ಭಗವದ್ಗೀತೆ · ಅಧ್ಯಾಯ 16
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
16.1
अभयं सत्त्वसंशुद्धिः ज्ञानयोगव्यवस्थितिः ।
दानं दमश्च यज्ञश्च स्वाध्यायस्तप आर्जवम् ॥ १६.१ ॥
ಶ್ರೀಭಗವಾನರು ಹೇಳಿದರು: ನಿರ್ಭಯತೆ, ಅಂತಃಕರಣ ಶುದ್ಧಿ, ಜ್ಞಾನಯೋಗದಲ್ಲಿ ದೃಢ ನೆಲೆ, ದಾನ, ಇಂದ್ರಿಯ ನಿಗ್ರಹ, ಯಜ್ಞ, ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯ, ತಪಸ್ಸು, ಸರಳತೆ,
16.2
अहिंसा सत्यमक्रोधस्त्यागः शान्तिरपैशुनम् ।
दया भूतेष्वलोलुप्त्वं मार्दवं ह्रीरचापलम् ॥ १६.२ ॥
ಅಹಿಂಸೆ, ಸತ್ಯ, ಕ್ರೋಧವಿಲ್ಲದಿರುವುದು, ತ್ಯಾಗ, ಶಾಂತಿ, ಚಾಡಿ ಹೇಳದಿರುವುದು, ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ದಯೆ, ಲೋಭವಿಲ್ಲದಿರುವುದು, ಮೃದುತ್ವ, ಲಜ್ಜೆ, ಚಾಪಲ್ಯವಿಲ್ಲದಿರುವುದು,
16.3
तेजः क्षमा धृतिः शौचमद्रोहो नातिमानिता ।
भवन्ति सम्पदं दैवीमभिजातस्य भारत ॥ १६.३ ॥
ತೇಜಸ್ಸು, ಕ್ಷಮೆ, ಧೈರ್ಯ, ಶುಚಿತ್ವ, ದ್ರೋಹವಿಲ್ಲದಿರುವುದು, ಅತಿಯಾದ ಅಹಂಕಾರವಿಲ್ಲದಿರುವುದು — ಭಾರತ, ಇವು ದೈವೀ ಸಂಪತ್ತಿನೊಂದಿಗೆ ಜನಿಸಿದವನಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತವೆ.
16.4
दम्भो दर्पोऽभिमानश्च क्रोधः पारुष्यमेव च ।
अज्ञानं चाभिजातस्य पार्थ सम्पदमासुरीम् ॥ १६.४ ॥
ಪಾರ್ಥ, ದಂಭ, ದರ್ಪ, ಅಭಿಮಾನ, ಕ್ರೋಧ, ಕಠೋರತೆ ಮತ್ತು ಅಜ್ಞಾನ — ಇವು ಆಸುರೀ ಸಂಪತ್ತಿನೊಂದಿಗೆ ಜನಿಸಿದವನಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತವೆ.
16.5
दैवी सम्पद्विमोक्षाय निबन्धायासुरी मता ।
मा शुचः सम्पदं दैवीमभिजातोऽसि पाण्डव ॥ १६.५ ॥
ದೈವೀ ಸಂಪತ್ತು ಮೋಕ್ಷಕ್ಕೆ, ಆಸುರೀ ಸಂಪತ್ತು ಬಂಧನಕ್ಕೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪಾಂಡವ, ದುಃಖಿಸಬೇಡ; ನೀನು ದೈವೀ ಸಂಪತ್ತಿನೊಂದಿಗೆ ಜನಿಸಿರುವೆ.
16.6
द्वौ भूतसर्गौ लोकेऽस्मिन् दैव आसुर एव च ।
दैवो विस्तरशः प्रोक्त आसुरं पार्थ मे शृणु ॥ १६.६ ॥
ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಜೀವಿಗಳ ಸೃಷ್ಟಿ ಎರಡು ಬಗೆ — ದೈವ ಮತ್ತು ಆಸುರ. ದೈವವನ್ನು ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ಹೇಳಲಾಯಿತು; ಪಾರ್ಥ, ಈಗ ಆಸುರದ ಬಗ್ಗೆ ನನ್ನಿಂದ ಕೇಳು.
16.7
प्रवृत्तिं च निवृत्तिं च जना न विदुरासुराः ।
न शौचं नापि चाचारो न सत्यं तेषु विद्यते ॥ १६.७ ॥
ಆಸುರೀ ಸ್ವಭಾವದ ಜನರು ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನೂ ನಿವೃತ್ತಿಯನ್ನೂ ಅರಿಯರು. ಅವರಲ್ಲಿ ಶುಚಿತ್ವವಾಗಲಿ, ಸದಾಚಾರವಾಗಲಿ, ಸತ್ಯವಾಗಲಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.
16.8
असत्यमप्रतिष्ठं ते जगदाहुरनीश्वरम् ।
अपरस्परसम्भूतं किमन्यत्कामहैतुकम् ॥ १६.८ ॥
ಈ ಜಗತ್ತು ಅಸತ್ಯವಾದದ್ದು, ಆಧಾರವಿಲ್ಲದ್ದು, ಈಶ್ವರನಿಲ್ಲದ್ದು, ಪರಸ್ಪರ ಸಂಯೋಗದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ್ದು; ಕಾಮವಲ್ಲದೆ ಇದಕ್ಕೆ ಬೇರೆ ಕಾರಣವೇನು ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
16.9
एतां दृष्टिमवष्टभ्य नष्टात्मानोऽल्पबुद्धयः ।
प्रभवन्त्युग्रकर्माणः क्षयाय जगतोऽहिताः ॥ १६.९ ॥
ಈ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಆತ್ಮವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ, ಅಲ್ಪಬುದ್ಧಿಯ, ಉಗ್ರಕರ್ಮಿಗಳಾದ ಅವರು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಅಹಿತರಾಗಿ ಅದರ ನಾಶಕ್ಕಾಗಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾರೆ.
16.10
काममाश्रित्य दुष्पूरं दम्भमानमदान्विताः ।
मोहाद्गृहीत्वासद्ग्राहान्प्रवर्तन्तेऽशुचिव्रताः ॥ १६.१० ॥
ತೀರದ ಕಾಮವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ, ದಂಭ, ಮಾನ, ಮದಗಳಿಂದ ಕೂಡಿ, ಮೋಹದಿಂದ ತಪ್ಪು ಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಅಶುಚಿ ವ್ರತಗಳಿಂದ ಅವರು ವರ್ತಿಸುತ್ತಾರೆ.
16.11
चिन्तामपरिमेयां च प्रलयान्तामुपाश्रिताः ।
कामोपभोगपरमा एतावदिति निश्चिताः ॥ १६.११ ॥
ಮರಣದವರೆಗೂ ಇರುವ ಅಪರಿಮಿತ ಚಿಂತೆಗಳನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ, ಕಾಮೋಪಭೋಗವೇ ಪರಮವೆಂದು ತಿಳಿದು, ಇಷ್ಟೇ ಇರುವುದು ಎಂದು ಅವರು ನಿಶ್ಚಯಿಸುತ್ತಾರೆ.
16.12
आशापाशशतैर्बद्धाः कामक्रोधपरायणाः ।
ईहन्ते कामभोगार्थमन्यायेनार्थसञ्चयान् ॥ १६.१२ ॥
ನೂರಾರು ಆಶಾಪಾಶಗಳಿಂದ ಬಂಧಿತರಾಗಿ, ಕಾಮಕ್ರೋಧಗಳಿಗೆ ಶರಣಾಗಿ, ಕಾಮಭೋಗಕ್ಕಾಗಿ ಅನ್ಯಾಯದಿಂದ ಹಣ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ.
16.13
इदमद्य मया लब्धमिमं प्राप्स्ये मनोरथम् ।
इदमस्तीदमपि मे भविष्यति पुनर्धनम् ॥ १६.१३ ॥
ಇಂದು ಇದನ್ನು ನಾನು ಪಡೆದಿದ್ದೇನೆ, ಈ ಬಯಕೆಯನ್ನೂ ಪಡೆಯುವೆನು. ಈ ಧನ ನನ್ನಲ್ಲಿದೆ, ಇದೂ ಮತ್ತೆ ನನ್ನದಾಗುವುದು.
16.14
असौ मया हतः शत्रुर्हनिष्ये चापरानपि ।
ईश्वरोऽहमहं भोगी सिद्धोऽहं बलवान्सुखी ॥ १६.१४ ॥
ಆ ಶತ್ರು ನನ್ನಿಂದ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟನು, ಇತರರನ್ನೂ ಕೊಲ್ಲುವೆನು. ನಾನೇ ಒಡೆಯ, ನಾನೇ ಭೋಗಿ, ನಾನು ಸಿದ್ಧ, ಬಲಶಾಲಿ, ಸುಖಿ.
16.15
आढ्योऽभिजनवानस्मि कोऽन्योऽस्ति सदृशो मया ।
यक्ष्ये दास्यामि मोदिष्य इत्यज्ञानविमोहिताः ॥ १६.१५ ॥
ನಾನು ಧನವಂತ, ಕುಲೀನ; ನನಗೆ ಸಮಾನರು ಬೇರೆ ಯಾರಿದ್ದಾರೆ? ಯಜ್ಞ ಮಾಡುವೆನು, ದಾನ ಕೊಡುವೆನು, ಸಂತೋಷಿಸುವೆನು — ಎಂದು ಅವರು ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಮೋಹಿತರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.
16.16
अनेकचित्तविभ्रान्ता मोहजालसमावृताः ।
प्रसक्ताः कामभोगेषु पतन्ति नरकेऽशुचौ ॥ १६.१६ ॥
ಅನೇಕ ಆಲೋಚನೆಗಳಿಂದ ಚಿತ್ತ ಭ್ರಮಿಸಿ, ಮೋಹಜಾಲದಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಕಾಮಭೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತರಾಗಿ, ಅವರು ಅಶುಚಿಯಾದ ನರಕಕ್ಕೆ ಬೀಳುತ್ತಾರೆ.
16.17
आत्मसम्भाविताः स्तब्धा धनमानमदान्विताः ।
यजन्ते नामयज्ञैस्ते दम्भेनाविधिपूर्वकम् ॥ १६.१७ ॥
ತಮ್ಮನ್ನೇ ಶ್ರೇಷ್ಠರೆಂದು ಭಾವಿಸಿ, ಹಠಮಾರಿಗಳಾಗಿ, ಧನ ಮಾನಗಳ ಮದದಿಂದ ಕೂಡಿ, ಅವರು ಡಂಭದಿಂದ, ವಿಧಿಯಿಲ್ಲದೆ, ಹೆಸರಿಗೆ ಮಾತ್ರದ ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
16.18
अहङ्कारं बलं दर्पं कामं क्रोधं च संश्रिताः ।
मामात्मपरदेहेषु प्रद्विषन्तोऽभ्यसूयकाः ॥ १६.१८ ॥
ಅಹಂಕಾರ, ಬಲ, ದರ್ಪ, ಕಾಮ, ಕ್ರೋಧಗಳನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ, ಅಸೂಯಾಪರರಾದ ಅವರು ತಮ್ಮ ಮತ್ತು ಇತರರ ದೇಹಗಳಲ್ಲಿರುವ ನನ್ನನ್ನು ದ್ವೇಷಿಸುತ್ತಾರೆ.
16.19
तानहं द्विषतः क्रूरान्संसारेषु नराधमान् ।
क्षिपाम्यजस्रमशुभानासुरीष्वेव योनिषु ॥ १६.१९ ॥
ದ್ವೇಷಿಸುವ, ಕ್ರೂರರಾದ, ಅಶುಭರಾದ ಆ ನರಾಧಮರನ್ನು ನಾನು ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಆಸುರೀ ಯೋನಿಗಳಲ್ಲೇ ತಳ್ಳುತ್ತೇನೆ.
16.20
असुरीं योनिमापन्ना मूढा जन्मनि जन्मनि ।
मामप्राप्यैव कौन्तेय ततो यान्त्यधमां गतिम् ॥ १६.२० ॥
ಕೌಂತೇಯ, ಆಸುರೀ ಯೋನಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಆ ಮೂಢರು ಜನ್ಮಜನ್ಮದಲ್ಲೂ ನನ್ನನ್ನು ಹೊಂದದೆಯೇ, ಅದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಅಧಮ ಗತಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ.
16.21
त्रिविधं नरकस्येदं द्वारं नाशनमात्मनः ।
कामः क्रोधस्तथा लोभस्तस्मादेतत्त्रयं त्यजेत् ॥ १६.२१ ॥
ಕಾಮ, ಕ್ರೋಧ, ಲೋಭ — ಇವು ನರಕದ ಮೂರು ಬಗೆಯ ದ್ವಾರ, ಆತ್ಮವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವಂಥವು. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಮೂರನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು.
16.22
एतैर्विमुक्तः कौन्तेय तमोद्वारैस्त्रिभिर्नरः ।
आचरत्यात्मनः श्रेयस्ततो याति परां गतिम् ॥ १६.२२ ॥
ಕೌಂತೇಯ, ಈ ಮೂರು ತಮೋದ್ವಾರಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾದ ಮನುಷ್ಯನು ತನಗೆ ಶ್ರೇಯಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾನೆ, ಅನಂತರ ಪರಮ ಗತಿಯನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ.
16.23
यः शास्त्रविधिमुत्सृज्य वर्तते कामकारतः ।
न स सिद्धिमवाप्नोति न सुखं न परां गतिम् ॥ १६.२३ ॥
ಶಾಸ್ತ್ರವಿಧಿಯನ್ನು ತೊರೆದು ಕಾಮಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ವರ್ತಿಸುವವನು ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನೂ ಪಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ, ಸುಖವನ್ನೂ ಪಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ, ಪರಮ ಗತಿಯನ್ನೂ ಪಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ.
16.24
तस्माच्छास्त्रं प्रमाणं ते कार्याकार्यव्यवस्थितौ ।
ज्ञात्वा शास्त्रविधानोक्तं कर्म कर्तुमिहार्हसि ॥ १६.२४ ॥
ಆದ್ದರಿಂದ ಮಾಡತಕ್ಕದ್ದು ಮತ್ತು ಮಾಡಬಾರದ್ದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವಲ್ಲಿ ಶಾಸ್ತ್ರವೇ ನಿನಗೆ ಪ್ರಮಾಣ. ಶಾಸ್ತ್ರವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ ಕರ್ಮವನ್ನು ತಿಳಿದು ನೀನು ಇಲ್ಲಿ ಕರ್ಮ ಮಾಡಬೇಕು.