ఉపనిషత్తులు · Bṛhadāraṇyaka 1.3
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Bṛhadāraṇyaka 1.3.1
(उद्गीथब्राह्मणम्। वैराजब्राह्मणं वा।)
द्वया ह प्राजापत्या देवाश्चासुराश्च ततः कानीयसा एव देवा ज्यायसा असुराः ।
त एषु लोकेष्वस्पर्धन्त ।
ते ह देवा ऊचुर्हन्तासुरान् यज्ञ उद्गीथेनात्ययामेति ॥ १.३.१ ॥
(ఉద్గీథ బ్రాహ్మణం. లేదా వైరాజ బ్రాహ్మణం.) ప్రజాపతి వంశజులైన దేవతలు, అసురులు ఇద్దరు ఉండేవారు. వారిలో దేవతలు చిన్నవారు, అసురులు పెద్దవారు. వారు ఈ లోకాలలో పోటీపడ్డారు. అప్పుడు దేవతలు, 'రండి, ఉద్గీథం ద్వారా యజ్ఞంలో అసురులను అధిగమిద్దాం' అన్నారు.
Bṛhadāraṇyaka 1.3.2
ते ह वाचमूचुस्त्वं न उद्गायेति ।
तथेति तेभ्यो वागुदगायत् ।
यो वाचि भोगस्तं देवेभ्य आगायत् ।
यत्कल्याणं वदति तदात्मने ।
तेऽविदुरनेन वै न उद्गात्रात्येष्यन्तीति ।
तमभिद्रुत्य पाप्मनाविध्यन् ।
स यः स पाप्मा यदेवेदमप्रतिरूपं वदति ।
स एव स पाप्मा ॥ १.३.२ ॥
వారు వాక్కుతో అన్నారు: 'నీవు మాకోసం ఉద్గానం చెయ్యి.' 'సరే' అని వాక్కు వారికోసం ఉద్గానం చేసింది. వాక్కులోని భోగాన్ని దేవతల కోసం పాడింది. మంచిని పలికేది తన కోసం. అసురులు తెలుసుకున్నారు: 'ఈ ఉద్గాత వల్ల వారు మనలను అధిగమిస్తారు.' అందుకు వారు దానిపై దాడిచేసి పాపంతో గుచ్చారు. అనుచితంగా పలికేది అదే పాపం.
Bṛhadāraṇyaka 1.3.3
अथ ह प्राणमूचुस्त्वं न उद्गायेति ।
तथेति तेभ्यः प्राण उदगायत् ।
यः प्राणे भोगस्तं देवेभ्य आगायत् ।
यत्कल्याणं जिघ्रति तदात्मने ।
तेऽविदुरनेन वै न उद्गात्रात्येष्यन्तीति ।
तमभिद्रुत्य पाप्मनाविध्यन् ।
स यः स पाप्मा यदेवेदमप्रतिरूपं जिघ्रति ।
स एव स पाप्मा ॥ १.३.३ ॥
అప్పుడు వారు ప్రాణంతో అన్నారు: 'నీవు మాకోసం ఉద్గానం చెయ్యి.' 'సరే' అని ప్రాణం వారికోసం ఉద్గానం చేసింది. ప్రాణంలోని భోగాన్ని దేవతల కోసం పాడింది. మంచిని వాసన చూసేది తన కోసం. అసురులు తెలుసుకున్నారు: 'ఈ ఉద్గాత వల్ల వారు మనలను అధిగమిస్తారు.' అందుకు వారు దానిపై దాడిచేసి పాపంతో గుచ్చారు. అనుచితంగా వాసన చూసేదే ఆ పాపం.
Bṛhadāraṇyaka 1.3.4
अथ ह चक्षुरूचुस्त्वं न उद्गायेति ।
तथेति तेभ्यश्चक्षुरुदगायत् ।
यश्चक्षुषि भोगस्तं देवेभ्य आगायत् ।
यत्कल्याणं पश्यति तदात्मने ।
तेऽविदुरनेन वै न उद्गात्रात्येष्यन्तीति ।
तमभिद्रुत्य पाप्मनाविध्यन् ।
स यः स पाप्मा यदेवेदमप्रतिरूपं पश्यति ।
स एव स पाप्मा ॥ १.३.४ ॥
అప్పుడు కన్ను ఇలా అంది: 'మా కోసం నువ్వు ఉద్గానం చెయ్యి.' 'సరే' అని అది వారి కోసం ఉద్గానం చేసింది. కంటిలో ఉన్న భోగాన్ని దేవతల కోసం పాడింది. శుభకరమైనదాన్ని తన కోసం చూస్తుంది. ఈ కారణంగా మన ఉద్గాత మనల్ని అధిగమిస్తాడని వారు తెలుసుకున్నారు. వారు దానిపై దాడి చేసి పాపంతో దాన్ని గుచ్చారు. అనుచితమైనదాన్ని చూడటమే ఆ పాపం; అదే ఆ పాపం.
Bṛhadāraṇyaka 1.3.5
अथ ह श्रोत्रमूचुस्त्वं न उद्गायेति ।
तथेति तेभ्यः श्रोत्रमुदगायत् ।
यः श्रोत्रे भोगस्तं देवेभ्य आगायत् ।
यत्कल्याणं शृणोति तदात्मने ।
तेऽविदुरनेन वै न उद्गात्रात्येष्यन्तीति ।
तमभिद्रुत्य पाप्मनाविध्यन् ।
स यः स पाप्मा ।
यदेवेदमप्रतिरूपं शृणोति ।
स एव स पाप्मा ॥ १.३.५ ॥
అప్పుడు చెవి ఇలా అంది: 'మా కోసం నువ్వు ఉద్గానం చెయ్యి.' 'సరే' అని అది వారి కోసం ఉద్గానం చేసింది. చెవిలో ఉన్న భోగాన్ని దేవతల కోసం పాడింది. శుభకరమైనదాన్ని తన కోసం వింటుంది. ఈ కారణంగా మన ఉద్గాత మనల్ని అధిగమిస్తాడని వారు తెలుసుకున్నారు. వారు దానిపై దాడి చేసి పాపంతో దాన్ని గుచ్చారు. అనుచితమైనదాన్ని వినడమే ఆ పాపం; అదే ఆ పాపం.
Bṛhadāraṇyaka 1.3.6
अथ ह मन ऊचुस्त्वं न उद्गायेति ।
तथेति तेभ्यो मन उदगायत् ।
यो मनसि भोगस्तं देवेभ्य आगायत् ।
यत्कल्याणं संकल्पयति तदात्मने ।
तेऽविदुरनेन वै न उद्गात्रात्येष्यन्तीति ।
तमभिद्रुत्य पाप्मनाविध्यन् ।
स यः स पाप्मा ।
यदेवेदमप्रतिरूपं संकल्पयति ।
स एव स पाप्मा ।
एवमु खल्वेता देवताः पाप्मभिरुपासृजन् ।
एवमेनाः पाप्मनाविध्यन् ॥ १.३.६ ॥
అప్పుడు మనస్సు ఇలా అంది: 'మా కోసం నువ్వు ఉద్గానం చెయ్యి.' 'సరే' అని అది వారి కోసం ఉద్గానం చేసింది. మనసులో ఉన్న భోగాన్ని దేవతల కోసం పాడింది. శుభకరమైనదాన్ని తన కోసం సంకల్పిస్తుంది. ఈ కారణంగా మన ఉద్గాత మనల్ని అధిగమిస్తాడని వారు తెలుసుకున్నారు. వారు దానిపై దాడి చేసి పాపంతో దాన్ని గుచ్చారు. అనుచితమైనదాన్ని సంకల్పించడమే ఆ పాపం; అదే ఆ పాపం. ఈ విధంగా ఈ దేవతలను వారు పాపాలతో కలిపారు. ఈ విధంగా వాటిని పాపంతో గుచ్చారు.
Bṛhadāraṇyaka 1.3.7
अथ हेममासन्यं प्राणमूचुस्त्वं न उद्गायेति ।
तथेति तेभ्य एष प्राण उदगायत् ।
तेऽविदुरनेन वै न उद्गात्रात्येष्यन्तीति ।
तमभिद्रुत्य पाप्मनाविव्यत्सन् ।
स यथाश्मानमृत्वा लोष्टो विध्वंसेतैवं हैव विध्वंसमाना विष्वञ्चो विनेशुः ।
ततो देवा अभवन्, परासुरा ।
भवत्यात्मना, परास्य द्विषन् भ्रातृव्यो भवति य एवं वेद ॥ १.३.७ ॥
అప్పుడు వారు నోటిలో ఉన్న ఈ ఆసన్య ప్రాణంతో ఇలా అన్నారు: 'మా కోసం నువ్వు ఉద్గానం చెయ్యి.' 'సరే' అని అది వారి కోసం ఉద్గానం చేసింది. ఈ కారణంగా మన ఉద్గాత మనల్ని అధిగమిస్తాడని వారు తెలుసుకున్నారు. వారు దానిపై దాడి చేసి పాపంతో దాన్ని గుచ్చాలనుకున్నారు. రాతికి తగిలి మట్టిముద్ద చెల్లాచెదురైనట్లు, వారు చెదిరి అన్ని దిక్కులకూ నశించారు. తరువాత దేవతలు అయ్యారు; అసురులు ఓడిపోయారు. ఇలా తెలిసినవాడు తనతోనే అభివృద్ధి చెందుతాడు; అతని శత్రువు ఓడిపోతాడు, అతన్ని ద్వేషించే విరోధి నశిస్తాడు.
Bṛhadāraṇyaka 1.3.8
ते होचुः क्व नु सोऽभूद्यो न इत्थमसक्तेति ।
अयमास्येऽन्तरिति ।
सोऽयास्य आङ्गिरसोऽङ्गानां हि रसः ॥ १.३.८ ॥
వారు అన్నారు: "మనకు ఇలా అసక్తుడుగా ఉండినవాడు ఎక్కడ అయ్యాడు?" "ఇతడు ముఖంలోనే ఉన్నాడు." అతడు ఆంగిరస వంశీయుడైన అయాస్యుడు; ఎందుకంటే అతడు అంగాల రసం.
Bṛhadāraṇyaka 1.3.9
सा वा एषा देवता दूर्नाम ।
दूरं ह्यस्या मृत्युर् ।
दूरं ह वा अस्मान्मृत्युर्भवति य एवं वेद ॥ १.३.९ ॥
ఈ దేవత దూర్ అనే పేరుగలది. ఈమెకు మృత్యువు దూరంలో ఉంది. ఈ విధంగా తెలిసినవానికి మృత్యువు నిజంగా దూరమవుతుంది.
Bṛhadāraṇyaka 1.3.10
सा वा एषा देवतैतासां देवतानां पाप्मानं मृत्युमपहत्य यत्रासां दिशामन्तस्तद्गमयां चकार ।
तदासां पाप्मनो विन्यदधात् ।
तस्मान्न जनमियान्नान्तमियान्नेत्पाप्मानं मृत्युमन्ववायानीति ॥ १.३.१० ॥
ఈ దేవత ఈ దేవతల పాపాన్ని మృత్యువును తరిమి, ఈ దిక్కుల అంతానికి వాటిని పంపింది. ఆ పాపాన్ని వీటినుండి వేరుగా ఉంచింది. అందువల్ల మనిషి జనసమూహం వద్దకు వెళ్లకూడదు, అంతం వరకు వెళ్లకూడదు, పాపాన్ని మృత్యువును అనుసరించకూడదు.
Bṛhadāraṇyaka 1.3.11
सा वा एषा देवतैतासां देवतानां पाप्मानं मृत्युमपहत्याथैना मृत्युमत्यवहत् ॥ १.३.११ ॥
ఈ దేవత ఈ దేవతల పాపాన్ని మృత్యువును తరిమిన తరువాత, వీరిని మృత్యువుకు అవతల తీసుకువెళ్ళింది.
Bṛhadāraṇyaka 1.3.12
सा वै वाचमेव प्रथमामत्यवहत् ।
सा यदा मृत्युमत्यमुच्यत सोऽग्निरभवत् ।
सोऽयमग्निः परेण मृत्युमतिक्रान्तो दीप्यते ॥ १.३.१२ ॥
ఆమె మొదట వాక్కునే మృత్యువును దాటించింది. ఆమె మృత్యువు నుండి విముక్తి పొందినప్పుడు, ఆమె అగ్ని అయింది. మృత్యువును దాటిన ఈ అగ్ని అవతల ప్రకాశిస్తుంది.
Bṛhadāraṇyaka 1.3.13
अथ प्राणमत्यवहत् ।
स यदा मृत्युमत्यमुच्यत स वायुरभवत् ।
सोऽयं वायुः परेण मृत्युमतिक्रान्तः पवते ॥ १.३.१३ ॥
తరువాత అతడు ప్రాణాన్ని మృత్యువును దాటించాడు. అది మృత్యువు నుండి విముక్తి పొందినప్పుడు, అది వాయువైంది. మృత్యువును దాటిన ఈ వాయువు అవతల వీస్తుంది.
Bṛhadāraṇyaka 1.3.14
अथ चक्षुरत्यवहत् ।
तद्यदा मृत्युमत्यमुच्यत स आदित्योऽभवत् ।
सोऽसावादित्यः परेण मृत्युमतिक्रान्तस्तपति ॥ १.३.१४ ॥
తరువాత అతడు చక్షువును మృత్యువును దాటించాడు. అది మృత్యువు నుండి విముక్తి పొందినప్పుడు, అది ఆదిత్యుడైంది. మృత్యువును దాటిన ఆ ఆదిత్యుడు అవతల తపిస్తాడు.
Bṛhadāraṇyaka 1.3.15
अथ श्रोत्रमत्यवहत् ।
तद्यदा मृत्युमत्यमुच्यत ता दिशोऽभवन् ।
ता इमा दिशः परेण मृत्युमतिक्रान्ताः ॥ १.३.१५ ॥
తరువాత అతడు శ్రోత్రాన్ని మృత్యువును దాటించాడు. అది మృత్యువు నుండి విముక్తి పొందినప్పుడు, అవి దిశలైనాయి. మృత్యువును దాటిన ఈ దిశలు అవతల ఉన్నాయి.
Bṛhadāraṇyaka 1.3.16
अथ मनोऽत्यवहत् ।
तद्यदा मृत्युमत्यमुच्यत स चन्द्रमा अभवत् ।
सोऽसौ चन्द्रः परेण मृत्युमतिक्रान्तो भाति ।
एवं ह वा एनमेषा देवता मृत्युमतिवहति य एवं वेद ॥ १.३.१६ ॥
తరువాత మనస్సు (మృత్యువును) దాటించింది. అది మృత్యువు నుండి విడుదలైనప్పుడు చంద్రుడైంది. ఆ చంద్రుడు మృత్యువును దాటి ప్రకాశిస్తాడు. ఇలా తెలిసినవానిని ఈ దేవత మృత్యువును దాటిస్తుంది.
Bṛhadāraṇyaka 1.3.17
अथात्मनेऽन्नाद्यमागायत् ।
यद्धि किञ्चान्नमद्यतेऽनेनैव तदद्यते ।
इह प्रतितिष्ठति ॥ १.३.१७ ॥
తరువాత తనకోసం తినదగిన అన్నాన్ని కీర్తించింది. ఏ అన్నం తినబడుతుందో, అది దీని ద్వారానే తినబడుతుంది. అది ఇక్కడ స్థిరంగా నిలుస్తుంది.
Bṛhadāraṇyaka 1.3.18
ते देवा अब्रुवन् ।
एतावद्वा इदं सर्वं यदन्नम् ।
तदात्मन आगासीः ।
अनु नोऽस्मिन्नन्न आभजस्वेति ।
ते वै माभिसंविशतेति ।
तथेति तं समन्तं परिण्यविशन्त ।
तस्माद्यदनेनान्नमत्ति तेनैतास्तृप्यन्ति ।
एवं ह वा एनं स्वा अभिसंविशन्ति भर्ता स्वानां श्रेष्ठः पुरएता भवत्यन्नादोऽधिपतिर्य एवं वेद ।
य उ हैवंविदं स्वेषु प्रतिर्बुभूषति न हैवालं भार्येभ्यो भवति ।
अथ य एवैतमनुभवति यो वैतमनु भार्यान् बुभूर्षति स हैवालं भार्येभ्यो भवति ॥ १.३.१८ ॥
ఆ దేవతలు అన్నారు: ఈ సమస్త అన్నం ఇంతే; నువ్వు నీ కోసం తీసుకున్న అన్నంలో మాకు కూడా భాగం ఇవ్వు. వారు అన్నారు: మమ్మల్ని కూడా దీనిలో ప్రవేశింపనివ్వు. 'సరే' అని చెప్పి వారు అతన్ని చుట్టుముట్టి ప్రవేశించారు. అందువల్ల ఏ అన్నాన్ని దీని ద్వారా తింటాడో, దాని చేత ఇవి (ఇంద్రియాలు) తృప్తి పొందుతాయి. ఇలా తెలిసిన వానిలో అతని బంధువులు ప్రవేశిస్తారు; అతడు బంధువులకు పోషకుడు, శ్రేష్ఠుడు, ముందున్నవాడు, అన్నాన్ని అనుభవించేవాడు, అధిపతి అవుతాడు. ఇలా తెలిసిన వానితో బంధువులలో పోటీపడాలనుకునేవాడు భార్యలకు కూడా సరిపోడు. కానీ దీనిని అనుసరించి దాని వెనుక భార్యలను కోరేవాడు భార్యలకు సరిపోతాడు.
Bṛhadāraṇyaka 1.3.19
सोऽयास्य आङ्गिरसोऽङ्गानां हि रसः ।
प्राणो वा अङ्गानां रसः ।
प्राणो हि वा अङ्गानां रसः ।
तस्माद्यस्मात्कस्माच्चाङ्गात्प्राण उत्क्रामति तदेव तच्छुष्यति ।
एष हि वा अङ्गानां रसः ॥ १.३.१९ ॥
అతడు ఆంగిరస వంశీయుడు అయాస్యుడు, ఎందుకంటే అతడు అంగాల రసం. ప్రాణమే అంగాల రసం. నిజంగా ప్రాణమే అంగాల రసం. కాబట్టి ఏ అంగం నుండి ప్రాణం నిష్క్రమిస్తుందో, అదే ఎండిపోతుంది. ఇదే నిజంగా అంగాల రసం.
Bṛhadāraṇyaka 1.3.20
एष उ एव बृहस्पतिः ।
वाग्वै बृहती ।
तस्या एष पतिस्तस्मादु बृहस्पतिः ॥ १.३.२० ॥
ఇతడే బృహస్పతి. వాక్కే బృహతి. ఇతడు దానికి పతి; కాబట్టి ఇతడు బృహస్పతి.
Bṛhadāraṇyaka 1.3.21
एष उ एव ब्रह्मणस्पतिः ।
वाग्वै ब्रह्म ।
तस्या एष पतिस्तस्मादु ब्रह्मणस्पतिः ॥ १.३.२१ ॥
ఇతడే బ్రహ్మణస్పతి. వాక్కే బ్రహ్మము. ఇతడు దానికి పతి; కాబట్టి ఇతడు బ్రహ్మణస్పతి.
Bṛhadāraṇyaka 1.3.22
एष उ एव साम ।
वाग्वै सामैष सा चामश्चेति तत्साम्नः सामत्वम् ।
यद्वेव समः प्लुषिणा समो मशकेन समो नागेन सम एभिस्त्रिभिर्लोकैः समोऽनेन सर्वेण तस्माद्वेव साम ।
अश्नुते साम्नः सायुज्यं सलोकताम् ।
य एवमेतत्साम वेद ॥ १.३.२२ ॥
ఇతడే సామము. వాక్కే సామము; ఇది 'సా' మరియు 'అమ' — ఇలా సామానికి సామత్వం. ఎందుకంటే ఇది మండే అగ్నికి సమము, దోమకు సమము, ఏనుగుకు సమము; ఈ మూడు లోకాలకు సమము, ఇవన్నింటికీ సమము; కాబట్టి ఇదే సామము. ఈ విధంగా ఈ సామాన్ని తెలిసినవాడు సామం యొక్క సాయుజ్యాన్ని, సలోకతను పొందుతాడు.
Bṛhadāraṇyaka 1.3.23
एष उ वा उद्गीथः ।
प्राणो वा उत्प्राणेन हीदं सर्वमुत्तब्धम् ।
वागेव गीथा ।
उच्च गीथा चेति ।
स उद्गीथः ॥ १.३.२३ ॥
ఇతడే ఉద్గీథము. ప్రాణమే ఉద్గీథము; ఎందుకంటే ఊర్ధ్వప్రాణంతో ఇదంతా పైకి ఎత్తబడి ధరించబడి ఉంది. వాక్కే గీథ; 'ఉచ్చ' గీథ అని కూడా అంటారు—అదే ఉద్గీథము.
Bṛhadāraṇyaka 1.3.24
तद्धापि ब्रह्मदत्तश्चैकितानेयो राजानं भक्षयन्नुवाच ।
अयं त्यस्य राजा मूर्धानं विपातयताद्यदितोऽयास्य आङ्गिरसोऽन्येनोदगायदिति ।
वाचा च ह्येव स प्राणेन चोदगायदिति ॥ १.३.२४ ॥
అప్పుడు చైకితానేయుడైన బ్రహ్మదత్తుడు భోజనం చేస్తున్న రాజుతో ఇలా అన్నాడు: "ఆంగిరసుడైన అయాస్యుడు ఇతరులచేత ఉద్గానం చేయబడితే, ఈ రాజు తల ఈ రోజే ఇక్కడినుండే పగిలిపోవాలి." ఎందుకంటే అతడు వాక్కుతో, ప్రాణంతోనే ఉద్గానం చేశాడు.
Bṛhadāraṇyaka 1.3.25
तस्य हैतस्य साम्नो यः स्वं वेद भवति हास्य स्वम् ।
तस्य वै स्वर एव स्वम् ।
तस्मादार्त्विज्यं करिष्यन् वाचि स्वरमिच्छेत ।
तया वाचा स्वरसम्पन्नयार्त्विज्यं कुर्यात् ।
तस्माद्यज्ञे स्वरवन्तं दिदृक्षन्त एव ।
अथो यस्य स्वं भवति ।
भवति हास्य स्वं य एवमेतत्साम्नः स्वं वेद ॥ १.३.२५ ॥
ఈ సామం యొక్క 'స్వ'ాన్ని ఎవరు తెలుసుకుంటారో, వారికి 'స్వ'ం లభిస్తుంది. దాని 'స్వ'మే స్వరం. కాబట్టి ఋత్విక్కర్మ చేయాలనుకునేవాడు వాక్కులో స్వరాన్ని కోరాలి. ఆ స్వరసంపన్నమైన వాక్కుతో ఋత్విక్కర్మ చేయాలి. అందుకే యజ్ఞంలో స్వరవంతుడిని చూడాలని కోరుకుంటారు. ఇలా సామ 'స్వ'ాన్ని తెలిసినవానికి 'స్వ'ం లభిస్తుంది.
Bṛhadāraṇyaka 1.3.26
तस्य हैतस्य साम्नो यः सुवर्णं वेद भवति हास्य सुवर्णम् ।
तस्य वै स्वर एव सुवर्णम् ।
भवति हास्य सुवर्णं य एवमेतत्साम्नः सुवर्णं वेद ॥ १.३.२६ ॥
ఈ సామం యొక్క 'సువర్ణ'ాన్ని ఎవరు తెలుసుకుంటారో, వారికి సువర్ణం లభిస్తుంది. దాని సువర్ణమే స్వరం. ఇలా సామ సువర్ణాన్ని తెలిసినవానికి సువర్ణం లభిస్తుంది.
Bṛhadāraṇyaka 1.3.27
तस्य हैतस्य साम्नो यः प्रतिष्ठां वेद प्रति ह तिष्ठति ।
तस्य वै वागेव प्रतिष्ठा ।
वाचि हि खल्वेष एतत्प्राणः प्रतिष्ठितो गीयते ।
अन्न इत्यु हैक आहुः ॥ १.३.२७ ॥
ఈ సామం యొక్క 'ప్రతిష్ఠ'ను ఎవరు తెలుసుకుంటారో, అతడు దృఢంగా నిలబడతాడు. దాని ప్రతిష్ఠ వాక్కే. ఎందుకంటే ఈ ప్రాణమే వాక్కులో ప్రతిష్ఠితమై గానం చేయబడుతుంది. 'అన్నంలో' అని కొందరు అంటారు.
Bṛhadāraṇyaka 1.3.28
अथातः पवमानानामेवाभ्यारोहः ।
स वै खलु प्रस्तोता साम प्रस्तौति ।
स यत्र प्रस्तुयात्तदेतानि जपेत् ।
असतो मा सद्गमय, तमसो मा ज्योतिर्गमय, मृत्योर्मामृतं गमयेति ।
स यदाहासतो मा सद्गमयेति ।
मृत्युर्वा असत्सदमृतं मृत्योर्मामृतं गमयामृतं मा कुर्वित्येवैतदाह ।
तमसो मा ज्योतिर्गमयेति ।
मृत्युर्वै तमो ज्योतिरमृतं मृत्योर्मामृतं गमयामृतं मा कुर्वित्येवैतदाह ।
मृत्योर्मामृतं गमयेति ।
नात्र तिरोहितमिवास्ति ।
अथ यानीतराणि स्तोत्राणि तेष्वात्मनेऽन्नाद्यमागायेत् ।
तस्मादु तेषु वरं वृणीत ।
यं कामं कामयेत्तम् ।
स एष एवंविदुद्गातात्मने वा यजमानाय वा यं कामं कामयते तमागायति ।
तद्धैतल्लोकजिदेव ।
न हैवालोक्यताया आशास्ति य एवमेतत्साम वेद ॥ १.३.२८ ॥
పవమాన సామాల ఆరోహణం ఇప్పుడు. ప్రస్తోత సామాన్ని పాడుతాడు. అతడు పాడేటప్పుడు వీటిని జపించాలి: 'అసతో మా సద్గమయ, తమసో మా జ్యోతిర్గమయ, మృత్యోర్మామృతం గమయ.' 'అసతో మా సద్గమయ' అని అతడు అన్నప్పుడు, మృత్యువే అసత్, అమృతమే సత్ అని అంటున్నాడు. 'తమసో మా జ్యోతిర్గమయ' అనేది మృత్యువే చీకటి, జ్యోతి అమృతం అని. ఇక్కడ దాచినదేమీ లేదు. ఇతర స్తోత్రాలలో తనకోసం అన్నాదులను గానం చేయాలి. వాటిలో వరం ఎంచుకోవాలి. ఏ కోరిక ఉంటే దాన్ని గానం చేయాలి. ఈ విధంగా తెలిసిన ఉద్గాత తనకోసమో యజమానుడికోసమో కోరినదాన్ని గానం చేస్తాడు; అతడే లోకాలను జయించేవాడు. ఈ సామాన్ని ఈ విధంగా తెలిసినవాడికి అలోక్యత గురించి ఆశ లేదు.