Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਰਿਗਵੇਦ · ਸੂਕਤ 8.3

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

8.3.1

पिबा॑ सु॒तस्य॑ र॒सिनो॒ मत्स्वा॑ न इन्द्र॒ गोम॑तः ।
आ॒पिर्नो॑ बोधि सध॒माद्यो॑ वृ॒धेऽस्माँ अ॑वन्तु ते॒ धियः॑ ॥

ਹੇ ਇੰਦਰ, ਗਊਧਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਇਸ ਰਸੀਲੇ ਸੋਮ ਦਾ ਪਾਨ ਕਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾ। ਸਾਡੀ ਵਧੋਤਰੀ ਲਈ ਸਾਡਾ ਮਿੱਤਰ ਅਤੇ ਸਹਿ-ਭੋਗੀ ਬਣ; ਤੇਰੀਆਂ ਉਸਤਤਾਂ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ।

8.3.2

भू॒याम॑ ते सुम॒तौ वा॒जिनो॑ व॒यं मा न॑ स्तर॒भिमा॑तये ।
अ॒स्माञ्चि॒त्राभि॑रवताद॒भिष्टि॑भि॒रा नः॑ सु॒म्नेषु॑ यामय ॥

ਹੇ ਬਲਵਾਨ, ਅਸੀਂ ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਵਿੱਚ ਰਹੀਏ; ਵੈਰੀ ਦੇ ਹਮਲੇ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਨਾ ਛੱਡ। ਚਮਕਦੀਆਂ ਰੱਖਿਆਵਾਂ ਨਾਲ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ ਅਤੇ ਧਨਾਂ ਵੱਲ ਸਾਨੂੰ ਲੈ ਚੱਲ।

8.3.3

इ॒मा उ॑ त्वा पुरूवसो॒ गिरो॑ वर्धन्तु॒ या मम॑ ।
पा॒व॒कव॑र्णाः॒ शुच॑यो विप॒श्चितो॑ अ॒भि स्तोमै॑रनूषत ॥

ਹੇ ਬਹੁਤ ਧਨਾਂ ਵਾਲਿਆ, ਮੇਰੀਆਂ ਇਹ ਉਸਤਤਾਂ ਤੈਨੂੰ ਵਧਾਉਣ। ਪਵਿੱਤਰ ਰੰਗ ਵਾਲੇ, ਸ਼ੁੱਧ ਅਤੇ ਬਿਬੇਕੀ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਸਤੋਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਤੇਰੀ ਉਸਤਤ ਕੀਤੀ ਹੈ।

8.3.4

अ॒यं स॒हस्र॒मृषि॑भिः॒ सह॑स्कृतः समु॒द्र इ॑व पप्रथे ।
स॒त्यः सो अ॑स्य महि॒मा गृ॑णे॒ शवो॑ य॒ज्ञेषु॑ विप्र॒राज्ये॑ ॥

ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਬਲਵਾਨ ਕੀਤਾ ਇਹ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਫੈਲਿਆ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸੱਚੀ ਹੈ; ਯੱਗਾਂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਵਿਪ੍ਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਉਸਦੇ ਬਲ ਦੀ ਉਸਤਤ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।

8.3.5

इन्द्र॒मिद्दे॒वता॑तय॒ इन्द्रं॑ प्रय॒त्य॑ध्व॒रे ।
इन्द्रं॑ समी॒के व॒निनो॑ हवामह॒ इन्द्रं॒ धन॑स्य सा॒तये॑ ॥

ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਅਸੀਂ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਹੀ ਬੁਲਾਉਂਦੇ ਹਾਂ; ਯੱਗ ਹੁੰਦੇ ਸਮੇਂ ਇੰਦਰ ਨੂੰ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਬੁਲਾਉਂਦੇ ਹਾਂ। ਧਨ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਹੀ ਪੁਕਾਰਦੇ ਹਾਂ।

8.3.6

इन्द्रो॑ म॒ह्ना रोद॑सी पप्रथ॒च्छव॒ इन्द्रः॒ सूर्य॑मरोचयत् ।
इन्द्रे॑ ह॒ विश्वा॒ भुव॑नानि येमिर॒ इन्द्रे॑ सुवा॒नास॒ इन्द॑वः ॥

ਇੰਦਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ ਦਿਊ-ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਵਿਸਤਾਰਿਆ; ਇੰਦਰ ਨੇ ਬਲ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ। ਇੰਦਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸਾਰੇ ਭੁਵਨ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ; ਇੰਦਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਨਿਚੋੜੇ ਸੋਮ-ਬਿੰਦੂ ਹਨ।

8.3.7

अ॒भि त्वा॑ पू॒र्वपी॑तये॒ इन्द्र॒ स्तोमे॑भिरा॒यवः॑ ।
स॒मी॒ची॒नास॑ ऋ॒भवः॒ सम॑स्वरन्रु॒द्रा गृ॑णन्त॒ पूर्व्य॑म् ॥

ਹੇ ਇੰਦਰ! ਆਯੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਸਤੋਤਰਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਇੱਕਮਤ ਹੋ ਕੇ, ਪਹਿਲੇ ਪਾਨ ਲਈ ਤੇਰੇ ਵੱਲ ਗਾਇਆ; ਰੁਦ੍ਰਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਦੀ ਉਸਤਤਿ ਕੀਤੀ।

8.3.8

अ॒स्येदिन्द्रो॑ वावृधे॒ वृष्ण्यं॒ शवो॒ मदे॑ सु॒तस्य॒ विष्ण॑वि ।
अ॒द्या तम॑स्य महि॒मान॑मा॒यवोऽनु॑ ष्टुवन्ति पू॒र्वथा॑ ॥

ਇਸ (ਸੋਮ) ਦੇ ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ ਨੇ ਆਪਣਾ ਵੀਰਜਮਈ ਬਲ ਵਧਾਇਆ; ਨਿਚੋੜੇ ਸੋਮ ਵਿੱਚ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਵਿੱਚ (ਉਲਾਸ ਵਿੱਚ) ਹੈ; ਅੱਜ ਆਯੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਉਸਦੀ ਉਸ ਮਹਿਮਾ ਦੀ, ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ, ਉਸਤਤਿ ਕਰਦੇ ਹਨ।

8.3.9

तत्त्वा॑ यामि सु॒वीर्यं॒ तद्ब्रह्म॑ पू॒र्वचि॑त्तये ।
येना॒ यति॑भ्यो॒ भृग॑वे॒ धने॑ हि॒ते येन॒ प्रस्क॑ण्व॒मावि॑थ ॥

ਉਸ ਵੀਰਜਵਾਨ (ਬਲ) ਲਈ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ; ਉਸ ਬ੍ਰਹਮ (ਮੰਤਰ) ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਚੀਨ-ਚਿੱਤ ਲਈ (ਲਿਆਉਂਦਾ ਹਾਂ), ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੂੰ ਯਤੀਆਂ ਅਤੇ ਭ੍ਰਿਗੂ ਲਈ, ਧਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ (ਧਨ) ਦੇ ਸਮੇਂ, ਪ੍ਰਸ੍ਕਣ੍ਵ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ।

8.3.10

येना॑ समु॒द्रमसृ॑जो म॒हीर॒पस्तदि॑न्द्र॒ वृष्णि॑ ते॒ शवः॑ ।
स॒द्यः सो अ॑स्य महि॒मा न सं॒नशे॒ यं क्षो॒णीर॑नुचक्र॒दे ॥

ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੂੰ ਸਮੁੰਦਰ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਜਲਾਂ ਨੂੰ ਵਹਾਇਆ, ਉਹ, ਹੇ ਇੰਦਰ, ਤੇਰਾ ਵੀਰਜਮਈ ਬਲ ਹੈ; ਉਸਦੀ ਉਹ ਮਹਿਮਾ ਤੁਰੰਤ (ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ), ਨਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ; ਜਿਸ ਅੱਗੇ ਦਿਊ-ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਝੁਕਦੇ ਹਨ।

8.3.11

श॒ग्धी न॑ इन्द्र॒ यत्त्वा॑ र॒यिं यामि॑ सु॒वीर्य॑म् ।
श॒ग्धि वाजा॑य प्रथ॒मं सिषा॑सते श॒ग्धि स्तोमा॑य पूर्व्य ॥

ਹੇ ਇੰਦਰ, ਸਾਨੂੰ ਦੇ, ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਚੰਗਾ ਵੀਰਜਵਾਨ ਧਨ ਮੰਗਦਾ ਹਾਂ; ਵਾਜ (ਇਨਾਮ) ਲਈ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ, ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ; ਹੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ, ਉਸਤਤਿ ਲਈ ਦੇ।

8.3.12

श॒ग्धी नो॑ अ॒स्य यद्ध॑ पौ॒रमावि॑थ॒ धिय॑ इन्द्र॒ सिषा॑सतः ।
श॒ग्धि यथा॒ रुश॑मं॒ श्याव॑कं॒ कृप॒मिन्द्र॒ प्रावः॒ स्व॑र्णरम् ॥

ਸਾਨੂੰ ਦੇ, ਇਸ (ਧਨ) ਵਿੱਚੋਂ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੂੰ ਪੌਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਤੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾਵਾਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ; ਹੇ ਇੰਦਰ, ਰੁਸ਼ਮ, ਸ਼ਿਆਵਕ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਪ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਵਾਂਗ ਦੇ; ਹੇ ਇੰਦਰ, ਤੂੰ ਸ੍ਵਰਣਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ।

8.3.13

कन्नव्यो॑ अत॒सीनां॑ तु॒रो गृ॑णीत॒ मर्त्यः॑ ।
न॒ही न्व॑स्य महि॒मान॑मिन्द्रि॒यं स्व॑र्गृ॒णन्त॑ आन॒शुः ॥

ਪੁਰਾਤਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਹੜਾ ਨਵਾਂ ਮਰਤ ਉਸਦੀ ਛੇਤੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰੇਗਾ? ਸੱਚਮੁੱਚ ਉਸਦੀ ਮਹਿਮਾ ਤੇ ਬਲ ਤੱਕ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਿਆ; ਸਵਰਗ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।

8.3.14

कदु॑ स्तु॒वन्त॑ ऋतयन्त दे॒वता॒ ऋषिः॒ को विप्र॑ ओहते ।
क॒दा हवं॑ मघवन्निन्द्र सुन्व॒तः कदु॑ स्तुव॒त आ ग॑मः ॥

ਰਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਿਆਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਰਿਸ਼ੀ ਕਦੋਂ ਉਸਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰੇਗਾ? ਕਿਹੜਾ ਵਿਪ੍ਰ ਉਸਨੂੰ ਬੁਲਾਉਂਦਾ ਹੈ? ਹੇ ਧਨਵਾਨ ਇੰਦਰ, ਸੋਮ ਕੱਢਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸਤੁਤੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੇ ਸੱਦੇ ਤੇ ਕਦੋਂ ਆਵੇਂਗਾ?

8.3.15

उदु॒ त्ये मधु॑मत्तमा॒ गिर॒ स्तोमा॑स ईरते ।
स॒त्रा॒जितो॑ धन॒सा अक्षि॑तोतयो वाज॒यन्तो॒ रथा॑ इव ॥

ਉਹ ਅਤਿ ਮਿੱਠੀਆਂ ਬਾਣੀਆਂ ਅਤੇ ਸਤੋਤਰ ਉੱਠਦੇ ਹਨ; ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ, ਧਨਵਾਨ, ਅਖੁੱਟ ਰੱਖਿਆ ਵਾਲੇ, ਇਨਾਮ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲੇ ਰੱਥਾਂ ਵਾਂਗ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਹਨ।

8.3.16

कण्वा॑ इव॒ भृग॑वः॒ सूर्या॑ इव॒ विश्व॒मिद्धी॒तमा॑नशुः ।
इन्द्रं॒ स्तोमे॑भिर्म॒हय॑न्त आ॒यवः॑ प्रि॒यमे॑धासो अस्वरन् ॥

ਕਣ੍ਵ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਵਾਂਗ, ਭ੍ਰਿਗੂਆਂ ਵਾਂਗ, ਸੂਰਜ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਾਂਗ ਸਭ ਨੇ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ; ਸਤੋਤਰਾਂ ਨਾਲ ਇੰਦਰ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦਿਆਂ ਪ੍ਰਿਯਮੇਧ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੇ ਗਾਇਆ।

8.3.17

यु॒क्ष्वा हि वृ॑त्रहन्तम॒ हरी॑ इन्द्र परा॒वतः॑ ।
अ॒र्वा॒ची॒नो म॑घव॒न्त्सोम॑पीतय उ॒ग्र ऋ॒ष्वेभि॒रा ग॑हि ॥

ਹੇ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰਹੰਤਮ, ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਆਪਣੇ ਦੋ ਹਰੀ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਜੋੜ; ਹੇ ਧਨਵਾਨ, ਸੋਮ ਪੀਣ ਲਈ ਦੂਰੋਂ ਸਾਡੇ ਵੱਲ ਮੁੜ ਕੇ, ਹੇ ਉਗ੍ਰ, ਤੇਜ਼ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਆ।

8.3.18

इ॒मे हि ते॑ का॒रवो॑ वाव॒शुर्धि॒या विप्रा॑सो मे॒धसा॑तये ।
स त्वं नो॑ मघवन्निन्द्र गिर्वणो वे॒नो न शृ॑णुधी॒ हव॑म् ॥

ਇਹ ਹੀ ਤੇਰੇ ਲਈ ਗਾਉਣ ਵਾਲੇ ਹਨ; ਵਿਪ੍ਰਾਂ ਨੇ ਗਿਆਨ ਲਈ ਚਿੰਤਨ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਹੇ ਧਨਵਾਨ ਇੰਦਰ, ਗਿਰਵਣ, ਉਹ ਤੂੰ ਵੇਨ ਵਾਂਗ ਸਾਡਾ ਸੱਦਾ ਸੁਣ।

8.3.19

निरि॑न्द्र बृह॒तीभ्यो॑ वृ॒त्रं धनु॑भ्यो अस्फुरः ।
निरर्बु॑दस्य॒ मृग॑यस्य मा॒यिनो॒ निः पर्व॑तस्य॒ गा आ॑जः ॥

ਹੇ ਇੰਦਰ, ਮਹਾਨ ਜਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਤੂੰ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਭਜਾਇਆ। ਮਾਇਆਵੀ ਅਰਬੁਦ ਅਤੇ ਮ੍ਰਿਗਯ ਤੋਂ, ਅਤੇ ਪਰਬਤ ਤੋਂ ਤੂੰ ਗਾਵਾਂ ਨੂੰ ਹੱਕ ਦਿੱਤਾ।

8.3.20

निर॒ग्नयो॑ रुरुचु॒र्निरु॒ सूर्यो॒ निः सोम॑ इन्द्रि॒यो रसः॑ ।
निर॒न्तरि॑क्षादधमो म॒हामहिं॑ कृ॒षे तदि॑न्द्र॒ पौंस्य॑म् ॥

ਅਗਨੀਆਂ ਚਮਕ ਉੱਠੀਆਂ, ਸੂਰਜ ਵੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ, ਸੋਮ ਅਤੇ ਇੰਦਰੀਆਂ ਦੇ ਬਲ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਰਸ ਵੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ। ਹੇ ਇੰਦਰ, ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਅਹਿ ਨੂੰ ਤੂੰ ਹੇਠਾਂ ਸੁੱਟਿਆ; ਇਹੀ ਤੇਰਾ ਪੌਰਸ਼ ਹੈ।

8.3.21

यं मे॒ दुरिन्द्रो॑ म॒रुतः॒ पाक॑स्थामा॒ कौर॑याणः ।
विश्वे॑षां॒ त्मना॒ शोभि॑ष्ठ॒मुपे॑व दि॒वि धाव॑मानम् ॥

ਮੈਨੂੰ ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਮਰੁਤਾਂ ਨੇ ਜੋ ਦਿੱਤਾ — ਬਲਵਾਨ ਪਾਕਸਥਾਮਾ ਅਤੇ ਕੌਰਯਾਣ ਨੇ ਦਿੱਤਾ — ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਪਣੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਦੌੜਦੇ ਵਾਂਗ।

8.3.22

रोहि॑तं मे॒ पाक॑स्थामा सु॒धुरं॑ कक्ष्य॒प्राम् ।
अदा॑द्रा॒यो वि॒बोध॑नम् ॥

ਲਾਲ ਘੋੜਾ ਮੈਨੂੰ ਪਾਕਸਥਾਮਾ ਨੇ ਦਿੱਤਾ — ਚੰਗੇ ਜੂਏ ਵਾਲਾ, ਕੱਸਣ-ਪੱਟੀ ਵਾਲਾ — ਧਨ ਜਗਾਉਣ ਵਾਲਾ।

8.3.23

यस्मा॑ अ॒न्ये दश॒ प्रति॒ धुरं॒ वह॑न्ति॒ वह्न॑यः ।
अस्तं॒ वयो॒ न तुग्र्य॑म् ॥

ਜਿਸ ਲਈ ਹੋਰ ਦਸ (ਘੋੜੇ) ਜੂਏ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ — ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਘੋੜੇ — ਘਰ ਵੱਲ, ਪੰਛੀ ਵਾਂਗ ਅਤੇ ਤੇਜ਼।

8.3.24

आ॒त्मा पि॒तुस्त॒नूर्वास॑ ओजो॒दा अ॒भ्यञ्ज॑नम् ।
तु॒रीय॒मिद्रोहि॑तस्य॒ पाक॑स्थामानं भो॒जं दा॒तार॑मब्रवम् ॥

ਪਿਤਾ ਦੀ ਆਤਮਾ, ਸਰੀਰ, ਵਸਤਰ, ਬਲ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਤੇਲ-ਮਲਣ — ਰੋਹਿਤ ਦਾ ਚੌਥਾ ਭਾਗ ਹੀ — ਪਾਕਸਥਾਮਾ ਨੂੰ ਭੋਗ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਦਾਤਾ ਮੈਂ ਆਖਦਾ ਹਾਂ।