सामवेद · विभाग 2.11
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.11.1347
सु꣡ष꣢मिद्धो न꣣ आ꣡ व꣢ह दे꣣वा꣡ꣳ अ꣢ग्ने ह꣣वि꣡ष्म꣢ते ।
हो꣡तः꣢ पावक꣣ य꣡क्षि꣢ च ॥ १३४७ ॥
उत्तम प्रज्वलित झालेल्या अग्नी, हविष्मान यजमानासाठी देवांना येथे घेऊन ये. हे होता, हे पावका, यज्ञ कर.
2.11.1348
म꣡धु꣢मन्तं तनूनपाद्य꣣ज्ञं꣢ दे꣣वे꣡षु꣢ नः कवे ।
अ꣣द्या꣡ कृ꣢णुह्यू꣣त꣡ये꣢ ॥ १३४८ ॥
हे ज्ञानी तनूनपात्, आज आमच्या मधुर यज्ञाला देवांमध्ये रक्षणासाठी सिद्ध कर.
2.11.1349
न꣢रा꣣श꣡ꣳस꣢मि꣣ह꣢ प्रि꣣य꣢म꣣स्मि꣢न्य꣣ज्ञ꣡ उप꣢꣯ ह्वये ।
म꣡धु꣢जिह्वꣳ हवि꣣ष्कृ꣡त꣢म् ॥ १३४९ ॥
येथे या यज्ञात प्रिय नराशंसाला मी जवळ बोलावतो; मधुर जिभेच्या, हविष्य स्वीकारणाऱ्याला.
2.11.1350
अ꣡ग्ने꣢ सु꣣ख꣡त꣢मे꣣ र꣡थे꣢ द꣣वा꣡ꣳ ई꣢डि꣣त꣡ आ व꣢꣯ह ।
अ꣢सि꣣ हो꣢ता꣣ म꣡नु꣢र्हितः ॥ १३५० ॥
हे अग्नी, अत्यंत सुखकर रथात स्तुत होऊन देवांना येथे घेऊन ये. तू होता आहेस, मनूसाठी स्थापित.
2.11.1351
य꣢द꣣द्य꣢꣫ सूर꣣ उ꣢दि꣣ते꣡ऽना꣢गा मि꣣त्रो꣡ अ꣢र्य꣣मा꣢ ।
सु꣣वा꣡ति꣢ सवि꣣ता꣡ भगः꣢꣯ ॥ १३५१ ॥
आज सूर्य उगवताना निष्पाप मित्र, अर्यमा, सविता आणि भग आम्हाला प्रेरणा देवोत.
2.11.1352
सु꣣प्रावी꣡र꣢स्तु꣣ स꣢꣫ क्षयः꣣ प्र꣡ नु याम꣢꣯न्त्सुदानवः ।
ये꣢ नो꣣ अ꣡ꣳहो꣢ऽति꣣पि꣡प्र꣢ति ॥ १३५२ ॥
ते निवासस्थान उत्तम वीरांनी भरलेले असो. आम्हाला संकटातून पार नेणारे उदार दाते देव प्रवासात आम्हाला पार नेवोत.
2.11.1353
उ꣣त꣢ स्व꣣रा꣢जो꣣ अ꣡दि꣢ति꣣र꣡द꣢ब्धस्य व्र꣣त꣢स्य꣣ ये꣢ ।
म꣣हो꣡ राजा꣢꣯न ईशते ॥ १३५३ ॥
आणि स्वराज्य अदिती, अदब्ध व्रताचे, महान राजे होऊन शासन करतात.
2.11.1354
उ꣡ त्वा꣢ मदन्तु꣣ सो꣡माः꣢ कृणु꣣ष्व꣡ राधो꣢꣯ अद्रिवः ।
अ꣡व꣢ ब्रह्म꣣द्वि꣡षो꣢ जहि ॥ १३५४ ॥
सोमरस तुला आनंदित करोत; हे अद्रिवान्, धन दे; ब्रह्मद्वेष्ट्यांना खाली पाड.
2.11.1355
प꣣दा꣢ प꣣णी꣡न꣢रा꣣ध꣢सो꣣ नि꣡ बा꣢धस्व म꣣हा꣡ꣳ अ꣢सि ।
न꣢꣫ हि त्वा꣣ क꣢श्च꣣ न꣡ प्रति꣢꣯ ॥ १३५५ ॥
पायाने अराधस् पणींना दाबून टाक; तू महान आहेस, तुला कोणीही विरोध करू शकत नाही.
2.11.1356
त्व꣡मी꣢शिषे सु꣣ता꣢ना꣣मि꣢न्द्र꣣ त्व꣡मसु꣢꣯तानाम् ।
त्व꣢꣫ राजा꣣ ज꣡ना꣢नाम् ॥ १३५६ ॥
हे इंद्रा, सुतांचा तूच स्वामी, असुतांचाही तूच; तूच लोकांचा राजा.
2.11.1357
आ꣡ जागृ꣢꣯वि꣣र्वि꣡प्र꣢ ऋ꣣तां꣢ म꣢ती꣣ना꣡ꣳ सोमः꣢꣯ पुना꣣नो꣡ अ꣢सदच्च꣣मू꣡षु꣢ ।
स꣡प꣢न्ति꣣ यं꣡ मि꣢थु꣣ना꣢सो꣣ नि꣡का꣢मा अध्व꣣र्य꣡वो꣢ रथि꣣रा꣡सः꣢ सु꣣ह꣡स्ताः꣢ ॥ १३५७ ॥
ऋत आणि मतींचा जागृत विप्र सोम पवमान होऊन चमूंमध्ये बसतो; त्याची जोडी, उत्सुक अध्वर्यू, रथी आणि सुहस्त सेवा करतात.
2.11.1358
स꣡ पु꣢ना꣣न꣢꣫ उप꣣ सू꣢रे꣣ द꣡धा꣢न꣣ ओ꣡भे अ꣢꣯प्रा꣣ रो꣡द꣢सी꣣ वी꣡ ष आ꣢꣯वः ।
प्रि꣣या꣢ चि꣣द्य꣡स्य꣢ प्रिय꣣सा꣡स꣢ ऊ꣣ती꣢ स꣣तो꣡ धनं꣢꣯ का꣣रि꣢णे꣣ न꣡ प्र य꣢꣯ꣳ सत् ॥ १३५८ ॥
तो पवमान होऊन सूर्याजवळ, दोन्ही लोक भरत, प्रकट होतो; त्याचे प्रिय सहकारी आपल्या साहाय्याने कर्म करणाऱ्याला सत्याचे धन देतात.
2.11.1359
स꣡ व꣢र्धि꣣ता꣡ वर्ध꣢꣯नः पू꣣य꣡मा꣢नः꣣ सो꣡मो꣢ मी꣣ढ्वा꣢ꣳ अ꣣भि꣢ नो꣣ ज्यो꣡ति꣢षावित् ।
य꣡त्र꣢ नः꣣ पू꣡र्वे꣢ पि꣣त꣡रः꣢ पद꣣ज्ञाः꣢ स्व꣣र्वि꣡दो꣢ अ꣣भि꣡ गा अद्रि꣢꣯मि꣣ष्ण꣢न् ॥ १३५९ ॥
वाढवणारा, वृद्धी देणारा, शुद्ध होणारा सोम — तो दाता प्रकाशाने आमचे रक्षण करो. जिथे आमचे पूर्वज, मार्ग जाणणारे, स्वर्गप्रकाश मिळवणारे, गाईंसाठी दगड फोडू इच्छित होते.
2.11.1360
मा꣡ चि꣢द꣣न्य꣡द्वि श꣢꣯ꣳसत꣣ स꣡खा꣢यो꣣ मा꣡ रि꣢षण्यत ।
इ꣢न्द्र꣣मि꣡त्स्तो꣢ता꣣ वृ꣡ष꣢ण꣣ꣳ स꣡चा꣢ सु꣣ते꣡ मुहु꣢꣯रु꣣क्था꣡ च꣢ शꣳसत ॥ १३६० ॥
मित्रांनो, दुसऱ्याची स्तुती करू नका, नष्ट होऊ नका. स्तोत्यांनी बलशाली इंद्रालाच, सोमाच्या सवनाच्या वेळी एकत्र, वारंवार उक्थांनी स्तुती करा.
2.11.1361
अ꣣वक्रक्षि꣡णं꣢ वृष꣣भं꣡ य꣢था꣣ जु꣢वं꣣ गां꣡ न च꣢꣯र्षणी꣣स꣡ह꣢म् ।
वि꣣द्वे꣡ष꣢णꣳ सं꣣व꣡न꣢नमुभयङ्क꣣रं꣡ मꣳहि꣢꣯ष्ठमुभया꣣वि꣡न꣢म् ॥ १३६१ ॥
शत्रूंना खाली पाडणारा, वृषभासारखा, गाईसारखा वेगवान, जनसमूहांना जिंकणारा, शत्रूंमध्ये वैर निर्माण करणारा, प्रसन्न करण्यायोग्य, दोघांचे कल्याण करणारा, अत्यंत दाता, दोघांचे रक्षक.
2.11.1362
उ꣢दु꣣ त्ये꣡ मधु꣢꣯मत्तमा꣣ गि꣢रः꣣ स्तो꣡मा꣢स ईरते ।
स꣣त्राजि꣡तो꣢ धन꣣सा꣡ अक्षि꣢꣯तोतयो वाज꣣य꣢न्तो꣣ र꣡था꣢ इव ॥ १३६२ ॥
ती अत्यंत मधुर गीते, स्तोत्रे वर उठत आहेत — स्पर्धेत जिंकणारे, धन देणारे, अक्षय संरक्षण असलेले, बक्षिसासाठी आतुर रथांसारखे.
2.11.1363
क꣡ण्वा꣢ इव꣣ भृ꣡ग꣢वः꣣ सू꣡र्या꣢ इव꣣ वि꣢श्व꣣मि꣢द्धी꣣त꣡मा꣢शत ।
इ꣢न्द्र꣣ꣳ स्तो꣡मे꣢भिर्म꣣ह꣡य꣢न्त आ꣣य꣡वः꣢ प्रि꣣य꣡मे꣢धासो अस्वरन् ॥ १३६३ ॥
कण्वांप्रमाणे, भृगूंप्रमाणे, सूर्यांप्रमाणे, त्यांनी ती सर्व स्तुतिकर्मे प्राप्त केली. स्तोत्रांनी इंद्राची महती गाणारे मानव, यज्ञप्रिय जन, गायले.
2.11.1364
प꣢र्यू꣣ षु꣡ प्र ध꣢꣯न्व꣣ वा꣡ज꣢सातये꣣ प꣡रि꣢ वृ꣣त्रा꣡णि꣢ स꣣क्ष꣡णिः꣢ ।
द्वि꣣ष꣢स्त꣣र꣡ध्या꣢ ऋण꣣या꣡ न꣢ ईरसे ॥ १३६४ ॥
उत्तम रीतीने, बल-लाभासाठी, सभोवती धाव; वृत्रांना सभोवती जिंकणाऱ्या. शत्रूंना ओलांडून जा; आमच्यासाठी चालत तू पाठवला जात आहेस.
2.11.1365
अ꣡जी꣢जनो꣣ हि꣡ प꣢वमान꣣ सू꣡र्यं꣢ वि꣣धा꣢रे꣣ श꣡क्म꣢ना꣣ प꣡यः꣢ ।
गो꣡जी꣢रया꣣ र꣡ꣳह꣢माणः꣣ पु꣡र꣢न्ध्या ॥ १३६५ ॥
हे पवमान सोमा, तू शक्तीने सूर्याला आणि दुधाला धारण करण्यात निर्माण केलेस; गाईंना जीवन देणारा, विपुल बुद्धीने वेगाने वाहणारा तू.
2.11.1366
अनु हि त्वा सुतं सोम मदामसि महे समर्यराज्ये ।
वाजाँ अभि पवमान प्र गाहसे ॥ १३६६ ॥
हे सोमा, पिळलेल्या तुझ्यामुळे आम्ही आनंदित होतो, महान स्पर्धा-राज्यासाठी; हे पवमाना, तू बक्षिसे व बलांकडे पुढे सरसावून प्रवेश करतोस.
2.11.1367
परि प्र धन्वेन्द्राय सोम स्वादुर्मित्राय पूष्णे भगाय ॥ १३६७ ॥
हे सोमा, इंद्रासाठी सभोवती वाहा; हे गोड सोमा, मित्र, पूषण आणि भगासाठी वाहा.
2.11.1368
ए꣣वा꣡मृता꣢꣯य म꣣हे꣡ क्षया꣢꣯य꣣ स꣢ शु꣣क्रो꣡ अ꣢र्ष दि꣣व्यः꣢ पी꣣यू꣡षः꣢ ॥ १३६८ ॥
अशा प्रकारे अमरत्वासाठी, महान निवासासाठी, ते तेजस्वी, दिव्य अमृत वाहो.
2.11.1369
इ꣡न्द्र꣢स्ते सोम सु꣣त꣡स्य꣢ पेया꣣त्क्र꣢त्वे꣣ द꣡क्षा꣢य꣣ वि꣡श्वे꣢ च दे꣣वाः꣢ ॥ १३६९ ॥
हे सोमा, इंद्राने तुझा पिळलेला रस संकल्प आणि कौशल्यासाठी प्यावा; आणि सर्व देवांनीही प्यावा.
2.11.1370
सू꣡र्य꣢स्येव र꣣श्म꣡यो꣢ द्रावयि꣣त्न꣡वो꣢ मत्स꣣रा꣡सः꣢ प्र꣣सु꣡तः꣢ सा꣣क꣡मी꣢रते ।
त꣡न्तुं꣢ त꣣तं꣢꣫ परि꣣ स꣡र्गा꣢स आ꣣श꣢वो꣣ ने꣡न्द्रा꣢दृ꣣ते꣡ प꣢वते꣣ धा꣢म꣣ किं꣢ च꣣न꣢ ॥ १३७० ॥
सूर्यकिरणांप्रमाणे वेगाने वाहणाऱ्या, आनंद देणाऱ्या धारा एकत्र चालतात; पसरलेल्या दोऱ्याप्रमाणे वेगवान धारा सभोवती वाहतात; इंद्राशिवाय कोणतेही स्थानही वाहत नाही.
2.11.1371
उ꣡पो꣢ म꣣तिः꣢ पृ꣣च्य꣡ते꣢ सि꣣च्य꣢ते꣣ म꣡धु꣢ म꣣न्द्रा꣡ज꣢नी चोदते अ꣣न्त꣢रा꣣स꣡नि꣢ ।
प꣡व꣢मानः सन्त꣣निः꣡ सु꣢न्व꣣ता꣡मि꣢व꣣ म꣡धु꣢मान् द्र꣣प्सः꣢꣫ परि꣣ वा꣡र꣢मर्षति ॥ १३७१ ॥
सोमाची स्तुती त्याच्याकडे अर्पण केली जाते, मध शिंपडले जाते; आनंददायी धारा आत, पात्रात प्रेरित होते. दात्यांचा दाता असल्याप्रमाणे पवित्र करणारा सोम, मधुर थेंब गाळणीभोवती वाहतो.
2.11.1372
उ꣣क्षा꣡ मि꣢मेति꣣ प्र꣡ति꣢ यन्ति धे꣣न꣡वो꣢ दे꣣व꣡स्य꣢ दे꣣वी꣡रुप꣢꣯ यन्ति निष्कृ꣣त꣢म् ।
अ꣡त्य꣢क्रमी꣣द꣡र्जु꣢नं꣣ वा꣡र꣢म꣣व्य꣢य꣣म꣢त्कं꣣ न꣢ नि꣣क्तं꣢꣫ परि꣣ सो꣡मो꣢ अव्यत ॥ १३७२ ॥
बैल (सोम) गर्जना करतो; दिव्य दुभत्या गायींसारख्या धारा देवाकडे, शुद्ध केलेल्या सोमाजवळ जातात. तेजस्वी, अविनाशी गाळणी तो ओलांडला; धुतलेल्या वस्त्रासारखा सोम तिच्याभोवती गुंडाळला गेला.
2.11.1373
अ꣣ग्निं꣢꣫ नरो꣣ दी꣡धि꣢तिभिर꣣र꣢ण्यो꣣र्ह꣡स्त꣢च्युतं जनयत प्रश꣣स्त꣢म् ।
दू꣣रेदृ꣡शं꣢ गृ꣣ह꣡प꣢तिमथ꣣व्यु꣢म् ॥ १३७३ ॥
हे नरहो, अरणीच्या दोन काठ्यांतून तेजांसह अग्नी उत्पन्न करा—हातातून पडलेला, प्रशंसित, दुरून दिसणारा, गृहपती, अथर्वा अग्नी.
2.11.1374
त꣢म꣣ग्नि꣢꣫मस्ते꣣ व꣡स꣢वो꣣꣬ न्यृ꣢꣯ण्वन्त्सुप्रति꣣च꣢क्ष꣣म꣡व꣢से꣣ कु꣡त꣢श्चित् ।
द꣣क्षा꣢य्यो꣣ यो꣢꣫ दम꣣ आ꣢स꣣ नि꣡त्यः꣢ ॥ १३७४ ॥
त्या अग्नीला वसूंनी स्थापित केले—कुठूनही संरक्षणासाठी सुदर्शन असलेला; घरात नित्य, सन्माननीय असलेला.
2.11.1375
प्रे꣡द्धो꣢ अग्ने दीदिहि पु꣣रो꣡ नोऽज꣢꣯स्रया सू꣣कम्या꣢꣯ यविष्ठ ।
त्वा꣡ꣳ शश्व꣢꣯न्त꣣ उ꣡प꣢ यन्ति꣣ वा꣡जाः꣢ ॥ १३७५ ॥
हे अग्नी, चांगला पेटून आमच्यासमोर तेजस्वी हो—अखंड ज्वालेसह, हे तरुणतमा; तुझ्याकडे अनेक बल (बक्षिसे) येतात.
2.11.1376
आ꣡यं गौः पृश्नि꣢꣯रक्रमी꣣द꣡स꣢दन्मा꣣त꣡रं꣢ पु꣣रः꣢ ।
पि꣣त꣡रं꣢ च प्र꣣य꣡न्त्स्वः꣢ ॥ १३७६ ॥
ही चितकबरी गाय (सूर्य-किरण) पुढे सरकली; मातेसमोर बसली, पित्याजवळ, स्वर्गाकडे जात.
2.11.1377
अ꣣न्त꣡श्च꣢रति रोच꣣ना꣢꣫स्य प्रा꣣णा꣡द꣢पान꣣ती꣢ ।
व्य꣢꣯ख्यन्महि꣣षो꣡ दिव꣢꣯म् ॥ १३७७ ॥
त्याच्या अंतर्यामी तेजस्वी लोक संचार करतात; प्राण आणि अपानापासून (तो गती करतो). महिष (सोम) द्युलोक प्रकाशित करतो.
2.11.1378
त्रि꣣ꣳश꣢꣫द्धाम꣣ वि꣡ रा꣢जति꣣ वा꣡क्प꣢त꣣ङ्गा꣡य꣢ धीयते ।
प्र꣢ति꣣ व꣢स्तो꣣र꣢ह꣣ द्यु꣡भिः꣢ ॥ १३७८ ॥
तीस धामे प्रकाशतात; वाक् नावाच्या पक्ष्यासाठी (स्तुती) ठेवली जाते. उषेकडे, दिवसा, प्रकाशांसह (हे प्रकट होते).