భగవద్గీత · అధ్యాయం 16
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
16.1
अभयं सत्त्वसंशुद्धिः ज्ञानयोगव्यवस्थितिः ।
दानं दमश्च यज्ञश्च स्वाध्यायस्तप आर्जवम् ॥ १६.१ ॥
శ్రీభగవానుడు పలికెను: నిర్భయత్వం, అంతఃకరణ శుద్ధి, జ్ఞానయోగంలో స్థిరత్వం, దానం, ఇంద్రియ నిగ్రహం, యజ్ఞం, స్వాధ్యాయం, తపస్సు, ఋజుత్వం,
16.2
अहिंसा सत्यमक्रोधस्त्यागः शान्तिरपैशुनम् ।
दया भूतेष्वलोलुप्त्वं मार्दवं ह्रीरचापलम् ॥ १६.२ ॥
అహింస, సత్యం, క్రోధరాహిత్యం, త్యాగం, శాంతి, చాడీలు చెప్పకపోవడం, ప్రాణులపై దయ, లోభరాహిత్యం, మృదుత్వం, సిగ్గు, చాపల్యరాహిత్యం,
16.3
तेजः क्षमा धृतिः शौचमद्रोहो नातिमानिता ।
भवन्ति सम्पदं दैवीमभिजातस्य भारत ॥ १६.३ ॥
తేజస్సు, క్షమ, ధైర్యం, శుచిత్వం, ద్రోహరాహిత్యం, అతిమానం లేకపోవడం — భారతా, ఇవి దైవీ సంపదతో జన్మించినవానికి కలుగుతాయి.
16.4
दम्भो दर्पोऽभिमानश्च क्रोधः पारुष्यमेव च ।
अज्ञानं चाभिजातस्य पार्थ सम्पदमासुरीम् ॥ १६.४ ॥
పార్థా, దంభం, దర్పం, అభిమానం, క్రోధం, పరుషత్వం, అజ్ఞానం — ఇవి ఆసురీ సంపదతో జన్మించినవానికి కలుగుతాయి.
16.5
दैवी सम्पद्विमोक्षाय निबन्धायासुरी मता ।
मा शुचः सम्पदं दैवीमभिजातोऽसि पाण्डव ॥ १६.५ ॥
దైవీ సంపద మోక్షానికి, ఆసురీ సంపద బంధనానికి కారణమని భావించబడుతుంది. పాండవా, శోకించకు; నీవు దైవీ సంపదతో జన్మించావు.
16.6
द्वौ भूतसर्गौ लोकेऽस्मिन् दैव आसुर एव च ।
दैवो विस्तरशः प्रोक्त आसुरं पार्थ मे शृणु ॥ १६.६ ॥
ఈ లోకంలో ప్రాణుల సృష్టి రెండు విధాలు — దైవం, ఆసురం. దైవం విస్తారంగా చెప్పబడింది; పార్థా, ఇప్పుడు ఆసురం గురించి నా నుండి విను.
16.7
प्रवृत्तिं च निवृत्तिं च जना न विदुरासुराः ।
न शौचं नापि चाचारो न सत्यं तेषु विद्यते ॥ १६.७ ॥
ఆసురీ స్వభావం గల జనులు ప్రవృత్తినీ నివృత్తినీ ఎరుగరు. వారిలో శౌచం గానీ, సదాచారం గానీ, సత్యం గానీ ఉండదు.
16.8
असत्यमप्रतिष्ठं ते जगदाहुरनीश्वरम् ।
अपरस्परसम्भूतं किमन्यत्कामहैतुकम् ॥ १६.८ ॥
ఈ జగత్తు అసత్యమైనది, ఆధారం లేనిది, ఈశ్వరుడు లేనిది, పరస్పర సంయోగం వల్ల పుట్టినది; కామం తప్ప దీనికి వేరే కారణం ఏముంది అని వారు అంటారు.
16.9
एतां दृष्टिमवष्टभ्य नष्टात्मानोऽल्पबुद्धयः ।
प्रभवन्त्युग्रकर्माणः क्षयाय जगतोऽहिताः ॥ १६.९ ॥
ఈ దృష్టిని పట్టుకొని, ఆత్మను కోల్పోయిన, అల్పబుద్ధులైన, ఉగ్రకర్ములైన వారు లోకానికి అహితులై దాని వినాశం కోసం పుడతారు.
16.10
काममाश्रित्य दुष्पूरं दम्भमानमदान्विताः ।
मोहाद्गृहीत्वासद्ग्राहान्प्रवर्तन्तेऽशुचिव्रताः ॥ १६.१० ॥
తీరని కామాన్ని ఆశ్రయించి, దంభం, మానం, మదంతో నిండి, మోహం వల్ల అసత్యమైన భావాలను పట్టుకొని, అపవిత్ర వ్రతాలతో వారు ప్రవర్తిస్తారు.
16.11
चिन्तामपरिमेयां च प्रलयान्तामुपाश्रिताः ।
कामोपभोगपरमा एतावदिति निश्चिताः ॥ १६.११ ॥
మరణం వరకు ఉండే అపరిమితమైన చింతలను ఆశ్రయించి, కామభోగమే పరమమని భావించి, ఇంతే ఉన్నదని వారు నిశ్చయించుకుంటారు.
16.12
आशापाशशतैर्बद्धाः कामक्रोधपरायणाः ।
ईहन्ते कामभोगार्थमन्यायेनार्थसञ्चयान् ॥ १६.१२ ॥
వందలాది ఆశాపాశాలతో బంధించబడి, కామక్రోధాలకే అంకితమై, కామభోగాల కోసం అన్యాయంగా ధనసంచయానికి ప్రయత్నిస్తారు.
16.13
इदमद्य मया लब्धमिमं प्राप्स्ये मनोरथम् ।
इदमस्तीदमपि मे भविष्यति पुनर्धनम् ॥ १६.१३ ॥
ఈ రోజు ఇది నేను పొందాను, ఈ కోరికను కూడా పొందుతాను. ఈ ధనం నాకు ఉంది, ఇది కూడా మళ్ళీ నాదవుతుంది.
16.14
असौ मया हतः शत्रुर्हनिष्ये चापरानपि ।
ईश्वरोऽहमहं भोगी सिद्धोऽहं बलवान्सुखी ॥ १६.१४ ॥
ఆ శత్రువు నాచే చంపబడ్డాడు, ఇతరులను కూడా చంపుతాను. నేనే ప్రభువును, నేనే భోక్తను, నేను సిద్ధుడను, బలవంతుడను, సుఖిని.
16.15
आढ्योऽभिजनवानस्मि कोऽन्योऽस्ति सदृशो मया ।
यक्ष्ये दास्यामि मोदिष्य इत्यज्ञानविमोहिताः ॥ १६.१५ ॥
నేను ధనవంతుడను, ఉన్నత కులీనుడను; నాకు సమానుడు ఇంకెవరున్నారు? యజ్ఞం చేస్తాను, దానం చేస్తాను, ఆనందిస్తాను — అని వారు అజ్ఞానంతో మోహితులై ఉంటారు.
16.16
अनेकचित्तविभ्रान्ता मोहजालसमावृताः ।
प्रसक्ताः कामभोगेषु पतन्ति नरकेऽशुचौ ॥ १६.१६ ॥
అనేక ఆలోచనలతో చిత్తం భ్రమించి, మోహజాలంతో కప్పబడి, కామభోగాలలో ఆసక్తులై, వారు అపవిత్రమైన నరకంలో పడతారు.
16.17
आत्मसम्भाविताः स्तब्धा धनमानमदान्विताः ।
यजन्ते नामयज्ञैस्ते दम्भेनाविधिपूर्वकम् ॥ १६.१७ ॥
తమను తామే గొప్పవారిగా భావించుకొని, మొండిగా, ధనమానమదంతో నిండి, వారు డాంబికంతో, విధి లేకుండా, పేరుకు మాత్రమే యజ్ఞాలు చేస్తారు.
16.18
अहङ्कारं बलं दर्पं कामं क्रोधं च संश्रिताः ।
मामात्मपरदेहेषु प्रद्विषन्तोऽभ्यसूयकाः ॥ १६.१८ ॥
అహంకారం, బలం, దర్పం, కామం, క్రోధం ఆశ్రయించి, అసూయాపరులైన వారు తమ దేహాలలోను ఇతరుల దేహాలలోను ఉన్న నన్ను ద్వేషిస్తారు.
16.19
तानहं द्विषतः क्रूरान्संसारेषु नराधमान् ।
क्षिपाम्यजस्रमशुभानासुरीष्वेव योनिषु ॥ १६.१९ ॥
ద్వేషించే, క్రూరులైన, అశుభులైన ఆ నరాధములను నేను సంసారంలో నిరంతరం ఆసురీ యోనులలోనే పడవేస్తాను.
16.20
असुरीं योनिमापन्ना मूढा जन्मनि जन्मनि ।
मामप्राप्यैव कौन्तेय ततो यान्त्यधमां गतिम् ॥ १६.२० ॥
కౌంతేయా, ఆసురీ యోనిని పొందిన ఆ మూఢులు జన్మజన్మలోనూ నన్ను పొందకుండానే, అంతకంటే అధమ గతికి పోతారు.
16.21
त्रिविधं नरकस्येदं द्वारं नाशनमात्मनः ।
कामः क्रोधस्तथा लोभस्तस्मादेतत्त्रयं त्यजेत् ॥ १६.२१ ॥
కామం, క్రోధం, లోభం — ఇవి నరకానికి మూడు విధాలైన ద్వారం, ఆత్మను నశింపజేసేవి. కాబట్టి ఈ మూడింటిని విడిచిపెట్టాలి.
16.22
एतैर्विमुक्तः कौन्तेय तमोद्वारैस्त्रिभिर्नरः ।
आचरत्यात्मनः श्रेयस्ततो याति परां गतिम् ॥ १६.२२ ॥
కౌంతేయా, ఈ మూడు తమోద్వారాల నుండి విముక్తుడైన మనిషి తనకు శ్రేయస్సును ఆచరిస్తాడు, తరువాత పరమ గతిని పొందుతాడు.
16.23
यः शास्त्रविधिमुत्सृज्य वर्तते कामकारतः ।
न स सिद्धिमवाप्नोति न सुखं न परां गतिम् ॥ १६.२३ ॥
శాస్త్రవిధిని విడిచి కామప్రేరణతో ప్రవర్తించేవాడు సిద్ధిని పొందడు, సుఖాన్ని పొందడు, పరమ గతిని కూడా పొందడు.
16.24
तस्माच्छास्त्रं प्रमाणं ते कार्याकार्यव्यवस्थितौ ।
ज्ञात्वा शास्त्रविधानोक्तं कर्म कर्तुमिहार्हसि ॥ १६.२४ ॥
కాబట్టి చేయదగినది, చేయరానిది నిర్ణయించడంలో శాస్త్రమే నీకు ప్రమాణం. శాస్త్రవిధానంలో చెప్పబడిన కర్మను తెలుసుకుని ఇక్కడ నీవు కర్మ చేయాలి.