Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਰਿਗਵੇਦ · ਸੂਕਤ 7.56

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

7.56.1

क ईं॒ व्य॑क्ता॒ नरः॒ सनी॑ळाः ।
रु॒द्रस्य॒ मर्या॒ अधा॒ स्वश्वाः॑ ॥

ਸਜੇ ਹੋਏ, ਨਰ-ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਸਾਥੀ ਇਹ ਕੌਣ ਹਨ? ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਜਵਾਨ ਪੁੱਤਰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਸੁੰਦਰ ਘੋੜੇ ਹਨ।

7.56.2

नकि॒र्ह्ये॑षां ज॒नूंषि॒ वेद॑ ।
ते अ॒ङ्ग वि॑द्रे मि॒थो ज॒नित्र॑म् ॥

ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਨਮਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ। ਉਹ ਆਪ ਹੀ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦਾ ਜਨਮ ਜਾਣਦੇ ਹਨ।

7.56.3

अ॒भि स्व॒पूभि॑र्मि॒थो व॑पन्त ।
वात॑स्वनसः श्ये॒ना अ॑स्पृध्रन् ॥

ਆਪਣੀ ਆਪਣੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਉਹ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਉੱਤੇ ਝਪਟਦੇ ਹਨ। ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਗਰਜਦੇ ਬਾਜਾਂ ਵਾਂਗ ਉਹ ਟੁੱਟ ਪਏ।

7.56.4

ए॒तानि॒ धीरो॑ नि॒ण्या चि॑केत ।
पृश्नि॒र्यदूधो॑ म॒ही ज॒भार॑ ॥

ਇਹ ਅਦਭੁਤ ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਧੀਰ ਗਿਆਨੀ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਚਿੱਤਰੀ ਗਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਵੱਡਾ ਥਣ ਭਰਿਆ।

7.56.5

सा विट्सु॒वीरा॑ म॒रुद्भि॑रस्तु ।
स॒नात्सह॑न्ती॒ पुष्य॑न्ती नृ॒म्णम् ॥

ਉਹ ਪ੍ਰਜਾ ਮਰੂਤਾਂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਉੱਤਮ ਵੀਰਾਂ ਵਾਲੀ ਹੋਵੇ। ਸਦਾ ਜਿੱਤਦੀ, ਪੋਸ਼ਣ ਕਰਦੀ, ਪੁਰਖਾਰਥ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਪਾਵੇ।

7.56.6

यामं॒ येष्ठाः॑ शु॒भा शोभि॑ष्ठाः ।
श्रि॒या सम्मि॑श्ला॒ ओजो॑भिरु॒ग्राः ॥

ਹੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਸ਼ੁਭ ਅਤੇ ਅਤਿ ਤੇਜਸ਼ਵੀ ਮਰੂਤੋ, ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਸ਼ੋਭਾ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀ ਵਾਲੇ, ਬਲ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਅਤੇ ਉਗਰ!

7.56.7

उ॒ग्रं व॒ ओज॑ स्थि॒रा शवां॑सि ।
अधा॑ म॒रुद्भि॑र्ग॒णस्तुवि॑ष्मान् ॥

ਤੁਹਾਡਾ ਤੇਜ ਉਗਰ ਹੈ, ਤੁਹਾਡੇ ਬਲ ਅਡੋਲ ਹਨ। ਫਿਰ ਮਰੁਤਾਂ ਨਾਲ ਇਹ ਗਣ ਬਲਵਾਨ ਹੈ।

7.56.8

शु॒भ्रो वः॒ शुष्मः॒ क्रुध्मी॒ मनां॑सि ।
धुनि॒र्मुनि॑रिव॒ शर्ध॑स्य धृ॒ष्णोः ॥

ਤੁਸੀਂ ਚਮਕਦਾਰ ਹੋ, ਤੁਹਾਡਾ ਬਲ ਕ੍ਰੋਧੀ ਹੈ, ਤੁਹਾਡੇ ਮਨ ਉਗਰ ਹਨ। ਕੰਬਾਉਣ ਵਾਲੇ ਵਾਂਗ, ਮੁਨੀ ਵਾਂਗ, ਦਲੇਰ ਹਮਲੇ ਵਾਂਗ ਤੁਸੀਂ ਹੋ।

7.56.9

सने॑म्य॒स्मद्यु॒योत॑ दि॒द्युम् ।
मा वो॑ दुर्म॒तिरि॒ह प्रण॑ङ्नः ॥

ਘੇਰਨ ਵਾਲੀ ਚਮਕ ਸਾਡੇ ਤੋਂ ਦੂਰ ਕਰੋ। ਤੁਹਾਡੀ ਦੁਰਮਤੀ ਇੱਥੇ ਸਾਡੇ ਤੱਕ ਨਾ ਪਹੁੰਚੇ।

7.56.10

प्रि॒या वो॒ नाम॑ हुवे तु॒राणा॑म् ।
आ यत्तृ॒पन्म॑रुतो वावशा॒नाः ॥

ਤੁਹਾਡੇ ਪਿਆਰੇ ਨਾਮ ਤੇਜ਼ਾਂ ਦੇ (ਨਾਮਾਂ ਨਾਲ) ਮੈਂ ਪੁਕਾਰਦਾ ਹਾਂ; ਹੇ ਮਰੁਤੋ, ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਕੇ ਚਾਹਵਾਨ ਹੁੰਦੇ ਹੋ।

7.56.11

स्वा॒यु॒धास॑ इ॒ष्मिणः॑ सुनि॒ष्काः ।
उ॒त स्व॒यं त॒न्वः॑ शुम्भ॑मानाः ॥

ਚੰਗੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਵਾਲੇ, ਤੀਰਾਂ ਵਾਲੇ, ਸੁੰਦਰ ਗਹਿਣਿਆਂ ਵਾਲੇ; ਅਤੇ ਆਪ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰਾਂ ਨੂੰ ਸਜਾਉਂਦੇ ਹੋਏ।

7.56.12

शुची॑ वो ह॒व्या म॑रुतः॒ शुची॑नां॒ शुचिं॑ हिनोम्यध्व॒रं शुचि॑भ्यः ।
ऋ॒तेन॑ स॒त्यमृ॑त॒साप॑ आय॒ञ्शुचि॑जन्मानः॒ शुच॑यः पाव॒काः ॥

ਹੇ ਮਰੁਤੋ, ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਹਵਿਆਂ ਚਮਕਦਾਰ ਹਨ; ਚਮਕਦਾਰਾਂ ਲਈ ਚਮਕਦਾਰ ਯੱਗ ਅਰਪਦਾ ਹਾਂ। ਰਿਤ ਦੁਆਰਾ ਸੱਚ ਨਾਲ, ਰਿਤ ਦੇ ਅਨੁਗਾਮੀ, ਚਮਕ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ, ਉਜਲੇ ਅਤੇ ਪਾਵਨ ਆਏ।

7.56.13

अंसे॒ष्वा म॑रुतः खा॒दयो॑ वो॒ वक्ष॑स्सु रु॒क्मा उ॑पशिश्रिया॒णाः ।
वि वि॒द्युतो॒ न वृ॒ष्टिभी॑ रुचा॒ना अनु॑ स्व॒धामायु॑धै॒र्यच्छ॑मानाः ॥

ਹੇ ਮਰੁਤੋ, ਮੋਢਿਆਂ ਉੱਤੇ ਗਹਿਣੇ ਅਤੇ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਹਾਰ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਤੁਸੀਂ, ਮੀਂਹ ਨਾਲ ਚਮਕਦੀਆਂ ਬਿਜਲੀਆਂ ਵਾਂਗ ਦਮਕਦੇ ਹੋ, ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਨੁਸਾਰ ਹਥਿਆਰ ਥਾਮੇ ਹੋਏ ਹੋ।

7.56.14

प्र बु॒ध्न्या॑ व ईरते॒ महां॑सि॒ प्र नामा॑नि प्रयज्यवस्तिरध्वम् ।
स॒ह॒स्रियं॒ दम्यं॑ भा॒गमे॒तं गृ॑हमे॒धीयं॑ मरुतो जुषध्वम् ॥

ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਡੂੰਘੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਮਹਿਮਾਵਾਂ ਅੱਗੇ ਵਧਦੀਆਂ ਹਨ; ਹੇ ਯਜ੍ਞ ਕਰਨ ਵਾਲਿਓ, ਆਪਣੇ ਨਾਂ ਅੱਗੇ ਉੱਚਾਰੋ। ਹੇ ਮਰੁਤੋ, ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਯਜ੍ਞ ਦਾ ਇਹ ਹਜ਼ਾਰ ਗੁਣਾ ਹਿੱਸਾ ਕਬੂਲ ਕਰੋ।

7.56.15

यदि॑ स्तु॒तस्य॑ मरुतो अधी॒थेत्था विप्र॑स्य वा॒जिनो॒ हवी॑मन् ।
म॒क्षू रा॒यः सु॒वीर्य॑स्य दात॒ नू चि॒द्यम॒न्य आ॒दभ॒दरा॑वा ॥

ਹੇ ਮਰੁਤੋ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਉਸਤਤ ਕੀਤੇ ਗਏ, ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਗਾਇਕ ਦੀ ਪੁਕਾਰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਛੇਤੀ ਹੀ ਉੱਤਮ ਵੀਰਤਾ ਵਾਲਾ ਧਨ ਦਿਓ; ਕੋਈ ਕੰਜੂਸ ਉਸ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਨਾ ਕਰ ਸਕੇ।

7.56.16

अत्या॑सो॒ न ये म॒रुतः॒ स्वञ्चो॑ यक्ष॒दृशो॒ न शु॒भय॑न्त॒ मर्याः॑ ।
ते ह॑र्म्ये॒ष्ठाः शिश॑वो॒ न शु॒भ्रा व॒त्सासो॒ न प्र॑क्री॒ळिनः॑ पयो॒धाः ॥

ਦੌੜਦੇ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼, ਆਪਣੀ ਹੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ, ਯਜ੍ਞ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਮਰੁਤ ਜਵਾਨਾਂ ਵਾਂਗ ਸਜਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਉੱਚੇ ਮਹਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ, ਬੱਚਿਆਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ, ਵੱਛਿਆਂ ਵਾਂਗ ਖੇਡਦੇ ਅਤੇ ਜਲ ਚੁੱਕਣ ਵਾਲੇ ਬੱਦਲ ਹਨ।

7.56.17

द॒श॒स्यन्तो॑ नो म॒रुतो॑ मृळन्तु वरिव॒स्यन्तो॒ रोद॑सी सु॒मेके॑ ।
आ॒रे गो॒हा नृ॒हा व॒धो वो॑ अस्तु सु॒म्नेभि॑र॒स्मे व॑सवो नमध्वम् ॥

ਸਾਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਮਰੁਤ ਸਾਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ, ਸੁੰਦਰ ਦੋਹਾਂ ਲੋਕਾਂ (ਦਿਓ-ਧਰਤੀ) ਨੂੰ ਧਨ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ। ਗਊ-ਹੱਤਿਆਰਾ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖ-ਹੱਤਿਆਰਾ ਦੂਰ ਰਹੇ; ਤੁਹਾਡਾ ਵਧ ਸਾਡੇ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੋਵੇ। ਹੇ ਵਸੂਓ, ਆਪਣੀਆਂ ਕਿਰਪਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਾਡੇ ਲਈ ਝੁਕੋ।

7.56.18

आ वो॒ होता॑ जोहवीति स॒त्तः स॒त्राचीं॑ रा॒तिं म॑रुतो गृणा॒नः ।
य ईव॑तो वृषणो॒ अस्ति॑ गो॒पाः सो अद्व॑यावी हवते व उ॒क्थैः ॥

ਤੁਹਾਡਾ ਹੋਤਾ, ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੁਕਾਰਦਾ ਹੈ, ਬੈਠ ਕੇ ਉਦਾਰ ਦਾਨ ਦੀ ਉਸਤਤ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਹੇ ਮਰੁਤੋ, ਹੇ ਬਲਵਾਨ ਬਲਦੋ, ਜਿਸ ਦੇ ਤੁਸੀਂ ਰਖਿਅਕ ਹੋ, ਉਹ ਇਕਾਗਰ ਭਗਤ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੁਕਾਰਦਾ ਹੈ।

7.56.19

इ॒मे तु॒रं म॒रुतो॑ रामयन्ती॒मे सहः॒ सह॑स॒ आ न॑मन्ति ।
इ॒मे शंसं॑ वनुष्य॒तो नि पा॑न्ति गु॒रु द्वेषो॒ अर॑रुषे दधन्ति ॥

ਇਹ ਮਰੁਤ ਤੇਜ਼ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਬਲ ਤੋਂ ਬਲ ਵੱਲ ਝੁਕਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸੇਵਕ ਦੀ ਉਸਤਤ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਨਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਉੱਤੇ ਇਹ ਭਾਰੀ ਵੈਰ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।

7.56.20

इ॒मे र॒ध्रं चि॑न्म॒रुतो॑ जुनन्ति॒ भृमिं॑ चि॒द्यथा॒ वस॑वो जु॒षन्त॑ ।
अप॑ बाधध्वं वृषण॒स्तमां॑सि ध॒त्त विश्वं॒ तन॑यं तो॒कम॒स्मे ॥

ਇਹ ਮਰੁਤ ਧਨ ਨੂੰ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰੇਰਦੇ ਹਨ; ਜਿਵੇਂ ਵਸੂ ਉਸਦਾ ਅਨੰਦ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭੋ, ਹਨੇਰਿਆਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰੋ; ਸਾਡੇ ਵਿੱਚ ਸਾਰੀ ਸੰਤਾਨ ਅਤੇ ਬਾਲਕ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰੋ।

7.56.21

मा वो॑ दा॒त्रान्म॑रुतो॒ निर॑राम॒ मा प॒श्चाद्द॑घ्म रथ्यो विभा॒गे ।
आ न॑ स्पा॒र्हे भ॑जतना वस॒व्ये॑ यदी॑ं सुजा॒तं वृ॑षणो वो॒ अस्ति॑ ॥

ਹੇ ਮਰੁਤੋ, ਤੁਹਾਡੀ ਦਾਤ ਤੋਂ ਅਸੀਂ ਵਾਂਝੇ ਨਾ ਹੋਈਏ; ਹੇ ਰਥੀਓ, ਵੰਡ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਪਿੱਛੇ ਨਾ ਰਹੀਏ। ਲੋੜੀਂਦੇ ਧਨ ਵਿੱਚ ਸਾਨੂੰ ਹਿੱਸਾ ਦਿਓ; ਉਹ ਤੁਹਾਡਾ ਹੈ, ਹੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭੋ।

7.56.22

सं यद्धन॑न्त म॒न्युभि॒र्जना॑सः॒ शूरा॑ य॒ह्वीष्वोष॑धीषु वि॒क्षु ।
अध॑ स्मा नो मरुतो रुद्रियासस्त्रा॒तारो॑ भूत॒ पृत॑नास्व॒र्यः ॥

ਮਨੁੱਖ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਇਕੱਠੇ ਵਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਦੋਂ, ਭਰਪੂਰ ਬੂਟੀਆਂ ਅਤੇ ਵਸੇਰਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਵੀਰ। ਤਦ, ਹੇ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰੋ ਮਰੁਤੋ, ਸਾਡੇ ਰੱਖਿਅਕ ਬਣੋ; ਯੁੱਧਾਂ ਵਿੱਚ ਆਰੀਆ ਵੀਰ ਬਣੋ।

7.56.23

भूरि॑ चक्र मरुतः॒ पित्र्या॑णि उ॒क्थानि॒ या वः॑ श॒स्यन्ते॑ पु॒रा चि॑त् ।
म॒रुद्भि॑रु॒ग्रः पृत॑नासु॒ साळ्हा॑ म॒रुद्भि॒रित्सनि॑ता॒ वाज॒मर्वा॑ ॥

ਹੇ ਮਰੁਤੋ, ਤੁਸੀਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪਿਤਰ-ਸੰਬੰਧੀ ਕਰਮ ਕੀਤੇ; ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਉਕਥ ਵਜੋਂ ਪੜ੍ਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮਰੁਤਾਂ ਨਾਲ ਉਗ੍ਰ ਵੀਰ ਯੁੱਧਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਮਰੁਤਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਦਾਤੇ ਦਾ ਅੰਨਦਾਤਾ ਘੋੜਾ ਬਲਵਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

7.56.24

अ॒स्मे वी॒रो म॑रुतः शु॒ष्म्य॑स्तु॒ जना॑नां॒ यो असु॑रो विध॒र्ता ।
अ॒पो येन॑ सुक्षि॒तये॒ तरे॒माध॒ स्वमोको॑ अ॒भि वः॑ स्याम ॥

ਸਾਡੇ ਲਈ, ਹੇ ਮਰੁਤੋ, ਵੀਰ ਬਣ ਕੇ ਬਲ ਹੋਵੇ; ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਅਸੁਰ ਅਤੇ ਧਾਰਕ ਹੈ। ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਅਸੀਂ ਸੁਖ ਨਾਲ ਵੱਸਣ ਲਈ ਪਾਣੀ ਪਾਰ ਕਰੀਏ; ਤਦ ਸਾਡਾ ਘਰ ਤੁਹਾਡੇ ਵੱਲ ਹੋਵੇ, ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੇ ਹੋਈਏ।

7.56.25

तन्न॒ इन्द्रो॒ वरु॑णो मि॒त्रो अ॒ग्निराप॒ ओष॑धीर्व॒निनो॑ जुषन्त ।
शर्म॑न्त्स्याम म॒रुता॑मु॒पस्थे॑ यू॒यं पा॑त स्व॒स्तिभिः॒ सदा॑ नः ॥

ਉਹ ਇੰਦਰ, ਵਰੁਣ, ਮਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਅਗਨੀ ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਣ; ਜਲ, ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਅਤੇ ਬਨਸਪਤੀਆਂ ਵੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਣ। ਅਸੀਂ ਮਰੁਤਾਂ ਦੀ ਗੋਦ ਦੀ ਛਾਂ ਹੇਠ ਰਹੀਏ। ਤੁਸੀਂ ਸਦਾ ਕਲਿਆਣ ਨਾਲ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ।