ઋગ્વેદ · સૂક્ત 1.117
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.117.1
मध्वः॒ सोम॑स्याश्विना॒ मदा॑य प्र॒त्नो होता वि॑वासते वाम् ।
ब॒र्हिष्म॑ती रा॒तिर्विश्रि॑ता॒ गीरि॒षा या॑तं नास॒त्योप॒ वाजैः॑ ॥
મધુર સોમના આનંદ માટે પ્રાચીન હોતા તમને બંનેને આમંત્રે છે. દર્ભથી શણગારેલું દાન અને વિસ્તરેલી સ્તુતિ સાથે, હે સત્યવાદી અશ્વિનો, વેગ અને ધન સહિત અહીં આવો.
1.117.2
यो वा॑मश्विना॒ मन॑सो॒ जवी॑या॒न्रथः॒ स्वश्वो॒ विश॑ आ॒जिगा॑ति ।
येन॒ गच्छ॑थः सु॒कृतो॑ दुरो॒णं तेन॑ नरा व॒र्तिर॒स्मभ्यं॑ यातम् ॥
હે અશ્વિનો, મનથી પણ વધુ વેગવાન, ઉત્તમ ઘોડાવાળો તમારો રથ માણસો પાસે આવે છે. સત્કર્મીના આશ્રય તરફ જે માર્ગે તમે જાઓ છો, હે નરો, તે જ માર્ગે અમારા માટે આવો.
1.117.3
ऋषिं॑ नरा॒वंह॑सः॒ पाञ्च॑जन्यमृ॒बीसा॒दत्रिं॑ मुञ्चथो ग॒णेन॑ ।
मि॒नन्ता॒ दस्यो॒रशि॑वस्य मा॒या अ॑नुपू॒र्वं वृ॑षणा चो॒दय॑न्ता ॥
હે નરો, પાપમાંથી અને ઋભીસાના ખાડામાંથી, પાંચ જનોના ઋષિ અત્રિને ગણ સહિત તમે મુક્ત કરો છો. હે વૃષભો, દસ્યુ અને અશિવની માયાઓને ક્રમશઃ નષ્ટ કરતા તમે બંને પ્રેરણા આપો છો.
1.117.4
अश्वं॒ न गू॒ळ्हम॑श्विना दु॒रेवै॒र्ऋषिं॑ नरा वृषणा रे॒भम॒प्सु ।
सं तं रि॑णीथो॒ विप्रु॑तं॒ दंसो॑भि॒र्न वां॑ जूर्यन्ति पू॒र्व्या कृ॒तानि॑ ॥
હે અશ્વિનો, છુપાયેલા ઘોડાની જેમ, હે નરો, હે વૃષભો, તમે બંને પાણીમાં પડેલા રેભ ઋષિને મુશ્કેલીથી બહાર કાઢો છો. તમારા હાથોથી તેને ઉઠાવીને ઉપર લાવો છો; તમારા જૂના કર્મો તમને થકાવતા નથી.
1.117.5
सु॒षु॒प्वांसं॒ न निरृ॑तेरु॒पस्थे॒ सूर्यं॒ न द॑स्रा॒ तम॑सि क्षि॒यन्त॑म् ।
शु॒भे रु॒क्मं न द॑र्श॒तं निखा॑त॒मुदू॑पथुरश्विना॒ वन्द॑नाय ॥
હે દસ્ર અશ્વિનો, નિરૃતિના ખોળામાં સૂતેલાની જેમ, અથવા અંધકારમાં ક્ષીણ થતા સૂર્યની જેમ, તેજસ્વી માટે સુંદર સોનાના આભૂષણની જેમ દાટેલાને, હે અશ્વિનો, સ્તુતિ માટે તમે બંનેએ ઊંચકી લીધું.
1.117.6
तद्वां॑ नरा॒ शंस्यं॑ पज्रि॒येण॑ क॒क्षीव॑ता नासत्या॒ परि॑ज्मन् ।
श॒फादश्व॑स्य वा॒जिनो॒ जना॑य श॒तं कु॒म्भाँ अ॑सिञ्चतं॒ मधू॑नाम् ॥
હે નરો, હે સત્યવાદી અશ્વિનો, વિશાળ લોકમાં પજ્રિય અને કક્ષીવાન સાથે તે તમારી સ્તુતિને યોગ્ય છે. બળવાન ઘોડાના ખરમાંથી માણસ માટે તમે બંનેએ સો ઘડા મધ રેડ્યો.
1.117.7
यु॒वं न॑रा स्तुव॒ते कृ॑ष्णि॒याय॑ विष्णा॒प्वं॑ ददथु॒र्विश्व॑काय ।
घोषा॑यै चित्पितृ॒षदे॑ दुरो॒णे पतिं॒ जूर्य॑न्त्या अश्विनावदत्तम् ॥
હે નરો, સ્તુતિ કરનાર કૃષ્ણીયને વિષ્ણાપૂ અને વિશ્વકને પણ તમે આપ્યાં. હે અશ્વિનો, પિતા પાસે બેઠેલી ઘોષાને, ઘરમાં વૃદ્ધાવસ્થામાં રહેલી તેને તમે પતિ આપ્યો.
1.117.8
यु॒वं श्यावा॑य॒ रुश॑तीमदत्तं म॒हः क्षो॒णस्या॑श्विना॒ कण्वा॑य ।
प्र॒वाच्यं॒ तद्वृ॑षणा कृ॒तं वां॒ यन्ना॑र्ष॒दाय॒ श्रवो॑ अ॒ध्यध॑त्तम् ॥
હે અશ્વિનો, શ્યાવને તમે તેજસ્વી સ્ત્રી આપી; મહાન પૃથ્વીમાંથી કણ્વને પણ આપી. હે વૃષભો, તમે કરેલું એ કર્મ જાહેર કરવા યોગ્ય છે; નાર્ષદને તમે કીર્તિ સ્થાપી.
1.117.9
पु॒रू वर्पां॑स्यश्विना॒ दधा॑ना॒ नि पे॒दव॑ ऊहथुरा॒शुमश्व॑म् ।
स॒ह॒स्र॒सां वा॒जिन॒मप्र॑तीतमहि॒हनं॑ श्रव॒स्यं॑ तरु॑त्रम् ॥
હે અશ્વિનો, અનેક રૂપ ધારણ કરીને તમે પેદુ માટે વેગવાન ઘોડો નીચે લાવ્યા — હજારો આપનાર, બળવાન, અનિયંત્રિત, સર્પહંતા, યશસ્વી, પાર ઉતારનાર.
1.117.10
ए॒तानि॑ वां श्रव॒स्या॑ सुदानू॒ ब्रह्मा॑ङ्गू॒षं सद॑नं॒ रोद॑स्योः ।
यद्वां॑ प॒ज्रासो॑ अश्विना॒ हव॑न्ते या॒तमि॒षा च॑ वि॒दुषे॑ च॒ वाज॑म् ॥
હે સુદાનુ અશ્વિનો, આ તમારા માટેની કીર્તિયોગ્ય સ્તુતિઓ છે; આંગૂષ આહુતિ, લોકોનું નિવાસસ્થાન. પજ્રો તમને બોલાવે ત્યારે અન્ન સહિત આવો; જ્ઞાનીને પણ બળ લાવો.
1.117.11
सू॒नोर्माने॑नाश्विना गृणा॒ना वाजं॒ विप्रा॑य भुरणा॒ रद॑न्ता ।
अ॒गस्त्ये॒ ब्रह्म॑णा वावृधा॒ना सं वि॒श्पलां॑ नासत्यारिणीतम् ॥
હે અશ્વિનો, પુત્રના ચિહ્ન વડે સ્તુતિ કરીને વિપ્રને બળ આપો; પાલકો, આનંદ આપીને. અગસ્ત્યમાં પ્રાર્થનાથી વધતાં, હે નાસત્યો, વિશ્પલાને સાથે લાવ્યા.
1.117.12
कुह॒ यान्ता॑ सुष्टु॒तिं का॒व्यस्य॒ दिवो॑ नपाता वृषणा शयु॒त्रा ।
हिर॑ण्यस्येव क॒लशं॒ निखा॑त॒मुदू॑पथुर्दश॒मे अ॑श्वि॒नाह॑न् ॥
કવિની સારી સ્તુતિથી તમે ક્યાં જાઓ છો? આકાશના પુત્રો, વૃષભો, સાથે સૂતેલાઓ. સોનાના પાત્રની જેમ દાટેલો ઘડો દસમા દિવસે તમે ઉપર ઉઠાવ્યો, હે અશ્વિનો, દિવસે.
1.117.13
यु॒वं च्यवा॑नमश्विना॒ जर॑न्तं॒ पुन॒र्युवा॑नं चक्रथुः॒ शची॑भिः ।
यु॒वो रथं॑ दुहि॒ता सूर्य॑स्य स॒ह श्रि॒या ना॑सत्यावृणीत ॥
હે અશ્વિનીકુમારો, તમે વૃદ્ધ ચ્યવાનને તમારી શક્તિથી ફરી યુવાન બનાવ્યો. સૂર્યની પુત્રીએ તેજ સાથે તમારો રથ પસંદ કર્યો, હે નાસત્યો.
1.117.14
यु॒वं तुग्रा॑य पू॒र्व्येभि॒रेवैः॑ पुनर्म॒न्याव॑भवतं युवाना ।
यु॒वं भु॒ज्युमर्ण॑सो॒ निः स॑मु॒द्राद्विभि॑रूहथुर्ऋ॒ज्रेभि॒रश्वैः॑ ॥
તમે બંને તુગ્ર માટે પ્રાચીન કાર્યોથી ફરી નવી શક્તિ પામ્યા, હે યુવાનો. તમે ભુજ્યુને જળમાંથી, સમુદ્રમાંથી, પક્ષીઓ અને ઝડપી ઘોડાઓ સાથે બહાર લાવ્યા.
1.117.15
अजो॑हवीदश्विना तौ॒ग्र्यो वां॒ प्रोळ्हः॑ समु॒द्रम॑व्य॒थिर्ज॑ग॒न्वान् ।
निष्टमू॑हथुः सु॒युजा॒ रथे॑न॒ मनो॑जवसा वृषणा स्व॒स्ति ॥
તૌગ્ર્યે તમને બોલાવ્યા, હે અશ્વિનીકુમારો; સમુદ્રમાં ડૂબેલો તે અક્ષત રીતે ગયો. હે વૃષભો, તમે તેને સુયોજિત, મનની ગતિવાળા રથથી સુરક્ષિત બહાર લાવ્યા.
1.117.16
अजो॑हवीदश्विना॒ वर्ति॑का वामा॒स्नो यत्सी॒ममु॑ञ्चतं॒ वृक॑स्य ।
वि ज॒युषा॑ ययथुः॒ सान्वद्रे॑र्जा॒तं वि॒ष्वाचो॑ अहतं वि॒षेण॑ ॥
વાર્તિકાએ તમને બોલાવ્યા, હે અશ્વિનીકુમારો; જ્યારે તમે તેને વરુના મુખમાંથી છોડાવી. વિજય સાથે તમે પર્વતના શિખર પર ગયા; સર્વત્ર જન્મેલું ઝેર તમે નાશ કર્યું.
1.117.17
श॒तं मे॒षान्वृ॒क्ये॑ मामहा॒नं तमः॒ प्रणी॑त॒मशि॑वेन पि॒त्रा ।
आक्षी ऋ॒ज्राश्वे॑ अश्विनावधत्तं॒ ज्योति॑र॒न्धाय॑ चक्रथुर्वि॒चक्षे॑ ॥
વૃકીને સો ઘેટા આપીને, અશુભ પિતાએ લઈ ગયેલા અંધકારમાં, હે અશ્વિનીકુમારો, તમે ઋજ્રાશ્વની આંખો સ્થાપી; આંધળાને જોવા માટે તમે પ્રકાશ કર્યો.
1.117.18
शु॒नम॒न्धाय॒ भर॑मह्वय॒त्सा वृ॒कीर॑श्विना वृषणा॒ नरेति॑ ।
जा॒रः क॒नीन॑ इव चक्षदा॒न ऋ॒ज्राश्वः॑ श॒तमेकं॑ च मे॒षान् ॥
આંધળા માટે સુખનો ભાર તેણે બોલાવ્યો; તે વૃકી, હે અશ્વિનીકુમારો, હે વૃષભો, હે માણસો, એ રીતે. પ્રેમી મૂર્ખને ચાહે તેમ ઋજ્રાશ્વે સો અને એક (ઘેટાં) આપ્યા.
1.117.19
म॒ही वा॑मू॒तिर॑श्विना मयो॒भूरु॒त स्रा॒मं धि॑ष्ण्या॒ सं रि॑णीथः ।
अथा॑ यु॒वामिद॑ह्वय॒त्पुरं॑धि॒राग॑च्छतं सीं वृषणा॒ववो॑भिः ॥
હે અશ્વિનૌ, તમારું મહાન રક્ષણ સુખ આપનારું છે; હે ધિષ્ણ્યો, તમે બંને તેને અમારી સાથે જોડો. ત્યારે પુરંધિએ તમને બોલાવ્યા; હે વૃષભો, તમે સહાય સાથે અહીં આવ્યા.
1.117.20
अधे॑नुं दस्रा स्त॒र्यं॑ विष॑क्ता॒मपि॑न्वतं श॒यवे॑ अश्विना॒ गाम् ।
यु॒वं शची॑भिर्विम॒दाय॑ जा॒यां न्यू॑हथुः पुरुमि॒त्रस्य॒ योषा॑म् ॥
હે દસ્રો, દૂધ વિનાની, બંધાયેલી ગાયને સૂતેલા માટે તમે મુક્ત કરી; હે અશ્વિનો, ગાય પણ તમે આપી. તમે બંનેએ કુશળતાથી વિમદ માટે તેની પત્ની પાછી અપાવી, બહુમિત્રની સ્ત્રી પણ પાછી લાવ્યા.
1.117.21
यवं॒ वृके॑णाश्विना॒ वप॒न्तेषं॑ दु॒हन्ता॒ मनु॑षाय दस्रा ।
अ॒भि दस्युं॒ बकु॑रेणा॒ धम॑न्तो॒रु ज्योति॑श्चक्रथु॒रार्या॑य ॥
હે અશ્વિનો, વરુ (હળ) વડે જવ વાવો, માણસ માટે અન્ન દોહો; હે દસ્રો, બકુર વડે દસ્યુ સામે અગ્નિ ફૂંકો, આર્ય માટે વિશાળ પ્રકાશ રચ્યો.
1.117.22
आ॒थ॒र्व॒णाया॑श्विना दधी॒चे अश्व्यं॒ शिरः॒ प्रत्यै॑रयतम् ।
स वां॒ मधु॒ प्र वो॑चदृता॒यन्त्वा॒ष्ट्रं यद्द॑स्रावपिक॒क्ष्यं॑ वाम् ॥
હે અશ્વિનો, અથર્વન અને દધીચ માટે તમે ઘોડાનું માથું જોડીને પાછું આપ્યું. ઋતની ઇચ્છા રાખનારે તમારા મધનું ગાન કર્યું, હે દસ્રો, જ્યારે તમે ત્વષ્ટાનું અપિકક્ષ્ય આપ્યું.
1.117.23
सदा॑ कवी सुम॒तिमा च॑के वां॒ विश्वा॒ धियो॑ अश्विना॒ प्राव॑तं मे ।
अ॒स्मे र॒यिं ना॑सत्या बृ॒हन्त॑मपत्य॒साचं॒ श्रुत्यं॑ रराथाम् ॥
હે કવિઓ, હે અશ્વિનો, હું સદા તમારી સુમતિ માગું છું; હે અશ્વિનો, મારી સર્વ પ્રાર્થનાઓનું રક્ષણ કરો. હે નાસત્યો, અમને મહાન ધન આપો, જે સંતાન અને કીર્તિ લાવે.
1.117.24
हिर॑ण्यहस्तमश्विना॒ ररा॑णा पु॒त्रं न॑रा वध्रिम॒त्या अ॑दत्तम् ।
त्रिधा॑ ह॒ श्याव॑मश्विना॒ विक॑स्त॒मुज्जी॒वस॑ ऐरयतं सुदानू ॥
હે અશ્વિનો, સુવર્ણહસ્ત પુત્રને વધ્રિમતીને તમે આપ્યો; હે નરો, ત્રિધા શ્યાવને, હે અશ્વિનો, વિકસ્તને તમે આપ્યા. હે દાનશૂરો, જીવન માટે તેને ઊંચો ઉઠાવ્યો.
1.117.25
ए॒तानि॑ वामश्विना वी॒र्या॑णि॒ प्र पू॒र्व्याण्या॒यवो॑ऽवोचन् ।
ब्रह्म॑ कृ॒ण्वन्तो॑ वृषणा यु॒वभ्यां॑ सु॒वीरा॑सो वि॒दथ॒मा व॑देम ॥
હે અશ્વિનો, મનુષ્યોએ તમારાં આ પ્રાચીન વીરકર્મોનું વર્ણન કર્યું છે. શક્તિશાળી તમારા માટે બ્રહ્મ (સ્તુતિ) રચતાં, ઉત્તમ પુત્રોથી યુક્ત અમે યજ્ઞવચન બોલીએ.