಹೇಳಿ ಅವನನ್ನು ಎಲ್ಲ ಕಡೆಯಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. ಆದ್ದರಿಂದ ಯಾವ ಅನ್ನವನ್ನು ಇದರಿಂದ ತಿನ್ನುತ್ತಾನೋ, ಅದರಿಂದ ಇವು (ಇಂದ್ರಿಯಗಳು) ತೃಪ್ತವಾಗುತ್ತವೆ. ಹೀಗೆ ತಿಳಿದವನಲ್ಲಿ ಅವನ ಬಂಧುಗಳು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾರೆ; ಅವನು ಬಂಧುಗಳ ಪೋಷಕ, ಶ್ರೇಷ್ಠ, ಮುಂದಾಳು, ಅನ್ನವನ್ನು ಭೋಗಿಸುವವ, ಅಧಿಪತಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ. ಹೀಗೆ ತಿಳಿದವನೊಡನೆ ಬಂಧುಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸ ಬಯಸುವವನು ಪತ್ನಿಯರಿಗೂ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಇದನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಇದರ ಹಿಂದೆ ಪತ್ನಿಯರನ್ನು ಬಯಸುವವನು ಪತ್ನಿಯರಿಗೂ ಸಾಕಾಗುತ್ತಾನೆ.
Bṛhadāraṇyaka 1.3.19
सोऽयास्य आङ्गिरसोऽङ्गानां हि रसः ।
प्राणो वा अङ्गानां रसः ।
प्राणो हि वा अङ्गानां रसः ।
तस्माद्यस्मात्कस्माच्चाङ्गात्प्राण उत्क्रामति तदेव तच्छुष्यति ।
एष हि वा अङ्गानां रसः ॥ १.३.१९ ॥
ಅವನು ಆಂಗಿರಸ ವಂಶದ ಅಯಾಸ್ಯ, ಏಕೆಂದರೆ ಅವನು ಅಂಗಗಳ ರಸ. ಪ್ರಾಣವೇ ಅಂಗಗಳ ರಸ. ನಿಜವಾಗಿ ಪ್ರಾಣವೇ ಅಂಗಗಳ ರಸ. ಆದ್ದರಿಂದ ಯಾವ ಅಂಗದಿಂದ ಪ್ರಾಣ ಹೊರಹೋಗುತ್ತದೆಯೋ, ಅದೇ ಒಣಗುತ್ತದೆ. ಇದೇ ನಿಜವಾಗಿ ಅಂಗಗಳ ರಸ.
Bṛhadāraṇyaka 1.3.20
एष उ एव बृहस्पतिः ।
वाग्वै बृहती ।
तस्या एष पतिस्तस्मादु बृहस्पतिः ॥ १.३.२० ॥
ಇವನೇ ಬೃಹಸ್ಪತಿ. ವಾಕ್ಕೇ ಬೃಹತಿ. ಇವನು ಅದರ ಪತಿ; ಆದ್ದರಿಂದ ಇವನು ಬೃಹಸ್ಪತಿ.
Bṛhadāraṇyaka 1.3.21
एष उ एव ब्रह्मणस्पतिः ।
वाग्वै ब्रह्म ।
तस्या एष पतिस्तस्मादु ब्रह्मणस्पतिः ॥ १.३.२१ ॥
ಇವನೇ ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ಪತಿ. ವಾಕ್ಕೇ ಬ್ರಹ್ಮ. ಇವನು ಅದರ ಪತಿ; ಆದ್ದರಿಂದ ಇವನು ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ಪತಿ.
Bṛhadāraṇyaka 1.3.22
एष उ एव साम ।
वाग्वै सामैष सा चामश्चेति तत्साम्नः सामत्वम् ।
यद्वेव समः प्लुषिणा समो मशकेन समो नागेन सम एभिस्त्रिभिर्लोकैः समोऽनेन सर्वेण तस्माद्वेव साम ।
अश्नुते साम्नः सायुज्यं सलोकताम् ।
य एवमेतत्साम वेद ॥ १.३.२२ ॥
ಇವನೇ ಸಾಮ. ವಾಕ್ಕೇ ಸಾಮ; ಇದು 'ಸಾ' ಮತ್ತು 'ಅಮ' — ಹೀಗೆ ಸಾಮದ ಸಾಮತ್ವ. ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಉರಿಯುವ ಬೆಂಕಿಗೆ ಸಮ, ಸೊಳ್ಳೆಗೆ ಸಮ, ಆನೆಗೆ ಸಮ; ಈ ಮೂರು ಲೋಕಗಳಿಗೆ ಸಮ, ಇವೆಲ್ಲಕ್ಕೂ ಸಮ; ಆದ್ದರಿಂದ ಇದೇ ಸಾಮ. ಹೀಗೆ ಈ ಸಾಮವನ್ನು ತಿಳಿದವನು ಸಾಮದ ಸಾಯುಜ್ಯ ಮತ್ತು ಸಲೋಕತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
Bṛhadāraṇyaka 1.3.23
एष उ वा उद्गीथः ।
प्राणो वा उत्प्राणेन हीदं सर्वमुत्तब्धम् ।
वागेव गीथा ।
उच्च गीथा चेति ।
स उद्गीथः ॥ १.३.२३ ॥
ಇವನೇ ಉದ್ಗೀಥ. ಪ್ರಾಣವೇ ಉದ್ಗೀಥ; ಏಕೆಂದರೆ ಉತ್ಪ್ರಾಣದಿಂದಲೇ ಇದೆಲ್ಲವೂ ಮೇಲೆತ್ತಿ ಹಿಡಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ವಾಕ್ಕೇ ಗೀಥ; 'ಉಚ್ಚ' ಗೀಥ ಎಂದೂ ಆಗಿದೆ—ಅದೇ ಉದ್ಗೀಥ.
Bṛhadāraṇyaka 1.3.24
तद्धापि ब्रह्मदत्तश्चैकितानेयो राजानं भक्षयन्नुवाच ।
अयं त्यस्य राजा मूर्धानं विपातयताद्यदितोऽयास्य आङ्गिरसोऽन्येनोदगायदिति ।
वाचा च ह्येव स प्राणेन चोदगायदिति ॥ १.३.२४ ॥
ಆಗ ಚೈಕಿತಾನೇಯ ಬ್ರಹ್ಮದತ್ತನು ಊಟ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ರಾಜನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: "ಆಂಗಿರಸನ ವಂಶಜ ಅಯಾಸ್ಯನು ಬೇರೊಬ್ಬರಿಂದ ಉದ್ಗಾನ ಮಾಡಿದ್ದರೆ, ಈ ರಾಜನ ತಲೆ ಇಂದೇ ಇಲ್ಲಿಂದಲೇ ಒಡೆದುಹೋಗಲಿ." ಏಕೆಂದರೆ ಅವನು ವಾಕ್ಕಿನಿಂದಲೂ ಪ್ರಾಣದಿಂದಲೂ ಉದ್ಗಾನ ಮಾಡಿದ್ದನು.
Bṛhadāraṇyaka 1.3.25
तस्य हैतस्य साम्नो यः स्वं वेद भवति हास्य स्वम् ।
तस्य वै स्वर एव स्वम् ।
तस्मादार्त्विज्यं करिष्यन् वाचि स्वरमिच्छेत ।
तया वाचा स्वरसम्पन्नयार्त्विज्यं कुर्यात् ।
तस्माद्यज्ञे स्वरवन्तं दिदृक्षन्त एव ।
अथो यस्य स्वं भवति ।
भवति हास्य स्वं य एवमेतत्साम्नः स्वं वेद ॥ १.३.२५ ॥
ಈ ಸಾಮದ 'ಸ್ವ'ವನ್ನು ಯಾರು ತಿಳಿಯುತ್ತಾನೋ, ಅವನಿಗೆ 'ಸ್ವ'ವಿದೆ. ಅದರ 'ಸ್ವ'ವೇ ಸ್ವರ. ಆದ್ದರಿಂದ ಋತ್ವಿಜ್ಯ ಮಾಡಬಯಸುವವನು ವಾಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಸ್ವರವನ್ನು ಬಯಸಬೇಕು. ಸ್ವರಸಂಪನ್ನವಾದ ವಾಕ್ಕಿನಿಂದ ಋತ್ವಿಜ್ಯ ಮಾಡಬೇಕು. ಆದ್ದರಿಂದ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಸ್ವರವಂತನನ್ನು ನೋಡಲು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ ಸಾಮದ 'ಸ್ವ'ವನ್ನು ತಿಳಿದವನಿಗೆ 'ಸ್ವ'ವಿದೆ.
Bṛhadāraṇyaka 1.3.26
तस्य हैतस्य साम्नो यः सुवर्णं वेद भवति हास्य सुवर्णम् ।
तस्य वै स्वर एव सुवर्णम् ।
भवति हास्य सुवर्णं य एवमेतत्साम्नः सुवर्णं वेद ॥ १.३.२६ ॥
ಈ ಸಾಮದ 'ಸುವರ್ಣ'ವನ್ನು ಯಾರು ತಿಳಿಯುತ್ತಾನೋ, ಅವನಿಗೆ ಸುವರ್ಣ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಅದರ ಸುವರ್ಣವೇ ಸ್ವರ. ಹೀಗೆ ಸಾಮದ ಸುವರ್ಣವನ್ನು ತಿಳಿದವನಿಗೆ ಸುವರ್ಣ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
Bṛhadāraṇyaka 1.3.27
तस्य हैतस्य साम्नो यः प्रतिष्ठां वेद प्रति ह तिष्ठति ।
तस्य वै वागेव प्रतिष्ठा ।
वाचि हि खल्वेष एतत्प्राणः प्रतिष्ठितो गीयते ।
अन्न इत्यु हैक आहुः ॥ १.३.२७ ॥
ಈ ಸಾಮದ 'ಪ್ರತಿಷ್ಠೆ'ಯನ್ನು ಯಾರು ತಿಳಿಯುತ್ತಾನೋ, ಅವನು ದೃಢವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತಾನೆ. ಅದರ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆ ವಾಕ್ಕೇ ಆಗಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಈ ಪ್ರಾಣವೇ ವಾಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತವಾಗಿ ಹಾಡಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. 'ಅನ್ನದಲ್ಲಿ' ಎಂದು ಕೆಲವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
Bṛhadāraṇyaka 1.3.28
अथातः पवमानानामेवाभ्यारोहः ।
स वै खलु प्रस्तोता साम प्रस्तौति ।
स यत्र प्रस्तुयात्तदेतानि जपेत् ।
असतो मा सद्गमय, तमसो मा ज्योतिर्गमय, मृत्योर्मामृतं गमयेति ।
स यदाहासतो मा सद्गमयेति ।
मृत्युर्वा असत्सदमृतं मृत्योर्मामृतं गमयामृतं मा कुर्वित्येवैतदाह ।
तमसो मा ज्योतिर्गमयेति ।
मृत्युर्वै तमो ज्योतिरमृतं मृत्योर्मामृतं गमयामृतं मा कुर्वित्येवैतदाह ।
मृत्योर्मामृतं गमयेति ।
नात्र तिरोहितमिवास्ति ।
अथ यानीतराणि स्तोत्राणि तेष्वात्मनेऽन्नाद्यमागायेत् ।
तस्मादु तेषु वरं वृणीत ।
यं कामं कामयेत्तम् ।
स एष एवंविदुद्गातात्मने वा यजमानाय वा यं कामं कामयते तमागायति ।
तद्धैतल्लोकजिदेव ।
न हैवालोक्यताया आशास्ति य एवमेतत्साम वेद ॥ १.३.२८ ॥
ಪವಮಾನ ಸಾಮಗಳ ಆರೋಹಣ ಈಗ. ಪ್ರಸ್ತೋತ ಸಾಮವನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಹಾಡುವಾಗ ಇವನ್ನು ಜಪಿಸಬೇಕು: 'ಅಸತೋ ಮಾ ಸದ್ಗಮಯ, ತಮಸೋ ಮಾ ಜ್ಯೋತಿರ್ಗಮಯ, ಮೃತ್ಯೋರ್ಮಾಮೃತಂ ಗಮಯ.' 'ಅಸತೋ ಮಾ ಸದ್ಗಮಯ' ಎಂದಾಗ ಮೃತ್ಯುವೇ ಅಸತ್, ಅಮೃತವೇ ಸತ್ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. 'ತಮಸೋ ಮಾ ಜ್ಯೋತಿರ್ಗಮಯ' ಎಂಬುದು ಮೃತ್ಯುವೇ ತಮಸ್, ಜ್ಯೋತಿಯೇ ಅಮೃತ ಎಂಬ ಅರ್ಥ. ಇಲ್ಲಿ ಮರೆಮಾಡಿದ್ದೇನೂ ಇಲ್ಲ. ಇತರ ಸ್ತೋತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ತನಗಾಗಿ ಅನ್ನಾದಿಗಳನ್ನು ಹಾಡಬೇಕು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ವರವನ್ನು ಆರಿಸಬೇಕು. ಯಾವ ಆಸೆ ಇದೆಯೋ ಅದನ್ನು ಹಾಡಬೇಕು. ಹೀಗೆ ತಿಳಿದ ಉದ್ಗಾತೃ ತನಗಾಗಿ ಅಥವಾ ಯಜಮಾನನಿಗಾಗಿ ಬಯಸಿದ್ದನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಾನೆ; ಅವನೇ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವವನು. ಈ ಸಾಮವನ್ನು ಹೀಗೆ ತಿಳಿದವನಿಗೆ ಅಲೋಕ್ಯತೆಯ ಆಶೆ ಇಲ್ಲ.