Upaniṣads · Bṛhadāraṇyaka 1.5
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
Bṛhadāraṇyaka 1.5.1
(सप्तान्नब्राह्मणं वा संवर्गविद्याब्राह्मणम्)
यत्सप्तान्नानि मेधया तपसाजनयत्पिता ।
एकमस्य साधारणं द्वे देवानभाजयत् ।
त्रीण्यात्मनेऽकुरुत पशुभ्य एकं प्रायच्छत् ।
तस्मिन् सर्वं प्रतिष्ठितं यच्च प्राणिति यच्च न ।
कस्मात्तानि न क्षीयन्ते अद्यमानानि सर्वदा ।
यो वै तामक्षितिं वेद सोऽन्नमत्ति प्रतीकेन ।
स देवानपिगच्छति स ऊऋजमुपजीवति ।
इति श्लोकाः ॥ १.५.१ ॥
(O brāhmaṇa dos sete alimentos, ou brāhmaṇa do conhecimento do saṃvarga.) Dos sete alimentos que o pai produziu por sabedoria e ascese, pôs um de lado como comum; repartiu dois aos deuses; fez três para si; e deu um aos animais. Nele está estabelecido tudo o que respira e o que não respira. Por que não diminuem, embora sejam sempre comidos? Quem conhece essa imperecibilidade come o alimento de modo simbólico. Alcança os deuses e vive do vigor. Eis os versos.
Bṛhadāraṇyaka 1.5.2
यत्सप्तान्नानि मेधया तपसाजनयत्पितेति ।
मेधया हि तपसाजनयत्पितैकमस्य साधारणमिति ।
इदमेवास्य तत्साधारणमन्नं यदिदमद्यते ।
स य एतदुपास्ते न स पाप्मनो व्यावर्तते ।
मिश्रं ह्येतत् ।
द्वे देवानभाजयदिति ।
हुतं च प्रहुतं च ।
तस्माद्देवेभ्यो जुह्वति च प्र च जुह्वति ।
अथो आहुर्दर्शपूर्णमासाविति ।
तस्मान्नेष्टियाजुकः स्यात् ।
पशुभ्य एकं प्रायच्छदिति ।
तत्पयः ।
पयो ह्येवाग्रे मनुष्याश्च पशवश्चोपजीवन्ति ।
तस्मात्कुमारं जातं घृतं वैवाग्रे प्रतिलेहयन्ति स्तनं वानुधापयन्ति ।
अथ वत्सं जातमाहुस्तृणादिति ।
तस्मिन् सर्वं प्रतिष्ठितं यच्च प्राणिति यच्च नेति ।
पयसि हीदं सर्वं प्रतिष्ठितं यच्च प्राणिति यच्च न ।
तद्यदिदमाहुः संवत्सरं पयसा जुह्वदप पुनर्मृत्युं जयतीति ।
न तथा विद्यात् ।
यदहरेव जुहोति तदहः पुनर्मृत्युमपजयत्येवं विद्वान् ।
सर्वं हि देवेभ्योऽन्नाद्यं प्रयच्छति ।
कस्मात्तानि न क्षीयन्ते अद्यमानानि सर्वदेति ।
पुरुषो वा अक्षितिः ।
स हीदमन्नं पुनः पुनर्जनयते ।
यो वैतामक्षितिं वेदेति ।
पुरुषो वा अक्षितिः ।
स हीदमन्नं धियाधिया जनयते कर्मभिः ।
यद्धैतन्न कुर्यात्क्षीयेत ह ।
सोऽन्नमत्ति प्रतीकेनेति ।
मुखं प्रतीकं मुखेनेत्येतत् ।
स देवानपिगच्छति स ऊर्जमुपजीवतीति प्रशंसा ॥ १.५.२ ॥
Este versículo trata dos sete alimentos que o Pai produziu pela sabedoria e pela austeridade. Pela sabedoria e pela austeridade, o Pai fez de um alimento algo comum a todos; este é o alimento comum que se come. Quem medita sobre isto se afasta do mal. É misto, pois destinou dois aos deuses: a oferenda derramada no fogo e a oferenda vertida. Por isso se fazem oferendas aos deuses, tanto derramadas quanto vertidas. Alguns dizem que se devem realizar os ritos da lua nova e da lua cheia, portanto não se deve ser alguém que faz sacrifícios iṣṭi. Deu uma parte aos animais, que é o leite. Pois o leite sustenta primeiro os humanos e os animais. Por isso, ao nascer uma criança, fazem-na lamber ghee ou dão-lhe o seio, e de um bezerro recém-nascido se diz: que coma capim. Nele está estabelecido tudo o que respira e tudo o que não respira. No leite está estabelecido tudo o que respira e tudo o que não respira. Quem diz que oferecer leite durante um ano vence a morte repetida não deve ser acreditado. Quem oferece cada dia vence a morte repetida nesse mesmo dia; assim faz quem sabe. Ele oferece aos deuses todo o alimento que deve ser comido. Por que não se esgotam, mesmo sendo comidos sempre? Só o puruṣa é imperecível. Ele produz este alimento repetidas vezes. Quem conhece esta imperecibilidade faz o mesmo. Só o puruṣa é imperecível; ele produz este alimento pensamento após pensamento, por meio de ações. Se não o fizesse, ele se esgotaria. Come o alimento tendo a boca como meio; a boca é o meio, pela boca. Alcança os deuses e vive da força. Isto é louvor.
Bṛhadāraṇyaka 1.5.3
त्रीण्यात्मनेऽकुरुतेति
मनो वाचं प्राणं तान्यात्मनेऽकुरुत ।
अन्यत्रमना अभूवं नादर्शमन्यत्रमना अभूवं नाश्रौषमिति मनसा ह्येव पश्यति मनसा शृणोति ।
कामः संकल्पो विचिकित्सा श्रद्धाश्रद्धा धृतिरधृतिर्ह्रीर्धीर्भीरित्येतत्सर्वं मन एव ।
तस्मादपि पृष्ठत उपस्पृष्टो मनसा विजानाति ।
यः कश्च शब्दो वागेव सा ।
एषा ह्यन्तं आयत्तैषा हि न ।
प्राणोऽपानो व्यान उदानः समानोऽन इत्येतत्सर्वं प्राण एव ।
एतन्मयो वा अयमात्मा ।
वाङ्मयो मनोमयः प्राणमयः ॥ १.५.३ ॥
Ele fez três para o ātman: a mente, a fala e o sopro vital (prāṇa). Não vi porque minha mente estava em outro lugar, não ouvi porque minha mente estava em outro lugar — de fato, vê-se pela mente, ouve-se pela mente. Desejo, resolução, dúvida, fé, falta de fé, firmeza, instabilidade, pudor, entendimento, medo — tudo isso é apenas a mente. Por isso, mesmo quando tocado por trás, conhece-se pela mente. Qualquer som que haja é apenas fala; ela termina nisto e repousa nisto. Prāṇa, apāna, vyāna, udāna, samāna e o alimento — tudo isso é apenas prāṇa. Este ātman é, de fato, feito destes: feito de fala, feito de mente, feito de prāṇa.
Bṛhadāraṇyaka 1.5.4
त्रयो लोका एत एव ।
वागेवायं लोको मनोऽन्तरिक्षलोकः प्राणोऽसौ लोकः ॥ १.५.४ ॥
Estes são, de fato, os três mundos. A fala é este mundo (a terra); a mente é o mundo intermediário; e o prāṇa é aquele mundo (o mundo celeste).
Bṛhadāraṇyaka 1.5.5
त्रयो वेदा एत एव ।
वागेवर्ग्वेदो मनो यजुर्वेदः प्राणः सामवेदः ॥ १.५.५ ॥
Estes são, de fato, os três Vedas. A fala é o Ṛg Veda, a mente é o Yajur Veda, e o prāṇa é o Sāma Veda.
Bṛhadāraṇyaka 1.5.6
देवा पितरो मनुष्या एत एव ।
वागेव देवा मनः पितरः, प्राणो मानुष्याः ॥ १.५.६ ॥
Estes são, de fato, os deuses, os ancestrais e os seres humanos. A fala são os deuses, a mente são os ancestrais, e o prāṇa são os seres humanos.
Bṛhadāraṇyaka 1.5.7
पिता माता प्रजैत एव ।
मन एव पिता वाङ्माता प्राणः प्रजा ॥ १.५.७ ॥
Pai, mãe, descendência — exatamente isto. A mente é o pai, a fala a mãe, o prāṇa a descendência.
Bṛhadāraṇyaka 1.5.8
विज्ञातं विजिज्ञास्यमविज्ञातमेत एव ।
यत्किञ्च विज्ञातं वाचस्तद्रूपम् ।
वाग्घि विज्ञाता ।
वागेनं तद्भूत्वावति ॥ १.५.८ ॥
O conhecido, o a ser conhecido e o desconhecido — exatamente estes. Tudo o que é conhecido tem a forma da fala, pois a fala é a que conhece. Tornando-se essa forma, a fala o protege.
Bṛhadāraṇyaka 1.5.9
यत्किञ्च विजिज्ञास्यं मनसस्तद्रूपम् ।
मनो हि विजिज्ञास्यम् ।
मन एनं तद्भूत्वावति ॥ १.५.९ ॥
Tudo o que há de ser conhecido tem a forma da mente, pois a mente é o que há de ser conhecido. Tornando-se essa forma, a mente o protege.
Bṛhadāraṇyaka 1.5.10
यत्किञ्चाविज्ञातं प्राणस्य तद्रूपम् ।
प्राणो ह्यविज्ञातः ।
प्राण एनं तद्भूत्वावति ॥ १.५.१० ॥
Tudo o que é desconhecido tem a forma do prāṇa, pois o prāṇa é o desconhecido. Tornando-se essa forma, o prāṇa o protege.
Bṛhadāraṇyaka 1.5.11
तस्यै वाचः पृथिवी शरीरम् ।
ज्योतीरूपमयमग्निः ।
तद्यावत्येव वाक्तावती पृथिवी तावानयमग्निः ॥ १.५.११ ॥
A terra é o corpo desta fala. Este fogo tem a forma da luz. Tanto quanto a fala se estende, tanto se estende a terra; tanto quanto a terra, tanto é este fogo.
Bṛhadāraṇyaka 1.5.12
अथैतस्य मनसो द्यौः शरीरम् ।
ज्योतीरूपमसावादित्यः ।
तद्यावदेव मनस्तावती द्यौस्तावानसावादित्यः ।
तौ मिथुनं समैताम् ।
ततः प्राणोऽजायत ।
स इन्द्रः ।
स एषोऽसपत्नः ।
द्वितीयो वै सपत्नः ।
नास्य सपत्नो भवति य एवं वेद ॥ १.५.१२ ॥
Depois, o corpo desta mente é o céu. Aquele Āditya (o sol), que tem a forma da luz, é a sua forma. Tanto quanto a mente se estende, tanto se estende o céu; tanto quanto o céu, tanto é aquele Āditya. Estes dois se uniram como um par, e deles nasceu o sopro vital (prāṇa). Ele é Indra. Ele é este sem rival, pois o segundo é o rival. Para quem assim conhece, não há rival.
Bṛhadāraṇyaka 1.5.13
अथैतस्य प्राणस्यापः शरीरम् ।
ज्योतीरूपमसौ चन्द्रः ।
तद्यावानेव प्राणस्तावत्य आपस्तावानसौ चन्द्रः ।
त एते सर्व एव समाः सर्वेऽनन्ताः ।
स यो हैतानन्तवत उपास्तेऽन्तवन्तं स लोकं जयति ।
अथ यो हैताननन्तानुपास्तेऽनन्तं स लोकं जयति ॥ १.५.१३ ॥
Depois, o corpo deste sopro (prāṇa) são as águas. Aquela lua, que tem a forma da luz, é a sua forma. Tanto quanto o sopro se estende, tanto se estendem as águas; tanto quanto as águas, tanto é aquela lua. Todas estas são iguais, todas são infinitas. Quem as venera como finitas conquista um mundo finito; mas quem as venera como infinitas conquista um mundo infinito.
Bṛhadāraṇyaka 1.5.14
स एष संवत्सरः प्रजापतिष्षोडशकलः ।
तस्य रात्रय एव पञ्चदश कला ।
ध्रुवैवास्य षोडशी कला ।
स रात्रिभिरेवा च पूर्यतेऽप च क्षीयते ।
सोऽमावास्यां रात्रिमेतया षोडश्या कलया सर्वमिदं प्राणभृदनुप्रविश्य ततः प्रातर्जायते ।
तस्मादेतां रात्रिं प्राणभृतः प्राणं न विच्छिन्द्यादपि कृकलासस्यैतस्या एव देवताया अपचित्यै ॥ १.५.१४ ॥
Este ano é Prajāpati, que tem dezesseis partes. Suas quinze partes são as noites; sua décima sexta parte é fixa. Ele cresce e míngua apenas com as noites. Na noite da lua nova, entra em todos os seres vivos com esta décima sexta parte e então renasce pela manhã. Por isso, nessa noite não se deve cortar o sopro de um ser vivo, nem mesmo o de um lagarto, em honra dessa mesma divindade.
Bṛhadāraṇyaka 1.5.15
यो वै स संवत्सरः प्रजापतिः षोडशकलोऽयमेव स योऽयमेवंवित्पुरुषः ।
तस्य वित्तमेव पञ्चदश कलाः ।
आत्मैवास्य षोडशी कला ।
स वित्तेनैवा च पूर्यतेऽप च क्षीयते ।
तदेतन्नभ्यं यदयमात्मा ।
प्रधिर्वित्तम् ।
तस्माद्यद्यपि सर्वज्यानिं जीयत आत्मना चेज्जीवति प्रधिनागादित्येवाहुः ॥ १.५.१५ ॥
Esse ano, que é Prajāpati, tem dezesseis partes. Este mesmo é ele, e a pessoa que assim o conhece também é ele. Sua riqueza são suas quinze partes; o ātman é sua décima sexta parte. Ele se enche pela riqueza e também se esvazia pela riqueza. Este ātman é o cubo, e a riqueza é o aro da roda. Por isso, mesmo que alguém conquiste tudo, se o ātman ainda vive, diz-se que ele partiu com o aro.
Bṛhadāraṇyaka 1.5.16
अथ त्रयो वाव लोका मनुष्यलोकः पितृलोको देवलोक इति ।
सोऽयं मनुष्यलोकः पुत्रेणैव जय्यो नान्येन कर्मणा ।
कर्मणा पितृलोकः ।
विद्यया देवलोकः ।
देवलोको वै लोकानां श्रेष्ठः ।
तस्माद्विद्यां प्रशंसन्ति ॥ १.५.१६ ॥
Agora há três mundos: o mundo dos homens, o mundo dos pais e o mundo dos deuses. Este mundo dos homens é conquistado somente pelo filho, e não por outra ação. O mundo dos pais é conquistado pela ação ritual; o mundo dos deuses, pelo conhecimento. O mundo dos deuses é, de fato, o melhor dos mundos. Por isso louvam o conhecimento.
Bṛhadāraṇyaka 1.5.17
अथातः सम्प्रत्तिः ।
यदा प्रैष्यन्मन्यतेऽथ पुत्रमाह त्वं ब्रह्म त्वं यज्ञस्त्वं लोक इति ।
स पुत्रः प्रत्याहाहं ब्रह्माहं यज्ञोऽहं लोक इति ।
यद्वै किञ्चानूक्तं तस्य सर्वस्य ब्रह्मेत्येकता ।
ये वै के च यज्ञास्तेषां सर्वेषां यज्ञ इत्येकता ।
ये वै के च लोकास्तेषां सर्वेषां लोक इत्येकता ।
एतावद्वा इदं सर्वम् ।
एतन्मा सर्वं सन्नयमितो भुनजदिति ।
तस्मात्पुत्रमनुशिष्टं लोक्यमाहुः ।
तस्मादेनमनुशासति ।
स यदैवंविदस्माल्लोकात्प्रैत्यथैभिरेव प्राणैः सह पुत्रमाविशति ।
स यद्यनेन किञ्चिदक्ष्णया कृतं भवति तस्मादेनं सर्वस्मात्पुत्रो मुञ्चति तस्मात्पुत्रो नाम ।
स पुत्रेणैवास्मिल्लोके प्रतितिष्ठति ।
अथैनमेते देवाः प्राणा अमृता आविशन्ति ॥ १.५.१७ ॥
Agora, a passagem sobre a entrega da casa: quando um pai julga que vai partir, diz ao filho: "Tu és brahman, tu és o sacrifício, tu és o mundo." O filho responde: "Eu sou brahman, eu sou o sacrifício, eu sou o mundo." A unidade de tudo o que foi recitado é brahman; a unidade de todos os sacrifícios é o sacrifício; a unidade de todos os mundos é o mundo. Tudo isso é apenas isso. "Que tudo isso seja meu, e que eu o desfrute daqui." Por isso um filho instruído é chamado conquistador de mundos, e assim o instruem. Quando aquele que assim sabe parte deste mundo, entra no filho com esses mesmos alentos vitais. Se algo errado foi feito por ele, o filho o liberta de tudo isso; por isso se chama putra (filho). Só pelo filho ele permanece firme neste mundo. Então esses alentos divinos imortais entram nele.
Bṛhadāraṇyaka 1.5.18
पृथिव्यै चैनमग्नेश्च दैवी वागाविशति ।
सा वै दैवी वाग्यया यद्यदेव वदति तत्तद्भवति ॥ १.५.१८ ॥
Nele também entra a palavra divina, vinda da terra e do fogo. Essa palavra divina é tal que: tudo o que ele diz, isso se torna.
Bṛhadāraṇyaka 1.5.19
दिवश्चैनमादित्याच्च दैवं मन आविशति ।
तद्वै दैवं मनो येनानन्द्येव भवत्यथो न शोचति ॥ १.५.१९ ॥
Nele entra a mente divina, vinda do céu e do sol. Essa mente divina é aquela pela qual se torna feliz e não se aflige.
Bṛhadāraṇyaka 1.5.20
अद्भ्यश्चैनं चन्द्रमसश्च दैवः प्राण आविशति ।
स वै दैवः प्राणो यः संचरंश्चासंचरंश्च न व्यथतेऽथो न रिष्यति ।
स एष एवंवित्सर्वेषां भूतानामात्मा भवति ।
यथैषा देवतैवं सः ।
यथैतां देवतां सर्वाणि भूतान्यवन्त्येवं हैवंविदं सर्वाणि भूतान्यवन्ति ।
यदु किञ्चेमाः प्रजाः शोचन्त्यमैवासां तद्भवति ।
पुण्यमेवामुं गच्छति ।
न ह वै देवान् पापं गच्छति ॥ १.५.२० ॥
Também das águas e da lua entra nele o sopro divino (prāṇa). Esse sopro divino é o que, movendo-se ou não, não se perturba e não perece. Quem assim o conhece torna-se o ātman de todos os seres. Como esta divindade é, assim ele é. Como todos os seres se refugiam nesta divindade, assim todos os seres se refugiam naquele que assim conhece. Aquilo por que essas criaturas se afligem se afasta dele. Ele vai somente para o mérito; o mal não vai para os deuses.
Bṛhadāraṇyaka 1.5.21
अथातो व्रतमीमांसा ।
प्रजापतिर्ह कर्माणि ससृजे ।
तानि सृष्टान्यन्योऽन्येनास्पर्धन्त ।
वदिष्याम्येवाहमिति वाग्दध्रे ।
द्रक्ष्याम्यहमिति चक्षुः ।
श्रोष्याम्यहमिति श्रोत्रम् ।
एवमन्यानि कर्माणि यथाकर्मम् ।
तानि मृत्युः श्रमो भूत्वोपयेमे ।
तान्याप्नोत् ।
तान्याप्त्वा मृत्युरवारुन्ध ।
तस्माच्छ्राम्यत्येव वाक् ।
श्राम्यति चक्षुः ।
श्राम्यति श्रोत्रम् ।
अथेममेव नाप्नोत्योऽयं मध्यमः प्राणः ।
तानि ज्ञातुं दध्रिरे ।
अयं वै नः श्रेष्ठो यः संचरंश्चासंचरंश्च न व्यथतेऽथो न रिष्यति ।
हन्तास्यैव सर्वे रूपं भवामेति ।
त एतस्यैव सर्वे रूपमभवन् ।
तस्मादेत एतेनाख्यायन्ते प्राणा इति ।
तेन ह वाव तत्कुलमाचक्षते यस्मिन् कुले भवति य एवं वेद ।
य उ हैवंविदा स्पर्धतेऽनुशुष्यति ।
अनुशुष्य हैवान्ततो म्रियत इत्यध्यात्मम् ॥ १.५.२१ ॥
Agora, pois, a investigação sobre o voto. Prajāpati criou as funções (karmāṇi). Uma vez criadas, competiam entre si. A fala decidiu: 'Eu falarei'; o olho: 'Eu verei'; o ouvido: 'Eu ouvirei'; assim também as outras funções, cada uma segundo a sua função. A morte, tomando a forma da fadiga, apoderou-se delas e as agarrou. Tendo-as obtido, a morte as dominou. Por isso a fala se cansa, o olho se cansa, o ouvido se cansa. Mas não alcança o sopro intermediário (prāṇa). Resolveram conhecê-lo: 'Este entre nós é o melhor, que, movendo-se ou não, não se perturba e não perece. Vamos, tornemo-nos todos a forma deste.' Todos tornaram-se a forma daquele. Por isso são chamados por este nome, 'sopros' (prāṇāḥ). Da família em que nasce quem assim conhece, dizem que ela é nomeada por ele. Quem compete com quem assim conhece murcha; murchando, morre por fim. Esta é a doutrina sobre o eu (adhyātma).
Bṛhadāraṇyaka 1.5.22
अथाधिदेवतं
ज्वलिष्याम्येवाहमित्यग्निर्दध्रे ।
तप्स्याम्यहमित्यादित्यः ।
भास्याम्यहमिति चन्द्रमाः ।
एवमन्या देवता यथादेवतम् ।
स यथैषां प्राणानां मध्यमः प्राण एवमेतासां देवतानां वायुः ।
म्लोचन्ति ह्यन्या देवता न वायुः ।
सैषानस्तमिता देवता यद्वायुः ॥ १.५.२२ ॥
Agora, quanto às divindades (adhidaivatam): 'Eu arderei', decidiu o Fogo. 'Eu aquecerei', disse o sol. 'Eu brilharei', disse a lua. Assim também as outras divindades, cada uma segundo a sua divindade. Como o sopro intermediário está entre estes sopros, assim entre estas divindades está o vento (vāyu). Pois as outras divindades se põem, mas o vento não se põe. Esse vento é a divindade que nunca se põe.
Bṛhadāraṇyaka 1.5.23
अथैष श्लोको भवति
यतश्चोदेति सूर्योऽस्तं यत्र च गच्छतीति ।
प्राणाद्वा एष उदेति प्राणेऽस्तमेति ।
तं देवाश्चक्रिरे धर्मं स एवाद्य स उ श्व इति ।
यद्वा एतेऽमुर्ह्यध्रियन्त तदेवाप्यद्य कुर्वन्ति ।
तस्मादेकमेव व्रतं चरेत्प्राण्याच्चैवापान्याच्च ।
नेन्मा पाप्मा मृत्युराप्नवदिति ।
यद्यु चरेत्समापिपयिषेत्तेनो एतस्यै देवतायै सायुज्यं सलोकतां जयति ॥ १.५.२३ ॥
Eis um verso: de onde o sol nasce e para onde vai se pôr. Do prāṇa, de fato, ele nasce, e no prāṇa ele se põe. Os deuses fizeram disso uma regra: «Ele é hoje, e ele é amanhã.» O que estes fizeram ontem, fazem também hoje. Por isso, deve-se observar um único voto, o da inspiração e da expiração, para que o mal e a morte não o alcancem. E quem deseja completá-lo conquista a união com aquela divindade e a partilha de seu mundo.