ഉപനിഷത്തുകൾ · Bṛhadāraṇyaka 1.3
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Bṛhadāraṇyaka 1.3.1
(उद्गीथब्राह्मणम्। वैराजब्राह्मणं वा।)
द्वया ह प्राजापत्या देवाश्चासुराश्च ततः कानीयसा एव देवा ज्यायसा असुराः ।
त एषु लोकेष्वस्पर्धन्त ।
ते ह देवा ऊचुर्हन्तासुरान् यज्ञ उद्गीथेनात्ययामेति ॥ १.३.१ ॥
(ഉദ്ഗീഥബ്രാഹ്മണം. അഥവാ വൈരാജബ്രാഹ്മണം.) പ്രജാപതിയുടെ വംശജരായ ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും രണ്ടുതരമുണ്ടായിരുന്നു. അവരിൽ ദേവന്മാർ ഇളയവരും അസുരന്മാർ മൂത്തവരുമായിരുന്നു. അവർ ഈ ലോകങ്ങളിൽ മത്സരിച്ചു. അപ്പോൾ ദേവന്മാർ പറഞ്ഞു: 'വരൂ, ഉദ്ഗീഥത്താൽ യജ്ഞത്തിൽ അസുരന്മാരെ മറികടക്കാം.'
Bṛhadāraṇyaka 1.3.2
ते ह वाचमूचुस्त्वं न उद्गायेति ।
तथेति तेभ्यो वागुदगायत् ।
यो वाचि भोगस्तं देवेभ्य आगायत् ।
यत्कल्याणं वदति तदात्मने ।
तेऽविदुरनेन वै न उद्गात्रात्येष्यन्तीति ।
तमभिद्रुत्य पाप्मनाविध्यन् ।
स यः स पाप्मा यदेवेदमप्रतिरूपं वदति ।
स एव स पाप्मा ॥ १.३.२ ॥
അവർ വാക്കിനോട് പറഞ്ഞു: 'നീ ഞങ്ങൾക്കുവേണ്ടി ഉദ്ഗാനം ചെയ്യുക.' 'ശരി' എന്ന് പറഞ്ഞ് വാക് അവർക്കുവേണ്ടി ഉദ്ഗാനം ചെയ്തു. വാക്കിലുള്ള ഭോഗത്തെ ദേവന്മാർക്കുവേണ്ടി പാടി. നന്മയായത് പറയുന്നത് സ്വന്തത്തിനുവേണ്ടി. അസുരന്മാർ അറിഞ്ഞു: 'ഈ ഉദ്ഗാതാവിനാൽ അവർ നമ്മെ മറികടക്കും.' അവർ അതിനെ ആക്രമിച്ച് പാപത്താൽ കുത്തി. അനുചിതമായത് പറയുന്നതാണ് ആ പാപം.
Bṛhadāraṇyaka 1.3.3
अथ ह प्राणमूचुस्त्वं न उद्गायेति ।
तथेति तेभ्यः प्राण उदगायत् ।
यः प्राणे भोगस्तं देवेभ्य आगायत् ।
यत्कल्याणं जिघ्रति तदात्मने ।
तेऽविदुरनेन वै न उद्गात्रात्येष्यन्तीति ।
तमभिद्रुत्य पाप्मनाविध्यन् ।
स यः स पाप्मा यदेवेदमप्रतिरूपं जिघ्रति ।
स एव स पाप्मा ॥ १.३.३ ॥
പിന്നീട് അവർ പ്രാണനോട് പറഞ്ഞു: 'നീ ഞങ്ങൾക്കുവേണ്ടി ഉദ്ഗാനം ചെയ്യുക.' 'ശരി' എന്ന് പറഞ്ഞ് പ്രാണൻ അവർക്കുവേണ്ടി ഉദ്ഗാനം ചെയ്തു. പ്രാണനിലുള്ള ഭോഗത്തെ ദേവന്മാർക്കുവേണ്ടി പാടി. നന്മയായത് മണക്കുന്നത് സ്വന്തത്തിനുവേണ്ടി. അസുരന്മാർ അറിഞ്ഞു: 'ഈ ഉദ്ഗാതാവിനാൽ അവർ നമ്മെ മറികടക്കും.' അവർ അതിനെ ആക്രമിച്ച് പാപത്താൽ കുത്തി. അനുചിതമായത് മണക്കുന്നതാണ് ആ പാപം.
Bṛhadāraṇyaka 1.3.4
अथ ह चक्षुरूचुस्त्वं न उद्गायेति ।
तथेति तेभ्यश्चक्षुरुदगायत् ।
यश्चक्षुषि भोगस्तं देवेभ्य आगायत् ।
यत्कल्याणं पश्यति तदात्मने ।
तेऽविदुरनेन वै न उद्गात्रात्येष्यन्तीति ।
तमभिद्रुत्य पाप्मनाविध्यन् ।
स यः स पाप्मा यदेवेदमप्रतिरूपं पश्यति ।
स एव स पाप्मा ॥ १.३.४ ॥
അപ്പോൾ കണ്ണ് പറഞ്ഞു: 'ഞങ്ങൾക്കായി നീ ഉദ്ഗാനം ചെയ്യുക.' 'ശരി' എന്ന് പറഞ്ഞ് അത് അവർക്കായി ഉദ്ഗാനം ചെയ്തു. കണ്ണിലുള്ള ഭോഗം ദേവന്മാർക്കായി പാടി. ശുഭകരമായത് തനിക്കായി കാണുന്നു. ഇതിനാൽ നമ്മുടെ ഉദ്ഗാതാവ് നമ്മെ മറികടക്കുമെന്ന് അവർ അറിഞ്ഞു. അവർ അതിനെ ആക്രമിച്ച് പാപത്താൽ തുളച്ചു. അനുചിതമായത് കാണുന്നതുതന്നെയാണ് ആ പാപം; അതുതന്നെ ആ പാപം.
Bṛhadāraṇyaka 1.3.5
अथ ह श्रोत्रमूचुस्त्वं न उद्गायेति ।
तथेति तेभ्यः श्रोत्रमुदगायत् ।
यः श्रोत्रे भोगस्तं देवेभ्य आगायत् ।
यत्कल्याणं शृणोति तदात्मने ।
तेऽविदुरनेन वै न उद्गात्रात्येष्यन्तीति ।
तमभिद्रुत्य पाप्मनाविध्यन् ।
स यः स पाप्मा ।
यदेवेदमप्रतिरूपं शृणोति ।
स एव स पाप्मा ॥ १.३.५ ॥
അപ്പോൾ ചെവി പറഞ്ഞു: 'ഞങ്ങൾക്കായി നീ ഉദ്ഗാനം ചെയ്യുക.' 'ശരി' എന്ന് പറഞ്ഞ് അത് അവർക്കായി ഉദ്ഗാനം ചെയ്തു. ചെവിയിലുള്ള ഭോഗം ദേവന്മാർക്കായി പാടി. ശുഭകരമായത് തനിക്കായി കേൾക്കുന്നു. ഇതിനാൽ നമ്മുടെ ഉദ്ഗാതാവ് നമ്മെ മറികടക്കുമെന്ന് അവർ അറിഞ്ഞു. അവർ അതിനെ ആക്രമിച്ച് പാപത്താൽ തുളച്ചു. അനുചിതമായത് കേൾക്കുന്നതുതന്നെയാണ് ആ പാപം; അതുതന്നെ ആ പാപം.
Bṛhadāraṇyaka 1.3.6
अथ ह मन ऊचुस्त्वं न उद्गायेति ।
तथेति तेभ्यो मन उदगायत् ।
यो मनसि भोगस्तं देवेभ्य आगायत् ।
यत्कल्याणं संकल्पयति तदात्मने ।
तेऽविदुरनेन वै न उद्गात्रात्येष्यन्तीति ।
तमभिद्रुत्य पाप्मनाविध्यन् ।
स यः स पाप्मा ।
यदेवेदमप्रतिरूपं संकल्पयति ।
स एव स पाप्मा ।
एवमु खल्वेता देवताः पाप्मभिरुपासृजन् ।
एवमेनाः पाप्मनाविध्यन् ॥ १.३.६ ॥
അപ്പോൾ മനസ്സ് പറഞ്ഞു: 'ഞങ്ങൾക്കായി നീ ഉദ്ഗാനം ചെയ്യുക.' 'ശരി' എന്ന് പറഞ്ഞ് അത് അവർക്കായി ഉദ്ഗാനം ചെയ്തു. മനസ്സിലുള്ള ഭോഗം ദേവന്മാർക്കായി പാടി. ശുഭകരമായത് തനിക്കായി സങ്കല്പിക്കുന്നു. ഇതിനാൽ നമ്മുടെ ഉദ്ഗാതാവ് നമ്മെ മറികടക്കുമെന്ന് അവർ അറിഞ്ഞു. അവർ അതിനെ ആക്രമിച്ച് പാപത്താൽ തുളച്ചു. അനുചിതമായത് സങ്കല്പിക്കുന്നതുതന്നെയാണ് ആ പാപം; അതുതന്നെ ആ പാപം. ഇങ്ങനെ ഈ ദേവതകളെ അവർ പാപങ്ങളുമായി ബന്ധിപ്പിച്ചു. ഇങ്ങനെ അവയെ പാപത്താൽ തുളച്ചു.
Bṛhadāraṇyaka 1.3.7
अथ हेममासन्यं प्राणमूचुस्त्वं न उद्गायेति ।
तथेति तेभ्य एष प्राण उदगायत् ।
तेऽविदुरनेन वै न उद्गात्रात्येष्यन्तीति ।
तमभिद्रुत्य पाप्मनाविव्यत्सन् ।
स यथाश्मानमृत्वा लोष्टो विध्वंसेतैवं हैव विध्वंसमाना विष्वञ्चो विनेशुः ।
ततो देवा अभवन्, परासुरा ।
भवत्यात्मना, परास्य द्विषन् भ्रातृव्यो भवति य एवं वेद ॥ १.३.७ ॥
അപ്പോൾ അവർ വായിലുള്ള ഈ ആസന്യ പ്രാണനോട് പറഞ്ഞു: 'ഞങ്ങൾക്കായി നീ ഉദ്ഗാനം ചെയ്യുക.' 'ശരി' എന്ന് പറഞ്ഞ് അത് അവർക്കായി ഉദ്ഗാനം ചെയ്തു. ഇതിനാൽ നമ്മുടെ ഉദ്ഗാതാവ് നമ്മെ മറികടക്കുമെന്ന് അവർ അറിഞ്ഞു. അവർ അതിനെ ആക്രമിച്ച് പാപത്താൽ തുളയ്ക്കാൻ ശ്രമിച്ചു. കല്ലിൽ തട്ടിയ മൺകട്ട തകർന്നുപോകുന്നതുപോലെ, അവർ ചിതറി എല്ലാ ദിക്കുകളിലും നശിച്ചു. പിന്നീട് ദേവന്മാരായി; അസുരന്മാർ തോറ്റു. ഇങ്ങനെ അറിയുന്നവൻ തന്നാൽതന്നെ വളരുന്നു; അവന്റെ ശത്രു തോൽക്കുന്നു, അവനെ വെറുക്കുന്ന എതിരാളി നശിക്കുന്നു.
Bṛhadāraṇyaka 1.3.8
ते होचुः क्व नु सोऽभूद्यो न इत्थमसक्तेति ।
अयमास्येऽन्तरिति ।
सोऽयास्य आङ्गिरसोऽङ्गानां हि रसः ॥ १.३.८ ॥
അവർ പറഞ്ഞു: "നമ്മോട് ഇങ്ങനെ അസക്തനായിരുന്നവൻ എവിടെ ആയി?" "ഇവൻ വായിൽത്തന്നെ ഉള്ളിലുണ്ട്." അവൻ ആംഗിരസ വംശജനായ അയാസ്യൻ; കാരണം അവൻ അവയവങ്ങളുടെ സാരം.
Bṛhadāraṇyaka 1.3.9
सा वा एषा देवता दूर्नाम ।
दूरं ह्यस्या मृत्युर् ।
दूरं ह वा अस्मान्मृत्युर्भवति य एवं वेद ॥ १.३.९ ॥
ഈ ദേവത ദൂർ എന്ന പേരുള്ളവൾ. ഇവളിൽ നിന്ന് മൃത്യു ദൂരെയാണ്. ഇപ്രകാരം അറിയുന്നവനിൽ നിന്ന് മൃത്യു സത്യമായും ദൂരെയാകുന്നു.
Bṛhadāraṇyaka 1.3.10
सा वा एषा देवतैतासां देवतानां पाप्मानं मृत्युमपहत्य यत्रासां दिशामन्तस्तद्गमयां चकार ।
तदासां पाप्मनो विन्यदधात् ।
तस्मान्न जनमियान्नान्तमियान्नेत्पाप्मानं मृत्युमन्ववायानीति ॥ १.३.१० ॥
ഈ ദേവത ഈ ദേവതകളുടെ പാപവും മൃത്യുവും ഓടിച്ച്, ഈ ദിക്കുകളുടെ അറ്റത്തേക്ക് അവയെ അയച്ചു. ആ പാപത്തെ അവയിൽ നിന്ന് അകറ്റിവെച്ചു. അതിനാൽ മനുഷ്യൻ ജനസമൂഹത്തിന്റെ അടുത്തേക്ക് പോകരുത്, അന്തത്തോളം പോകരുത്, പാപത്തെയും മൃത്യുവിനെയും പിന്തുടരരുത്.
Bṛhadāraṇyaka 1.3.11
सा वा एषा देवतैतासां देवतानां पाप्मानं मृत्युमपहत्याथैना मृत्युमत्यवहत् ॥ १.३.११ ॥
ഈ ദേവത ഈ ദേവതകളുടെ പാപവും മൃത്യുവും ഓടിച്ച ശേഷം, ഇവരെ മൃത്യുവിനപ്പുറം കൊണ്ടുപോയി.
Bṛhadāraṇyaka 1.3.12
सा वै वाचमेव प्रथमामत्यवहत् ।
सा यदा मृत्युमत्यमुच्यत सोऽग्निरभवत् ।
सोऽयमग्निः परेण मृत्युमतिक्रान्तो दीप्यते ॥ १.३.१२ ॥
അവൾ ആദ്യം വാക്കിനെത്തന്നെ മരണത്തിനപ്പുറം കടത്തി. അവൾ മരണത്തിൽ നിന്ന് മോചിതയായപ്പോൾ അവൾ അഗ്നിയായി. മരണത്തെ കടന്ന ഈ അഗ്നി അപ്പുറത്ത് പ്രകാശിക്കുന്നു.
Bṛhadāraṇyaka 1.3.13
अथ प्राणमत्यवहत् ।
स यदा मृत्युमत्यमुच्यत स वायुरभवत् ।
सोऽयं वायुः परेण मृत्युमतिक्रान्तः पवते ॥ १.३.१३ ॥
പിന്നെ അവൻ പ്രാണനെ മരണത്തിനപ്പുറം കടത്തി. അത് മരണത്തിൽ നിന്ന് മോചിതമായപ്പോൾ വായുവായി. മരണത്തെ കടന്ന ഈ വായു അപ്പുറത്ത് വീശുന്നു.
Bṛhadāraṇyaka 1.3.14
अथ चक्षुरत्यवहत् ।
तद्यदा मृत्युमत्यमुच्यत स आदित्योऽभवत् ।
सोऽसावादित्यः परेण मृत्युमतिक्रान्तस्तपति ॥ १.३.१४ ॥
പിന്നെ അവൻ ചക്ഷുസ്സിനെ മരണത്തിനപ്പുറം കടത്തി. അത് മരണത്തിൽ നിന്ന് മോചിതമായപ്പോൾ ആദിത്യനായി. മരണത്തെ കടന്ന ആ ആദിത്യൻ അപ്പുറത്ത് ചൂടോടെ പ്രകാശിക്കുന്നു.
Bṛhadāraṇyaka 1.3.15
अथ श्रोत्रमत्यवहत् ।
तद्यदा मृत्युमत्यमुच्यत ता दिशोऽभवन् ।
ता इमा दिशः परेण मृत्युमतिक्रान्ताः ॥ १.३.१५ ॥
പിന്നെ അവൻ ശ്രോത്രത്തെ മരണത്തിനപ്പുറം കടത്തി. അത് മരണത്തിൽ നിന്ന് മോചിതമായപ്പോൾ ആ ദിക്കുകളായി. മരണത്തെ കടന്ന ഈ ദിക്കുകൾ അപ്പുറത്തുണ്ട്.
Bṛhadāraṇyaka 1.3.16
अथ मनोऽत्यवहत् ।
तद्यदा मृत्युमत्यमुच्यत स चन्द्रमा अभवत् ।
सोऽसौ चन्द्रः परेण मृत्युमतिक्रान्तो भाति ।
एवं ह वा एनमेषा देवता मृत्युमतिवहति य एवं वेद ॥ १.३.१६ ॥
പിന്നീട് മനസ്സ് (മൃത്യുവിനെ) കടത്തി. അത് മൃത്യുവിൽ നിന്ന് മോചിതമായപ്പോൾ ചന്ദ്രനായി. ആ ചന്ദ്രൻ മൃത്യുവിനെ കടന്ന് പ്രകാശിക്കുന്നു. ഇപ്രകാരം അറിയുന്നവനെ ഈ ദേവത മൃത്യുവിനെ കടത്തുന്നു.
Bṛhadāraṇyaka 1.3.17
अथात्मनेऽन्नाद्यमागायत् ।
यद्धि किञ्चान्नमद्यतेऽनेनैव तदद्यते ।
इह प्रतितिष्ठति ॥ १.३.१७ ॥
പിന്നീട് തനിക്കായി ഭക്ഷ്യയോഗ്യമായ അന്നത്തെ സ്തുതിച്ചു. എന്തൊരു അന്നം ഭക്ഷിക്കപ്പെടുന്നുവോ, അത് ഇതിനാൽ തന്നെ ഭക്ഷിക്കപ്പെടുന്നു. അത് ഇവിടെ സ്ഥിരമായി നിലകൊള്ളുന്നു.
Bṛhadāraṇyaka 1.3.18
ते देवा अब्रुवन् ।
एतावद्वा इदं सर्वं यदन्नम् ।
तदात्मन आगासीः ।
अनु नोऽस्मिन्नन्न आभजस्वेति ।
ते वै माभिसंविशतेति ।
तथेति तं समन्तं परिण्यविशन्त ।
तस्माद्यदनेनान्नमत्ति तेनैतास्तृप्यन्ति ।
एवं ह वा एनं स्वा अभिसंविशन्ति भर्ता स्वानां श्रेष्ठः पुरएता भवत्यन्नादोऽधिपतिर्य एवं वेद ।
य उ हैवंविदं स्वेषु प्रतिर्बुभूषति न हैवालं भार्येभ्यो भवति ।
अथ य एवैतमनुभवति यो वैतमनु भार्यान् बुभूर्षति स हैवालं भार्येभ्यो भवति ॥ १.३.१८ ॥
ആ ദേവന്മാർ പറഞ്ഞു: ഈ സർവ്വ അന്നവും ഇത്രമാത്രമാണ്; നീ നിനക്കായി എടുത്ത അന്നത്തിൽ ഞങ്ങൾക്കും പങ്ക് നൽകുക. അവർ പറഞ്ഞു: ഞങ്ങളെയും ഇതിൽ പ്രവേശിപ്പിക്കുക. 'ശരി' എന്ന് പറഞ്ഞ് അവർ അവനെ ചുറ്റും വളഞ്ഞ് പ്രവേശിച്ചു. അതിനാൽ ഇതിലൂടെ ഏത് അന്നം ഭക്ഷിക്കുന്നുവോ, അതിനാൽ ഇവ (ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ) തൃപ്തരാകുന്നു. ഇപ്രകാരം അറിയുന്നവനിൽ അവന്റെ ബന്ധുക്കൾ പ്രവേശിക്കുന്നു; അവൻ ബന്ധുക്കളുടെ പോഷകനും ശ്രേഷ്ഠനും മുന്നണി നേതാവും അന്നഭോക്താവും അധിപതിയുമാകുന്നു. ഇപ്രകാരം അറിയുന്നവനോട് ബന്ധുക്കളിൽ മത്സരിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവന് ഭാര്യമാർക്കുപോലും മതിയാകില്ല. എന്നാൽ ഇതിനെ അനുഭവിക്കുകയും ഇതിനു പിന്നാലെ ഭാര്യമാരെ ആഗ്രഹിക്കുകയും ചെയ്യുന്നവൻ ഭാര്യമാർക്കും മതിയായവനാകുന്നു.
Bṛhadāraṇyaka 1.3.19
सोऽयास्य आङ्गिरसोऽङ्गानां हि रसः ।
प्राणो वा अङ्गानां रसः ।
प्राणो हि वा अङ्गानां रसः ।
तस्माद्यस्मात्कस्माच्चाङ्गात्प्राण उत्क्रामति तदेव तच्छुष्यति ।
एष हि वा अङ्गानां रसः ॥ १.३.१९ ॥
അവൻ ആംഗിരസ വംശത്തിലെ അയാസ്യനാണ്, കാരണം അവൻ അംഗങ്ങളുടെ സാരമാണ്. പ്രാണൻ തന്നെയാണ് അംഗങ്ങളുടെ സാരം. പ്രാണൻ തന്നെ അംഗങ്ങളുടെ സാരം. അതിനാൽ ഏത് അംഗത്തിൽ നിന്നാണ് പ്രാണൻ പുറത്തുപോകുന്നത്, അതുതന്നെ ഉണങ്ങിപ്പോകുന്നു. ഇതാണ് അംഗങ്ങളുടെ സാരം.
Bṛhadāraṇyaka 1.3.20
एष उ एव बृहस्पतिः ।
वाग्वै बृहती ।
तस्या एष पतिस्तस्मादु बृहस्पतिः ॥ १.३.२० ॥
ഇവൻ തന്നെയാണ് ബൃഹസ്പതി. വാക്കാണ് ബൃഹതി. ഇവൻ അതിന്റെ പതിയാണ്; അതുകൊണ്ട് ഇവൻ ബൃഹസ്പതി.
Bṛhadāraṇyaka 1.3.21
एष उ एव ब्रह्मणस्पतिः ।
वाग्वै ब्रह्म ।
तस्या एष पतिस्तस्मादु ब्रह्मणस्पतिः ॥ १.३.२१ ॥
ഇവൻ തന്നെയാണ് ബ്രഹ്മണസ്പതി. വാക്കാണ് ബ്രഹ്മം. ഇവൻ അതിന്റെ പതിയാണ്; അതുകൊണ്ട് ഇവൻ ബ്രഹ്മണസ്പതി.
Bṛhadāraṇyaka 1.3.22
एष उ एव साम ।
वाग्वै सामैष सा चामश्चेति तत्साम्नः सामत्वम् ।
यद्वेव समः प्लुषिणा समो मशकेन समो नागेन सम एभिस्त्रिभिर्लोकैः समोऽनेन सर्वेण तस्माद्वेव साम ।
अश्नुते साम्नः सायुज्यं सलोकताम् ।
य एवमेतत्साम वेद ॥ १.३.२२ ॥
ഇവൻ തന്നെയാണ് സാമം. വാക്കാണ് സാമം; ഇത് 'സാ', 'അമ' ആകുന്നു — ഇങ്ങനെയാണ് സാമത്തിന്റെ സാമത്വം. കാരണം ഇത് ജ്വലിക്കുന്ന തീയ്ക്കും കൊതുകിനും ആനയ്ക്കും സമമാണ്; ഈ മൂന്ന് ലോകങ്ങൾക്കും ഇവയെല്ലാത്തിനും സമമാണ്; അതിനാൽ ഇതുതന്നെയാണ് സാമം. ഇപ്രകാരം ഈ സാമത്തെ അറിയുന്നവൻ സാമത്തിന്റെ സായുജ്യവും സലോകതയും നേടുന്നു.
Bṛhadāraṇyaka 1.3.23
एष उ वा उद्गीथः ।
प्राणो वा उत्प्राणेन हीदं सर्वमुत्तब्धम् ।
वागेव गीथा ।
उच्च गीथा चेति ।
स उद्गीथः ॥ १.३.२३ ॥
ഇവൻ തന്നെയാണ് ഉദ്ഗീഥം. പ്രാണനാണ് ഉദ്ഗീഥം; കാരണം ഉത്പ്രാണനാൽ ഇതെല്ലാം ഉയർത്തി താങ്ങപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. വാക്കാണ് ഗീഥ; 'ഉച്ച' ഗീഥയുമാകുന്നു—അതാണ് ഉദ്ഗീഥം.
Bṛhadāraṇyaka 1.3.24
तद्धापि ब्रह्मदत्तश्चैकितानेयो राजानं भक्षयन्नुवाच ।
अयं त्यस्य राजा मूर्धानं विपातयताद्यदितोऽयास्य आङ्गिरसोऽन्येनोदगायदिति ।
वाचा च ह्येव स प्राणेन चोदगायदिति ॥ १.३.२४ ॥
അപ്പോൾ ചൈകിതാനേയനായ ബ്രഹ്മദത്തൻ ഭക്ഷണം കഴിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന രാജാവിനോട് പറഞ്ഞു: "ആംഗിരസ വംശജനായ അയാസ്യൻ മറ്റൊരാളാൽ ഉദ്ഗാനം ചെയ്യപ്പെട്ടിരുന്നെങ്കിൽ, ഈ രാജാവിന്റെ തല ഇന്ന് ഇവിടെവെച്ചുതന്നെ പിളർന്നുപോകട്ടെ." കാരണം അവൻ വാക്കിനാലും പ്രാണനാലുമാണ് ഉദ്ഗാനം ചെയ്തത്.
Bṛhadāraṇyaka 1.3.25
तस्य हैतस्य साम्नो यः स्वं वेद भवति हास्य स्वम् ।
तस्य वै स्वर एव स्वम् ।
तस्मादार्त्विज्यं करिष्यन् वाचि स्वरमिच्छेत ।
तया वाचा स्वरसम्पन्नयार्त्विज्यं कुर्यात् ।
तस्माद्यज्ञे स्वरवन्तं दिदृक्षन्त एव ।
अथो यस्य स्वं भवति ।
भवति हास्य स्वं य एवमेतत्साम्नः स्वं वेद ॥ १.३.२५ ॥
ഈ സാമത്തിന്റെ 'സ്വ'ത്തെ അറിയുന്നവനു അവന്റെ 'സ്വ'മുണ്ടാകുന്നു. അതിന്റെ 'സ്വ'മേ സ്വരമാകുന്നു. അതിനാൽ ഋത്വിജ്യം ചെയ്യാനിരിക്കുന്നവൻ വാക്കിൽ സ്വരം ആഗ്രഹിക്കണം. ആ സ്വരസമ്പന്നമായ വാക്കിനാൽ ഋത്വിജ്യം ചെയ്യണം. അതിനാൽ യജ്ഞത്തിൽ സ്വരവാനെ കാണാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ഇപ്രകാരം സാമത്തിന്റെ 'സ്വ'ത്തെ അറിയുന്നവനു 'സ്വ'മുണ്ടാകുന്നു.
Bṛhadāraṇyaka 1.3.26
तस्य हैतस्य साम्नो यः सुवर्णं वेद भवति हास्य सुवर्णम् ।
तस्य वै स्वर एव सुवर्णम् ।
भवति हास्य सुवर्णं य एवमेतत्साम्नः सुवर्णं वेद ॥ १.३.२६ ॥
ഈ സാമത്തിന്റെ 'സുവർണ'ത്തെ അറിയുന്നവനു സുവർണമുണ്ടാകുന്നു. അതിന്റെ സുവർണമേ സ്വരമാകുന്നു. ഇപ്രകാരം സാമത്തിന്റെ സുവർണത്തെ അറിയുന്നവനു സുവർണമുണ്ടാകുന്നു.
Bṛhadāraṇyaka 1.3.27
तस्य हैतस्य साम्नो यः प्रतिष्ठां वेद प्रति ह तिष्ठति ।
तस्य वै वागेव प्रतिष्ठा ।
वाचि हि खल्वेष एतत्प्राणः प्रतिष्ठितो गीयते ।
अन्न इत्यु हैक आहुः ॥ १.३.२७ ॥
ഈ സാമത്തിന്റെ 'പ്രതിഷ്ഠ'യെ അറിയുന്നവൻ ദൃഢമായി നിലകൊള്ളുന്നു. അതിന്റെ പ്രതിഷ്ഠ വാക്കുതന്നെയാണ്. എന്തെന്നാൽ ഈ പ്രാണൻ വാക്കിൽ പ്രതിഷ്ഠിതമായി ഗാനം ചെയ്യപ്പെടുന്നു. 'അന്നത്തിൽ' എന്ന് ചിലർ പറയുന്നു.
Bṛhadāraṇyaka 1.3.28
अथातः पवमानानामेवाभ्यारोहः ।
स वै खलु प्रस्तोता साम प्रस्तौति ।
स यत्र प्रस्तुयात्तदेतानि जपेत् ।
असतो मा सद्गमय, तमसो मा ज्योतिर्गमय, मृत्योर्मामृतं गमयेति ।
स यदाहासतो मा सद्गमयेति ।
मृत्युर्वा असत्सदमृतं मृत्योर्मामृतं गमयामृतं मा कुर्वित्येवैतदाह ।
तमसो मा ज्योतिर्गमयेति ।
मृत्युर्वै तमो ज्योतिरमृतं मृत्योर्मामृतं गमयामृतं मा कुर्वित्येवैतदाह ।
मृत्योर्मामृतं गमयेति ।
नात्र तिरोहितमिवास्ति ।
अथ यानीतराणि स्तोत्राणि तेष्वात्मनेऽन्नाद्यमागायेत् ।
तस्मादु तेषु वरं वृणीत ।
यं कामं कामयेत्तम् ।
स एष एवंविदुद्गातात्मने वा यजमानाय वा यं कामं कामयते तमागायति ।
तद्धैतल्लोकजिदेव ।
न हैवालोक्यताया आशास्ति य एवमेतत्साम वेद ॥ १.३.२८ ॥
പവമാന സാമങ്ങളുടെ ആരോഹണം ഇപ്പോൾ. പ്രസ്തോതാവ് സാമം പ്രസ്തുതിക്കുന്നു. അദ്ദേഹം പ്രസ്തുതിക്കുമ്പോൾ ഇവ ജപിക്കണം: 'അസതോ മാ സദ്ഗമയ, തമസോ മാ ജ്യോതിർഗമയ, മൃത്യോർമാമൃതം ഗമയ.' 'അസതോ മാ സദ്ഗമയ' എന്ന് പറയുമ്പോൾ മൃത്യുവാണ് അസത്, അമൃതമാണ് സത് എന്ന് അർത്ഥം. 'തമസോ മാ ജ്യോതിർഗമയ' എന്നത് മൃത്യുവാണ് തമസ്, ജ്യോതി അമൃതം എന്നർത്ഥം. ഇവിടെ മറഞ്ഞതൊന്നുമില്ല. മറ്റ് സ്തോത്രങ്ങളിൽ സ്വന്തത്തിനായി അന്നാദികൾ ആലപിക്കണം. അവയിൽ വരം തിരഞ്ഞെടുക്കണം. ഏത് ആഗ്രഹമുണ്ടോ അത് ആലപിക്കണം. ഇപ്രകാരം അറിയുന്ന ഉദ്ഗാതാവ് സ്വന്തത്തിനോ യജമാനനോ വേണ്ടി ആഗ്രഹിക്കുന്നത് ആലപിക്കുന്നു; അവനാണ് ലോകങ്ങളെ ജയിക്കുന്നവൻ. ഈ സാമം ഇപ്രകാരം അറിയുന്നവന് അലോക്യതയെക്കുറിച്ച് ആശയില്ല.