Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

ऋग्वेद · सूक्त 7.56

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

7.56.1

क ईं॒ व्य॑क्ता॒ नरः॒ सनी॑ळाः ।
रु॒द्रस्य॒ मर्या॒ अधा॒ स्वश्वाः॑ ॥

सुशोभित, नरश्रेष्ठ, सोबती हे कोण? रुद्राचे तरुण पुत्र, ज्यांच्याकडे उत्तम घोडे आहेत.

7.56.2

नकि॒र्ह्ये॑षां ज॒नूंषि॒ वेद॑ ।
ते अ॒ङ्ग वि॑द्रे मि॒थो ज॒नित्र॑म् ॥

यांचे जन्म कोणालाही माहीत नाहीत. ते स्वतःच एकमेकांचा जन्म जाणतात.

7.56.3

अ॒भि स्व॒पूभि॑र्मि॒थो व॑पन्त ।
वात॑स्वनसः श्ये॒ना अ॑स्पृध्रन् ॥

आपल्या स्वतःच्या तेजाने ते एकमेकांवर झेप घेतात. वाऱ्यासारखे गर्जणाऱ्या बाजांप्रमाणे ते तुटून पडले.

7.56.4

ए॒तानि॒ धीरो॑ नि॒ण्या चि॑केत ।
पृश्नि॒र्यदूधो॑ म॒ही ज॒भार॑ ॥

ही अद्भुत कर्मे धीर ज्ञानी जाणतो, जेव्हा चितकबरी धेनू आपली मोठी कासे भरते.

7.56.5

सा विट्सु॒वीरा॑ म॒रुद्भि॑रस्तु ।
स॒नात्सह॑न्ती॒ पुष्य॑न्ती नृ॒म्णम् ॥

ती प्रजा मरुतांमुळे उत्तम वीरांनी युक्त होवो. सदैव विजय मिळवत, पोषण करत, पौरुषशक्ती प्राप्त करो.

7.56.6

यामं॒ येष्ठाः॑ शु॒भा शोभि॑ष्ठाः ।
श्रि॒या सम्मि॑श्ला॒ ओजो॑भिरु॒ग्राः ॥

हे श्रेष्ठ, शुभ आणि अत्यंत तेजस्वी मरुतांनो, प्रवासासाठी सज्ज, शोभा आणि श्रीने युक्त, बलसंपन्न आणि उग्र असा!

7.56.7

उ॒ग्रं व॒ ओज॑ स्थि॒रा शवां॑सि ।
अधा॑ म॒रुद्भि॑र्ग॒णस्तुवि॑ष्मान् ॥

तुमचे तेज उग्र आहे, तुमची शक्ती स्थिर आहे. तेव्हा मरुतांसह हा गण बलवान आहे.

7.56.8

शु॒भ्रो वः॒ शुष्मः॒ क्रुध्मी॒ मनां॑सि ।
धुनि॒र्मुनि॑रिव॒ शर्ध॑स्य धृ॒ष्णोः ॥

तुम्ही तेजस्वी आहात, तुमचे बल क्रोधयुक्त आहे, तुमची मने उग्र आहेत. कंपविणाऱ्यासारखे, मुनीसारखे, धाडसी आक्रमणासारखे तुम्ही आहात.

7.56.9

सने॑म्य॒स्मद्यु॒योत॑ दि॒द्युम् ।
मा वो॑ दुर्म॒तिरि॒ह प्रण॑ङ्नः ॥

वेढणारे तेज आमच्यापासून दूर करा. तुमची दुर्बुद्धी येथे आम्हाला पोहोचू नये.

7.56.10

प्रि॒या वो॒ नाम॑ हुवे तु॒राणा॑म् ।
आ यत्तृ॒पन्म॑रुतो वावशा॒नाः ॥

तुमची प्रिय नावे वेगवानांच्या (नावांसह) मी आवाहन करतो; हे मरुतांनो, तुम्ही तृप्त होऊन उत्सुक असता तेव्हा.

7.56.11

स्वा॒यु॒धास॑ इ॒ष्मिणः॑ सुनि॒ष्काः ।
उ॒त स्व॒यं त॒न्वः॑ शुम्भ॑मानाः ॥

उत्तम शस्त्रांनी युक्त, बाणांनी युक्त, सुंदर अलंकारांनी युक्त; आणि स्वतः आपल्या शरीरांना सजवणारे.

7.56.12

शुची॑ वो ह॒व्या म॑रुतः॒ शुची॑नां॒ शुचिं॑ हिनोम्यध्व॒रं शुचि॑भ्यः ।
ऋ॒तेन॑ स॒त्यमृ॑त॒साप॑ आय॒ञ्शुचि॑जन्मानः॒ शुच॑यः पाव॒काः ॥

हे मरुतांनो, तुमचे हविर्द्रव्य तेजस्वी आहे; तेजस्वींसाठी तेजस्वी यज्ञ अर्पितो. ऋताने सत्यासह, ऋताचे अनुयायी, तेजात जन्मलेले, उज्ज्वल व पावन आले.

7.56.13

अंसे॒ष्वा म॑रुतः खा॒दयो॑ वो॒ वक्ष॑स्सु रु॒क्मा उ॑पशिश्रिया॒णाः ।
वि वि॒द्युतो॒ न वृ॒ष्टिभी॑ रुचा॒ना अनु॑ स्व॒धामायु॑धै॒र्यच्छ॑मानाः ॥

हे मरुतांनो, खांद्यांवर अलंकार आणि छातीवर सोनेरी हार धारण करणारे तुम्ही; पावसासह चमकणाऱ्या विजेसारखे तेजस्वी होऊन, आपल्या सामर्थ्यानुसार शस्त्रे धरले आहेत.

7.56.14

प्र बु॒ध्न्या॑ व ईरते॒ महां॑सि॒ प्र नामा॑नि प्रयज्यवस्तिरध्वम् ।
स॒ह॒स्रियं॒ दम्यं॑ भा॒गमे॒तं गृ॑हमे॒धीयं॑ मरुतो जुषध्वम् ॥

तुमचे खोलवर मुळे असलेले महिमा पुढे जातात; हे यज्ञकर्त्यांनो, तुमची नावे पुढे घोषित करा. हे मरुतांनो, गृहयज्ञाचा हा सहस्रपट भाग स्वीकारा.

7.56.15

यदि॑ स्तु॒तस्य॑ मरुतो अधी॒थेत्था विप्र॑स्य वा॒जिनो॒ हवी॑मन् ।
म॒क्षू रा॒यः सु॒वीर्य॑स्य दात॒ नू चि॒द्यम॒न्य आ॒दभ॒दरा॑वा ॥

हे मरुतांनो, स्तुती केल्या गेलेल्या, प्रेरित अशा या गायकाची हाक जर तुम्ही अशी ऐकली असेल, तर लवकर उत्तम वीरत्वाची संपत्ती द्या; कोणी कंजूष त्याला हानी पोहोचवू नये.

7.56.16

अत्या॑सो॒ न ये म॒रुतः॒ स्वञ्चो॑ यक्ष॒दृशो॒ न शु॒भय॑न्त॒ मर्याः॑ ।
ते ह॑र्म्ये॒ष्ठाः शिश॑वो॒ न शु॒भ्रा व॒त्सासो॒ न प्र॑क्री॒ळिनः॑ पयो॒धाः ॥

धावणाऱ्या घोड्यांसारखे वेगवान, स्वयंप्रकाशी, यज्ञ पाहणारे मरुत तरुणांप्रमाणे सजतात; ते उंच महालांत राहणारे, मुलांसारखे तेजस्वी, वासरांसारखे खेळणारे आणि पाणी वाहणारे मेघ आहेत.

7.56.17

द॒श॒स्यन्तो॑ नो म॒रुतो॑ मृळन्तु वरिव॒स्यन्तो॒ रोद॑सी सु॒मेके॑ ।
आ॒रे गो॒हा नृ॒हा व॒धो वो॑ अस्तु सु॒म्नेभि॑र॒स्मे व॑सवो नमध्वम् ॥

आम्हाला दान देणारे मरुत आम्हाला संतुष्ट करोत, सुंदर दोन्ही लोकांना संपत्ती देत. गोहत्यारा आणि नरहत्यारा दूर राहो; तुमचा वध आमच्यापासून दूर राहो. हे वसूंनो, तुमच्या कृपेने आमच्यासाठी नमस्कार स्वीकारा.

7.56.18

आ वो॒ होता॑ जोहवीति स॒त्तः स॒त्राचीं॑ रा॒तिं म॑रुतो गृणा॒नः ।
य ईव॑तो वृषणो॒ अस्ति॑ गो॒पाः सो अद्व॑यावी हवते व उ॒क्थैः ॥

तुमचा होता, जो तुम्हाला हाक मारतो, बसून उदार दानाची स्तुती करतो; हे मरुतांनो, हे बलवान वृषभांनो, ज्याचे तुम्ही रक्षक आहात, तो एकनिष्ठ भक्त स्तोत्रांनी तुम्हाला हाक मारतो.

7.56.19

इ॒मे तु॒रं म॒रुतो॑ रामयन्ती॒मे सहः॒ सह॑स॒ आ न॑मन्ति ।
इ॒मे शंसं॑ वनुष्य॒तो नि पा॑न्ति गु॒रु द्वेषो॒ अर॑रुषे दधन्ति ॥

हे मरुत् वेगवान्याला आनंदित करतात; ते बलातून बलाकडे नमन करतात. सेवा करणाऱ्याची स्तुती ते रक्षितात; न देणाऱ्यावर ते मोठा द्वेष ठेवतात.

7.56.20

इ॒मे र॒ध्रं चि॑न्म॒रुतो॑ जुनन्ति॒ भृमिं॑ चि॒द्यथा॒ वस॑वो जु॒षन्त॑ ।
अप॑ बाधध्वं वृषण॒स्तमां॑सि ध॒त्त विश्वं॒ तन॑यं तो॒कम॒स्मे ॥

हे मरुत् धनाला आणि पृथ्वीला प्रेरित करतात; वसू ज्याप्रमाणे त्याचा उपभोग घेतात. हे वीरांनो, अंधार दूर करा; आमच्यात सर्व संतती आणि बालक स्थापित करा.

7.56.21

मा वो॑ दा॒त्रान्म॑रुतो॒ निर॑राम॒ मा प॒श्चाद्द॑घ्म रथ्यो विभा॒गे ।
आ न॑ स्पा॒र्हे भ॑जतना वस॒व्ये॑ यदी॑ं सुजा॒तं वृ॑षणो वो॒ अस्ति॑ ॥

हे मरुत्नो, तुमच्या दानापासून आम्ही वंचित होऊ नये; हे रथिकांनो, वाटणीत आम्ही मागे पडू नये. इष्ट धनात आम्हाला वाटा द्या; ते तुमचेच आहे, हे वृषभांनो.

7.56.22

सं यद्धन॑न्त म॒न्युभि॒र्जना॑सः॒ शूरा॑ य॒ह्वीष्वोष॑धीषु वि॒क्षु ।
अध॑ स्मा नो मरुतो रुद्रियासस्त्रा॒तारो॑ भूत॒ पृत॑नास्व॒र्यः ॥

मानव क्रोधाने एकत्र प्रहार करतात तेव्हा, विपुल औषधींमध्ये आणि वस्त्यांमध्ये वीर. तेव्हा, हे रुद्राच्या पुत्रांनो मरुत्नो, आमचे रक्षक व्हा; युद्धांमध्ये आर्य वीर व्हा.

7.56.23

भूरि॑ चक्र मरुतः॒ पित्र्या॑णि उ॒क्थानि॒ या वः॑ श॒स्यन्ते॑ पु॒रा चि॑त् ।
म॒रुद्भि॑रु॒ग्रः पृत॑नासु॒ साळ्हा॑ म॒रुद्भि॒रित्सनि॑ता॒ वाज॒मर्वा॑ ॥

हे मरुत्नो, तुम्ही पुष्कळ पितृसंबंधी कर्मे केली; ती पूर्वीपासून तुमच्यासाठी उक्थ म्हणून पठण केली जातात. मरुतांसह उग्र वीर युद्धांत विजयी होतो; मरुतांसह दात्याचा अन्नदाता अश्व बलवान होतो.

7.56.24

अ॒स्मे वी॒रो म॑रुतः शु॒ष्म्य॑स्तु॒ जना॑नां॒ यो असु॑रो विध॒र्ता ।
अ॒पो येन॑ सुक्षि॒तये॒ तरे॒माध॒ स्वमोको॑ अ॒भि वः॑ स्याम ॥

आमच्यासाठी, हे मरुत्नो, वीरामध्ये बल असो; जनांत जो असुर व धारक आहे. त्याद्वारे आम्ही उत्तम वास्तव्यासाठी पाणी ओलांडू; मग आमचे घर तुमच्याकडे असो, आम्ही तुमचे होऊ.

7.56.25

तन्न॒ इन्द्रो॒ वरु॑णो मि॒त्रो अ॒ग्निराप॒ ओष॑धीर्व॒निनो॑ जुषन्त ।
शर्म॑न्त्स्याम म॒रुता॑मु॒पस्थे॑ यू॒यं पा॑त स्व॒स्तिभिः॒ सदा॑ नः ॥

ते इंद्र, वरुण, मित्र आणि अग्नी आमच्यावर प्रसन्न होवोत; पाणी, औषधी आणि वनस्पतीही प्रसन्न होवोत. मरुतांच्या मांडीच्या आश्रयात आम्ही राहू. तुम्ही सदैव कल्याणाने आमचे रक्षण करा.