ਉਪਨਿਸ਼ਦ · Kaṭha 1.1
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Kaṭha 1.1.1
ॐ उशन् ह वै वाजश्रवसः सर्ववेदसं ददौ ।
तस्य ह नचिकेता नाम पुत्र आस ॥ १.१.१ ॥
ਓਮ। ਵਾਜਸ਼ਰਵਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਉਸ਼ਨ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਭ ਕੁਝ ਦਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਦਾ ਨਚਿਕੇਤਾ ਨਾਮ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ।
Kaṭha 1.1.2
तँ ह कुमारँ सन्तं दक्षिणासु
नीयमानासु श्रद्धाविवेश सोऽमन्यत ॥ १.१.२ ॥
ਜਦੋਂ ਦੱਖਣਾਵਾਂ ਲਿਜਾਈਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਤਾਂ ਉਸ ਬਾਲਕ ਨਚਿਕੇਤਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਧਾ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਈ; ਉਸ ਨੇ ਸੋਚਿਆ।
Kaṭha 1.1.3
पीतोदका जग्धतृणा दुग्धदोहा निरिन्द्रियाः ।
अनन्दा नाम ते लोकास्तान् स गच्छति ता ददत् ॥ १.१.३ ॥
ਪਾਣੀ ਪੀ ਚੁੱਕੀਆਂ, ਘਾਹ ਖਾ ਚੁੱਕੀਆਂ, ਦੁੱਧ ਦੇ ਚੁੱਕੀਆਂ, ਇੰਦਰੀਆਂ-ਹੀਣ ਗਾਵਾਂ ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ 'ਆਨੰਦਹੀਣ' ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Kaṭha 1.1.4
स होवाच पितरं तत कस्मै मां दास्यसीति ।
द्वितीयं तृतीयं तँ होवाच मृत्यवे त्वा ददामीति ॥ १.१.४ ॥
ਉਸ ਨੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਹੇ ਤਾਤ, ਮੈਨੂੰ ਕਿਸ ਨੂੰ ਦਿਓਗੇ?' ਦੂਜੀ ਅਤੇ ਤੀਜੀ ਵਾਰ ਵੀ ਉਸ ਨੇ ਇਹੀ ਪੁੱਛਿਆ। ਤਦ ਪਿਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਮੌਤ ਨੂੰ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।'
Kaṭha 1.1.5
बहूनामेमि प्रथमो बहूनामेमि मध्यमः ।
किँ स्विद्यमस्य कर्तव्यं यन्मयाऽद्य करिष्यति ॥ १.१.५ ॥
ਮੈਂ ਬਹੁਤਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪਹਿਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ, ਬਹੁਤਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵਿਚਕਾਰਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ। ਅੱਜ ਯਮ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਕਿਹੜਾ ਕੰਮ ਕਰੇਗਾ?
Kaṭha 1.1.6
अनुपश्य यथा पूर्वे प्रतिपश्य तथाऽपरे ।
सस्यमिव मर्त्यः पच्यते सस्यमिवाजायते पुनः ॥ १.१.६ ॥
ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈਂ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਬਾਅਦ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਵੇਖ। ਮਰਨਹਾਰ ਮਨੁੱਖ ਅਨਾਜ ਵਾਂਗ ਪੱਕਦਾ ਹੈ, ਅਨਾਜ ਵਾਂਗ ਫਿਰ ਜੰਮਦਾ ਹੈ।
Kaṭha 1.1.7
वैश्वानरः प्रविशत्यतिथिर्ब्राह्मणो गृहान् ।
तस्यैताँ शान्तिं कुर्वन्ति हर वैवस्वतोदकम् ॥ १.१.७ ॥
ਮਹਿਮਾਨ ਵਜੋਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ (ਅਗਨੀ) ਵਾਂਗ। ਉਸ ਲਈ ਇਹ ਸ਼ਾਂਤੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹੇ ਵੈਵਸਵਤ, ਪਾਣੀ ਲਿਆ।
Kaṭha 1.1.8
आशाप्रतीक्षे संगतँ सूनृतां
चेष्टापूर्ते पुत्रपशूँश्च सर्वान् ।
एतद्वृङ्क्ते पुरुषस्याल्पमेधसो
यस्यानश्नन्वसति ब्राह्मणो गृहे ॥ १.१.८ ॥
ਜਿਸ ਥੋੜ੍ਹੀ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਬਿਨਾਂ ਖਾਧੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਆਸਾਂ ਤੇ ਉਡੀਕ, ਸੰਗਤ, ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ, ਕਰਮ ਤੇ ਪੁੰਨ, ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਪਸ਼ੂ—ਇਹ ਸਭ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
Kaṭha 1.1.9
तिस्रो रात्रीर्यदवात्सीर्गृहे मे-
ऽनश्नन् ब्रह्मन्नतिथिर्नमस्यः ।
नमस्तेऽस्तु ब्रह्मन् स्वस्ति मेऽस्तु
तस्मात्प्रति त्रीन्वरान्वृणीष्व ॥ १.१.९ ॥
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਘਰ ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਬਿਨਾਂ ਭੋਜਨ ਤੋਂ ਮਹਿਮਾਨ ਵਜੋਂ ਰਹੇ; ਇਸ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਪੂਜਨੀਯ ਹੋ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਮੇਰਾ ਕਲਿਆਣ ਹੋਵੇ। ਉਸਦੇ ਬਦਲੇ ਤਿੰਨ ਵਰ ਚੁਣੋ।
Kaṭha 1.1.10
शान्तसंकल्पः सुमना यथा स्याद्
वीतमन्युर्गौतमो माऽभि मृत्यो ।
त्वत्प्रसृष्टम् माऽभिवदेत्प्रतीत
एतत् त्रयाणां प्रथमं वरं वृणे ॥ १.१.१० ॥
ਹੇ ਮੌਤ, ਮੇਰਾ ਸੰਕਲਪ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋਵੇ, ਮਨ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਵੇ, ਗੌਤਮ ਕ੍ਰੋਧ ਰਹਿਤ ਹੋਵੇ; ਤੇਰੇ ਭੇਜਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਪਛਾਣ ਕੇ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾ ਕਰੇ। ਤਿੰਨ ਵਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇਹ ਪਹਿਲਾ ਵਰ ਮੈਂ ਚੁਣਦਾ ਹਾਂ।
Kaṭha 1.1.11
यथा पुरस्ताद् भविता प्रतीत
औद्दालकिरारुणिर्मत्प्रसृष्टः ।
सुखँ रात्रीः शयिता वीतमन्युः
त्वां ददृशिवान्मृत्युमुखात् प्रमुक्तम् ॥ १.१.११ ॥
ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ, ਮੇਰੇ ਭੇਜਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉੱਦਾਲਕ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਆਰੂਣਿ ਤੈਨੂੰ ਪਛਾਣ ਕੇ, ਕ੍ਰੋਧ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਰਾਤਾਂ ਸੁਖ ਨਾਲ ਸੌਂਏਗਾ; ਮੌਤ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਛੁੱਟੇ ਤੈਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ।
Kaṭha 1.1.12
स्वर्गे लोके न भयं किंचनास्ति
न तत्र त्वं न जरया बिभेति ।
उभे तीर्त्वाऽशनायापिपासे
शोकातिगो मोदते स्वर्गलोके ॥ १.१.१२ ॥
ਸਵਰਗ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਭੈ ਨਹੀਂ; ਉੱਥੇ ਤੂੰ (ਮੌਤ ਦੇ ਭੈ ਨਾਲ) ਨਹੀਂ ਡਰਦਾ, ਬੁਢਾਪੇ ਨਾਲ ਵੀ ਨਹੀਂ ਡਰਦਾ। ਭੁੱਖ ਅਤੇ ਪਿਆਸ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ, ਸ਼ੋਕ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੋ ਕੇ, ਸਵਰਗ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਅਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਹੈ।
Kaṭha 1.1.13
स त्वमग्निँ स्वर्ग्यमध्येषि मृत्यो
प्रब्रूहि त्वँ श्रद्दधानाय मह्यम् ।
स्वर्गलोका अमृतत्वं भजन्त
एतद् द्वितीयेन वृणे वरेण ॥ १.१.१३ ॥
ਹੇ ਮੌਤ, ਸੁਰਗ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਉਸ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਤੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ। ਸ਼ਰਧਾਵਾਨ ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਦੱਸ। ਸੁਰਗਲੋਕ ਦੇ ਵਾਸੀ ਅਮਰਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਦੂਜੇ ਵਰ ਵਜੋਂ ਮੈਂ ਇਹੀ ਮੰਗਦਾ ਹਾਂ।
Kaṭha 1.1.14
प्र ते ब्रवीमि तदु मे निबोध
स्वर्ग्यमग्निं नचिकेतः प्रजानन् ।
अनन्तलोकाप्तिमथो प्रतिष्ठां
विद्धि त्वमेतं निहितं गुहायाम् ॥ १.१.१४ ॥
ਹੇ ਨਚਿਕੇਤਾ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਉਹ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ; ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ। ਸੁਰਗ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਉਸ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਇਹ ਅਨੰਤ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਅਤੇ ਆਧਾਰ ਹੈ ਇਹ ਜਾਣ। ਗੁਫ਼ਾ ਵਿੱਚ ਰੱਖੀ ਇਸ ਨੂੰ ਤੂੰ ਜਾਣ।
Kaṭha 1.1.15
लोकादिमग्निं तमुवाच तस्मै
या इष्टका यावतीर्वा यथा वा ।
स चापि तत्प्रत्यवदद्यथोक्तं
अथास्य मृत्युः पुनरेवाह तुष्टः ॥ १.१.१५ ॥
ਉਸ ਅਗਨੀ ਲਈ ਕਿੰਨੀਆਂ ਅਤੇ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਇੱਟਾਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ, ਇਹ ਸਭ ਮੌਤ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਦੱਸਿਆ। ਨਚਿਕੇਤਾ ਨੇ ਵੀ ਜਿਵੇਂ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੁਹਰਾ ਦਿੱਤਾ। ਤਦ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਮੌਤ ਨੇ ਮੁੜ ਉਸਨੂੰ ਕਿਹਾ।
Kaṭha 1.1.16
तमब्रवीत् प्रीयमाणो महात्मा
वरं तवेहाद्य ददामि भूयः ।
तवैव नाम्ना भविताऽयमग्निः
सृङ्कां चेमामनेकरूपां गृहाण ॥ १.१.१६ ॥
ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਕਿਹਾ: ਅੱਜ ਇੱਥੇ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਹੋਰ ਵਰ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਇਹ ਅਗਨੀ ਤੇਰੇ ਹੀ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੀ ਇਹ ਮਾਲਾ ਵੀ ਲੈ ਲੈ।
Kaṭha 1.1.17
त्रिणाचिकेतस्त्रिभिरेत्य सन्धिं
त्रिकर्मकृत्तरति जन्ममृत्यू ।
ब्रह्मजज्ञं देवमीड्यं विदित्वा
निचाय्येमाँ शान्तिमत्यन्तमेति ॥ १.१.१७ ॥
ਤਿੰਨ ਨਾਚਿਕੇਤ ਯੱਗ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਤਿੰਨਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਕਰਕੇ, ਤਿੰਨ ਕਰਮ ਕਰਕੇ ਜਨਮ ਅਤੇ ਮੌਤ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਮ ਤੋਂ ਜਨਮੇ, ਉਸਤਤ ਯੋਗ ਦੇਵ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਕਾਰ ਕਰਕੇ ਉਹ ਪਰਮ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
Kaṭha 1.1.18
त्रिणाचिकेतस्त्रयमेतद्विदित्वा
य एवं विद्वाँश्चिनुते नाचिकेतम् ।
स मृत्युपाशान् पुरतः प्रणोद्य
शोकातिगो मोदते स्वर्गलोके ॥ १.१.१८ ॥
ਤਿੰਨ ਨਾਚਿਕੇਤ ਯੱਗ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਇਹਨਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਕਾਰ ਹੋ ਕੇ ਨਾਚਿਕੇਤ ਅਗਨੀ ਚੁਣਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਮੌਤ ਦੇ ਫੰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਅੱਗਿਓਂ ਦੂਰ ਸੁੱਟ ਕੇ, ਸ਼ੋਕ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਕੇ ਸਵਰਗ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਅਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਹੈ।
Kaṭha 1.1.19
एष तेऽग्निर्नचिकेतः स्वर्ग्यो
यमवृणीथा द्वितीयेन वरेण ।
एतमग्निं तवैव प्रवक्ष्यन्ति जनासः
तृतीयं वरं नचिकेतो वृणीष्व ॥ १.१.१९ ॥
ਹੇ ਨਾਚਿਕੇਤ, ਇਹ ਅਗਨੀ ਤੇਰੇ ਲਈ ਹੈ; ਇਹ ਸਵਰਗ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਤੂੰ ਦੂਜੇ ਵਰ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ ਸੀ। ਲੋਕ ਇਸ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਤੇਰੇ ਹੀ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨਗੇ। ਹੇ ਨਾਚਿਕੇਤ, ਤੀਜਾ ਵਰ ਚੁਣ।
Kaṭha 1.1.20
येयं प्रेते विचिकित्सा मनुष्ये-
ऽस्तीत्येके नायमस्तीति चैके ।
एतद्विद्यामनुशिष्टस्त्वयाऽहं
वराणामेष वरस्तृतीयः ॥ १.१.२० ॥
ਮਨੁੱਖ ਮਰਨ ਮਗਰੋਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਸੰਦੇਹ ਹੈ; ਕੁਝ ਆਖਦੇ ਹਨ ਉਹ ਹੈ, ਕੁਝ ਆਖਦੇ ਹਨ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਵਿੱਦਿਆ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਦੇ। ਵਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇਹੀ ਤੀਜਾ ਵਰ ਹੈ।
Kaṭha 1.1.21
देवैरत्रापि विचिकित्सितं पुरा
न हि सुविज्ञेयमणुरेष धर्मः ।
अन्यं वरं नचिकेतो वृणीष्व
मा मोपरोत्सीरति मा सृजैनम् ॥ १.१.२१ ॥
ਇਸ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਵੀ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ੰਕਾ ਕੀਤੀ ਸੀ; ਇਹ ਧਰਮ ਸੂਖਮ ਹੈ, ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਹੇ ਨਚਿਕੇਤਾ, ਕੋਈ ਹੋਰ ਵਰ ਮੰਗ; ਮੈਨੂੰ ਮਜਬੂਰ ਨਾ ਕਰ, ਇਸਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇ।
Kaṭha 1.1.22
देवैरत्रापि विचिकित्सितं किल
त्वं च मृत्यो यन्न सुज्ञेयमात्थ ।
वक्ता चास्य त्वादृगन्यो न लभ्यो
नान्यो वरस्तुल्य एतस्य कश्चित् ॥ १.१.२२ ॥
ਇਸ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਵੀ ਸੱਚਮੁੱਚ ਸ਼ੰਕਾ ਕੀਤੀ ਸੀ; ਹੇ ਮੌਤ, ਤੂੰ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਜਾਣਨਯੋਗ ਨਹੀਂ। ਇਸਦਾ ਵਕਤਾ ਤੇਰੇ ਵਰਗਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇਗਾ, ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਕੋਈ ਹੋਰ ਵਰ ਨਹੀਂ।
Kaṭha 1.1.23
शतायुषः पुत्रपौत्रान्वृणीष्वा
बहून्पशून् हस्तिहिरण्यमश्वान् ।
भूमेर्महदायतनं वृणीष्व
स्वयं च जीव शरदो यावदिच्छसि ॥ १.१.२३ ॥
ਸੌ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ, ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਪੋਤਰੇ ਮੰਗ; ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪਸ਼ੂ, ਹਾਥੀ, ਸੋਨਾ, ਘੋੜੇ ਮੰਗ। ਧਰਤੀ ਦਾ ਵੱਡਾ ਰਾਜ ਮੰਗ, ਅਤੇ ਜਿੰਨੇ ਸਾਲ ਤੂੰ ਚਾਹੇਂ, ਓਨੇ ਸਾਲ ਖੁਦ ਜੀ।
Kaṭha 1.1.24
एतत्तुल्यं यदि मन्यसे वरं
वृणीष्व वित्तं चिरजीविकां च ।
महाभूमौ नचिकेतस्त्वमेधि
कामानां त्वा कामभाजं करोमि ॥ १.१.२४ ॥
ਜੇ ਤੂੰ ਇਸ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਕੋਈ ਵਰ ਸਮਝਦਾ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਧਨ ਅਤੇ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਮੰਗ। ਹੇ ਨਚਿਕੇਤਾ, ਇਸ ਵੱਡੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਤੂੰ ਸਥਿਰ ਹੋ; ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਾਰੀਆਂ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਦਾ ਭੋਗਣ ਵਾਲਾ ਬਣਾਵਾਂਗਾ।
Kaṭha 1.1.25
ये ये कामा दुर्लभा मर्त्यलोके
सर्वान् कामाँश्छन्दतः प्रार्थयस्व ।
इमा रामाः सरथाः सतूर्या
न हीदृशा लम्भनीया मनुष्यैः ।
आभिर्मत्प्रत्ताभिः परिचारयस्व
नचिकेतो मरणं माऽनुप्राक्षीः ॥ १.१.२५ ॥
ਮਰਤ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਜੋ ਜੋ ਦੁਰਲੱਭ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਹਨ, ਉਹ ਸਭ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਮੰਗ ਲੈ। ਇਹ ਇਸਤਰੀਆਂ, ਰਥ ਅਤੇ ਵਾਜੇ — ਅਜਿਹੇ ਭੋਗ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਸੌਖੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਮੇਰੀਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਸੇਵਾ ਕਰਵਾ। ਹੇ ਨਚਿਕੇਤਾ, ਮੌਤ ਬਾਰੇ ਨਾ ਪੁੱਛ।
Kaṭha 1.1.26
श्वोभावा मर्त्यस्य यदन्तकैतत्
सर्वेंद्रियाणां जरयंति तेजः ।
अपि सर्वं जीवितमल्पमेव
तवैव वाहास्तव नृत्यगीते ॥ १.१.२६ ॥
ਹੇ ਅੰਤਕ, ਮਰਨਹਾਰ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਇਹ ਭੋਗ ਕੱਲ੍ਹ ਤੱਕ ਹੀ ਟਿਕਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਸਭ ਇੰਦਰੀਆਂ ਦੇ ਤੇਜ ਨੂੰ ਘਸਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਰਾ ਜੀਵਨ ਵੀ ਥੋੜ੍ਹਾ ਹੀ ਹੈ। ਤੇਰੇ ਰਥ, ਤੇਰੇ ਨਾਚ ਅਤੇ ਗੀਤ ਤੇਰੇ ਹੀ ਰਹਿਣ।
Kaṭha 1.1.27
न वित्तेन तर्पणीयो मनुष्यो
लप्स्यामहे वित्तमद्राक्ष्म चेत्त्वा ।
जीविष्यामो यावदीशिष्यसि त्वं
वरस्तु मे वरणीयः स एव ॥ १.१.२७ ॥
ਧਨ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਤ੍ਰਿਪਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਤੈਨੂੰ ਵੇਖ ਲਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਜ਼ਰੂਰ ਧਨ ਪਾਵਾਂਗੇ; ਜਦ ਤੱਕ ਤੂੰ ਰਾਜ ਕਰੇਂਗਾ, ਅਸੀਂ ਜੀਵਾਂਗੇ। ਪਰ ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਚੁਣਨ ਯੋਗ ਵਰ ਉਹੀ ਹੈ।
Kaṭha 1.1.28
अजीर्यताममृतानामुपेत्य
जीर्यन्मर्त्यः क्वधःस्थः प्रजानन् ।
अभिध्यायन् वर्णरतिप्रमोदान्
अतिदीर्घे जीविते को रमेत ॥ १.१.२८ ॥
ਅਜਰ ਅਮਰਾਂ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਵੀ, ਹੇਠਾਂ ਵੱਸਦਾ ਜਰਾ-ਗ੍ਰਸਤ ਮਰਨਹਾਰ, ਜਾਣਦਾ ਹੋਇਆ ਵੀ, ਰੂਪ ਅਤੇ ਰਤੀ ਦੇ ਅਨੰਦਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਧਰਦਾ, ਅਤਿ ਲੰਮੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਕੌਣ ਰਮੇਗਾ?
Kaṭha 1.1.29
यस्मिन्निदं विचिकित्सन्ति मृत्यो
यत्साम्पराये महति ब्रूहि नस्तत् ।
योऽयं वरो गूढमनुप्रविष्टो
नान्यं तस्मान्नचिकेता वृणीते ॥ १.१.२९ ॥
ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਲੋਕ ਸੰਦੇਹ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਮੌਤ, ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀ ਉਸ ਮਹਾਨ ਗੱਲ ਨੂੰ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ। ਡੂੰਘਾ ਲੁਕਿਆ ਇਹ ਵਰ ਛੱਡ ਕੇ ਨਚਿਕੇਤਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਚੁਣਦਾ।