Vedyatra वेदयात्रा
ค้นหา

อุปนิษัท · Bṛhadāraṇyaka 4.4

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

อ่านพร้อมความหมาย

Bṛhadāraṇyaka 4.4.1

(शारीरकब्राह्मणम्)
स यत्रायमात्माबल्यं न्येत्य संमोहमिव न्येति ।
अथैनमेते प्राणा अभिसमायन्ति ।
स एतास्तेजोमात्राः समभ्याददानो हृदयमेवान्ववक्रामति ।
स यत्रैष चाक्षुषः पुरुषः पराङ्पर्यावर्तते ।
अथारूपज्ञो भवति ॥ ४.४.१ ॥

เมื่อพระอาตมันนี้หมดกำลังและจมลงสู่ความอ่อนแรงราวกับหมดสติ ปราณทั้งหลายก็มารวมตัวรอบพระองค์ พระองค์ทรงรับเอาอนุภาคแห่งแสงเหล่านี้ไว้ แล้วถอนตัวกลับเข้าไปในหัวใจนั่นเอง เมื่อบุรุษแห่งดวงตานี้หันหลังกลับและกลับไป ก็ทรงไม่รู้รูปทั้งหลาย

Bṛhadāraṇyaka 4.4.2

एकीभवति न पश्यतीत्याहुः ।
एकीभवति न जिघ्रतीत्याहुः ।
एकीभवति न रसयतीत्याहुः ।
एकीभवति न वदतीत्याहुः ।
एकीभवति न शृणोतीत्याहुः ।
एकीभवति न मनुत इत्याहुः ।
एकीभवति न स्पृशतीत्याहुः ।
एकीभवति न विजानातीत्याहुः ।
तस्य हैतस्य हृदयस्याग्रं प्रद्योतते ।
तेन प्रद्योतेनैष आत्मा निष्क्रामति ।
चक्षुष्टो वा मूर्ध्नो वान्येभ्यो वा शरीरदेशेभ्यः ।
तमुत्क्रामन्तं प्राणोऽनूत्क्रामति ।
प्राणमनूत्क्रामन्तं सर्वे प्राणा अनूत्क्रामन्ति ।
सविज्ञनो भवति ।
संजानमेवान्ववक्रामति ।
तं विद्याकर्मणी समन्वारभेते पूर्वप्रज्ञा च ॥ ४.४.२ ॥

ว่ากันว่าพระองค์รวมเป็นหนึ่งจึงไม่เห็น ว่ากันว่ารวมเป็นหนึ่งจึงไม่ได้กลิ่น ว่ากันว่ารวมเป็นหนึ่งจึงไม่รับรส ว่ากันว่ารวมเป็นหนึ่งจึงไม่พูด ว่ากันว่ารวมเป็นหนึ่งจึงไม่ได้ยิน ว่ากันว่ารวมเป็นหนึ่งจึงไม่คิด ว่ากันว่ารวมเป็นหนึ่งจึงไม่สัมผัส ว่ากันว่ารวมเป็นหนึ่งจึงไม่รู้ ปลายแห่งหัวใจนี้ก็ส่องสว่างขึ้น ด้วยแสงนั้นอาตมันนี้จึงออกไป ทางดวงตา หรือทางกระหม่อม หรือทางส่วนอื่นของร่างกาย เมื่อพระองค์ออกไป ปราณก็ตามออกไป เมื่อปราณตามออกไป ปราณทั้งหมดก็ตามออกไป พระองค์ก็ทรงมีจิตสำนึก และทรงจากไปพร้อมความรู้สึกตัว ความรู้ การกระทำ และปัญญาเดิมย่อมติดตามพระองค์ไป

Bṛhadāraṇyaka 4.4.3

तद्यथा तृणजलायुका तृणस्यान्तं गत्वान्यमाक्रममाक्रम्यात्मानमुपसंहरति ।
एवमेवायमात्मेदं शरीरं निहत्याविद्यां गमयित्वान्यमाक्रममाक्रम्यात्मानमुपसंहरति ॥ ४.४.३ ॥

เปรียบเหมือนตัวหนอนที่ถึงปลายใบหญ้าแล้วก็ย่างไปยังอีกใบหนึ่งและดึงตัวเข้ามา อาตมันนี้ก็เช่นเดียวกัน เมื่อละทิ้งร่างกายนี้และทำให้อวิชชาข้ามผ่านไปแล้ว ก็ย่างไปยังอีกที่หนึ่งและดึงตัวเข้ามา

Bṛhadāraṇyaka 4.4.4

तद्यथा पेशस्कारी पेशसो मात्रामपादायान्यन्नवतरं कल्याणतरं रूपं तनुते ।
एवमेवायमात्मेदं शरीरं निहत्याविद्यां गमयित्वान्यन्नवतरं कल्याणतरं रूपं कुरुते ।
पित्र्यं वा गान्धर्वं वा दैवं वा प्राजापत्यं वा ब्राह्मं वान्येषां वा भूतानाम् ॥ ४.४.४ ॥

เปรียบเหมือนช่างทองที่นำทองส่วนหนึ่งมาหลอมขึ้นเป็นรูปใหม่ที่งดงามกว่า อาตมันนี้ก็เช่นเดียวกัน เมื่อละทิ้งร่างกายนี้และทำให้อวิชชาข้ามผ่านไปแล้ว ก็สร้างรูปใหม่ที่งดงามกว่าขึ้น ไม่ว่าจะเป็นรูปของบรรพบุรุษ หรือของคนธรรพ์ หรือของเทพ หรือของประชาบดี หรือของพระพรหม หรือของสัตว์อื่นทั้งหลาย

Bṛhadāraṇyaka 4.4.5

स वा अयमात्मा ब्रह्म विज्ञानमयो मनोमयो प्राणमयश्चक्षुर्मयः श्रोत्रमयः पृथिवीमय आपोमयो वायुमय आकाशमयस्तेजोमयोऽतेजोमयः काममयोऽकाममयः क्रोधमयोऽक्रोधमयो धर्ममयोऽधर्ममयः सर्वमयः ।
तद्यदेतदिदंमयोऽदोमय इति ।
यथाकारी यथाचारी तथा भवति ।
साधुकारी साधुर्भवति ।
पापकारी पापो भवति ।
पुण्यः पुण्येन कर्मणा पापः पापेन ।
अथो खल्वाहुः ।
काममय एवायं पुरुष इति ।
स यथाकामो भवति तत्क्रतुर्भवति ।
यत्क्रतुर्भवति तत्कर्म कुरुते ।
यत्कर्म कुरुते तदभिसंपद्यते ॥ ४.४.५ ॥

อาตมันนี้คือพรหมัน ประกอบด้วยวิญญาณ ประกอบด้วยใจ ประกอบด้วยปราณ ประกอบด้วยดวงตา ประกอบด้วยหู ประกอบด้วยดิน ประกอบด้วยน้ำ ประกอบด้วยลม ประกอบด้วยอากาศ ประกอบด้วยไฟ และประกอบด้วยสิ่งที่มิใช่ไฟ ประกอบด้วยกาม และประกอบด้วยสิ่งที่มิใช่กาม ประกอบด้วยความโกรธ และประกอบด้วยสิ่งที่มิใช่ความโกรธ ประกอบด้วยธรรม และประกอบด้วยอธรรม ประกอบด้วยทุกสิ่ง ทั้งนี้ที่ว่า ประกอบด้วยสิ่งนี้ และประกอบด้วยสิ่งโน้น ตามที่กระทำ ตามที่ประพฤติ ก็เป็นเช่นนั้น ผู้ทำความดีย่อมเป็นคนดี ผู้ทำความชั่วย่อมเป็นคนชั่ว คนบริสุทธิ์ด้วยกรรมอันบริสุทธิ์ คนชั่วด้วยกรรมอันชั่ว ทั้งนี้ยังมีผู้กล่าวไว้ว่า บุรุษนี้ประกอบด้วยกามเท่านั้น ตามที่เขาปรารถนา เขาก็มีความตั้งใจเช่นนั้น ตามความตั้งใจ เขาก็กระทำการเช่นนั้น และการที่เขากระทำ ก็จะได้รับผลเช่นนั้น

Bṛhadāraṇyaka 4.4.6

तदेष श्लोको भवति
तदेव सक्तः सह कर्मणैति लिङ्गं मनो यत्र निषक्तमस्य ।
प्राप्यान्तं कर्मणस्तस्य यत्किञ्चेह करोत्ययम् ।
तस्माल्लोकात्पुनरैत्यस्मै लोकाय कर्मणे ।
इति नु कामयमानः ।
अथाकामयमानो योऽकामो निष्काम आप्तकाम आत्मकामो न तस्य प्राणा उत्क्रामन्ति ।
ब्रह्मैव सन् ब्रह्माप्येति ॥ ४.४.६ ॥

ในเรื่องนี้มีคาถาบทหนึ่งว่า ใจที่ยึดติดอยู่กับสิ่งใด ย่อมติดตามกรรมนั้นไปพร้อมกับร่างละเอียด เมื่อบรรลุถึงที่สุดของกรรมนั้นแล้ว สิ่งใดที่เขาได้กระทำในโลกนี้ จากโลกนั้นเขาก็กลับมายังโลกนี้อีกเพื่อการกระทำ นี่คือผู้ที่ยังปรารถนาอยู่ ส่วนผู้ที่ไม่ปรารถนา ผู้ปราศจากกาม หลุดพ้นจากกาม มีความปรารถนาสมหวัง มีอาตมันเป็นที่ปรารถนา ปราณของเขาไม่ออกไป เขาเป็นพรหมัน จึงบรรลุพรหมัน

Bṛhadāraṇyaka 4.4.7

तदेष श्लोको भवति
यदा सर्वे प्रमुच्यन्ते कामा येऽस्य हृदि श्रिताः ।
अथ मर्त्योऽमृतो भवत्यत्र ब्रह्म समश्नुत इति ।
तद्यथाहिनिर्ल्वयनी वल्मीके मृता प्रत्यस्ता शयीत ।
एवमेवेदं शरीरं शेते ।
अथायमशरीरोऽमृतः प्राणो ब्रह्मैव तेज एव ।
सोऽहं भगवते सहस्रं ददामीति होवाच जनको वैदेहः ॥ ४.४.७ ॥

ในเรื่องนี้มีคาถาบทหนึ่งว่า เมื่อกามทั้งหลายที่อาศัยอยู่ในหัวใจของเขาหลุดพ้นไปทั้งหมด มนุษย์ผู้ตายก็กลายเป็นอมตะ และบรรลุพรหมันในชาตินี้ เปรียบเหมือนคราบงูที่ถูกลอกทิ้งนอนตายอยู่บนจอมปลวก ร่างกายนี้ก็นอนอยู่เช่นนั้น แต่ปราณที่ไม่มีร่าง เป็นอมตะนี้ คือพรหมันนั่นเอง คือความรุ่งโรจน์นั่นเอง ข้าพเจ้าจะถวายพันหนึ่งแด่พระผู้เป็นเจ้า พระชนกแห่งวิเทหะตรัสดังนี้

Bṛhadāraṇyaka 4.4.8

तदेते श्लोका भवन्ति
अणुः पन्था विततः पुराणो मां स्पृष्टोऽनुवित्तो मयैव ।
तेन धीरा अपियन्ति ब्रह्मविदः स्वर्गं लोकमित ऊर्ध्वं विमुक्ताः ॥ ४.४.८ ॥

ในเรื่องนี้มีคาถาหลายบทว่า ทางนี้ละเอียด กว้างไกล และเก่าแก่ มันได้สัมผัสข้า และข้าได้พบมันแล้ว ด้วยทางนั้น ผู้มีปัญญามั่นคง ผู้รู้พรหมัน หลุดพ้นแล้ว ย่อมไปจากที่นี่สู่โลกสวรรค์เบื้องบน

Bṛhadāraṇyaka 4.4.9

तस्मिञ्शुक्लमुत नीलमाहुः पिङ्गलं हरितं लोहितं च ।
एष पन्था ब्रह्मणा हानुवित्तस्तेनैति ब्रह्मवित्पुण्यकृत्तैजसश्च ॥ ४.४.९ ॥

ในทางนั้นมีผู้กล่าวถึงสีขาว สีน้ำเงินเข้ม สีเหลืองทอง สีเขียว และสีแดง ทางนี้พรหมันได้พบแล้วเช่นกัน ด้วยทางนั้นผู้รู้พรหมันผู้ทำความดี และผู้เปล่งประกาย ย่อมไปถึง

Bṛhadāraṇyaka 4.4.10

अन्धं तमः प्रविशन्ति येऽविद्यामुपासते ।
ततो भूय इव ते तमो य उ विद्यायां रताः ॥ ४.४.१० ॥

ผู้ที่บูชาอวิชชาย่อมเข้าสู่ความมืดมิดอันมืดบอด และผู้ที่ยินดีอยู่แต่ในความรู้ ก็ย่อมเข้าสู่ความมืดที่ยิ่งกว่าอีกดุจนั้น

Bṛhadāraṇyaka 4.4.11

अनन्दा नाम ते लोका अन्धेन तमसावृताः ।
तांस्ते प्रेत्याभिगच्छत्यविद्वांसोऽबुधा जनाः ॥ ४.४.११ ॥

โลกที่เรียกว่าอนันทะ ถูกปกคลุมด้วยความมืดมิด ผู้ไม่รู้และผู้ไม่มีปัญญาทั้งหลาย เมื่อตายแล้วย่อมไปยังโลกเหล่านั้น

Bṛhadāraṇyaka 4.4.12

आत्मानं चेद्विजानीयादयमस्मीति पुरुषः ।
किमिच्छन् कस्य कामाय शरीरमनु संज्वरेत् ॥ ४.४.१२ ॥

หากบุรุษรู้อาตมันว่า เราคือสิ่งนี้ เขาจะปรารถนาสิ่งใด และเพื่อความปรารถนาของผู้ใด เขาจะโศกเศร้าเพราะร่างกายนี้

Bṛhadāraṇyaka 4.4.13

यस्यानुवित्तः प्रतिबुद्ध आत्मास्मिन् संदेह्ये गहने प्रविष्टः ।
स विश्वकृत्स हि सर्वस्य कर्ता तस्य लोकः स उ लोक एव ॥ ४.४.१३ ॥

ผู้ที่ได้พบและตื่นรู้ต่ออาตมัน และได้เข้าไปยังที่ลึกซึ้งยากจะหยั่งถึงนี้ ท่านผู้นั้นคือผู้สร้างสรรพสิ่ง ผู้เป็นผู้กระทำทุกสิ่ง โลกนั้นเป็นของท่าน และโลกนั้นก็คือโลกนั่นเอง

Bṛhadāraṇyaka 4.4.14

इहैव सन्तोऽथ विद्मस्तद्वयं न चेदवेदिर्महती विनष्टिः ।
ये तद्विदुरमृतास्ते भवन्त्यथेतरे दुःखमेवापियन्ति ॥ ४.४.१४ ॥

เมื่อเรายังอยู่ที่นี่ เราจึงรู้จักมันและบรรลุมัน หากเรามิได้รู้ ความพินาศอันยิ่งใหญ่ย่อมมีขึ้น ผู้ที่รู้มันย่อมเป็นอมตะ ส่วนผู้อื่นย่อมประสบแต่ความทุกข์เท่านั้น

Bṛhadāraṇyaka 4.4.15

यदैतमनुपश्यत्यत्मानं देवमङ्जसा ।
ईशानं भूतभव्यस्य न ततो विजुगुप्सते ॥ ४.४.१५ ॥

เมื่อบุคคลเห็นอาตมันนี้อย่างชัดแจ้ง พระเจ้าผู้รุ่งโรจน์ ผู้เป็นใหญ่เหนือสิ่งที่เคยเป็นและจะเป็น เขาย่อมไม่รังเกียจพระองค์อีกต่อไป

Bṛhadāraṇyaka 4.4.16

यस्मादर्वाक्संवत्सरोऽहोभिः परिवर्तते ।
तद्देवा ज्योतिषां ज्योतिरायुर्होपासतेऽमृतम् ॥ ४.४.१६ ॥

สิ่งที่ทำให้ปีหมุนเวียนไปในโลกนี้ตามวันทั้งหลาย เทพทั้งหลายบูชาสิ่งนั้นว่าเป็นแสงแห่งแสงทั้งปวง เป็นชีวิตอันเป็นอมตะ

Bṛhadāraṇyaka 4.4.17

यस्मिन् पञ्च पञ्चजना आकाशश्च प्रतिष्ठितः ।
तमेव मन्य आत्मानं विद्वान् ब्रह्मामृतोऽमृतम् ॥ ४.४.१७ ॥

สิ่งที่ห้ากลุ่มชนและอากาศตั้งอยู่ในนั้น ข้าพเจ้าถือว่าอาตมันนั้นแหละคืออาตมัน ผู้รู้เมื่อรู้สิ่งนั้น ย่อมเป็นอมตะในพรหมัน เป็นอมตะอย่างแท้จริง

Bṛhadāraṇyaka 4.4.18

प्राणस्य प्राणमुत चक्षुषश्चक्षुरुत श्रोत्रस्य श्रोत्रं मनसो ये मनो विदुः ।
ते निचिक्युर्ब्रह्म पुराणमग्र्यम् ॥ ४.४.१८ ॥

ผู้ที่รู้ว่าพระองค์เป็นลมหายใจของลมหายใจ เป็นตาของตา เป็นหูของหู และเป็นใจของใจ ผู้นั้นได้เข้าถึงพรหมันอันดึกดำบรรพ์และสูงสุด

Bṛhadāraṇyaka 4.4.19

मनसैवानुद्रष्टव्यं नेह नानास्ति किं चन ।
मृत्योः स मृत्युमाप्नोति य इह नानेव पश्यति ॥ ४.४.१९ ॥

พึงเห็นได้ด้วยใจเท่านั้น ในที่นี้ไม่มีความเป็นหลายแม้แต่น้อย ผู้ที่เห็นความเป็นหลายในที่นี้ราวกับมีอยู่จริง ย่อมไปจากความตายสู่ความตาย

Bṛhadāraṇyaka 4.4.20

एकधैवानुद्रष्टव्यमेतदप्रमयं ध्रुवम् ।
विरजः पर आकाशादज आत्मा महान् ध्रुवः ॥ ४.४.२० ॥

พึงเห็นได้เพียงทางเดียวเท่านั้น สิ่งนี้หาประมาณมิได้และคงที่มั่นคง พ้นจากอวกาศ ปราศจากมลทิน ไม่เกิด ยิ่งใหญ่ และคงที่มั่นคง คืออาตมัน

Bṛhadāraṇyaka 4.4.21

तमेव धीरो विज्ञाय प्रज्ञां कुर्वीत ब्राह्मणः ।
नानुध्यायाद्बहूञ्छब्दान् वाचो विग्लापनं हि तदिति ॥ ४.४.२१ ॥

เมื่อรู้จักพระองค์เท่านั้น ผู้มีปัญญามั่นคงพึงบ่มเพาะปัญญา พราหมณ์ไม่ควรครุ่นคิดถึงถ้อยคำมากมาย เพราะนั่นเป็นเพียงความเหนื่อยหน่ายของวาจา

Bṛhadāraṇyaka 4.4.22

स वा एष महानज आत्मा योऽयं विज्ञानमयः प्राणेषु ।
य एषोऽन्तर्हृदय आकाशस्तस्मिञ्छेते ।
सर्वस्य वशी ।
सर्वस्येशानः ।
सर्वस्याधिपतिः ।
स न साधुना कर्मणा भूयान् ।
नो एवासाधुना कनीयान् ।
एष सर्वेश्वरः ।
एष भूताधिपतिः ।
एष भूतपालः ।
एष सेतुर्विधरण एषां लोकानामसंभेदाय ।
तमेतं वेदानुवचनेन ब्राह्मणा विविदिषन्ति यज्ञेन दानेन तपसानाशकेन ।
एतमेव विदित्वा मुनिर्भवति ।
एतमेव प्रव्राजिनो लोकमिच्छन्तः प्रव्रजन्ति ॥ ४.४.२२ ॥

อาตมันอันยิ่งใหญ่ ไม่เกิดนี้ คืออาตมันที่ประกอบด้วยวิชญาณ ซึ่งสถิตอยู่ท่ามกลางปราณทั้งหลาย ส่วนอากาศภายในหทัยนั้น พระองค์ประทับอยู่ในที่นั้น พระองค์เป็นผู้ควบคุมทุกสิ่ง เป็นพระเจ้าของทุกสิ่ง เป็นผู้ปกครองทุกสิ่ง พระองค์มิได้ยิ่งใหญ่ขึ้นเพราะกรรมดี และมิได้เล็กลงเพราะกรรมชั่ว พระองค์เป็นเจ้าแห่งสรรพสิ่ง เป็นผู้ปกครองสรรพชีวิต เป็นผู้คุ้มครองสรรพชีวิต พระองค์เป็นสะพานและเครื่องค้ำจุนที่กั้นมิให้โลกทั้งหลายปะปนกัน พราหมณ์ทั้งหลายปรารถนาจะรู้จักพระองค์ด้วยการสาธยายพระเวท ด้วยการบูชายัญ ด้วยการให้ทาน ด้วยตบะ และด้วยการอดอาหาร เมื่อรู้จักพระองค์เท่านั้น ก็เป็นมุนี ผู้ปรารถนาโลกนี้เท่านั้นย่อมออกบวช

Bṛhadāraṇyaka 4.4.23

तदेतदृचाभ्युक्तम्
एष नित्यो महिमा ब्राह्मणस्य न कर्मणा वर्धते नो कनीयान् ।
तस्यैव स्यात्पदवित्तं विदित्वा न लिप्यते कर्मणा पापकेनेति ।
तस्मादेवंविच्छान्तो दान्त उपरतस्तितिक्षुः समाहितो भूत्वात्मन्येवात्मानं पश्यति ।
सर्वमात्मानं पश्यति ।
नैनं पाप्मा तरति ।
सर्वं पाप्मानं तरति ।
नैनं पाप्मा तपति ।
सर्वं पाप्मानं तपति ।
विपापो विरजोऽविचिकित्सो ब्राह्मणो भवति ।
एष ब्रह्मलोकः सम्राट् ।
एनं प्रापितोऽसीति होवाच याज्ञवल्क्यः ।
सोऽहं भगवते विदेहान् ददामि मां चापि सह दास्यायेति ॥ ४.४.२३ ॥

เรื่องนี้มีคาถากล่าวไว้ว่า ความยิ่งใหญ่นิรันดร์ของพราหมณ์นี้ ไม่เพิ่มขึ้นเพราะการกระทำ และไม่ลดลงเช่นกัน ผู้รู้วิถีแห่งความรู้นั้นย่อมไม่ถูกกรรมชั่วฉาบเปื้อน เพราะฉะนั้น ผู้รู้อย่างนี้ย่อมสงบ ข่มใจได้ ละวาง อดทน และมีใจตั้งมั่น เขาเห็นอาตมันในอาตมัน เขาเห็นอาตมันในสรรพสิ่ง บาปไม่สามารถข้ามพ้นเขาไปได้ เขาข้ามพ้นบาปทั้งปวงได้ บาปไม่สามารถเผาไหม้เขาได้ เขาเผาบาปทั้งปวงได้ ปราศจากบาป ปราศจากมลทิน ปราศจากความสงสัย เขาก็เป็นพราหมณ์ นี่คือพรหมโลก ข้าแต่จักรพรรดิ ยาชญวัลกยะตรัสว่า ท่านได้ถึงสิ่งนั้นแล้ว ข้าพเจ้าจะถวายแคว้นวิเทหะแด่ท่านผู้เจริญ และตัวข้าพเจ้าเองก็จะรับใช้ท่านพร้อมกับแคว้นนั้นด้วย

Bṛhadāraṇyaka 4.4.24

स वा एष महानज आत्मान्नादो वसुदानः ।
विन्दते वसु य एवं वेद ॥ ४.४.२४ ॥

อาตมันอันยิ่งใหญ่ ไม่เกิดนี้ เป็นผู้กินอาหาร เป็นผู้ประทานทรัพย์ ผู้ที่รู้พระองค์เช่นนี้ย่อมได้รับทรัพย์

Bṛhadāraṇyaka 4.4.25

स वा एष महानज आत्माजरोऽमरोऽमृतोऽभयो ब्रह्म ।
अभयं वै ब्रह्म ।
अभयं हि वै ब्रह्म भवति य एवं वेद ॥ ४.४.२५ ॥

อาตมันอันยิ่งใหญ่ ไม่เกิดนี้ ไม่แก่ ไม่ตาย ไม่มีความตาย ปราศจากความกลัว คือพรหมัน แท้จริงพรหมันคือความไม่กลัว ผู้ที่รู้พระองค์เช่นนี้ ย่อมเป็นพรหมันผู้ไร้ความกลัวอย่างแท้จริง