ഉപനിഷത്തുകൾ · Kaṭha 1.1
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Kaṭha 1.1.1
ॐ उशन् ह वै वाजश्रवसः सर्ववेदसं ददौ ।
तस्य ह नचिकेता नाम पुत्र आस ॥ १.१.१ ॥
ഓം. വാജശ്രവസ്സിന്റെ പുത്രനായ ഉശൻ തന്റെ സർവസ്വവും ദാനം ചെയ്തു. അദ്ദേഹത്തിന് നചികേതസ് എന്ന പേരിൽ ഒരു പുത്രനുണ്ടായിരുന്നു.
Kaṭha 1.1.2
तँ ह कुमारँ सन्तं दक्षिणासु
नीयमानासु श्रद्धाविवेश सोऽमन्यत ॥ १.१.२ ॥
ദക്ഷിണകൾ കൊണ്ടുപോകുമ്പോൾ ആ ബാലനായ നചികേതസ്സിൽ ശ്രദ്ധ പ്രവേശിച്ചു; അവൻ ചിന്തിച്ചു.
Kaṭha 1.1.3
पीतोदका जग्धतृणा दुग्धदोहा निरिन्द्रियाः ।
अनन्दा नाम ते लोकास्तान् स गच्छति ता ददत् ॥ १.१.३ ॥
വെള്ളം കുടിച്ചവയും പുല്ലു തിന്നവയും പാൽ കറന്നു തീർന്നവയും ഇന്ദ്രിയമില്ലാത്തവയുമായ പശുക്കളെ ദാനം ചെയ്യുന്നവൻ ആനന്ദരഹിത ലോകങ്ങളിൽ എത്തുന്നു.
Kaṭha 1.1.4
स होवाच पितरं तत कस्मै मां दास्यसीति ।
द्वितीयं तृतीयं तँ होवाच मृत्यवे त्वा ददामीति ॥ १.१.४ ॥
അവൻ പിതാവിനോട് പറഞ്ഞു: 'അച്ഛാ, എന്നെ ആർക്കാണ് നൽകുക?' രണ്ടാമതും മൂന്നാമതും അവൻ അങ്ങനെ തന്നെ ചോദിച്ചു. അപ്പോൾ പിതാവ് പറഞ്ഞു: 'നിന്നെ മൃത്യുവിന് ഞാൻ നൽകുന്നു.'
Kaṭha 1.1.5
बहूनामेमि प्रथमो बहूनामेमि मध्यमः ।
किँ स्विद्यमस्य कर्तव्यं यन्मयाऽद्य करिष्यति ॥ १.१.५ ॥
ഞാൻ പലരിൽ ആദ്യനായി പോകുന്നു, പലരിൽ മധ്യനായും പോകുന്നു. ഇന്ന് യമൻ എന്നോടൊപ്പം എന്ത് കർമ്മം ചെയ്യാനിരിക്കുന്നു?
Kaṭha 1.1.6
अनुपश्य यथा पूर्वे प्रतिपश्य तथाऽपरे ।
सस्यमिव मर्त्यः पच्यते सस्यमिवाजायते पुनः ॥ १.१.६ ॥
മുൻഗാമികളെ എങ്ങനെ കാണുന്നുവോ അങ്ങനെതന്നെ പിൻഗാമികളെയും കാണുക. മർത്യൻ ധാന്യംപോലെ പാകമാകുന്നു, ധാന്യംപോലെ വീണ്ടും ജനിക്കുന്നു.
Kaṭha 1.1.7
वैश्वानरः प्रविशत्यतिथिर्ब्राह्मणो गृहान् ।
तस्यैताँ शान्तिं कुर्वन्ति हर वैवस्वतोदकम् ॥ १.१.७ ॥
അതിഥിയായി ഒരു ബ്രാഹ്മണൻ വീടുകളിൽ പ്രവേശിക്കുന്നു, വൈശ്വാനരൻ (അഗ്നി) പോലെ. അവനുവേണ്ടി ഈ ശാന്തി ചെയ്യുന്നു. ഓ വൈവസ്വതാ, വെള്ളം കൊണ്ടുവരിക.
Kaṭha 1.1.8
आशाप्रतीक्षे संगतँ सूनृतां
चेष्टापूर्ते पुत्रपशूँश्च सर्वान् ।
एतद्वृङ्क्ते पुरुषस्याल्पमेधसो
यस्यानश्नन्वसति ब्राह्मणो गृहे ॥ १.१.८ ॥
ആരുടെ വീട്ടിൽ ഭക്ഷണം കഴിക്കാത്ത ബ്രാഹ്മണൻ താമസിക്കുന്നുവോ, ആ അല്പബുദ്ധിയായ മനുഷ്യന്റെ ആശയും പ്രതീക്ഷയും, സഹവാസവും, മധുരവാക്കും, കർമ്മവും പുണ്യവും, പുത്രന്മാരും പശുക്കളും എല്ലാം നശിക്കുന്നു.
Kaṭha 1.1.9
तिस्रो रात्रीर्यदवात्सीर्गृहे मे-
ऽनश्नन् ब्रह्मन्नतिथिर्नमस्यः ।
नमस्तेऽस्तु ब्रह्मन् स्वस्ति मेऽस्तु
तस्मात्प्रति त्रीन्वरान्वृणीष्व ॥ १.१.९ ॥
ബ്രാഹ്മണാ, നീ എന്റെ വീട്ടിൽ മൂന്നു രാത്രി ഭക്ഷണമില്ലാതെ അതിഥിയായി താമസിച്ചു; അതിനാൽ നീ വന്ദനീയനാണ്. ബ്രാഹ്മണാ, നിനക്കു നമസ്കാരം; എനിക്കു ക്షേമം ഉണ്ടാകട്ടെ. അതിനു പകരമായി മൂന്നു വരങ്ങൾ തിരഞ്ഞെടുത്തുകൊള്ളുക.
Kaṭha 1.1.10
शान्तसंकल्पः सुमना यथा स्याद्
वीतमन्युर्गौतमो माऽभि मृत्यो ।
त्वत्प्रसृष्टम् माऽभिवदेत्प्रतीत
एतत् त्रयाणां प्रथमं वरं वृणे ॥ १.१.१० ॥
മൃത്യോ, എന്റെ സങ്കൽപ്പം ശാന്തമാകട്ടെ, മനസ്സ് പ്രസന്നമാകട്ടെ, ഗൗതമൻ കോപമില്ലാത്തവനാകട്ടെ; നീ അയച്ചതിനുശേഷം അവൻ എന്നെ അറിഞ്ഞ് എന്നോട് കോപിക്കാതിരിക്കട്ടെ. മൂന്നു വരങ്ങളിൽ ഒന്നാമത്തെ വരം ഞാൻ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നു.
Kaṭha 1.1.11
यथा पुरस्ताद् भविता प्रतीत
औद्दालकिरारुणिर्मत्प्रसृष्टः ।
सुखँ रात्रीः शयिता वीतमन्युः
त्वां ददृशिवान्मृत्युमुखात् प्रमुक्तम् ॥ १.१.११ ॥
മുമ്പത്തെപ്പോലെ, ഞാൻ അയച്ചതിനുശേഷം ഉദ്ദാലകന്റെ പുത്രനായ ആരുണി നിന്നെ തിരിച്ചറിഞ്ഞ്, കോപമില്ലാതെ രാത്രികളിൽ സുഖമായി ഉറങ്ങും; മൃത്യുവിന്റെ വായിൽ നിന്ന് മോചിതനായ നിന്നെ കണ്ടിട്ട്.
Kaṭha 1.1.12
स्वर्गे लोके न भयं किंचनास्ति
न तत्र त्वं न जरया बिभेति ।
उभे तीर्त्वाऽशनायापिपासे
शोकातिगो मोदते स्वर्गलोके ॥ १.१.१२ ॥
സ്വർഗ്ഗലോകത്തിൽ യാതൊരു ഭയവുമില്ല; അവിടെ നീ (മരണഭയത്താൽ) ഭയപ്പെടുന്നില്ല, വാർദ്ധക്യത്താലും ഭയപ്പെടുന്നില്ല. വിശപ്പും ദാഹവും ഇരുവയും കടന്ന്, ദുഃഖത്തിനപ്പുറം ചെന്ന്, സ്വർഗ്ഗലോകത്തിൽ ആനന്ദിക്കുന്നു.
Kaṭha 1.1.13
स त्वमग्निँ स्वर्ग्यमध्येषि मृत्यो
प्रब्रूहि त्वँ श्रद्दधानाय मह्यम् ।
स्वर्गलोका अमृतत्वं भजन्त
एतद् द्वितीयेन वृणे वरेण ॥ १.१.१३ ॥
ഹേ മൃത്യോ, സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്ന ആ അഗ്നിയെ നീ അറിയുന്നു. ശ്രദ്ധയുള്ള എന്നോട് അത് പറഞ്ഞുതരിക. സ്വർഗ്ഗലോകവാസികൾ അമൃതത്വം പ്രാപിക്കുന്നു. രണ്ടാമത്തെ വരമായി ഞാൻ ഇതുതന്നെ വരിക്കുന്നു.
Kaṭha 1.1.14
प्र ते ब्रवीमि तदु मे निबोध
स्वर्ग्यमग्निं नचिकेतः प्रजानन् ।
अनन्तलोकाप्तिमथो प्रतिष्ठां
विद्धि त्वमेतं निहितं गुहायाम् ॥ १.१.१४ ॥
നചികേതസ്സേ, ഞാൻ നിനക്കത് പറഞ്ഞുതരുന്നു; എന്നിൽനിന്ന് ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കുക. സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്ന ആ അഗ്നിയെ അറിഞ്ഞ്, അത് അനന്തലോകപ്രാപ്തിക്കും ആധാരത്തിനും ഉള്ളതെന്ന് അറിയുക. ഗുഹയിൽ സ്ഥാപിതമായ ഇതിനെ നീ അറിയുക.
Kaṭha 1.1.15
लोकादिमग्निं तमुवाच तस्मै
या इष्टका यावतीर्वा यथा वा ।
स चापि तत्प्रत्यवदद्यथोक्तं
अथास्य मृत्युः पुनरेवाह तुष्टः ॥ १.१.१५ ॥
ആ അഗ്നിയെക്കുറിച്ച്, അതിന് എത്ര, എങ്ങനെയുള്ള ഇഷ്ടികകൾ വേണമെന്നതെല്ലാം മൃത്യു അവനോട് പറഞ്ഞു. നചികേതസ്സും പറഞ്ഞതുപോലെ അത് തിരിച്ചുപറഞ്ഞു. അപ്പോൾ സന്തുഷ്ടനായ മൃത്യു വീണ്ടും അവനോട് പറഞ്ഞു.
Kaṭha 1.1.16
तमब्रवीत् प्रीयमाणो महात्मा
वरं तवेहाद्य ददामि भूयः ।
तवैव नाम्ना भविताऽयमग्निः
सृङ्कां चेमामनेकरूपां गृहाण ॥ १.१.१६ ॥
സന്തുഷ്ടനായ ആ മഹാത്മാവ് അവനോട് പറഞ്ഞു: ഇന്ന് ഇവിടെ നിനക്ക് മറ്റൊരു വരം ഞാൻ തരുന്നു. ഈ അഗ്നി നിന്റെ പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുക. അനേകരൂപങ്ങളുള്ള ഈ മാല നീ സ്വീകരിക്കുക.
Kaṭha 1.1.17
त्रिणाचिकेतस्त्रिभिरेत्य सन्धिं
त्रिकर्मकृत्तरति जन्ममृत्यू ।
ब्रह्मजज्ञं देवमीड्यं विदित्वा
निचाय्येमाँ शान्तिमत्यन्तमेति ॥ १.१.१७ ॥
മൂന്ന് നാചികേത യാഗങ്ങൾ ചെയ്തവൻ, മൂന്നുമായി സംയോഗം പ്രാപിച്ച്, മൂന്നു കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്ത് ജനനമരണങ്ങളെ കടക്കുന്നു. ബ്രഹ്മത്തിൽ നിന്ന് ജനിച്ച, സ്തുത്യനായ ദേവനെ അറിഞ്ഞ്, ഇതിനെ പൂർണ്ണമായി ഗ്രഹിച്ച്, അവൻ പരമശാന്തി പ്രാപിക്കുന്നു.
Kaṭha 1.1.18
त्रिणाचिकेतस्त्रयमेतद्विदित्वा
य एवं विद्वाँश्चिनुते नाचिकेतम् ।
स मृत्युपाशान् पुरतः प्रणोद्य
शोकातिगो मोदते स्वर्गलोके ॥ १.१.१८ ॥
മൂന്ന് നാചികേത യാഗങ്ങൾ ചെയ്തവൻ ഈ മൂന്നിനെയും അറിഞ്ഞ്, ഇങ്ങനെ അറിഞ്ഞ വിദ്വാനായി നാചികേത അഗ്നി നിർമ്മിക്കുന്നു. അവൻ മൃത്യുപാശങ്ങളെ മുന്നിൽ നിന്ന് തള്ളിമാറ്റി, ദുഃഖത്തെ കടന്ന് സ്വർഗ്ഗലോകത്തിൽ ആനന്ദിക്കുന്നു.
Kaṭha 1.1.19
एष तेऽग्निर्नचिकेतः स्वर्ग्यो
यमवृणीथा द्वितीयेन वरेण ।
एतमग्निं तवैव प्रवक्ष्यन्ति जनासः
तृतीयं वरं नचिकेतो वृणीष्व ॥ १.१.१९ ॥
ഹേ നാചികേതാ, ഈ അഗ്നി നിനക്കുള്ളതാണ്; ഇത് സ്വർഗ്ഗം നൽകുന്നതാണ്, രണ്ടാം വരമായി നീ തിരഞ്ഞെടുത്തത്. ജനങ്ങൾ ഈ അഗ്നിയെ നിന്റെ പേരിൽ തന്നെ പ്രഖ്യാപിക്കും. ഹേ നാചികേതാ, മൂന്നാം വരം തിരഞ്ഞെടുക്കുക.
Kaṭha 1.1.20
येयं प्रेते विचिकित्सा मनुष्ये-
ऽस्तीत्येके नायमस्तीति चैके ।
एतद्विद्यामनुशिष्टस्त्वयाऽहं
वराणामेष वरस्तृतीयः ॥ १.१.२० ॥
മനുഷ്യൻ മരിച്ച ശേഷം അവനുണ്ടോ ഇല്ലയോ എന്ന ഈ സംശയമുണ്ട്; ചിലർ ഉണ്ടെന്നും ചിലർ ഇല്ലെന്നും പറയുന്നു. ഈ വിദ്യയിൽ നീ എന്നെ ഉപദേശിച്ചാലും. വരങ്ങളിൽ ഇതാണ് മൂന്നാമത്തെ വരം.
Kaṭha 1.1.21
देवैरत्रापि विचिकित्सितं पुरा
न हि सुविज्ञेयमणुरेष धर्मः ।
अन्यं वरं नचिकेतो वृणीष्व
मा मोपरोत्सीरति मा सृजैनम् ॥ १.१.२१ ॥
ഇതിൽ ദേവന്മാർ പോലും മുമ്പ് സംശയിച്ചിരുന്നു; ഈ ധർമ്മം സൂക്ഷ്മമാണ്, എളുപ്പത്തിൽ അറിയാവുന്നതല്ല. നചികേതാവേ, മറ്റൊരു വരം വരിക്കൂ; എന്നെ നിർബന്ധിക്കരുത്, ഇവനെ വിട്ടയക്കൂ.
Kaṭha 1.1.22
देवैरत्रापि विचिकित्सितं किल
त्वं च मृत्यो यन्न सुज्ञेयमात्थ ।
वक्ता चास्य त्वादृगन्यो न लभ्यो
नान्यो वरस्तुल्य एतस्य कश्चित् ॥ १.१.२२ ॥
ഇതിൽ ദേവന്മാരും തീർച്ചയായും സംശയിച്ചിരുന്നു; മൃത്യുവേ, ഇത് എളുപ്പത്തിൽ അറിയാവുന്നതല്ലെന്ന് നീയും പറഞ്ഞു. ഇത് പറയുന്നവനായി നിന്നെപ്പോലൊരാളെ മറ്റാരെയും കിട്ടുകയില്ല; ഇതിനു തുല്യമായ മറ്റൊരു വരവും ഇല്ല.
Kaṭha 1.1.23
शतायुषः पुत्रपौत्रान्वृणीष्वा
बहून्पशून् हस्तिहिरण्यमश्वान् ।
भूमेर्महदायतनं वृणीष्व
स्वयं च जीव शरदो यावदिच्छसि ॥ १.१.२३ ॥
നൂറു വർഷത്തെ ആയുസ്സ്, പുത്രന്മാരെയും പൗത്രന്മാരെയും വരിക്കൂ; ഏറെ പശുക്കളെയും ആനകളെയും സ്വർണ്ണവും കുതിരകളെയും വരിക്കൂ. ഭൂമിയിലെ വലിയ രാജ്യം വരിക്കൂ, നീ ആഗ്രഹിക്കുന്നത്രയും വർഷം നീതന്നെ ജീവിക്കൂ.
Kaṭha 1.1.24
एतत्तुल्यं यदि मन्यसे वरं
वृणीष्व वित्तं चिरजीविकां च ।
महाभूमौ नचिकेतस्त्वमेधि
कामानां त्वा कामभाजं करोमि ॥ १.१.२४ ॥
ഇതിനു തുല്യമായ വരം എന്ന് നീ കരുതുന്നുവെങ്കിൽ, സമ്പത്തും ദീർഘായുസ്സും വരിക്കൂ. നചികേതാവേ, ഈ വലിയ ഭൂമിയിൽ നീ സ്ഥിരമായിരിക്കൂ; എല്ലാ കാമങ്ങളും അനുഭവിക്കുന്നവനാക്കി ഞാൻ നിന്നെ മാറ്റും.
Kaṭha 1.1.25
ये ये कामा दुर्लभा मर्त्यलोके
सर्वान् कामाँश्छन्दतः प्रार्थयस्व ।
इमा रामाः सरथाः सतूर्या
न हीदृशा लम्भनीया मनुष्यैः ।
आभिर्मत्प्रत्ताभिः परिचारयस्व
नचिकेतो मरणं माऽनुप्राक्षीः ॥ १.१.२५ ॥
മർത്യലോകത്ത് ദുർലഭമായ കാമങ്ങളെല്ലാം ഇഷ്ടപ്രകാരം ആവശ്യപ്പെടുക. ഈ സ്ത്രീകളും രഥങ്ങളും വാദ്യങ്ങളും — ഇങ്ങനെയുള്ള ഭോഗങ്ങൾ മനുഷ്യർക്ക് എളുപ്പം ലഭിക്കുന്നതല്ല. ഞാൻ നൽകിയ ഇവരാൽ സേവ സ്വീകരിക്കുക. നചികേതാവേ, മരണത്തെക്കുറിച്ച് ചോദിക്കരുത്.
Kaṭha 1.1.26
श्वोभावा मर्त्यस्य यदन्तकैतत्
सर्वेंद्रियाणां जरयंति तेजः ।
अपि सर्वं जीवितमल्पमेव
तवैव वाहास्तव नृत्यगीते ॥ १.१.२६ ॥
ഹേ അന്തകാ, മർത്യന്റെ ഈ ഭോഗങ്ങൾ നാളെവരെ മാത്രമേ നിലനിൽക്കൂ; ഇവ എല്ലാ ഇന്ദ്രിയങ്ങളുടെയും തേജസ്സിനെ ക്ഷയിപ്പിക്കുന്നു. ഈ ജീവിതം മുഴുവനും അല്പം തന്നെ. നിന്റെ രഥങ്ങളും നിന്റെ നൃത്തഗീതങ്ങളും നിനക്കുതന്നെ ഇരിക്കട്ടെ.
Kaṭha 1.1.27
न वित्तेन तर्पणीयो मनुष्यो
लप्स्यामहे वित्तमद्राक्ष्म चेत्त्वा ।
जीविष्यामो यावदीशिष्यसि त्वं
वरस्तु मे वरणीयः स एव ॥ १.१.२७ ॥
സമ്പത്തുകൊണ്ട് മനുഷ്യൻ തൃപ്തനാകുന്നില്ല. നിന്നെ കണ്ടുവെങ്കിൽ ഞങ്ങൾ സമ്പത്ത് തീർച്ചയായും നേടും; നീ ഭരിക്കുന്നത്രയും കാലം ഞങ്ങൾ ജീവിക്കും. എന്നാൽ ഞാൻ തിരഞ്ഞെടുക്കേണ്ട വരം അതുതന്നെ.
Kaṭha 1.1.28
अजीर्यताममृतानामुपेत्य
जीर्यन्मर्त्यः क्वधःस्थः प्रजानन् ।
अभिध्यायन् वर्णरतिप्रमोदान्
अतिदीर्घे जीविते को रमेत ॥ १.१.२८ ॥
ജരയില്ലാത്ത അമരന്മാരെ സമീപിച്ച ശേഷവും, താഴെ വസിക്കുന്ന ജീർണ്ണിക്കുന്ന മർത്യൻ, അറിഞ്ഞുകൊണ്ടും, സൗന്ദര്യത്തിന്റെയും രതിസുഖങ്ങളുടെയും ആനന്ദങ്ങളെ ധ്യാനിച്ചുകൊണ്ട്, അതിദീർഘമായ ജീവിതത്തിൽ ആര് രമിക്കും?
Kaṭha 1.1.29
यस्मिन्निदं विचिकित्सन्ति मृत्यो
यत्साम्पराये महति ब्रूहि नस्तत् ।
योऽयं वरो गूढमनुप्रविष्टो
नान्यं तस्मान्नचिकेता वृणीते ॥ १.१.२९ ॥
ഇതിനെക്കുറിച്ച് ആളുകൾ സംശയിക്കുന്നുവോ, ഓ മൃത്യുവേ, മരണാനന്തരമായ ആ മഹത്തായ കാര്യം ഞങ്ങളോട് പറയുക. ആഴത്തിൽ ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്ന ഈ വരമല്ലാതെ മറ്റൊന്നും നചികേതസ് തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നില്ല.