ऋग्वेद · सूक्त 9.107
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.107.1
परी॒तो षि॑ञ्चता सु॒तं सोमो॒ य उ॑त्त॒मं ह॒विः ।
द॒ध॒न्वाँ यो नर्यो॑ अ॒प्स्व॑न्त~रा सु॒षाव॒ सोम॒मद्रि॑भिः ॥
जो उत्तम हविः आहे, त्या पिळलेल्या सोमाला सर्वत्र ओता. जो वीर सोम धावत जलांमध्ये आहे, त्याने दगडांनी सोम पिळला.
9.107.2
नू॒नं पु॑ना॒नोऽवि॑भिः॒ परि॑ स्र॒वाद॑ब्धः सुर॒भिन्त॑रः ।
सु॒ते चि॑त्त्वा॒प्सु म॑दामो॒ अन्ध॑सा श्री॒णन्तो॒ गोभि॒रुत्त॑रम् ॥
आता शुद्ध करणारा सोमा, लोकरीच्या गाळण्यांमधून चोहोबाजूंनी वाह; अपराजित, अतिसुगंधी. पिळतानाही पाण्यात तुझ्याने आम्ही सोमरसाने आनंदित होतो; गायींसह उच्चतर साधण्यासाठी झटत.
9.107.3
परि॑ सुवा॒नश्चक्ष॑से देव॒माद॑नः ।
क्रतु॒रिन्दु॑र्विचक्ष॒णः ॥
चोहोबाजूंनी पिळलेला, दर्शनासाठी, देवांना आनंद देणारा; संकल्पवान थेंब, सर्वदर्शी.
9.107.4
पु॒ना॒नः सो॑म॒ धार॑या॒पो वसा॑नो अर्षसि ।
आ र॑त्न॒धा योनि॑मृ॒तस्य॑ सीदसि॒ उत्सो॑ देव हिर॒ण्ययः॑ ॥
हे सोमा, शुद्ध करत, प्रवाहाने पाण्यांना धारण करून तू चालतोस. रत्ने देणाऱ्या, ऋताच्या स्थानी तू बसतोस; हे देवा, तू सुवर्णमय झरा आहेस.
9.107.5
दु॒हा॒न ऊध॑र्दि॒व्यं मधु॑ प्रि॒यं प्र॒त्नं स॒धस्थ॒मास॑दत् ।
आ॒पृच्छ्यं॑ ध॒रुणं॑ वा॒ज्य॑र्षति॒ नृभि॑र्धू॒तो वि॑चक्ष॒णः ॥
कासेतून दिव्य मधु दोहून, प्रिय, प्राचीन स्थानी तो बसला; प्रश्नार्ह, दृढ याला वेगवान बलवान धावतो; माणसांनी हलवलेला, सर्वदर्शी.
9.107.6
पु॒ना॒नः सो॑म॒ जागृ॑वि॒रव्यो॒ वारे॒ परि॑ प्रि॒यो ।
त्वं विप्रो॑ अभ॒वोऽङ्गि॑रस्तमो॒ मध्वा॑ य॒ज्ञं मि॑मिक्ष नः ॥
पवित्र करणारा हे सोमा, सावध, मेंढ्याच्या लोकरीच्या गाळणीत चोहोबाजूंनी प्रिय; तू ज्ञानी झालास, अंगिरसांमध्ये सर्वश्रेष्ठ; मधाने आमच्या यज्ञाला सिंचन कर.
9.107.7
सोमो॑ मी॒ढ्वान्प॑वते गातु॒वित्त॑म॒ ऋषि॒र्विप्रो॑ विचक्ष॒णः ।
त्वं क॒विर॑भवो देव॒वीत॑म॒ आ सूर्यं॑ रोहयो दि॒वि ॥
सोम दानशील होऊन पवित्र होऊन वाहतो; मार्ग शोधण्यात श्रेष्ठ असा तू ऋषी, विप्र आणि दूरदर्शी कवी झालास. देवांचा सर्वाधिक सहायक होऊन तू सूर्याला द्युलोकात वर चढवलेस.
9.107.8
सोम॑ उ षुवा॒णः सो॒तृभि॒रधि॒ ष्णुभि॒रवी॑नाम् ।
अश्व॑येव ह॒रिता॑ याति॒ धार॑या म॒न्द्रया॑ याति॒ धार॑या ॥
सोम खरोखर पिळणाऱ्यांकडून मेंढीच्या लोकरीच्या गाळणीवर पिळला जातो; तो घोड्याप्रमाणे सोनेरी धारेने जातो, मधुर धारेने जातो.
9.107.9
अ॒नू॒पे गोमा॒न्गोभि॑रक्षाः॒ सोमो॑ दु॒ग्धाभि॑रक्षाः ।
स॒मु॒द्रं न सं॒वर॑णान्यग्मन्म॒न्दी मदा॑य तोशते ॥
पाणथळ ठिकाणी गोसंपन्न सोम दुधासह वाहतो; समुद्राकडे कुंपणे जावीत तसा तो आनंदाने उल्हासासाठी उसळतो.
9.107.10
आ सो॑म सुवा॒नो अद्रि॑भिस्ति॒रो वारा॑ण्य॒व्यया॑ ।
जनो॒ न पु॒रि च॒म्वो॑र्विश॒द्धरिः॒ सदो॒ वने॑षु दधिषे ॥
हे सोमा, दगडांनी पिळला जात असताना तू अक्षय कुंपणे ओलांडून ये; माणसाप्रमाणे नगरात, दोन पात्रांत तो हिरवा सोम प्रवेश करतो; हे सोमा, तू वनांत आपले आसन स्थापले आहेस.
9.107.11
स मा॑मृजे ति॒रो अण्वा॑नि मे॒ष्यो॑ मी॒ळ्हे सप्ति॒र्न वा॑ज॒युः ।
अ॒नु॒माद्यः॒ पव॑मानो मनी॒षिभिः॒ सोमो॒ विप्रे॑भि॒र्ऋक्व॑भिः ॥
तो स्वतःला पार नेऊन मेंढ्याच्या लोकरीत शुद्ध होतो; बक्षिसाची इच्छा करणाऱ्या घोड्याप्रमाणे तो आनंदतो; वाहणारा पवित्र करणारा सोम मनीषींकडून, विप्रांकडून, ऋषींकडून वाहवला जातो.
9.107.12
प्र सो॑म दे॒ववी॑तये॒ सिन्धु॒र्न पि॑प्ये॒ अर्ण॑सा ।
अं॒शोः पय॑सा मदि॒रो न जागृ॑वि॒रच्छा॒ कोशं॑ मधु॒श्चुत॑म् ॥
हे सोमा, देवांच्या कृपेसाठी तू पुढे जा; नदीप्रमाणे पुराने भरून तो फुगला आहे; सोम दुधासह उल्हासजनक आहे; जागा होऊन मधु गळणाऱ्या कलशाकडे जा.
9.107.13
आ ह॑र्य॒तो अर्जु॑ने॒ अत्के॑ अव्यत प्रि॒यः सू॒नुर्न मर्ज्यः॑ ।
तमी॑ं हिन्वन्त्य॒पसो॒ यथा॒ रथं॑ न॒दीष्वा गभ॑स्त्योः ॥
प्रिय पुत्राप्रमाणे शुद्ध केलेला, हिरवा सोम दोन्ही हातांत ठेवला जातो. कर्तबगार पुरोहित त्याला नद्यांच्या काठी रथाप्रमाणे पुढे नेतात.
9.107.14
अ॒भि सोमा॑स आ॒यवः॒ पव॑न्ते॒ मद्यं॒ मद॑म् ।
स॒मु॒द्रस्याधि॑ वि॒ष्टपि॑ मनी॒षिणो॑ मत्स॒रासः॑ स्व॒र्विदः॑ ॥
जीवंत सोमरस परमानंदासाठी वाहून शुद्ध होतात. समुद्राच्या वर, उच्च लोकात, बुद्धिमान आणि आनंददायी सोम, स्वर्गप्रकाश मिळवणारे म्हणून, वाहतात.
9.107.15
तर॑त्समु॒द्रं पव॑मान ऊ॒र्मिणा॒ राजा॑ दे॒व ऋ॒तं बृ॒हत् ।
अर्ष॑न्मि॒त्रस्य॒ वरु॑णस्य॒ धर्म॑णा॒ प्र हि॑न्वा॒न ऋ॒तं बृ॒हत् ॥
स्वतःला शुद्ध करणारा सोम लाटांसह समुद्र ओलांडतो. राजा आणि देव असा तो विशाल ऋत धारण करून, मित्र-वरुणांच्या धर्माने वाहतो, विशाल ऋताला पुढे नेतो.
9.107.16
नृभि॑र्येमा॒नो ह॑र्य॒तो वि॑चक्ष॒णो ।
राजा॑ दे॒वः स॑मु॒द्रियः॑ ॥
माणसांनी (पुरोहितांनी) नियंत्रित केलेला, तेजस्वी, सर्वद्रष्टा, राजा आणि देव समुद्राचा आहे.
9.107.17
इन्द्रा॑य पवते॒ मदः॒ सोमो॑ म॒रुत्व॑ते सु॒तः ।
स॒हस्र॑धारो॒ अत्यव्य॑मर्षति॒ तमी॑ मृजन्त्या॒यवो॑ ॥
इंद्रासाठी आनंददायी सोम मरुतांसह पिळला जाऊन वाहतो. सहस्र धारांचा सोम मेंढीच्या लोकरीच्या गाळणीतून धावतो; पुरोहित त्याला शुद्ध करतात.
9.107.18
पु॒ना॒नश्च॒मू ज॒नय॑न्म॒तिं क॒विः सोमो॑ दे॒वेषु॑ रण्यति ।
अ॒पो वसा॑नः॒ परि॒ गोभि॒रुत्त॑रः॒ सीद॒न्वने॑ष्वव्यत ॥
स्वतःला शुद्ध करून, चमसात बुद्धी उत्पन्न करणारा, कवी सोम देवांमध्ये धावतो. पाणी धारण करून, गायींनी वेढलेला, श्रेष्ठ सोम अरण्यात बसून वाहतो.
9.107.19
तवा॒हं सो॑म रारण स॒ख्य इ॑न्दो दि॒वेदि॑वे ।
पु॒रूणि॑ बभ्रो॒ नि च॑रन्ति॒ मामव॑ परि॒धीँरति॒ ताँ इ॑हि ॥
हे सोमा, तुझ्या मैत्रीत मी दिवसेंदिवस आनंदलो आहे. हे तपकिरी इंदो, अनेक लोक मला वेढून चालतात; त्या वेढणाऱ्यांना ओलांडून पुढे जा.
9.107.20
उ॒ताहं नक्त॑मु॒त सो॑म ते॒ दिवा॑ स॒ख्याय॑ बभ्र॒ ऊध॑नि ।
घृ॒णा तप॑न्त॒मति॒ सूर्यं॑ प॒रः श॑कु॒ना इ॑व पप्तिम ॥
मी रात्री आणि हे सोमा, तुझ्या दिवसा मैत्रीसाठी, हे तपकिरी, तुझ्या ऊधसात आहे. ज्वालांनी तापणाऱ्या सूर्याला ओलांडून मी दुरून पक्ष्यांप्रमाणे उडतो.
9.107.21
मृ॒ज्यमा॑नः सुहस्त्य समु॒द्रे वाच॑मिन्वसि ।
र॒यिं पि॒शङ्गं॑ बहु॒लं पु॑रु॒स्पृहं॒ पव॑माना॒भ्य॑र्षसि ॥
हे सुहस्ता, शुद्ध होत असताना तू समुद्रात वाणीला प्रेरित करतोस. तपकिरी, विपुल, सर्वांवर शिंपडणारे धन तू वाहवतोस, हे पवमाना.
9.107.22
मृ॒जा॒नो वारे॒ पव॑मानो अ॒व्यये॒ वृषाव॑ चक्रदो॒ वने॑ ।
दे॒वानां॑ सोम पवमान निष्कृ॒तं गोभि॑रञ्जा॒नो अ॑र्षसि ॥
प्रवाहात शुद्ध होत, असुरक्षित ठिकाणी पवित्र होत, बलवान वृषभाप्रमाणे अरण्यात गर्जतोस. हे सोमा, हे पवमाना, देवांसाठी शोधित रस गायींनी अभिषिक्त करत तू वाहतोस.
9.107.23
पव॑स्व॒ वाज॑सातये अ॒भि विश्वा॑नि॒ काव्या॑ ।
त्वं स॑मु॒द्रं प्र॑थ॒मो वि धा॑रयो दे॒वेभ्यः॑ सोम मत्स॒रः ॥
वाज मिळवण्यासाठी वाहा; सर्व काव्यांकडे. तू प्रथम समुद्राला धारण करतोस; देवांसाठी, हे सोमा, तू आनंददायी आहेस.
9.107.24
स तू प॑वस्व॒ परि॒ पार्थि॑वं॒ रजो॑ दि॒व्या च॑ सोम॒ धर्म॑भिः ।
त्वां विप्रा॑सो म॒तिभि॑र्विचक्षण शु॒भ्रं हि॑न्वन्ति धी॒तिभिः॑ ॥
तूच खरोखर वाहा, पार्थिव व दिव्य लोकांभोवती; हे सोमा, तुझ्या धर्मांनी. हे सर्वद्रष्ट्या, विप्र तुला मतींनी, शुभ्र अशा तुला धींनी अभिषिक्त करतात.
9.107.25
पव॑माना असृक्षत प॒वित्र॒मति॒ धार॑या ।
म॒रुत्व॑न्तो मत्स॒रा इ॑न्द्रि॒या हया॑ मे॒धाम॒भि प्रयां॑सि च ॥
पवमान सोम आपल्या पवित्र गाळणीतून धारेसह पुढे सोडला गेला; मरुतांसह उत्तेजक थेंब इंद्रासाठी, बुद्धीकडे आणि महान दानांकडे वाहिले.
9.107.26
अ॒पो वसा॑नः॒ परि॒ कोश॑मर्षति॒ इन्दु॑र्हिया॒नः सो॒तृभि॑र् ।
ज॒नय॒ञ्ज्योति॑र्म॒न्दना॑ अवीवश॒द्गाः कृ॑ण्वा॒नो न नि॒र्णिज॑म् ॥
पाण्याचे वस्त्र पांघरलेला इंदु सोम पात्राभोवती वाहतो; सोम पिळणाऱ्यांनी पिळला जाऊन तो प्रकाश निर्माण करतो, उत्तेजक रसांना प्रेरित करतो आणि गायींना शुद्ध करणाऱ्यासारखा त्यांना उत्तेजित करतो.