Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ଋଗ୍ବେଦ · ସୂକ୍ତ 1.116

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

1.116.1

नास॑त्याभ्यां ब॒र्हिरि॑व॒ प्र वृ॑ञ्जे॒ स्तोमाँ॑ इयर्म्य॒भ्रिये॑व॒ वातः॑ ।
यावर्भ॑गाय विम॒दाय॑ जा॒यां से॑ना॒जुवा॑ न्यू॒हतू॒ रथे॑न ॥

ନାସତ୍ୟଙ୍କ ପାଇଁ ମୁଁ କୁଶ ଆସନ ପରି ସ୍ତୋତ୍ର ଅର୍ପଣ କରେ; ବାୟୁ ମେଘକୁ ଯେପରି ଚଳାଏ, ସେପରି ମୁଁ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ପଠାଏ। ସେନାର ସାଥୀ ସେ ଦୁଇ ଜଣ ସାନ ଅର୍ଭଗ ଓ ଦୁଃଖୀ ବିମଦ ପାଇଁ ତା'ର ପତ୍ନୀଙ୍କୁ ରଥରେ ଆଣିଲେ।

1.116.2

वी॒ळु॒पत्म॑भिराशु॒हेम॑भिर्वा दे॒वानां॑ वा जू॒तिभिः॒ शाश॑दाना ।
तद्रास॑भो नासत्या स॒हस्र॑मा॒जा य॒मस्य॑ प्र॒धने॑ जिगाय ॥

ଦ୍ରୁତଗାମୀ ସେହି ବର୍ଷଣଶୀଳ ଶକ୍ତିଙ୍କ ସାହାଯ୍ୟରେ କିମ୍ବା ଦେବତାଙ୍କ ପ୍ରେରଣାରେ, ହେ ନାସତ୍ୟଗଣ, ରାସଭ ଯମଙ୍କ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ସହସ୍ରକୁ ଜିତିଲେ।

1.116.3

तुग्रो॑ ह भु॒ज्युम॑श्विनोदमे॒घे र॒यिं न कश्चि॑न्ममृ॒वाँ अवा॑हाः ।
तमू॑हथुर्नौ॒भिरा॑त्म॒न्वती॑भिरन्तरिक्ष॒प्रुद्भि॒रपो॑दकाभिः ॥

ତୁଗ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ର ଭୁଜ୍ୟୁଙ୍କୁ, ହେ ଅଶ୍ୱିନୀଦ୍ୱୟ, ଜଳହୀନ ମେଘସମୁଦ୍ରରେ ମୃତ ଧନ ପରି ଆପଣମାନେ ଛାଡ଼ିଥିଲେ; ଜୀବନ୍ତ, ଆକାଶରେ ଗତିଶୀଳ, ଜଳହୀନ ନୌକାରେ ଆପଣ ଦୁଇଜଣ ତାଙ୍କୁ ଫେରାଇ ଆଣିଲେ।

1.116.4

ति॒स्रः क्षप॒स्त्रिरहा॑ति॒व्रज॑द्भि॒र्नास॑त्या भु॒ज्युमू॑हथुः पतं॒गैः ।
स॒मु॒द्रस्य॒ धन्व॑न्ना॒र्द्रस्य॑ पा॒रे त्रि॒भी रथैः॑ श॒तप॑द्भिः॒ षळ॑श्वैः ॥

ତିନି ରାତ୍ରି ଓ ତିନି ଦିନରେ ପକ୍ଷୀଙ୍କ ସାହାଯ୍ୟରେ, ହେ ନାସତ୍ୟଗଣ, ଆପଣମାନେ ଭୁଜ୍ୟୁଙ୍କୁ ଆଣିଲେ; ସମୁଦ୍ରର ଜଳହୀନ ପ୍ରାନ୍ତ ପାରି, ତିନୋଟି ରଥରେ, ଶହେ ପାଦ ଓ ଛଅ ଘୋଡ଼ାର।

1.116.5

अ॒ना॒र॒म्भ॒णे तद॑वीरयेथामनास्था॒ने अ॑ग्रभ॒णे स॑मु॒द्रे ।
यद॑श्विना ऊ॒हथु॑र्भु॒ज्युमस्तं॑ श॒तारि॑त्रां॒ नाव॑मातस्थि॒वांस॑म् ॥

ହେ ଅଶ୍ୱିନୀଦ୍ୱୟ, ଆପଣ ଦୁଇଜଣ ଆଧାରହୀନ, ଅଗାଧ ସମୁଦ୍ରରେ ଭୁଜ୍ୟୁଙ୍କୁ ଆଣିଲାବେଳେ, ଶହେ ଦାଢ଼ ବିଶିଷ୍ଟ ନୌକାରେ ଚଢ଼ାଇ ଘରକୁ ପହଞ୍ଚାଇଲେ।

1.116.6

यम॑श्विना द॒दथुः॑ श्वे॒तमश्व॑म॒घाश्वा॑य॒ शश्व॒दित्स्व॒स्ति ।
तद्वां॑ दा॒त्रं महि॑ की॒र्तेन्यं॑ भूत्पै॒द्वो वा॒जी सद॒मिद्धव्यो॑ अ॒र्यः ॥

ହେ ଅଶ୍ୱିନୀଦ୍ୱୟ, ଦୁଷ୍ଟ ଘୋଡ଼ାଧାରୀ ଅଘାଶ୍ୱଙ୍କୁ ସଦା କଲ୍ୟାଣ ପାଇଁ ଆପଣମାନେ ଦେଇଥିବା ଧଳା ଘୋଡ଼ା, ଆପଣଙ୍କର ସେ ଦାନ ମହାନ ଓ ପ୍ରଶଂସନୀୟ ହେଲା; ପୈଦ୍ୱଙ୍କ ଦ୍ରୁତଗାମୀ ଘୋଡ଼ା ସଦା ଆହ୍ୱାନଯୋଗ୍ୟ ପ୍ରଭୁ ହେଲା।

1.116.7

यु॒वं न॑रा स्तुव॒ते प॑ज्रि॒याय॑ क॒क्षीव॑ते अरदतं॒ पुरं॑धिम् ।
का॒रो॒त॒राच्छ॒फादश्व॑स्य॒ वृष्णः॑ श॒तं कु॒म्भाँ अ॑सिञ्चतं॒ सुरा॑याः ॥

ହେ ବୀରଗଣ, ସ୍ତୁତିକାରୀ ପଜ୍ରିୟ ଏବଂ କକ୍ଷୀବାନଙ୍କ ପାଇଁ ଆପଣମାନେ ପୁରନ୍ଧି ନାମକ ଦୁର୍ଗ ଖୋଲିଥିଲେ। କାରୋତରର ଖୁରରୁ, ସେହି ବଳବାନ ଅଶ୍ୱରୁ ଆପଣମାନେ ସୋମରସର ଶହେ ଘଡ଼ା ଢାଳିଥିଲେ।

1.116.8

हि॒मेना॒ग्निं घ्रं॒सम॑वारयेथां पितु॒मती॒मूर्ज॑मस्मा अधत्तम् ।
ऋ॒बीसे॒ अत्रि॑मश्वि॒नाव॑नीत॒मुन्नि॑न्यथुः॒ सर्व॑गणं स्व॒स्ति ॥

ଶୀତରୁ ଅଗ୍ନିକୁ ଆପଣମାନେ ଦହନକାରୀ ଉତ୍ତାପରୁ ରକ୍ଷା କଲେ; ତାହାକୁ ଅନ୍ନରସରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ବଳ ଦେଲେ। ହେ ଅଶ୍ୱିନୀଦ୍ୱୟ, ଅତ୍ରିଙ୍କୁ ଗର୍ତ୍ତରୁ ଉପରକୁ ଆଣିଲେ; ସମଗ୍ର ଦଳକୁ କଲ୍ୟାଣ ସହିତ ବାହାରକୁ ଆଣିଲେ।

1.116.9

परा॑व॒तं ना॑सत्यानुदेथामु॒च्चाबु॑ध्नं चक्रथुर्जि॒ह्मबा॑रम् ।
क्षर॒न्नापो॒ न पा॒यना॑य रा॒ये स॒हस्रा॑य॒ तृष्य॑ते॒ गोत॑मस्य ॥

ହେ ନାସତ୍ୟଦ୍ୱୟ, ଦୂରସ୍ଥିତଙ୍କୁ ଆପଣମାନେ ତଡ଼ିଦେଲେ; ଉଚ୍ଚ ତଳ ଓ ବଙ୍କା ହାତଳ ଥିବା ପାତ୍ର ପ୍ରସ୍ତୁତ କଲେ। ଜଳ ବହିଯିବା ପରି, ପିଇବା ପାଇଁ ଓ ଧନ ପାଇଁ, ହଜାରଙ୍କ ପାଇଁ, ଗୋତମ ପାଇଁ ତୃଷିତ ଲାଳାୟିତ ହୁଏ।

1.116.10

जु॒जु॒रुषो॑ नासत्यो॒त व॒व्रिं प्रामु॑ञ्चतं द्रा॒पिमि॑व॒ च्यवा॑नात् ।
प्राति॑रतं जहि॒तस्यायु॑र्द॒स्रादित्पति॑मकृणुतं क॒नीना॑म् ॥

ହେ ନାସତ୍ୟଦ୍ୱୟ, ବୃଦ୍ଧ ଚ୍ୟବାନଙ୍କୁ ଜୀର୍ଣ୍ଣତାର ଜାଲରୁ, ବସ୍ତ୍ର ଖୋଲିବା ପରି ଆପଣମାନେ ମୁକ୍ତ କଲେ। ହେ ଦସ୍ରଦ୍ୱୟ, ପରିତ୍ୟକ୍ତଙ୍କ ଆୟୁ ଫେରାଇ ଦେଲେ; କନ୍ୟାମାନଙ୍କ ପତିକୁ ଆପଣମାନେ (ପୁନର୍ବାର) ଗଢ଼ିଲେ।

1.116.11

तद्वां॑ नरा॒ शंस्यं॒ राध्यं॑ चाभिष्टि॒मन्ना॑सत्या॒ वरू॑थम् ।
यद्वि॒द्वांसा॑ नि॒धिमि॒वाप॑गूळ्ह॒मुद्द॑र्श॒तादू॒पथु॒र्वन्द॑नाय ॥

ହେ ବୀରଗଣ, ଆପଣମାନଙ୍କର ସେହି ପ୍ରଶଂସନୀୟ, ଲାଭଯୋଗ୍ୟ ଓ ଅତି ସମୃଦ୍ଧ ସୁରକ୍ଷା — ହେ ନାସତ୍ୟଦ୍ୱୟ — ଆପଣମାନେ ଜାଣି, ଲୁଚାଯାଇଥିବା ଧନକୁ ଅନ୍ଧକାରରୁ ଉଠାଇବା ପରି, ପ୍ରଶଂସା ପାଇଁ ଉପରକୁ ଉଠାଇଲେ।

1.116.12

तद्वां॑ नरा स॒नये॒ दंस॑ उ॒ग्रमा॒विष्कृ॑णोमि तन्य॒तुर्न वृ॒ष्टिम् ।
द॒ध्यङ्ह॒ यन्मध्वा॑थर्व॒णो वा॒मश्व॑स्य शी॒र्ष्णा प्र यदी॑मु॒वाच॑ ॥

ହେ ବୀରଗଣ, ଆପଣମାନଙ୍କର ସେହି କର୍ମ, ଲାଭ ପାଇଁ, ଉଗ୍ରଭାବେ ମୁଁ ପ୍ରକାଶ କରେ — ଗର୍ଜନ କରୁଥିବା ମେଘ ବୃଷ୍ଟି ପ୍ରକାଶ କରିବା ପରି। ଅଥର୍ବଣଙ୍କ ପୁତ୍ର ଦଧ୍ୟଞ୍ଚ, ମଧୁ ବିଷୟରେ, ଅଶ୍ୱର ମସ୍ତକ ସହିତ ଆପଣମାନଙ୍କ ସହ କଥା କହିବା ବେଳେ, ତାହାକୁ କହିଥିଲେ।

1.116.13

अजो॑हवीन्नासत्या क॒रा वां॑ म॒हे याम॑न्पुरुभुजा॒ पुरं॑धिः ।
श्रु॒तं तच्छासु॑रिव वध्रिम॒त्या हिर॑ण्यहस्तमश्विनावदत्तम् ॥

ହେ ନାସତ୍ୟଗଣ, ବହୁଭୁଜ, ମହାନ ଯଜ୍ଞପଥରେ ଆମ ସ୍ତୁତି ଆପଣମାନଙ୍କୁ ଡାକିଲା; ବଧ୍ରିମତୀର ଉପଦେଶ ପରି ତାହା ଶୁଣି, ହେ ଅଶ୍ୱିନୀଦ୍ୱୟ, ଆପଣେ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣହସ୍ତେ ଦାନ ଦେଲେ।

1.116.14

आ॒स्नो वृक॑स्य॒ वर्ति॑काम॒भीके॑ यु॒वं न॑रा नासत्यामुमुक्तम् ।
उ॒तो क॒विं पु॑रुभुजा यु॒वं ह॒ कृप॑माणमकृणुतं वि॒चक्षे॑ ॥

ହେ ନରଗଣ, ନାସତ୍ୟଗଣ, ଆପଣେ ନେକଡ଼ିଆର ମୁଖରୁ, ଫାଶରୁ ମୁକ୍ତ କଲେ; ଏବଂ ହେ ବହୁଭୁଜ, କମ୍ପମାନ କବିଙ୍କୁ ଦେଖିବାର ଯୋଗ୍ୟ କଲେ।

1.116.15

च॒रित्रं॒ हि वेरि॒वाच्छे॑दि प॒र्णमा॒जा खे॒लस्य॒ परि॑तक्म्यायाम् ।
स॒द्यो जङ्घा॒माय॑सीं वि॒श्पला॑यै॒ धने॑ हि॒ते सर्त॑वे॒ प्रत्य॑धत्तम् ॥

ପକ୍ଷୀର ପକ୍ଷ ପରି ଯୁଦ୍ଧରେ ଖେଲର ପକ୍ଷ କଟାଗଲା; ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ବିଶ୍ପଳାଙ୍କ ପାଇଁ ଲୌହ ପାଦ ସ୍ଥାପନ କଲେ, ଯେତେବେଳେ ଧନ ସ୍ଥିର ଏବଂ ସେ ଚାଲିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଥିଲେ।

1.116.16

श॒तं मे॒षान्वृ॒क्ये॑ चक्षदा॒नमृ॒ज्राश्वं॒ तं पि॒तान्धं च॑कार ।
तस्मा॑ अ॒क्षी ना॑सत्या वि॒चक्ष॒ आध॑त्तं दस्रा भिषजावन॒र्वन् ॥

ବୃକୀକୁ ଶହେ ମେଷ ଦିଆଯିବାରେ, ପିତା ଋଜ୍ରାଶ୍ୱଙ୍କୁ ଅନ୍ଧ କଲେ; ତାଙ୍କ ପାଇଁ, ହେ ନାସତ୍ୟଗଣ, ହେ ଦସ୍ରଗଣ, ହେ ବୈଦ୍ୟଗଣ, ଦୃଷ୍ଟି ପାଇଁ ଚକ୍ଷୁ ସ୍ଥାପନ କରନ୍ତୁ।

1.116.17

आ वां॒ रथं॑ दुहि॒ता सूर्य॑स्य॒ कार्ष्मे॑वातिष्ठ॒दर्व॑ता॒ जय॑न्ती ।
विश्वे॑ दे॒वा अन्व॑मन्यन्त हृ॒द्भिः समु॑ श्रि॒या ना॑सत्या सचेथे ॥

ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ କନ୍ୟା ଜୟୀ ହୋଇ ଅଶ୍ୱସହ ଆପଣଙ୍କ ରଥରେ ଠିଆ ହେଲେ; ସମସ୍ତ ଦେବତା ହୃଦୟରୁ ତାହା ସମ୍ମତି ଦେଲେ। ହେ ନାସତ୍ୟଗଣ, ଆପଣେ ଦୁହେଁ ଶ୍ରୀ ସହିତ ମଧ୍ୟ ସଂଯୁକ୍ତ ହେଲେ।

1.116.18

यदया॑तं॒ दिवो॑दासाय व॒र्तिर्भ॒रद्वा॑जायाश्विना॒ हय॑न्ता ।
रे॒वदु॑वाह सच॒नो रथो॑ वां वृष॒भश्च॑ शिंशु॒मार॑श्च यु॒क्ता ॥

ଆପଣେ ଦୁହେଁ ଦିବୋଦାସ ପାଇଁ ଓ ଭରଦ୍ୱାଜ ପାଇଁ ପଥରେ ଗଲେ, ହେ ଅଶ୍ୱିନୀଦ୍ୱୟ, ଅଶ୍ୱ ଚାଳନା କରି; ଧନବାନ, ସାଥୀ ଆପଣଙ୍କ ରଥ ବହିଲା, ବୃଷ ଓ ଶିଂଶୁମାର ଯୋଗାଗଲା।

1.116.19

र॒यिं सु॑क्ष॒त्रं स्व॑प॒त्यमायुः॑ सु॒वीर्यं॑ नासत्या॒ वह॑न्ता ।
आ ज॒ह्नावीं॒ सम॑न॒सोप॒ वाजै॒स्त्रिरह्नो॑ भा॒गं दध॑तीमयातम् ॥

ହେ ନାସତ୍ୟଦ୍ୱୟ, ଏକମନା ହୋଇ ଆପଣମାନେ ଧନ, ଉତ୍ତମ ଶାସନ, ଉତ୍ତମ ସନ୍ତାନ, ଦୀର୍ଘାୟୁ ଓ ବୀର୍ଯ୍ୟ ଆଣନ୍ତି। ଆପଣମାନେ ଜହ୍ନାବୀ ନିକଟକୁ ବାଜ ସହିତ ଆସିଲେ; ଦିନର ତିନି ଭାଗରେ ନିଜ ଅଂଶ ଦେଇ ଆସିଲେ।

1.116.20

परि॑विष्टं जाहु॒षं वि॒श्वतः॑ सीं सु॒गेभि॒र्नक्त॑मूहथू॒ रजो॑भिः ।
वि॒भि॒न्दुना॑ नासत्या॒ रथे॑न॒ वि पर्व॑ताँ अजर॒यू अ॑यातम् ॥

ହେ ନାସତ୍ୟଦ୍ୱୟ, ଆପଣମାନେ ରାତ୍ରିକୁ ଉତ୍ତମ ଉପାୟରେ ଘେରା ହୋଇଥିବା, ଲୁଚିଥିବା ଧନ ସହିତ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟ ଦେଇ ଆଣିଲେ। ହେ ନାସତ୍ୟଦ୍ୱୟ, ଭାଙ୍ଗୁଥିବା ରଥରେ ପର୍ବତମାନଙ୍କୁ ଛିଞ୍ଚି ଜରାହୀନ ହୋଇ ଆସିଲେ।

1.116.21

एक॑स्या॒ वस्तो॑रावतं॒ रणा॑य॒ वश॑मश्विना स॒नये॑ स॒हस्रा॑ ।
निर॑हतं दु॒च्छुना॒ इन्द्र॑वन्ता पृथु॒श्रव॑सो वृषणा॒वरा॑तीः ॥

ହେ ଅଶ୍ୱିନୀଦ୍ୱୟ, ଆପଣମାନେ ଏକ ହିଁ ନିବାସକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି; ଯୁଦ୍ଧ ଓ ଲାଭ ପାଇଁ ହଜାର ବଳ ଆଣନ୍ତି। ହେ ଇନ୍ଦ୍ରସହିତ ବୀରଗଣ, ଦୁଃଖଦାୟୀ ଦୁଷ୍ଟ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ତଡ଼ି ଧ୍ୱଂସ କରନ୍ତି; ହେ ବିସ୍ତୃତ ଯଶସ୍ୱୀ, ହେ ବୃଷଭଗଣ, ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ସଂହାର କରନ୍ତୁ।

1.116.22

श॒रस्य॑ चिदार्च॒त्कस्या॑व॒ता~दा नी॒चादु॒च्चा च॑क्रथुः॒ पात॑वे॒ वाः ।
श॒यवे॑ चिन्नासत्या॒ शची॑भि॒र्जसु॑रये स्त॒र्यं॑ पिप्यथु॒र्गाम् ॥

ହେ ନାସତ୍ୟଦ୍ୱୟ, ଶରର ତଳୁ ଏବଂ ଆର୍ଚତ୍କଙ୍କ ରକ୍ଷାରୁ ପାନ ପାଇଁ ଜଳକୁ ଉପରକୁ ଉଠାଇଲେ। ହେ ନାସତ୍ୟଦ୍ୱୟ, ଆପଣଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ଶୟୁ ଓ ଜସୁରି ପାଇଁ ବନ୍ଧ୍ୟା ଗାଈକୁ ଫଳବତୀ କଲେ।

1.116.23

अ॒व॒स्य॒ते स्तु॑व॒ते कृ॑ष्णि॒याय॑ ऋजूय॒ते ना॑सत्या॒ शची॑भिः ।
प॒शुं न न॒ष्टमि॑व॒ दर्श॑नाय विष्णा॒प्वं॑ ददथु॒र्विश्व॑काय ॥

ହେ ନାସତ୍ୟଦ୍ୱୟ, ଆପଣଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ରକ୍ଷା ଇଚ୍ଛୁକ, ସ୍ତୁତିକାରୀ, କୃଷ୍ଣୀୟ ଓ ସରଳ ପଥଗାମୀଙ୍କୁ ଦେଖିବା ପାଇଁ ହଜିଯାଇଥିବା ପଶୁ ପରି ବିଷ୍ଣାପୁ ଗାଈ ଦେଲେ; ତାହା ସମସ୍ତଙ୍କ।

1.116.24

दश॒ रात्री॒रशि॑वेना॒ नव॒ द्यूनव॑नद्धं श्नथि॒तम॒प्स्व॑न्तः ।
विप्रु॑तं रे॒भमु॒दनि॒ प्रवृ॑क्त॒मुन्नि॑न्यथुः॒ सोम॑मिव स्रु॒वेण॑ ॥

ହେ ନାସତ୍ୟଦ୍ୱୟ, ଦଶ ରାତି ଓ ନଅ ଦିନ ଅଶୁଭ ବଳରେ ବାନ୍ଧି, ଜଳରେ ଘେରା, ଆଲୋଡ଼ିତ, ଦୂରକୁ ଫିଙ୍ଗି ଦିଆଯାଇଥିବା ରେଭକୁ — ସ୍ରୁବରେ ସୋମ ପରି — ଆପଣମାନେ ଉପରକୁ ଉଠାଇଲେ।

1.116.25

प्र वां॒ दंसां॑स्यश्विनाववोचम॒स्य पतिः॑ स्यां सु॒गवः॑ सु॒वीरः॑ ।
उ॒त पश्य॑न्नश्नु॒वन्दी॒र्घमायु॒रस्त॑मि॒वेज्ज॑रि॒माणं॑ जगम्याम् ॥

ହେ ଅଶ୍ୱିନୀଦ୍ଵୟ, ତୁମ ଦୁହିଁଙ୍କର ଦାନକର୍ମ ମୁଁ ଘୋଷଣା କରିଛି; ମୁଁ ଏସବୁର ଅଧିପତି ହେଉ, ଉତ୍ତମ ଗାଭୀ ଓ ଉତ୍ତମ ବୀରପୁତ୍ରରେ ସମୃଦ୍ଧ ହୋଇ। ଦେଖି ଦେଖି ଦୀର୍ଘ ଆୟୁ ପାଇ, ଘରକୁ ଫେରିବା ପରି ମୁଁ ବାର୍ଦ୍ଧକ୍ୟରେ ପହଞ୍ଚେ।