ଉପନିଷଦ · Bṛhadāraṇyaka 6.4
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Bṛhadāraṇyaka 6.4.1
चतुर्थं ब्राह्मणम् (पुत्रमन्थकर्मब्राह्मणम्)
एषां वै भूतानां पृथिवी रसः ।
पृथिव्या आपः ।
अपामोषधयः ।
ओषधीनां पुष्पाणि ।
पुष्पाणां फलानि ।
फलानां पुरुषः ।
पुरुषस्य रेतः ॥ ६.४.१ ॥
ଏହି ସମସ୍ତ ଭୂତର ରସ ପୃଥିବୀ। ପୃଥିବୀର ରସ ଜଳ। ଜଳର ରସ ଔଷଧି। ଔଷଧିର ରସ ପୁଷ୍ପ। ପୁଷ୍ପର ରସ ଫଳ। ଫଳର ରସ ପୁରୁଷ। ପୁରୁଷର ରସ ରେତସ୍ (ବୀର୍ଯ୍ୟ)।
Bṛhadāraṇyaka 6.4.2
स ह प्रजापतिरीक्षां चक्रे हन्तास्मै प्रतिष्ठां कल्पयानीति स स्त्रियं ससृजे ।
तां सृष्ट्वाध उपास्त ।
तस्मात्स्त्रियमध उपासीत ।
स एतं प्राञ्चं ग्रावाणमात्मन एव समुदपारयत् ।
तेनैनामभ्यसृजत ॥ ६.४.२ ॥
ସେହି ପ୍ରଜାପତି ଚିନ୍ତା କଲେ, 'ଭଲ, ଏଥିପାଇଁ ଏକ ଆଧାର ଦେବି।' ତା'ପରେ ସେ ଏକ ସ୍ତ୍ରୀ ସୃଷ୍ଟି କଲେ। ତାକୁ ସୃଷ୍ଟି କରି ତା'ର ତଳଭାଗକୁ ଉପାସନା କଲେ। ଏଣୁ ସ୍ତ୍ରୀର ତଳଭାଗକୁ ଉପାସନା କରିବା ଉଚିତ। ସେ ନିଜ ଭିତରୁ ପୂର୍ବମୁଖୀ ଏହି ପଥର ବାହାର କଲେ; ତା'ଦ୍ୱାରା ତାକୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ।
Bṛhadāraṇyaka 6.4.3
तस्या वेदिरुपस्थः ।
लोमानि बर्हिश् ।
चर्माधिषवणे ।
समिद्धो मध्यतस्तौ मुष्कौ ।
स यावान् ह वै वाजपेयेन यजमनस्य लोको भवति तावानस्य लोको भवति ।
य एवं विद्वानधोपहासं चरत्यासां स्त्रीणां सुकृतं वृङ्क्ते ।
अथ य इदमविद्वानधोपहासं चरत्यास्य स्त्रियः सुकृतं वृञ्जते ॥ ६.४.३ ॥
ତା'ର ବେଦି ହେଉଛି ତା'ର କୋଳ; ତା'ର ରୋମ ହେଉଛି ବର୍ହିସ (କୁଶ); ତା'ର ଚର୍ମ ହେଉଛି ଅଧିଷବଣ (ସୋମ ପେଷିବା ପଥର); ମଝିରେ ଜଳୁଥିବା ଅଗ୍ନି ସେହି ଦୁଇଟି ଅଣ୍ଡକୋଷ। ବାଜପେୟ ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବା ଯଜମାନ ଯେତେ ବଡ଼ ଲୋକ ପାଏ, ସେତେ ବଡ଼ ଲୋକ ସେ ପାଏ ଯିଏ ଏହା ଜାଣି ତଳଭାଗକୁ ଉପହାସ କରେ ଏବଂ ଏହି ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କର ସୁକୃତ ହରଣ କରେ। କିନ୍ତୁ ଯିଏ ଏହା ନ ଜାଣି ତଳଭାଗକୁ ଉପହାସ କରେ, ତା'ର ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ତା'ର ସୁକୃତ ହରଣ କରନ୍ତି।
Bṛhadāraṇyaka 6.4.4
एतद्ध स्म वै तद्विद्वानुद्दालक आरुणिराह ।
एतद्ध स्म वै तद्विद्वान्नाको मौद्गल्य आह ।
एतद्ध स्म वै तद्विद्वान् कुमारहारित आह बहवो मर्या ब्राह्मनायना निरिन्द्रिया विसुकृतोऽस्माल्लोकात्प्रयन्ति य इदमविद्वांसोऽधोपहासं चरन्तीति ।
बहु वा इदं सुप्तस्य वा जाग्रतो वा रेतः स्कन्दति ॥ ६.४.४ ॥
ଏହା ଉଦ୍ଦାଳକ ଆରୁଣି ଜାଣି କହିଲେ। ଏହା ନାକ ମୌଦ୍ଗଲ୍ୟ ଜାଣି କହିଲେ। ଏହା କୁମାରହାରୀତ ଜାଣି କହିଲେ: 'ବ୍ରାହ୍ମଣ-ବଂଶରେ ଜନ୍ମିତ ଅନେକ ମନୁଷ୍ୟ, ଯେଉଁମାନେ ଏହା ନ ଜାଣି ତଳଭାଗକୁ ଉପହାସ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟହୀନ ଓ ସୁକୃତହୀନ ହୋଇ ଏହି ଲୋକରୁ ଚାଲିଯାଆନ୍ତି।' ପୁଣି, ଶୋଇଥିବା କିମ୍ବା ଜାଗ୍ରତ ମନୁଷ୍ୟଠାରୁ ଅନେକ ରେତସ୍ ସ୍ଖଳିତ ହୁଏ।
Bṛhadāraṇyaka 6.4.5
तदभिमृशेदनु वा मन्त्रयेत यन्मेऽद्य रेतः पृथिवीमस्कान्त्सीद्यदोषधीरप्यसरद्यदपः ।
इदमहं तद्रेत आददे ।
पुनर्मामैतु इन्द्रियं पुनस्तेजः पुनर्भगः ।
पुनरग्निर्धिष्ण्या यथास्थानं कल्पन्ताम् ।
इत्यनामिकाङ्गुष्ठाभ्यामादायान्तरेण स्तनौ वा भ्रुवौ वा निमृज्यात् ॥ ६.४.५ ॥
ତାହା ସ୍ପର୍ଶ କରିବା ଉଚିତ, କିମ୍ବା ପରେ ମନ୍ତ୍ର ପାଠ କରିବା ଉଚିତ: "ଆଜି ମୋ ରେତଃ ପୃଥିବୀରେ ପଡ଼ିଲା, ଓଷଧିରେ ପ୍ରବାହିତ ହେଲା, ଜଳରେ ପ୍ରବାହିତ ହେଲା — ସେହି ରେତଃ ମୁଁ ପୁନଃ ନିଏ। ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ମୋ ନିକଟକୁ ପୁନଃ ଆସୁ, ତେଜ ପୁନଃ ଆସୁ, ଭଗ ପୁନଃ ଆସୁ। ଅଗ୍ନି ଓ ଧିଷ୍ଣ୍ୟସମୂହ ନିଜ ନିଜ ସ୍ଥାନରେ ପୁନଃ ସ୍ଥାପିତ ହେଉ।" ଏହା କହି ଅନାମିକା ଓ ଅଙ୍ଗୁଷ୍ଠରେ ନେଇ, ସ୍ତନଦ୍ୱୟ ମଧ୍ୟରେ କିମ୍ବା ଭ୍ରୂଦ୍ୱୟ ମଧ୍ୟରେ ପୋଛିବା ଉଚିତ।
Bṛhadāraṇyaka 6.4.6
अथ यद्युदक आत्मानं पश्येत्तदभिमन्त्रयेत मयि तेज इन्द्रियं यशो द्रविणं सुकृतमिति ।
श्रीर्ह वा एषा स्त्रीणां यन्मलोद्वासाः ।
तस्मान्मलोद्वाससं यशस्विनीमभिक्रम्योपमन्त्रयेत ॥ ६.४.६ ॥
ସେ ଯଦି ଜଳରେ ନିଜର ପ୍ରତିବିମ୍ବ ଦେଖେ, ତେବେ ତା ଉପରେ ମନ୍ତ୍ର ପାଠ କରିବା ଉଚିତ: "ମୋ ମଧ୍ୟରେ ତେଜ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ, ଯଶ, ଧନ, ସୁକୃତ ହେଉ।" ପ୍ରକୃତରେ ଏହା ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କର ଶ୍ରୀ — ମଳିନ ବସ୍ତ୍ରଧାରିଣୀ। ଅତଏବ ମଳିନ ବସ୍ତ୍ରଧାରିଣୀ ଯଶସ୍ବିନୀ ସ୍ତ୍ରୀ ନିକଟକୁ ଯାଇ ତାଙ୍କୁ ନିବେଦନ କରିବା ଉଚିତ।
Bṛhadāraṇyaka 6.4.7
सा चेदस्मै न दद्यात्काममेनामवक्रिणीयात् ।
सा चेदस्मै नैव दद्यात्काममेनां यष्ट्या वा पाणिना वोपहत्यातिक्रामेत् ।
इन्द्रियेन ते यशसा यश आदद इति ।
अयशा एव भवति ॥ ६.४.७ ॥
ସେ ଯଦି ତାକୁ କାମନା ନ ଦିଏ, ତେବେ ତାକୁ ବଳପୂର୍ବକ କରିବା ଉଚିତ। ସେ ଯଦି ଆଦୌ ନ ଦିଏ, ତେବେ ଲାଠି କିମ୍ବା ହାତରେ ପ୍ରହାର କରି ବଳପୂର୍ବକ ତାକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିବା ଉଚିତ — "ତୁମ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଓ ଯଶ ସହିତ ମୁଁ ଯଶ ନିଏ।" ଏପରି କଲେ ସେ ଅଯଶସ୍ବୀ ହିଁ ହୁଏ।
Bṛhadāraṇyaka 6.4.8
सा चेदस्मै दद्यादिन्द्रियेण ते यशसा यश आदधामीति ।
यशस्विनावेव भवतः ॥ ६.४.८ ॥
ସେ ଯଦି ତାକୁ ଦିଏ, ତେବେ (ସେ କହିବା ଉଚିତ): "ତୁମ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଓ ଯଶ ସହିତ ମୁଁ ଯଶ ସ୍ଥାପନ କରେ।" ତେବେ ଉଭୟେ ଯଶସ୍ବୀ ହୁଅନ୍ତି।
Bṛhadāraṇyaka 6.4.9
स यामिच्छेत् कामयेत मेति तस्यामर्थं निष्ठाय मुखेन मुखं संधायोपस्थमस्या अभिमृश्य जपेत्
अङ्गादङ्गात्संभवसि हृदयादधिजायसे ।
स त्वमङ्गकषायोऽसि दिग्धविद्धामिव मादयेमाममूं मयीति ॥ ६.४.९ ॥
ଯାହାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି 'ସେ ମୋର ହେଉ' ବୋଲି କାମନା କରେ, ତାʼ ପାଇଁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସ୍ଥିର କରି, ମୁଖ ସହ ମୁଖ ମିଶାଇ, ତାʼର ଉପସ୍ଥ ସ୍ପର୍ଶ କରି ଏହି ଜପ କରିବା: 'ତୁମେ ଅଙ୍ଗରୁ ଅଙ୍ଗକୁ ଜନ୍ମ ହୁଅ; ହୃଦୟରୁ ଜନ୍ମ ନିଅ। ତୁମେ ଅଙ୍ଗର ସାର; ବିଷରେ ବୁଡ଼ା ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ ପରି, ଏହାକୁ ସେହାକୁ ମୋ ପାଇଁ ମୋହିତ କର।'
Bṛhadāraṇyaka 6.4.10
अथ यामिच्छेन्न गर्भं दधीतेति तस्यामर्थं निष्ठाय मुखेन मुखं संधायाभिप्राण्यापान्यात् ।
इन्द्रियेण ते रेतसा रेत आदद इति ।
अरेता एव भवति ॥ ६.४.१० ॥
ଅନନ୍ତର, ଯାହାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି ସେ ଗର୍ଭ ଧାରଣ ନ କରୁ ବୋଲି ଚାହେ, ତାʼ ପାଇଁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସ୍ଥିର କରି, ମୁଖ ସହ ମୁଖ ମିଶାଇ, ଶ୍ୱାସ ନେଇ ଛାଡ଼ି କହିବା: 'ତୁମ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଓ ତୁମ ରେତସ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ତୁମ ରେତସ ଗ୍ରହଣ କରେ।' ଏପରି କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ରେତସହୀନ ହୁଏ।
Bṛhadāraṇyaka 6.4.11
अथ यामिच्छेद्दधीतेति तस्यामर्थं निष्ठाय मुखेन मुखं संधायापान्याभिप्राण्यात् ।
इन्द्रियेण ते रेतसा रेत आदधामीति ।
गर्भिण्येव भवति ॥ ६.४.११ ॥
ଅନନ୍ତର, ଯାହାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି ସେ ଗର୍ଭ ଧାରଣ କରୁ ବୋଲି ଚାହେ, ତାʼ ପାଇଁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସ୍ଥିର କରି, ମୁଖ ସହ ମୁଖ ମିଶାଇ, ପ୍ରଥମେ ଶ୍ୱାସ ଛାଡ଼ି ପରେ ନେଇ କହିବା: 'ତୁମ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଓ ତୁମ ରେତସ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ତୁମଠାରେ ରେତସ ସ୍ଥାପନ କରେ।' ଏପରି କଲେ ସେ ଗର୍ଭବତୀ ହିଁ ହୁଏ।
Bṛhadāraṇyaka 6.4.12
अथ यस्य जायायै जारः स्यात्तं चेद्द्विष्यादामपात्रेऽग्निमुपसमाधाय प्रतिलोमं शरबर्हिः स्तीर्त्वा तस्मिन्नेताः शरभृष्टीः प्रतिलोमाः सर्पिषाक्ता जुहुयात् ।
मम समिद्धेऽहौषीः ।
प्राणापानौ त आददेऽसाविति ।
मम समिद्धेऽहौषीः ।
पुत्रपशूंस्त आददेऽसाविति ।
मम समिद्धेऽहौषीः ।
इष्टासुकृते त आददेऽसाविति ।
मम समिद्धेऽहौषीः ।
अशापराकाशौ त आददेऽसाविति ।
स वा एष निरिन्द्रियो विसुकृतोऽस्माल्लोकाद्प्रैति यमेवंविद्ब्राह्मणः शपति ।
तस्मादेवंवित्श्रोत्रियस्य दारेण नोपहासमिच्छेत् ।
उत ह्येवंवित्परो भवति ॥ ६.४.१२ ॥
ଏବେ, ଯାହାର ପତ୍ନୀର ଜାର ଅଛି, ତାକୁ ସ୍ୱାମୀ ଘୃଣା କଲେ, କଞ୍ଚା ପାତ୍ରରେ ଅଗ୍ନି ସ୍ଥାପନ କରି, ଓଲଟା ପତାଯାଇଥିବା ଶରବର୍ହି ଘାସ ଉପରେ, ଘିଅ ଲିପିଥିବା ଓଲଟା ଶର-ଘାସର ଶଳାକାରେ ଏପରି ହୋମ କରିବା: 'ମୋର ଜଳନ୍ତ ଅଗ୍ନିରେ ତୁମେ ହୋମ କଲ। ତାʼ ପ୍ରାଣ ଓ ଅପାନ ମୁଁ ଗ୍ରହଣ କରେ, ଅମୁକଙ୍କର।' 'ମୋର ଜଳନ୍ତ ଅଗ୍ନିରେ ତୁମେ ହୋମ କଲ। ତାʼ ପୁତ୍ର ଓ ପଶୁ ମୁଁ ଗ୍ରହଣ କରେ, ଅମୁକଙ୍କର।' 'ମୋର ଜଳନ୍ତ ଅଗ୍ନିରେ ତୁମେ ହୋମ କଲ। ତାʼ ଇଷ୍ଟ ଓ ସୁକୃତ ମୁଁ ଗ୍ରହଣ କରେ, ଅମୁକଙ୍କର।' 'ମୋର ଜଳନ୍ତ ଅଗ୍ନିରେ ତୁମେ ହୋମ କଲ। ତାʼ ଆଶା ଓ ଆକାଙ୍କ୍ଷା ମୁଁ ଗ୍ରହଣ କରେ, ଅମୁକଙ୍କର।' ସେ ନିଶ୍ଚୟ ଇନ୍ଦ୍ରିୟହୀନ ଓ ସୁକୃତହୀନ ହୋଇ ଏହି ଲୋକରୁ ଚାଲିଯାଏ, ଯାହାକୁ ଏପରି ଜାଣିଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣ ଅଭିଶାପ ଦିଏ। ତେଣୁ ଏପରି ଜାଣିଥିବା ଶ୍ରୋତ୍ରିୟଙ୍କ ପତ୍ନୀ ସହ ପରିହାସ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; କାରଣ ଏପରି ଜାଣିଥିବା ଲୋକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହିଁ ହୁଏ।
Bṛhadāraṇyaka 6.4.13
अथ यस्य जायामार्तवं विन्देत्त्र्यहं कंसे न पिबेत् ।
अहतवासाः ।
नैनां वृषलो न वृषल्यपहन्यात् ।
त्रिरात्रान्त आप्लुत्य व्रीहीनवघातयेत् ॥ ६.४.१३ ॥
ଯାହାର ପତ୍ନୀର ଋତୁକାଳ ଆସେ, ସେ ତିନି ଦିନ କାଂସା ପାତ୍ରରେ ପାନ କରିବ ନାହିଁ। ନୂଆ ବସ୍ତ୍ର ପରିବ। କୌଣସି ନୀଚ ପୁରୁଷ ବା ନୀଚ ନାରୀ ତାକୁ ଆଘାତ ନ କରନ୍ତୁ। ତିନି ରାତ୍ରିର ଶେଷରେ ସ୍ନାନ କରି ଧାନ କୁଟାଇବ।
Bṛhadāraṇyaka 6.4.14
स य इच्छेत् पुत्रो मे शुक्लो जायेत वेदमनुब्रुवीत सर्वमायुरियादिति क्षीरौदनं पाचयित्वा सर्पिष्मन्तमश्नीयाताम् ।
ईश्वरौ जनयितवै ॥ ६.४.१४ ॥
'ମୋ ପୁତ୍ର ଧଳା ଜନ୍ମୁ, ବେଦ ପାଠ କରୁ, ପୂର୍ଣ ଆୟୁ ପାଉ' ବୋଲି ଇଚ୍ଛା କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଦୁଧରେ ରାନ୍ଧିଥିବା ଭାତ ଘିଅ ସହ ଦୁହେଁ ଖାଇବେ। ସେମାନେ ସନ୍ତାନ ଉତ୍ପାଦନରେ ସକ୍ଷମ ହେବେ।
Bṛhadāraṇyaka 6.4.15
अथ य इच्छेत् पुत्रो मे कपिलः पिङ्गलो जायेत द्वौ वेदावनुब्रुवीत सर्वमायुरियादिति दध्योदनं पाचयित्वा सर्पिष्मन्तमश्नीयाताम् ।
ईश्वरौ जनयितवै ॥ ६.४.१५ ॥
'ମୋ ପୁତ୍ର କପିଳ-ପିଙ୍ଗଳ ବର୍ଣ୍ଣର ଜନ୍ମୁ, ଦୁଇ ବେଦ ପାଠ କରୁ, ପୂର୍ଣ ଆୟୁ ପାଉ' ବୋଲି ଇଚ୍ଛା କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଦହି ସହ ରାନ୍ଧିଥିବା ଭାତ ଘିଅ ସହ ଦୁହେଁ ଖାଇବେ। ସେମାନେ ସନ୍ତାନ ଉତ୍ପାଦନରେ ସକ୍ଷମ ହେବେ।
Bṛhadāraṇyaka 6.4.16
अथ य इच्छेत् पुत्रो मे श्यामो लोहिताक्षो जायेत त्रीन् वेदाननुब्रुवीत सर्वमायुरियादिति उदौदनं पाचयित्वा सर्पिष्मन्तमश्नीयाताम् ।
ईश्वरौ जनयितवै ॥ ६.४.१६ ॥
'ମୋ ପୁତ୍ର ଶ୍ୟାମ ବର୍ଣ୍ଣ ଓ ଲାଲ ଆଖିର ଜନ୍ମୁ, ତିନି ବେଦ ପାଠ କରୁ, ପୂର୍ଣ ଆୟୁ ପାଉ' ବୋଲି ଇଚ୍ଛା କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଜଳରେ ରାନ୍ଧିଥିବା ଭାତ ଘିଅ ସହ ଦୁହେଁ ଖାଇବେ। ସେମାନେ ସନ୍ତାନ ଉତ୍ପାଦନରେ ସକ୍ଷମ ହେବେ।
Bṛhadāraṇyaka 6.4.17
अथ य इच्छेद् दुहिता मे पण्डिता जायेत सर्वमायुरियादिति तिलौदनं पाचयित्वा सर्पिष्मन्तमश्नीयाताम् ।
ईश्वरौ जनयितवै ॥ ६.४.१७ ॥
ବର୍ତ୍ତମାନ, ଯିଏ ଇଚ୍ଛା କରେ ଯେ ମୋ କନ୍ୟା ପଣ୍ଡିତା ହେଉ ଏବଂ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆୟୁ ପାଉ, ସେ ତିଳ ଭାତ ରାନ୍ଧି ଘିଅ ସହିତ ଖାଉ। ଦୁହେଁ ସନ୍ତାନ ଜନ୍ମ ଦେବାକୁ ସମର୍ଥ।
Bṛhadāraṇyaka 6.4.18
अथ य इच्छेत् पुत्रो मे पण्डितो विगीतः समितिंगमः शुश्रूषितां वाचं भाषिता जायेत सर्वान् वेदाननुब्रुवीत सर्वमायुरियादिति मांसौदनं पाचयित्वा सर्पिष्मन्तमश्नीयाताम् ।
ईश्वरौ जनयितवाइ ।
औक्षेण वार्षभेण वा ॥ ६.४.१८ ॥
ବର୍ତ୍ତମାନ, ଯିଏ ଇଚ୍ଛା କରେ ଯେ ମୋ ପୁଅ ପଣ୍ଡିତ, ଖ୍ୟାତିମାନ, ସଭାକୁ ଯାଉଥିବା, ଶୁଣାଯାଇଥିବା ବାଣୀ କହୁଥିବା, ସବୁ ବେଦ ପାଠ କରୁଥିବା ଏବଂ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆୟୁ ପାଉଥିବା ହେଉ, ସେ ମାଂସ ଭାତ ରାନ୍ଧି ଘିଅ ସହିତ ଖାଉ। ଦୁହେଁ ସନ୍ତାନ ଜନ୍ମ ଦେବାକୁ ସମର୍ଥ। ଷଣ୍ଢ ବା ବଳଦ ମାଂସ ସହିତ।
Bṛhadāraṇyaka 6.4.19
अथाभिप्रातरेव स्थालीपाकावृताज्यं चेष्टित्वा स्थालीपाकस्योपघातं जुहोत्यग्नये स्वाहानुमतये स्वाहा देवाय सवित्रे सत्यप्रसवाय स्वाहेति ।
हुत्वोद्धृत्य प्राश्नाति ।
प्राश्येतरस्याः प्रयच्छति ।
प्रक्षाल्य पाणी उदपात्रं पूरयित्वा तेनैनां त्रिरभ्युक्षति
उत्तिष्ठातो विश्वावसोऽन्यामिच्छ प्रपूर्व्याम् ।
सं जायां पत्या सहेति ॥ ६.४.१९ ॥
ବର୍ତ୍ତମାନ, ସକାଳେ ହିଁ ସ୍ଥାଳୀ-ପାକ ଚାରିପଟେ ଘିଅ ଢାଳି, ସ୍ଥାଳୀ-ପାକର ଏକ ଅଂଶ ନେଇ ହୋମ କରେ: 'ଅଗ୍ନିକୁ ସ୍ୱାହା, ଅନୁମତିକୁ ସ୍ୱାହା, ସତ୍ୟପ୍ରସବ ଦେବ ସବିତାଙ୍କୁ ସ୍ୱାହା।' ହୋମ କରି ବାହାର କରି ଖାଏ। ଖାଇବା ପରେ ଅନ୍ୟଜଣକୁ ଦିଏ। ହାତ ଧୋଇ ଜଳପାତ୍ର ପୂରଣ କରି ତାହାଦ୍ୱାରା ତାକୁ ତିନି ଥର ସିଞ୍ଚନ କରେ: 'ଉଠ, ହେ ବିଶ୍ୱାବସୁ, ଅନ୍ୟ ପୁରାତନଙ୍କୁ ଇଚ୍ଛା କର; ପତି ସହିତ ପତ୍ନୀ ଏକାଠି ରୁହ।'
Bṛhadāraṇyaka 6.4.20
अथैनामभिपद्यते अमोऽहमस्मि सा त्वम् ।
सा त्वमस्यमोऽहम् ।
सामाहमस्मि ऋक्त्वम् ।
द्यौरहं पृथिवी त्वम् ।
तावेहि संरभावहै सह रेतो दधावहै ।
पुंसे पुत्राय वित्तय इति ॥ ६.४.२० ॥
ବର୍ତ୍ତମାନ ତା ପାଖକୁ ଯାଏ: 'ମୁଁ ଅମଃ (ପ୍ରାଣଶକ୍ତି), ତୁମେ ସେ; ତୁମେ ସେ, ତୁମେ ଏହାର ଅମଃ। ମୁଁ ସାମ, ତୁମେ ଋକ୍। ମୁଁ ଦ୍ୟୌ, ତୁମେ ପୃଥିବୀ। ଆସ, ଆମେ ଦୁହେଁ ମିଳିବା, ଏକାଠି ବୀଜ ଧାରଣ କରିବା, ପୁରୁଷ ପାଇଁ, ପୁତ୍ର ପାଇଁ, ଧନ ପାଇଁ।'
Bṛhadāraṇyaka 6.4.21
अथास्या ऊरू विहापयति विजिहीथां द्यावापृथिवी इति ।
तस्यामर्थं निष्ठाय मुखेन मुखं संधाय त्रिरेनामनुलोमामनुमार्ष्टि
विष्णुर्योनिं कल्पयतु त्वष्टा रूपाणि पिंशतु ।
आ सिञ्चतु प्रजापतिर्धाता गर्भं दधातु ते ।
गर्भं धेहि सिनीवालि गर्भं धेहि पृथुष्टुके ।
गर्भं ते अश्विनौ देवावाधत्तां पुष्करस्रजौ ॥ ६.४.२१ ॥
ତାପରେ ସେ ତାର ଊରୁ ବିସ୍ତାର କରେ, କହେ, "ହେ ଦ୍ୟାବାପୃଥିବୀ, ଖୋଲ।" ତାହାଠାରେ ନିଜର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସ୍ଥିର କରି, ମୁଖ ସହ ମୁଖ ମିଶାଇ, ତିନିଥର ସ୍ୱାଭାବିକ ଦିଗରେ ତାକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରେ। ବିଷ୍ଣୁ ଜରାୟୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରନ୍ତୁ; ତ୍ୱଷ୍ଟା ରୂପ ଗଢ଼ନ୍ତୁ। ପ୍ରଜାପତି ସିଞ୍ଚନ କରନ୍ତୁ; ଧାତା ଗର୍ଭ ସ୍ଥାପନ କରନ୍ତୁ। ହେ ସିନୀବାଲି, ଗର୍ଭ ଧର; ହେ ପୃଥୁଷ୍ଟୁକେ, ଗର୍ଭ ଧର। ପଦ୍ମମାଳା ପିନ୍ଧିଥିବା ଦୁଇ ଅଶ୍ୱିନ ଦେବ ତୋର ଗର୍ଭ ସ୍ଥାପନ କରନ୍ତୁ।
Bṛhadāraṇyaka 6.4.22
हिरण्मयी अरणी याभ्यां निर्मन्थतामश्विनौ ।
तं ते गर्भं हवामहे दशमे मासि सूतये ।
यथाग्निगर्भा पृथिवी यथा द्यौरैन्द्रेण गर्भिणी ।
वायुर्दिशां यथा गर्भ एवं गर्भं दधामि तेऽसाविति ॥ ६.४.२२ ॥
ସୁନା ଅରଣି, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଅଶ୍ୱିନ ଦେବତାମାନେ ମନ୍ଥନ କଲେ। ତୋର ସେହି ଗର୍ଭକୁ ଦଶମ ମାସରେ ଜନ୍ମ ପାଇଁ ଆମେ ଡାକୁ। ପୃଥିବୀ ଯେପରି ଅଗ୍ନିକୁ ଗର୍ଭରେ ଧରେ, ଦ୍ୟୁଲୋକ ଯେପରି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଗର୍ଭବତୀ, ବାୟୁ ଯେପରି ଦିଗମାନଙ୍କର ଗର୍ଭ, ସେହିପରି ମୁଁ ତୋ ଭିତରେ ଗର୍ଭ ସ୍ଥାପନ କରେ, ହେ ଅମୁକେ।
Bṛhadāraṇyaka 6.4.23
सोष्यन्तीमद्भिरभ्युक्षति
यथा वायुः पुष्करिणीं समिङ्गयति सर्वतः ।
एवा ते गर्भ एजतु सहावैतु जरायुणा ।
इन्द्रस्यायं व्रजः कृतः सार्गलः सपरिश्रयः ।
तमिन्द्र निर्जहि गर्भेण सावरां सहेति ॥ ६.४.२३ ॥
ପ୍ରସବ ହେବାକୁ ଥିବା ସ୍ତ୍ରୀ ଉପରେ ସେ ଜଳ ସିଞ୍ଚନ କରେ। ବାୟୁ ଯେପରି ପଦ୍ମପୁଷ୍କରିଣୀକୁ ସବୁ ପଟରୁ ଆନ୍ଦୋଳିତ କରେ, ସେପରି ତୋ ଗର୍ଭ ଚଳୁ; ଜରାୟୁ ସହିତ ବାହାରି ଆସୁ। ଏହା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ନିର୍ମିତ ଗୋଶାଳା, ଅର୍ଗଳ ଓ ଆଧାର ସହିତ। ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଗର୍ଭ ସହିତ ତାକୁ ଭାଙ୍ଗ, ପ୍ରସବ ସହିତ ତାହା ଖୋଲୁ।
Bṛhadāraṇyaka 6.4.24
जातेऽग्निमुपसमाधायाङ्क आधाय कंसे पृषदाज्यं संनीय पृषदाज्यस्योपघातं जुहोति
अस्मिन्सहस्रं पुष्यासमेधमानः स्वे गृहे ।
अस्योपसन्द्यां मा छैत्सीत्प्रजया च पशुभिश्च स्वाहा ।
मयि प्राणांस्त्वयि मनसा जुहोमि स्वाहा ।
यत्कर्मणात्यरीरिचं यद्वा न्यूनमिहाकरम् ।
अग्निष्टत्स्विष्टकृद्विद्वान् स्विष्टं सुहुतं करोतु नः स्वाहेति ॥ ६.४.२४ ॥
ପିଲା ଜନ୍ମ ହେଲେ ଅଗ୍ନିକୁ ନିକଟରେ ରଖି, କୋଳରେ ରଖି, କାଂସା ପାତ୍ରରେ ପୃଷଦାଜ୍ୟ ମିଶାଇ, ପୃଷଦାଜ୍ୟର ଟିକିଏ ଅଂଶ ଆହୁତି ଦିଏ: "ଏହି (ଶିଶୁ)ରେ ମୁଁ ହଜାରଗୁଣ ବଢ଼ିବି, ମୋ ଘରେ ସମୃଦ୍ଧ ହୋଇ। ଏହାର ସାନ୍ନିଧ୍ୟରେ ପ୍ରଜା ଓ ପଶୁରୁ ମୋତେ ବଞ୍ଚିତ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ। ସ୍ୱାହା। ମୋ ଭିତରର ପ୍ରାଣକୁ ତୁମ ଭିତରେ ମନସହିତ ଆହୁତି ଦିଏ। ସ୍ୱାହା। ମୁଁ କରିଥିବା କର୍ମରେ ଯାହା ଅଧିକ ହେଲା ବା ଏଠାରେ ଯାହା ନ୍ୟୂନ ହେଲା, ସ୍ୱିଷ୍ଟକୃତ୍ ଓ ବିଦ୍ୱାନ ଅଗ୍ନି ଆମ ପାଇଁ ତାକୁ ଉତ୍ତମ ଆହୁତି ଓ ଉତ୍ତମ ଯଜ୍ଞ କରନ୍ତୁ। ସ୍ୱାହା।"
Bṛhadāraṇyaka 6.4.25
अथास्य दक्षिणं कर्णमभिनिधाय वाग्वागिति त्रिः ।
अथ दधि मधु घृतं संनीयानन्तर्हितेन जातरूपेण प्राशयति ।
भूस्ते दधामि भुवस्ते दधामि स्वस्ते दधामि भूर्भुवः स्वः सर्वं त्वयि दधामीति ॥ ६.४.२५ ॥
ଏଥର ତାର ଡାହାଣ କାନ ପାଖକୁ ମୁହଁ ନେଇ ତିନିଥର 'ବାକ୍, ବାକ୍' କହନ୍ତି। ତା'ପରେ ଦହି, ମହୁ ଓ ଘିଅ ମିଶାଇ ଅଖଣ୍ଡ ସୁନା ଦ୍ୱାରା ତାକୁ ଚଟାନ୍ତି, ଏବଂ କହନ୍ତି: 'ମୁଁ ତୁମ ଭିତରେ ଭୂଃ ରଖୁଛି, ମୁଁ ତୁମ ଭିତରେ ଭୁବଃ ରଖୁଛି, ମୁଁ ତୁମ ଭିତରେ ସ୍ୱଃ ରଖୁଛି; ଭୂଃ ଭୁବଃ ସ୍ୱଃ, ସବୁକିଛି ମୁଁ ତୁମ ଭିତରେ ରଖୁଛି।'
Bṛhadāraṇyaka 6.4.26
अथास्य नाम करोति वेदोऽसीति ।
तदस्यैतद्गुह्यमेव नाम भवति ॥ ६.४.२६ ॥
ଏଥର ତାର ନାମ ରଖନ୍ତି: 'ତୁମେ ବେଦ।' ଏହା ହିଁ ତାର ଗୁପ୍ତ ନାମ ହୁଏ।
Bṛhadāraṇyaka 6.4.27
अथैनं मात्रे प्रदाय स्तनं प्रयच्छति यस्ते स्तनः शशयो यो मयोभूर्यो रत्नधा वसुविद्यः सुदत्रः ।
येन विश्वा पुष्यसि वार्याणि सरस्वति तमिह धातवे करिति ॥ ६.४.२७ ॥
ତା'ପରେ ଶିଶୁକୁ ମାତାଙ୍କୁ ଦେଇ ତାଙ୍କ ସ୍ତନ ତାକୁ ଦିଅନ୍ତି: 'ହେ ସରସ୍ୱତୀ, ତୁମର ଯେଉଁ ସ୍ତନ ପୋଷଣକାରୀ, ମଙ୍ଗଳଦାୟୀ, ରତ୍ନଧାରୀ, ଧନଦାତା, ଉତ୍ତମ ଦାତା, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ସମସ୍ତ ଇଷ୍ଟ ବସ୍ତୁକୁ ପୋଷଣ କର, ସେହିକୁ ଏଠାରେ ଏହାର ପୋଷଣ ପାଇଁ କର।'
Bṛhadāraṇyaka 6.4.28
अथास्य मातरमभिमन्त्रयते इलासि मैत्रावरुणी वीरे वीरमजीजनत् ।
सा त्वं वीरवती भव यास्मान् वीरवतोऽकरदिति ।
तं वा एतमाहुः अतिपिता बताभूः ।
अतिपितामहो बताभूः ।
परमां बत काष्ठां प्राप श्रिया यशसा ब्रह्मवर्चसेन ।
य एवंविदो ब्राह्मणस्य पुत्रो जायत इति ॥ ६.४.२८ ॥
ତା'ପରେ ତାର ମାତାଙ୍କୁ ମନ୍ତ୍ରରେ ସମ୍ବୋଧନ କରନ୍ତି: 'ତୁମେ ଇଳା, ମୈତ୍ରାବରୁଣୀ; ବୀରରୁ ବୀରଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲ। ତୁମେ ବୀରବତୀ ହୁଅ; ଯିଏ ଆମକୁ ବୀରବାନ୍ କରିଛ।' ଏ ବିଷୟରେ ସେମାନେ କହନ୍ତି: 'ତୁମେ ପ୍ରକୃତରେ ପିତାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଅତିକ୍ରମ କଲ; ପ୍ରକୃତରେ ପିତାମହଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଅତିକ୍ରମ କଲ; ପ୍ରକୃତରେ ପରମ ଲକ୍ଷ୍ୟରେ ପହଞ୍ଚିଲ, ଶ୍ରୀ, ଯଶ ଓ ବ୍ରହ୍ମବର୍ଚସ୍ ସହ।' ଏପରି ଜାଣିଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣର ପୁତ୍ର ଜନ୍ମ ନିଏ।