ઋગ્વેદ · સૂક્ત 1.116
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.116.1
नास॑त्याभ्यां ब॒र्हिरि॑व॒ प्र वृ॑ञ्जे॒ स्तोमाँ॑ इयर्म्य॒भ्रिये॑व॒ वातः॑ ।
यावर्भ॑गाय विम॒दाय॑ जा॒यां से॑ना॒जुवा॑ न्यू॒हतू॒ रथे॑न ॥
નાસત્યો માટે હું કુશાસનની જેમ સ્તુતિઓ અર્પું છું; જેમ વાયુ મેઘોને ચલાવે તેમ હું તેમને મોકલું છું. સેનાના સાથી એવા તે બંનેએ નાનકડા અર્ભગ અને દુઃખી વિમદ માટે તેની પત્નીને રથમાં લાવી.
1.116.2
वी॒ळु॒पत्म॑भिराशु॒हेम॑भिर्वा दे॒वानां॑ वा जू॒तिभिः॒ शाश॑दाना ।
तद्रास॑भो नासत्या स॒हस्र॑मा॒जा य॒मस्य॑ प्र॒धने॑ जिगाय ॥
વેગવાન એ વરસાદ લાવનારા બળોની સહાયથી અથવા દેવોની પ્રેરણાથી, હે નાસત્યો, રાસભે યમની સ્પર્ધામાં હજારોને જીત્યા.
1.116.3
तुग्रो॑ ह भु॒ज्युम॑श्विनोदमे॒घे र॒यिं न कश्चि॑न्ममृ॒वाँ अवा॑हाः ।
तमू॑हथुर्नौ॒भिरा॑त्म॒न्वती॑भिरन्तरिक्ष॒प्रुद्भि॒रपो॑दकाभिः ॥
તુગ્રના પુત્ર ભુજ્યુને, હે અશ્વિનો, જળરહિત મેઘસાગરમાં મૃત ધનની જેમ તમે છોડી દીધો હતો; જીવંત, આકાશમાં ચાલતી, જળરહિત નૌકાઓ વડે તમે બંનેએ તેને પાછો લાવ્યો.
1.116.4
ति॒स्रः क्षप॒स्त्रिरहा॑ति॒व्रज॑द्भि॒र्नास॑त्या भु॒ज्युमू॑हथुः पतं॒गैः ।
स॒मु॒द्रस्य॒ धन्व॑न्ना॒र्द्रस्य॑ पा॒रे त्रि॒भी रथैः॑ श॒तप॑द्भिः॒ षळ॑श्वैः ॥
ત્રણ રાત્રિ અને ત્રણ દિવસમાં પક્ષીઓની સહાયથી, હે નાસત્યો, તમે ભુજ્યુને લાવ્યા; સમુદ્રના જળરહિત પ્રદેશની પેલે પાર, ત્રણ રથોમાં, સો પગવાળા અને છ ઘોડાવાળા.
1.116.5
अ॒ना॒र॒म्भ॒णे तद॑वीरयेथामनास्था॒ने अ॑ग्रभ॒णे स॑मु॒द्रे ।
यद॑श्विना ऊ॒हथु॑र्भु॒ज्युमस्तं॑ श॒तारि॑त्रां॒ नाव॑मातस्थि॒वांस॑म् ॥
હે અશ્વિનો, જ્યારે તમે બંનેએ આધારહીન, અગાધ સમુદ્રમાં ભુજ્યુને લાવ્યા, ત્યારે તેને સો હલેસાવાળી નૌકામાં ચઢાવીને ઘરે પહોંચાડ્યો.
1.116.6
यम॑श्विना द॒दथुः॑ श्वे॒तमश्व॑म॒घाश्वा॑य॒ शश्व॒दित्स्व॒स्ति ।
तद्वां॑ दा॒त्रं महि॑ की॒र्तेन्यं॑ भूत्पै॒द्वो वा॒जी सद॒मिद्धव्यो॑ अ॒र्यः ॥
હે અશ્વિનો, દુષ્ટ ઘોડાવાળા અઘાશ્વને તમે સદા કલ્યાણ માટે આપેલો સફેદ ઘોડો, તમારું એ દાન મહાન અને પ્રશંસનીય થયું; પૈદ્વનો વેગવાન ઘોડો સદા આહ્વાન યોગ્ય સ્વામી બન્યો.
1.116.7
यु॒वं न॑रा स्तुव॒ते प॑ज्रि॒याय॑ क॒क्षीव॑ते अरदतं॒ पुरं॑धिम् ।
का॒रो॒त॒राच्छ॒फादश्व॑स्य॒ वृष्णः॑ श॒तं कु॒म्भाँ अ॑सिञ्चतं॒ सुरा॑याः ॥
હે વીરો, સ્તુતિ કરનાર પજ્રિય અને કક્ષીવાન માટે તમે પુરંધિ નામનો કિલ્લો ખોલ્યો. કારોતરના ખૂરમાંથી, તે બળવાન અશ્વમાંથી તમે સોમરસના સો ઘડા રેડ્યા.
1.116.8
हि॒मेना॒ग्निं घ्रं॒सम॑वारयेथां पितु॒मती॒मूर्ज॑मस्मा अधत्तम् ।
ऋ॒बीसे॒ अत्रि॑मश्वि॒नाव॑नीत॒मुन्नि॑न्यथुः॒ सर्व॑गणं स्व॒स्ति ॥
ઠંડીથી અગ્નિને તમે દઝાડતી ગરમીથી બચાવ્યો; તેને અન્નરસથી ભરેલું બળ આપ્યું. હે અશ્વિનો, અત્રિને ખાડામાંથી ઉપર કાઢ્યો; સમગ્ર સમૂહને કલ્યાણ સહિત બહાર લાવ્યા.
1.116.9
परा॑व॒तं ना॑सत्यानुदेथामु॒च्चाबु॑ध्नं चक्रथुर्जि॒ह्मबा॑रम् ।
क्षर॒न्नापो॒ न पा॒यना॑य रा॒ये स॒हस्रा॑य॒ तृष्य॑ते॒ गोत॑मस्य ॥
હે નાસત્યો, દૂરના લોકોને તમે હાંકી કાઢ્યા; ઊંચા તળિયાવાળા, વાંકા હાથાવાળા પાત્રો બનાવ્યાં. પાણી વહે તેમ, પીવા માટે અને ધન માટે, હજારો માટે, ગોતમ માટે તરસ્યો તલસે છે.
1.116.10
जु॒जु॒रुषो॑ नासत्यो॒त व॒व्रिं प्रामु॑ञ्चतं द्रा॒पिमि॑व॒ च्यवा॑नात् ।
प्राति॑रतं जहि॒तस्यायु॑र्द॒स्रादित्पति॑मकृणुतं क॒नीना॑म् ॥
હે નાસત્યો, વૃદ્ધ ચ્યવાનને જીર્ણતાની જાળમાંથી, વસ્ત્ર છોડાવે તેમ તમે મુક્ત કર્યો. હે દસ્રો, છોડી દીધેલાનું આયુષ્ય પાછું આપ્યું; કન્યાઓના પતિને તમે (ફરી) બનાવ્યો.
1.116.11
तद्वां॑ नरा॒ शंस्यं॒ राध्यं॑ चाभिष्टि॒मन्ना॑सत्या॒ वरू॑थम् ।
यद्वि॒द्वांसा॑ नि॒धिमि॒वाप॑गूळ्ह॒मुद्द॑र्श॒तादू॒पथु॒र्वन्द॑नाय ॥
હે વીરો, તમારું તે પ્રશંસનીય, મેળવવા યોગ્ય અને અતિ સમૃદ્ધ રક્ષણ — હે નાસત્યો — તમે જાણીને, છુપાયેલો ખજાનો અંધારામાંથી કાઢે તેમ, સ્તુતિ માટે ઉપર ઉઠાવ્યું.
1.116.12
तद्वां॑ नरा स॒नये॒ दंस॑ उ॒ग्रमा॒विष्कृ॑णोमि तन्य॒तुर्न वृ॒ष्टिम् ।
द॒ध्यङ्ह॒ यन्मध्वा॑थर्व॒णो वा॒मश्व॑स्य शी॒र्ष्णा प्र यदी॑मु॒वाच॑ ॥
હે વીરો, તમારું તે કર્મ, મેળવવા માટે, ઉગ્ર રીતે હું પ્રગટ કરું છું — ગર્જતો મેઘ વરસાદ પ્રગટ કરે તેમ. અથર્વણનો પુત્ર દધ્યંચ, મધ વિશે, ઘોડાના માથા સાથે તમારી સાથે બોલ્યો ત્યારે તેને કહ્યું.
1.116.13
अजो॑हवीन्नासत्या क॒रा वां॑ म॒हे याम॑न्पुरुभुजा॒ पुरं॑धिः ।
श्रु॒तं तच्छासु॑रिव वध्रिम॒त्या हिर॑ण्यहस्तमश्विनावदत्तम् ॥
હે નાસત્યો, બહુભુજો, મહાન યજ્ઞમાર્ગે અમારી સ્તુતિએ તમને બોલાવ્યા; વધ્રિમતીના ઉપદેશની જેમ તે સાંભળીને, હે અશ્વિનો, તમે સુવર્ણહસ્તે દાન આપ્યું.
1.116.14
आ॒स्नो वृक॑स्य॒ वर्ति॑काम॒भीके॑ यु॒वं न॑रा नासत्यामुमुक्तम् ।
उ॒तो क॒विं पु॑रुभुजा यु॒वं ह॒ कृप॑माणमकृणुतं वि॒चक्षे॑ ॥
હે નરો, નાસત્યો, તમે વરુના મુખમાંથી, ફાંદામાંથી છોડાવ્યું; અને હે બહુભુજો, કંપતા કવિને જોવાને યોગ્ય બનાવ્યો.
1.116.15
च॒रित्रं॒ हि वेरि॒वाच्छे॑दि प॒र्णमा॒जा खे॒लस्य॒ परि॑तक्म्यायाम् ।
स॒द्यो जङ्घा॒माय॑सीं वि॒श्पला॑यै॒ धने॑ हि॒ते सर्त॑वे॒ प्रत्य॑धत्तम् ॥
પક્ષીની પાંખની જેમ યુદ્ધમાં ખેલની પાંખ કપાઈ; તરત જ વિશ્પલાને લોખંડનો પગ મૂક્યો, સંપત્તિ સ્થાપિત થઈ અને તે ચાલવા તૈયાર હતી ત્યારે.
1.116.16
श॒तं मे॒षान्वृ॒क्ये॑ चक्षदा॒नमृ॒ज्राश्वं॒ तं पि॒तान्धं च॑कार ।
तस्मा॑ अ॒क्षी ना॑सत्या वि॒चक्ष॒ आध॑त्तं दस्रा भिषजावन॒र्वन् ॥
વૃકીને સો ઘેટાં અપાયાં ત્યારે પિતાએ ઋજ્રાશ્વને આંધળો કર્યો; તેને, હે નાસત્યો, દસ્રો, વૈદ્યો, દૃષ્ટિ માટે આંખો મૂકો.
1.116.17
आ वां॒ रथं॑ दुहि॒ता सूर्य॑स्य॒ कार्ष्मे॑वातिष्ठ॒दर्व॑ता॒ जय॑न्ती ।
विश्वे॑ दे॒वा अन्व॑मन्यन्त हृ॒द्भिः समु॑ श्रि॒या ना॑सत्या सचेथे ॥
સૂર્યની પુત્રી જીતતી ઘોડાઓ સાથે તમારા રથ પર ઊભી રહી; બધા દેવોએ હૃદયથી તેને મંજૂરી આપી. હે નાસત્યો, તમે બંને શ્રી સાથે પણ જોડાયા.
1.116.18
यदया॑तं॒ दिवो॑दासाय व॒र्तिर्भ॒रद्वा॑जायाश्विना॒ हय॑न्ता ।
रे॒वदु॑वाह सच॒नो रथो॑ वां वृष॒भश्च॑ शिंशु॒मार॑श्च यु॒क्ता ॥
તમે બંને દિવોદાસ માટે અને ભરદ્વાજ માટે માર્ગે ગયા, હે અશ્વિનો, ઘોડા હાંકતા; ધનવાન, સાથેનો તમારો રથ વહી ગયો, વૃષભ અને શિંશુમાર જોડાયા.
1.116.19
र॒यिं सु॑क्ष॒त्रं स्व॑प॒त्यमायुः॑ सु॒वीर्यं॑ नासत्या॒ वह॑न्ता ।
आ ज॒ह्नावीं॒ सम॑न॒सोप॒ वाजै॒स्त्रिरह्नो॑ भा॒गं दध॑तीमयातम् ॥
હે નાસત્યો, એકમનવાળા થઈને તમે ધન, ઉત્તમ શાસન, ઉત્તમ સંતતિ, દીર્ઘાયુ અને વીર્ય લાવો છો. તમે જહ્નાવી પાસે વાજો સહિત આવ્યા; દિવસના ત્રણે ભાગોમાં પોતાનો ભાગ આપતા આવ્યા.
1.116.20
परि॑विष्टं जाहु॒षं वि॒श्वतः॑ सीं सु॒गेभि॒र्नक्त॑मूहथू॒ रजो॑भिः ।
वि॒भि॒न्दुना॑ नासत्या॒ रथे॑न॒ वि पर्व॑ताँ अजर॒यू अ॑यातम् ॥
હે નાસત્યો, તમે રાત્રિને ઉત્તમ સાધનોથી ઘેરાયેલી, છુપાયેલા ધન સહિત લોકોમાંથી લાવ્યા. હે નાસત્યો, ભેદક રથથી પર્વતોને વિખેરીને, જરારહિત થઈને આવ્યા.
1.116.21
एक॑स्या॒ वस्तो॑रावतं॒ रणा॑य॒ वश॑मश्विना स॒नये॑ स॒हस्रा॑ ।
निर॑हतं दु॒च्छुना॒ इन्द्र॑वन्ता पृथु॒श्रव॑सो वृषणा॒वरा॑तीः ॥
હે અશ્વિનો, તમે એક જ નિવાસનું રક્ષણ કરો છો; યુદ્ધ અને લાભ માટે હજારો બળ લાવો છો. હે ઇન્દ્ર સાથેના વીરો, પીડા આપતા દુષ્ટ શત્રુઓને હાંકી કાઢીને નષ્ટ કરો છો; હે વિશાળ કીર્તિવાળા, હે વૃષભો, શત્રુઓનો સંહાર કરો.
1.116.22
श॒रस्य॑ चिदार्च॒त्कस्या॑व॒ता~दा नी॒चादु॒च्चा च॑क्रथुः॒ पात॑वे॒ वाः ।
श॒यवे॑ चिन्नासत्या॒ शची॑भि॒र्जसु॑रये स्त॒र्यं॑ पिप्यथु॒र्गाम् ॥
હે નાસત્યો, શરની નીચેથી અને આર્ચત્કના રક્ષણમાંથી પીવા માટે પાણી ઉપર ઉઠાવ્યું. હે નાસત્યો, તમારી શક્તિઓથી શયુ અને જસુરિ માટે વાંઝ ગાયને ફળદ્રૂપ બનાવી.
1.116.23
अ॒व॒स्य॒ते स्तु॑व॒ते कृ॑ष्णि॒याय॑ ऋजूय॒ते ना॑सत्या॒ शची॑भिः ।
प॒शुं न न॒ष्टमि॑व॒ दर्श॑नाय विष्णा॒प्वं॑ ददथु॒र्विश्व॑काय ॥
હે નાસત્યો, તમારી શક્તિઓથી રક્ષણ ઇચ્છતા, સ્તુતિ કરતા, કૃષ્ણીયને, સીધા માર્ગે ચાલતા માણસને, જોવા માટે ખોવાયેલા પશુની જેમ વિષ્ણાપુ ગાય આપી; તે બધાની છે.
1.116.24
दश॒ रात्री॒रशि॑वेना॒ नव॒ द्यूनव॑नद्धं श्नथि॒तम॒प्स्व॑न्तः ।
विप्रु॑तं रे॒भमु॒दनि॒ प्रवृ॑क्त॒मुन्नि॑न्यथुः॒ सोम॑मिव स्रु॒वेण॑ ॥
હે નાસત્યો, દસ રાત અને નવ દિવસ અશુભ બળથી બંધાયેલા, પાણીમાં લપેટાયેલા, હલાવાયેલા, દૂર ફેંકાયેલા રેભને — સ્રુવથી સોમની જેમ — તમે બંનેએ ઉપર ઉઠાવ્યો.
1.116.25
प्र वां॒ दंसां॑स्यश्विनाववोचम॒स्य पतिः॑ स्यां सु॒गवः॑ सु॒वीरः॑ ।
उ॒त पश्य॑न्नश्नु॒वन्दी॒र्घमायु॒रस्त॑मि॒वेज्ज॑रि॒माणं॑ जगम्याम् ॥
હે અશ્વિનો, તમે બંનેના દાનકર્મોની મેં ઘોષણા કરી છે; હું તેમનો સ્વામી થાઉં, સારી ગાયો અને સારા વીરપુત્રોથી સમૃદ્ધ. જોતો અને દીર્ઘાયુ મેળવતો, ઘર તરફ જવાની જેમ હું વૃદ્ધાવસ્થા સુધી પહોંચું.