Vedyatra वेदयात्रा
शोधा

ऋग्वेद · सूक्त 1.112

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

शब्दार्थांसह वाचा

1.112.1

ईळे॒ द्यावा॑पृथि॒वी पू॒र्वचि॑त्तये अ॒ग्निं घ॒र्मं सु॒रुचं॒ याम॑न्नि॒ष्टये॑ ।
याभि॒र्भरे॑ का॒रमंशा॑य॒ जिन्व॑थ॒स्ताभि॑रू॒ षु ऊ॒तिभि॑रश्वि॒ना ग॑तम् ॥

पूर्वस्मृती असलेल्या द्यावापृथिवींची, यज्ञयात्रेसाठी अग्नीची आणि तेजस्वी घर्माची मी स्तुती करतो. हे अश्विनौ, युद्धात कारूला वाटा जिंकून देणाऱ्या त्या साहाय्याने तुम्ही येथे लवकर या.

1.112.2

यु॒वोर्दा॒नाय॑ सु॒भरा॑ अस॒श्चतो॒ रथ॒मा त॑स्थुर्वच॒सं न मन्त॑वे ।
याभि॒र्धियोऽव॑थः॒ कर्म॑न्नि॒ष्टये॒ ताभि॑रू॒ षु ऊ॒तिभि॑रश्वि॒ना ग॑तम् ॥

तुम्हा दोघांच्या दानासाठी, धन देणारे, न चुकणारे घोडे रथावर उभे आहेत, स्मरणीय वचनासारखे. हे अश्विनौ, यज्ञकर्मात प्रार्थनांचे रक्षण ज्या साहाय्याने करता, त्याच साहाय्याने लवकर इकडे या.

1.112.3

यु॒वं तासां॑ दि॒व्यस्य॑ प्र॒शास॑ने वि॒शां क्ष॑यथो अ॒मृत॑स्य म॒ज्मना॑ ।
याभि॑र्धे॒नुम॒स्वं॑ पिन्व॑थो नरा॒ ताभि॑रू॒ षु ऊ॒तिभि॑रश्वि॒ना ग॑तम् ॥

तुम्ही दोघे या दिव्य शासनात, अमृतांच्या सामर्थ्याने प्रजांवर राज्य करता. हे नरांनो, ज्या साहाय्याने धेनू आणि घोडीचे पोषण करता, त्याच साहाय्याने लवकर इकडे या.

1.112.4

याभिः॒ परि॑ज्मा॒ तन॑यस्य म॒ज्मना॑ द्विमा॒ता तू॒र्षु त॒रणि॑र्वि॒भूष॑ति ।
याभि॑स्त्रि॒मन्तु॒रभ॑वद्विचक्ष॒णस्ताभि॑रू॒ षु ऊ॒तिभि॑रश्वि॒ना ग॑तम् ॥

पुत्राच्या सामर्थ्याने फिरणारा, दोन मातांचा, वेगात निपुण नावाड्याला ज्या साहाय्याने सजवतो, आणि ज्या साहाय्याने त्रिगुणी दूरदर्शी झाला, त्याच साहाय्याने हे अश्विनौ, लवकर इकडे या.

1.112.5

याभी॑ रे॒भं निवृ॑तं सि॒तम॒द्भ्य उद्वन्द॑न॒मैर॑यतं॒ स्व॑र्दृ॒शे ।
याभिः॒ कण्वं॒ प्र सिषा॑सन्त॒माव॑तं॒ ताभि॑रू॒ षु ऊ॒तिभि॑रश्वि॒ना ग॑तम् ॥

ज्या साहाय्याने तुम्ही पाण्यात बांधलेल्या रेभाला वर उचललात, सूर्य पाहण्यासाठी स्तोत्र पुढे पाठवलेत, आणि पुढे जाऊ इच्छिणाऱ्या कण्वाचे रक्षण केलेत, त्याच साहाय्याने हे अश्विनौ, लवकर इकडे या.

1.112.6

याभि॒रन्त॑कं॒ जस॑मान॒मार॑णे भु॒ज्युं याभि॑रव्य॒थिभि॑र्जिजि॒न्वथुः॑ ।
याभिः॑ क॒र्कन्धुं॑ व॒य्यं॑ च॒ जिन्व॑थ॒स्ताभि॑रू॒ षु ऊ॒तिभि॑रश्वि॒ना ग॑तम् ॥

ज्या साहाय्याने तुम्ही धापणाऱ्या अन्तकाला कढईत (वाचवलेत), भुज्यूला (वाचवलेत), ज्या अचल साहाय्याने तुम्ही दोघे जिंकलात, ज्या साहाय्याने कर्कन्धू आणि वय्याला जिंकून देता, त्याच साहाय्याने हे अश्विनौ, लवकर इकडे या.

1.112.7

याभिः॑ शुच॒न्तिं ध॑न॒सां सु॑षं॒सदं॑ त॒प्तं घ॒र्ममो॒म्याव॑न्त॒मत्र॑ये ।
याभिः॒ पृश्नि॑गुं पुरु॒कुत्स॒माव॑तं॒ ताभि॑रू॒ षु ऊ॒तिभि॑रश्वि॒ना ग॑तम् ॥

ज्या साह्यांनी तुम्ही तेजस्वी, धनदाता, सुस्थिर बसलेल्या, तप्त घर्म आणि ओम्यावान यांना अत्रीसाठी राखले, ज्या साह्यांनी पृश्निगु आणि पुरुकुत्स यांचे रक्षण केले, त्याच साह्यांसह, हे अश्विनौ, उत्तम प्रकारे येथे या.

1.112.8

याभिः॒ शची॑भिर्वृषणा परा॒वृजं॒ प्रान्धं श्रो॒णं चक्ष॑स॒ एत॑वे कृ॒थः ।
याभि॒र्वर्ति॑कां ग्रसि॒ताममु॑ञ्चतं॒ ताभि॑रू॒ षु ऊ॒तिभि॑रश्वि॒ना ग॑तम् ॥

ज्या शक्तींनी, हे वृषभांनो, दूर नेलेल्याला परत आणलेत, आंधळ्याला आणि लंगड्याला दृष्टी व चालण्याची शक्ती दिलीत, ज्या साह्यांनी गिळलेल्या लावेला सोडवलेत, त्याच साह्यांसह, हे अश्विनौ, उत्तम प्रकारे येथे या.

1.112.9

याभिः॒ सिन्धुं॒ मधु॑मन्त॒मस॑श्चतं॒ वसि॑ष्ठं॒ याभि॑रजरा॒वजि॑न्वतम् ।
याभिः॒ कुत्सं॑ श्रु॒तर्यं॒ नर्य॒माव॑तं॒ ताभि॑रू॒ षु ऊ॒तिभि॑रश्वि॒ना ग॑तम् ॥

ज्या साह्यांनी तुम्ही मधुर सिंधूला वाहते केलेत, वसिष्ठाला, ज्या साह्यांनी, हे अजरांनो, विजयी केलेत, ज्या साह्यांनी कुत्स, श्रुतर्य आणि नर यांचे रक्षण केलेत, त्याच साह्यांसह, हे अश्विनौ, उत्तम प्रकारे येथे या.

1.112.10

याभि॑र्वि॒श्पलां॑ धन॒साम॑थ॒र्व्यं॑ स॒हस्र॑मीळ्ह आ॒जावजि॑न्वतम् ।
याभि॒र्वश॑म॒श्व्यं प्रे॒णिमाव॑तं॒ ताभि॑रू॒ षु ऊ॒तिभि॑रश्वि॒ना ग॑तम् ॥

ज्या साह्यांनी तुम्ही विश्पलेला, धनदात्या अथर्वनच्या कुलाला, हे सहस्रदानींनो, युद्धात विजयी केलेत, ज्या साह्यांनी वश, अश्वसंबंधी आणि प्रेणी यांचे रक्षण केलेत, त्याच साह्यांसह, हे अश्विनौ, उत्तम प्रकारे येथे या.

1.112.11

याभिः॑ सुदानू औशि॒जाय॑ व॒णिजे॑ दी॒र्घश्र॑वसे॒ मधु॒ कोशो॒ अक्ष॑रत् ।
क॒क्षीव॑न्तं स्तो॒तारं॒ याभि॒राव॑तं॒ ताभि॑रू॒ षु ऊ॒तिभि॑रश्वि॒ना ग॑तम् ॥

ज्या साह्यांनी, हे सुदानींनो, तुम्ही औशिजाला, व्यापाऱ्याला आणि दीर्घयशाला मधाचे पात्र वाहवून दिलेत, ज्या साह्यांनी कक्षीवान आणि स्तोत्याचे रक्षण केलेत, त्याच साह्यांसह, हे अश्विनौ, उत्तम प्रकारे येथे या.

1.112.12

याभी॑ र॒सां क्षोद॑सो॒द्नः पि॑पि॒न्वथु॑रन॒श्वं याभी॒ रथ॒माव॑तं जि॒षे ।
याभि॑स्त्रि॒शोक॑ उ॒स्रिया॑ उ॒दाज॑त॒ ताभि॑रू॒ षु ऊ॒तिभि॑रश्वि॒ना ग॑तम् ॥

ज्या साह्यांनी तुम्ही जलप्रवाहाचा रस भरलात, जलप्रवाहाने रथहीनाचे पोषण केलेत, ज्या साह्यांनी विजयासाठी रथाचे रक्षण केलेत, ज्या साह्यांनी त्रिशोकाने उस्रिया गायी हाकल्या, त्याच साह्यांसह, हे अश्विनौ, उत्तम प्रकारे येथे या.

1.112.13

याभिः॒ सूर्यं॑ परिया॒थः प॑रा॒वति॑ मन्धा॒तारं॒ क्षैत्र॑पत्ये॒ष्वाव॑तम् ।
याभि॒र्विप्रं॒ प्र भ॒रद्वा॑ज॒माव॑तं॒ ताभि॑रू॒ षु ऊ॒तिभि॑रश्वि॒ना ग॑तम् ॥

ज्या रक्षणांनी तुम्ही सूर्याला दूरवर पार नेले आणि क्षत्रपत्यांमध्ये मन्धात्याचे रक्षण केले, ज्या रक्षणांनी विप्र भरद्वाजाचे चांगले रक्षण केले, त्याच रक्षणांसह, हे अश्विनौ, इथे या.

1.112.14

याभि॑र्म॒हाम॑तिथि॒ग्वं क॑शो॒जुवं॒ दिवो॑दासं शम्बर॒हत्य॒ आव॑तम् ।
याभिः॑ पू॒र्भिद्ये॑ त्र॒सद॑स्यु॒माव॑तं॒ ताभि॑रू॒ षु ऊ॒तिभि॑रश्वि॒ना ग॑तम् ॥

ज्या रक्षणांनी तुम्ही महान अतिथिग्व, कशोजुव आणि शंबराच्या वधात दिवोदासाचे रक्षण केले, ज्या रक्षणांनी पुरे भेदताना त्रसदस्यूचे रक्षण केले, त्याच रक्षणांसह, हे अश्विनौ, इथे या.

1.112.15

याभि॑र्व॒म्रं वि॑पिपा॒नमु॑पस्तु॒तं क॒लिं याभि॑र्वि॒त्तजा॑निं दुव॒स्यथः॑ ।
याभि॒र्व्य॑श्वमु॒त पृथि॒माव॑तं॒ ताभि॑रू॒ षु ऊ॒तिभि॑रश्वि॒ना ग॑तम् ॥

ज्या रक्षणांनी तुम्ही वम्राला आणि पिणाऱ्या, स्तुत कलीला सन्मानिले, ज्या रक्षणांनी वित्तजानीला सन्मानिले, ज्या रक्षणांनी व्यश्व आणि पृथीचे रक्षण केले, त्याच रक्षणांसह, हे अश्विनौ, इथे या.

1.112.16

याभि॑र्नरा श॒यवे॒ याभि॒रत्र॑ये॒ याभिः॑ पु॒रा मन॑वे गा॒तुमी॒षथुः॑ ।
याभिः॒ शारी॒राज॑तं॒ स्यूम॑रश्मये॒ ताभि॑रू॒ षु ऊ॒तिभि॑रश्वि॒ना ग॑तम् ॥

ज्या रक्षणांनी, हे नरांनो, शयूसाठी, ज्या रक्षणांनी अत्रीसाठी, ज्या रक्षणांनी पूर्वी मनूसाठी मार्ग पाठवला, ज्या रक्षणांनी स्युमरश्मीसाठी शारी चालवल्या, त्याच रक्षणांसह, हे अश्विनौ, इथे या.

1.112.17

याभिः॒ पठ॑र्वा॒ जठ॑रस्य म॒ज्मना॒ग्निर्नादी॑देच्चि॒त इ॒द्धो अज्म॒न्ना ।
याभिः॒ शर्या॑त॒मव॑थो महाध॒ने ताभि॑रू॒ षु ऊ॒तिभि॑रश्वि॒ना ग॑तम् ॥

ज्या रक्षणांनी पठर्वाच्या उदरशक्तीत अग्नीसारखा जळाला, पेटवलेल्या चितेत तूपाच्या ठिकाणी चमकला, ज्या रक्षणांनी शार्यातास सांभाळले, महाधनात, त्याच रक्षणांसह, हे अश्विनौ, इथे या.

1.112.18

याभि॑रङ्गिरो॒ मन॑सा निर॒ण्यथोऽग्रं॒ गच्छ॑थो विव॒रे गोअ॑र्णसः ।
याभि॒र्मनुं॒ शूर॑मि॒षा स॒माव॑तं॒ ताभि॑रू॒ षु ऊ॒तिभि॑रश्वि॒ना ग॑तम् ॥

ज्या रक्षणांनी, हे अङ्गिरसांनो, मनाने शोधता, पुढे जाता, गोठ्याच्या गुहेत, ज्या रक्षणांनी शूर मनूचे अन्नासह रक्षण केले, त्याच रक्षणांसह, हे अश्विनौ, इथे या.

1.112.19

याभिः॒ पत्नी॑र्विम॒दाय॑ न्यू॒हथु॒रा घ॑ वा॒ याभि॑ररु॒णीरशि॑क्षतम् ।
याभिः॑ सु॒दास॑ ऊ॒हथुः॑ सुदे॒व्यं॑ ताभि॑रू॒ षु ऊ॒तिभि॑रश्वि॒ना ग॑तम् ॥

ज्या सहाय्याने तुम्ही विमदासाठी पत्नींना परत आणले, अरुण (लाल-तेजस्वी) स्त्रियांना शिकवले, ज्या सहाय्याने सुदासासाठी सुदेव्य (दिव्यगुणी) वधू आणली, त्याच सहाय्याने, हे अश्विनौ, नीट या.

1.112.20

याभिः॒ शंता॑ती॒ भव॑थो ददा॒शुषे॑ भु॒ज्युं याभि॒रव॑थो॒ याभि॒रध्रि॑गुम् ।
ओ॒म्याव॑तीं सु॒भरा॑मृत॒स्तुभं॒ ताभि॑रू॒ षु ऊ॒तिभि॑रश्वि॒ना ग॑तम् ॥

ज्या सहाय्याने तुम्ही दात्यासाठी शांतिदायक होता, ज्याने भुज्युचे रक्षण करता आणि ज्याने अधृगुचे रक्षण करता, त्याच सहाय्याने, हे अश्विनौ, नीट या.

1.112.21

याभिः॑ कृ॒शानु॒मस॑ने दुव॒स्यथो॑ ज॒वे याभि॒र्यूनो॒ अर्व॑न्त॒माव॑तम् ।
मधु॑ प्रि॒यं भ॑रथो॒ यत्स॒रड्भ्य॒स्ताभि॑रू॒ षु ऊ॒तिभि॑रश्वि॒ना ग॑तम् ॥

ज्या सहाय्याने तुम्ही कृशानूला आसनावर पोषता, ज्याने शर्यतीत तरुणाच्या घोड्याचे रक्षण करता, त्याच सहाय्याने, वाहत्या प्रवाहांसाठी प्रिय मधु आणता तेव्हा, हे अश्विनौ, नीट या.

1.112.22

याभि॒र्नरं॑ गोषु॒युधं॑ नृ॒षाह्ये॒ क्षेत्र॑स्य सा॒ता तन॑यस्य॒ जिन्व॑थः ।
याभी॒ रथाँ॒ अव॑थो॒ याभि॒रर्व॑त॒स्ताभि॑रू॒ षु ऊ॒तिभि॑रश्वि॒ना ग॑तम् ॥

ज्या सहाय्याने तुम्ही गाईंसाठी लढणाऱ्या माणसाला मानवी युद्धात, शेत मिळवण्यात आणि संततीच्या लाभात जिंकवता, ज्याने रथांचे रक्षण करता आणि घोड्यांचे, त्याच सहाय्याने, हे अश्विनौ, नीट या.

1.112.23

याभिः॒ कुत्स॑मार्जुने॒यं श॑तक्रतू॒ प्र तु॒र्वीतिं॒ प्र च॑ द॒भीति॒माव॑तम् ।
याभि॑र्ध्व॒सन्तिं॑ पुरु॒षन्ति॒माव॑तं॒ ताभि॑रू॒ षु ऊ॒तिभि॑रश्वि॒ना ग॑तम् ॥

ज्या सहाय्याने हे शतकर्मा अश्विनौ, तुम्ही अर्जुनपुत्र कुत्साचे रक्षण केलेत, तुर्वीती आणि दभीतीला पुढे नेले, ज्याने ध्वसन्ती आणि पुरुषन्तीचे रक्षण केले, त्याच सहाय्याने, नीट या.

1.112.24

अप्न॑स्वतीमश्विना॒ वाच॑म॒स्मे कृ॒तं नो॑ दस्रा वृषणा मनी॒षाम् ।
अ॒द्यू॒त्येऽव॑से॒ नि ह्व॑ये वां वृ॒धे च॑ नो भवतं॒ वाज॑सातौ ॥

हे अश्विनौ, वाहती वाणी आमच्यासाठी करा; हे दस्रांनो, हे वृषभांनो, आमची मनीषा सफल करा. अंधाराच्या वेळी मदतीसाठी मी तुम्हा दोघांना बोलावतो; आमच्या वृद्धीसाठी आणि वाजसातीत आमच्यासाठी व्हा.

1.112.25

द्युभि॑र॒क्तुभिः॒ परि॑ पातम॒स्मानरि॑ष्टेभिरश्विना॒ सौभ॑गेभिः ।
तन्नो॑ मि॒त्रो वरु॑णो मामहन्ता॒मदि॑तिः॒ सिन्धुः॑ पृथि॒वी उ॒त द्यौः ॥

दिवसांद्वारे आणि रात्रींद्वारे आमचे रक्षण करा, हे अश्विनौ, अक्षत सौभाग्यांसह. ते आम्हांस मित्र आणि वरुण, अदिती, सिंधु, पृथिवी आणि द्यौ देवो.