الأوبانيشاد · Bṛhadāraṇyaka 4.4
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Bṛhadāraṇyaka 4.4.1
(शारीरकब्राह्मणम्)
स यत्रायमात्माबल्यं न्येत्य संमोहमिव न्येति ।
अथैनमेते प्राणा अभिसमायन्ति ।
स एतास्तेजोमात्राः समभ्याददानो हृदयमेवान्ववक्रामति ।
स यत्रैष चाक्षुषः पुरुषः पराङ्पर्यावर्तते ।
अथारूपज्ञो भवति ॥ ४.४.१ ॥
عندما يغرق هذا ātman في الضعف، كما لو في الغيبوبة، تجتمع حوله الـprāṇa. يأخذ هذه الذرات من النور، ويتراجع إلى القلب نفسه. وعندما يدير هذا الشخص الذي في العين وجهه ويرحل، يصبح غير مدرك للصورة.
Bṛhadāraṇyaka 4.4.2
एकीभवति न पश्यतीत्याहुः ।
एकीभवति न जिघ्रतीत्याहुः ।
एकीभवति न रसयतीत्याहुः ।
एकीभवति न वदतीत्याहुः ।
एकीभवति न शृणोतीत्याहुः ।
एकीभवति न मनुत इत्याहुः ।
एकीभवति न स्पृशतीत्याहुः ।
एकीभवति न विजानातीत्याहुः ।
तस्य हैतस्य हृदयस्याग्रं प्रद्योतते ।
तेन प्रद्योतेनैष आत्मा निष्क्रामति ।
चक्षुष्टो वा मूर्ध्नो वान्येभ्यो वा शरीरदेशेभ्यः ।
तमुत्क्रामन्तं प्राणोऽनूत्क्रामति ।
प्राणमनूत्क्रामन्तं सर्वे प्राणा अनूत्क्रामन्ति ।
सविज्ञनो भवति ।
संजानमेवान्ववक्रामति ।
तं विद्याकर्मणी समन्वारभेते पूर्वप्रज्ञा च ॥ ४.४.२ ॥
يقولون إنه يصير واحدًا فلا يرى؛ يصير واحدًا فلا يشم؛ يصير واحدًا فلا يذوق؛ يصير واحدًا فلا يتكلم؛ يصير واحدًا فلا يسمع؛ يصير واحدًا فلا يفكر؛ يصير واحدًا فلا يلمس؛ يصير واحدًا فلا يعرف. يلمع طرف هذا القلب. وبذلك النور يخرج هذا الـātman، إما من العين، أو من أعلى الرأس، أو من أجزاء أخرى من الجسد. وعند خروجه يتبعه الـprāṇa؛ وبتبعية الـprāṇa تتبعه جميع الـprāṇa. ويصير ذا وعي؛ وبالوعي يخرج. ويصحبه العلم والأعمال والحكمة السابقة.
Bṛhadāraṇyaka 4.4.3
तद्यथा तृणजलायुका तृणस्यान्तं गत्वान्यमाक्रममाक्रम्यात्मानमुपसंहरति ।
एवमेवायमात्मेदं शरीरं निहत्याविद्यां गमयित्वान्यमाक्रममाक्रम्यात्मानमुपसंहरति ॥ ४.४.३ ॥
كما أن الدودة، بعد أن تبلغ طرف الحشيشة، تضع قدمها على أخرى وتجمع نفسها، كذلك هذا الـātman، بعد أن يترك هذا الجسد ويجعل الجهل يُعبر، يضع قدمه على آخر ويجمع نفسه.
Bṛhadāraṇyaka 4.4.4
तद्यथा पेशस्कारी पेशसो मात्रामपादायान्यन्नवतरं कल्याणतरं रूपं तनुते ।
एवमेवायमात्मेदं शरीरं निहत्याविद्यां गमयित्वान्यन्नवतरं कल्याणतरं रूपं कुरुते ।
पित्र्यं वा गान्धर्वं वा दैवं वा प्राजापत्यं वा ब्राह्मं वान्येषां वा भूतानाम् ॥ ४.४.४ ॥
كما أن الصائغ، بأخذ قطعة من الذهب، يصوغ منها شكلاً آخر أحدث وأجمل، كذلك هذا الـātman، بعد أن يترك هذا الجسد ويجعل الجهل يُعبر، يصوغ لنفسه شكلاً آخر أحدث وأجمل — سواء كان شكل الآباء، أو الغندهروا، أو الآلهة، أو برجاباتي، أو براهما، أو كائنات أخرى.
Bṛhadāraṇyaka 4.4.5
स वा अयमात्मा ब्रह्म विज्ञानमयो मनोमयो प्राणमयश्चक्षुर्मयः श्रोत्रमयः पृथिवीमय आपोमयो वायुमय आकाशमयस्तेजोमयोऽतेजोमयः काममयोऽकाममयः क्रोधमयोऽक्रोधमयो धर्ममयोऽधर्ममयः सर्वमयः ।
तद्यदेतदिदंमयोऽदोमय इति ।
यथाकारी यथाचारी तथा भवति ।
साधुकारी साधुर्भवति ।
पापकारी पापो भवति ।
पुण्यः पुण्येन कर्मणा पापः पापेन ।
अथो खल्वाहुः ।
काममय एवायं पुरुष इति ।
स यथाकामो भवति तत्क्रतुर्भवति ।
यत्क्रतुर्भवति तत्कर्म कुरुते ।
यत्कर्म कुरुते तदभिसंपद्यते ॥ ४.४.५ ॥
هذا الآتمن هو براهمن، المؤلف من الفهم، والمؤلف من العقل، والمؤلف من النفس، والمؤلف من البصر، والمؤلف من السمع، والمؤلف من الأرض، والمؤلف من الماء، والمؤلف من الهواء، والمؤلف من الفضاء، والمؤلف من النار، والمؤلف من غير النار؛ والمؤلف من الشهوة، والمؤلف من غير الشهوة، والمؤلف من الغضب، والمؤلف من غير الغضب، والمؤلف من الدهرما، والمؤلف من الأدهرما، والمؤلف من كل شيء. وهو أيضاً «المؤلف من هذا» و«المؤلف من ذاك». كما يفعل المرء، وكما يسلك، كذلك يصير. فالذي يفعل الخير يصير خيّراً، والذي يفعل الشر يصير شريراً. بالعمل الصالح يصير صالحاً، وبالعمل السيئ يصير سيئاً. ويقول الناس أيضاً: إن هذا الإنسان مؤلف من الشهوة حقاً. فكما تكون شهوته تكون عزيمته، وكما تكون عزيمته يكون الفعل الذي يفعله، والفعل الذي يفعله، به ينال.
Bṛhadāraṇyaka 4.4.6
तदेष श्लोको भवति
तदेव सक्तः सह कर्मणैति लिङ्गं मनो यत्र निषक्तमस्य ।
प्राप्यान्तं कर्मणस्तस्य यत्किञ्चेह करोत्ययम् ।
तस्माल्लोकात्पुनरैत्यस्मै लोकाय कर्मणे ।
इति नु कामयमानः ।
अथाकामयमानो योऽकामो निष्काम आप्तकाम आत्मकामो न तस्य प्राणा उत्क्रामन्ति ।
ब्रह्मैव सन् ब्रह्माप्येति ॥ ४.४.६ ॥
وفي ذلك هذه الشلوكة: ما يتعلق به العقل، ملتصقاً بالفعل، فإن الجسد اللطيف يذهب مع ذلك الفعل. فإذا بلغ نهاية ذلك الفعل، فمهما يفعل هنا، يعود من ذلك العالم إلى هذا العالم من أجل الفعل. هكذا يمضي من يشتهي. أما من لا يشتهي — الخالي من الشهوة، المتحرر من الشهوة، المكتفي في رغباته، الذي رغبته هي الآتمن — فلا تخرج أنفاسه؛ وهو براهمن، فينال البراهمن.
Bṛhadāraṇyaka 4.4.7
तदेष श्लोको भवति
यदा सर्वे प्रमुच्यन्ते कामा येऽस्य हृदि श्रिताः ।
अथ मर्त्योऽमृतो भवत्यत्र ब्रह्म समश्नुत इति ।
तद्यथाहिनिर्ल्वयनी वल्मीके मृता प्रत्यस्ता शयीत ।
एवमेवेदं शरीरं शेते ।
अथायमशरीरोऽमृतः प्राणो ब्रह्मैव तेज एव ।
सोऽहं भगवते सहस्रं ददामीति होवाच जनको वैदेहः ॥ ४.४.७ ॥
وفي ذلك هذه الشلوكة: حين تنفك جميع الرغبات الساكنة في قلبه، عندئذ يصير الفاني خالداً، ويبلغ البراهمن هنا. كما تُلقى جلدة الثعبان ميتةً على قارعة الثعلب، هكذا يرقد هذا الجسد. لكن هذا النفس الخالد الذي لا جسد له هو البراهمن حقاً، هو النور حقاً. «سأعطي الجليل ألفاً»، قال جانكا من فيدهه.
Bṛhadāraṇyaka 4.4.8
तदेते श्लोका भवन्ति
अणुः पन्था विततः पुराणो मां स्पृष्टोऽनुवित्तो मयैव ।
तेन धीरा अपियन्ति ब्रह्मविदः स्वर्गं लोकमित ऊर्ध्वं विमुक्ताः ॥ ४.४.८ ॥
وفي ذلك هذه الأبيات: هذا الطريق دقيق، ممتد، وقديم. لقد لمسني، ومنّي وُجد. وبه يصعد العارفون بالبراهمن الثابتون، المتحررون، من هنا إلى عالم السماء.
Bṛhadāraṇyaka 4.4.9
तस्मिञ्शुक्लमुत नीलमाहुः पिङ्गलं हरितं लोहितं च ।
एष पन्था ब्रह्मणा हानुवित्तस्तेनैति ब्रह्मवित्पुण्यकृत्तैजसश्च ॥ ४.४.९ ॥
يُقال إن فيه الأبيض والأزرق الداكن والأصفر المائل إلى الحمرة والأخضر والأحمر. هذا الطريق قد وجده براهمان حقًا، وبه يمضي عارف البراهمان وفاعل الخير والمتألق.
Bṛhadāraṇyaka 4.4.10
अन्धं तमः प्रविशन्ति येऽविद्यामुपासते ।
ततो भूय इव ते तमो य उ विद्यायां रताः ॥ ४.४.१० ॥
الذين يعبدون الجهل يدخلون ظلمةً عمياء، والذين يلتذّون بالعلم وحده يمضون كأنهم إلى ظلمةٍ أشدّ من ذلك.
Bṛhadāraṇyaka 4.4.11
अनन्दा नाम ते लोका अन्धेन तमसावृताः ।
तांस्ते प्रेत्याभिगच्छत्यविद्वांसोऽबुधा जनाः ॥ ४.४.११ ॥
تلك العوالم المسماة بلا فرح مغطّاة بظلمةٍ عمياء، والناس الجاهلون الحمقى يذهبون إليها بعد الموت.
Bṛhadāraṇyaka 4.4.12
आत्मानं चेद्विजानीयादयमस्मीति पुरुषः ।
किमिच्छन् कस्य कामाय शरीरमनु संज्वरेत् ॥ ४.४.१२ ॥
إذا عرف الإنسان الذات (آتمن) قائلًا: «أنا هذا»، فبأي رغبةٍ ولأجل شهوة من يحزن على الجسد بعد فقده؟
Bṛhadāraṇyaka 4.4.13
यस्यानुवित्तः प्रतिबुद्ध आत्मास्मिन् संदेह्ये गहने प्रविष्टः ।
स विश्वकृत्स हि सर्वस्य कर्ता तस्य लोकः स उ लोक एव ॥ ४.४.१३ ॥
من وجد الذات (ātman) وتيقظ لها ودخل هذا المكان العميق العسير على الإدراك، فهو بالفعل خالق العالم كله ومبدع كل شيء؛ وله ذلك العالم، وذلك هو العالم حقًا.
Bṛhadāraṇyaka 4.4.14
इहैव सन्तोऽथ विद्मस्तद्वयं न चेदवेदिर्महती विनष्टिः ।
ये तद्विदुरमृतास्ते भवन्त्यथेतरे दुःखमेवापियन्ति ॥ ४.४.१४ ॥
إذا عرفناه ونحن هنا، بلغناه؛ وإن لم نعرفه فالخراب عظيم. أما الذين عرفوه فيصيرون خالدين، وأما غيرهم فلا ينالون إلا الألم.
Bṛhadāraṇyaka 4.4.15
यदैतमनुपश्यत्यत्मानं देवमङ्जसा ।
ईशानं भूतभव्यस्य न ततो विजुगुप्सते ॥ ४.४.१५ ॥
حين يرى المرء بوضوح هذه الذات (ātman)، الإله المتألق، سيد الماضي والمستقبل، فإنه لا يعود يتهيّب منه ولا يريد الاختباء عنه.
Bṛhadāraṇyaka 4.4.16
यस्मादर्वाक्संवत्सरोऽहोभिः परिवर्तते ।
तद्देवा ज्योतिषां ज्योतिरायुर्होपासतेऽमृतम् ॥ ४.४.१६ ॥
ذلك الذي به تدور السنة هنا في الأسفل عبر الأيام، يعبده الآلهة بوصفه نور الأنوار وحياة الخلود.
Bṛhadāraṇyaka 4.4.17
यस्मिन् पञ्च पञ्चजना आकाशश्च प्रतिष्ठितः ।
तमेव मन्य आत्मानं विद्वान् ब्रह्मामृतोऽमृतम् ॥ ४.४.१७ ॥
ذلك الذي تستقر فيه الجماعات الخمس وكذلك الفضاء، ذلك بعينه أعدّه الأتمان. العارف إذ يعرفه يصير في البراهمان خالدًا، خلودًا حقًا.
Bṛhadāraṇyaka 4.4.18
प्राणस्य प्राणमुत चक्षुषश्चक्षुरुत श्रोत्रस्य श्रोत्रं मनसो ये मनो विदुः ।
ते निचिक्युर्ब्रह्म पुराणमग्र्यम् ॥ ४.४.१८ ॥
الذين يعرفون نَفَسَ النَّفَس، وعينَ العين، وأذنَ الأذن، وعقلَ العقل، أولئك أدركوا البراهمان القديم الأعلى.
Bṛhadāraṇyaka 4.4.19
मनसैवानुद्रष्टव्यं नेह नानास्ति किं चन ।
मृत्योः स मृत्युमाप्नोति य इह नानेव पश्यति ॥ ४.४.१९ ॥
ينبغي أن يُرى بالعقل وحده؛ ليس هنا تعدّدٌ البتة. من يرى هنا التعدّد كأنه كذلك، يبلغ الموتَ من الموت.
Bṛhadāraṇyaka 4.4.20
एकधैवानुद्रष्टव्यमेतदप्रमयं ध्रुवम् ।
विरजः पर आकाशादज आत्मा महान् ध्रुवः ॥ ४.४.२० ॥
ينبغي أن يُرى بوجهٍ واحد؛ هذا غيرُ قابلٍ للقياس وثابت. وراء الفضاء، الأتمان النقيّ غير المولود العظيم الثابت.
Bṛhadāraṇyaka 4.4.21
तमेव धीरो विज्ञाय प्रज्ञां कुर्वीत ब्राह्मणः ।
नानुध्यायाद्बहूञ्छब्दान् वाचो विग्लापनं हि तदिति ॥ ४.४.२१ ॥
على الحكيم الثابت، بعد أن يعرفه وحده، أن ينمّي البرجنا (الحكمة). لا ينبغي للبراهمي أن يتأمل في كلمات كثيرة، فذلك إنهاك للكلام لا غير.
Bṛhadāraṇyaka 4.4.22
स वा एष महानज आत्मा योऽयं विज्ञानमयः प्राणेषु ।
य एषोऽन्तर्हृदय आकाशस्तस्मिञ्छेते ।
सर्वस्य वशी ।
सर्वस्येशानः ।
सर्वस्याधिपतिः ।
स न साधुना कर्मणा भूयान् ।
नो एवासाधुना कनीयान् ।
एष सर्वेश्वरः ।
एष भूताधिपतिः ।
एष भूतपालः ।
एष सेतुर्विधरण एषां लोकानामसंभेदाय ।
तमेतं वेदानुवचनेन ब्राह्मणा विविदिषन्ति यज्ञेन दानेन तपसानाशकेन ।
एतमेव विदित्वा मुनिर्भवति ।
एतमेव प्रव्राजिनो लोकमिच्छन्तः प्रव्रजन्ति ॥ ४.४.२२ ॥
هذا هو الآتمن العظيم غير المولود، المكوَّن من الوعي، الكائن بين البرانات. الفضاء داخل القلب، فيه يستقر. هو المتحكم في الكل، ورب الكل، وسيد الكل. لا يزداد بالعمل الصالح ولا ينقص بالعمل السيئ. هو رب كل شيء، وحاكم الكائنات، وحامي الكائنات. وهو الجسر والدعامة التي تمنع هذه العوالم من الاختلاط. يسعى البراهمة إلى معرفته بتلاوة الفيدا والقربان والعطاء والتقشف والصيام. ومن عرفه وحده صار حكيماً؛ وراغباً في هذا العالم بعينه يخرج الزاهدون.
Bṛhadāraṇyaka 4.4.23
तदेतदृचाभ्युक्तम्
एष नित्यो महिमा ब्राह्मणस्य न कर्मणा वर्धते नो कनीयान् ।
तस्यैव स्यात्पदवित्तं विदित्वा न लिप्यते कर्मणा पापकेनेति ।
तस्मादेवंविच्छान्तो दान्त उपरतस्तितिक्षुः समाहितो भूत्वात्मन्येवात्मानं पश्यति ।
सर्वमात्मानं पश्यति ।
नैनं पाप्मा तरति ।
सर्वं पाप्मानं तरति ।
नैनं पाप्मा तपति ।
सर्वं पाप्मानं तपति ।
विपापो विरजोऽविचिकित्सो ब्राह्मणो भवति ।
एष ब्रह्मलोकः सम्राट् ।
एनं प्रापितोऽसीति होवाच याज्ञवल्क्यः ।
सोऽहं भगवते विदेहान् ददामि मां चापि सह दास्यायेति ॥ ४.४.२३ ॥
وقد قيل في ذلك بيت: هذه العظمة الأبدية للبراهمي لا تزداد بالعمل ولا تنقص. ومن عرف علم طريقه لا يتلوث بالعمل الشرير. فلذلك من يعرف هكذا، مطمئن الباطن، مضبوط النفس، متنحٍّ، صابر، مجتمع الفكر، يرى الآتمن في الآتمن. يرى الآتمن في كل شيء. لا يعبر الشر عليه، بل هو يعبر كل شر. ولا يحرقه الشر، بل هو يحرق كل شر. خالياً من الشر، خالياً من الهوى، خالياً من الشك، يصير براهمي. هذا عالم البراهمن أيها الملك. قال ياجنافالكيا: «لقد أُوصلت إليه.» أنا أعطي الفيدهيين للجليل، وأعطي نفسي معهم خادماً.
Bṛhadāraṇyaka 4.4.24
स वा एष महानज आत्मान्नादो वसुदानः ।
विन्दते वसु य एवं वेद ॥ ४.४.२४ ॥
هذا هو الآتمن العظيم غير المولود، آكل الطعام ومعطي الثروة. ومن عرفه هكذا نال الثروة.
Bṛhadāraṇyaka 4.4.25
स वा एष महानज आत्माजरोऽमरोऽमृतोऽभयो ब्रह्म ।
अभयं वै ब्रह्म ।
अभयं हि वै ब्रह्म भवति य एवं वेद ॥ ४.४.२५ ॥
هذا الأتمان العظيم غير المولود، الذي لا يهرم ولا يموت، الخالد، الذي لا يعرف الخوف، هو البراهمان. والبراهمان هو حقاً عدم الخوف. ومن يعرفه هكذا يصبح حقاً براهمان لا يعرف الخوف.