ઋગ્વેદ · સૂક્ત 9.96
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
9.96.1
प्र से॑ना॒नीः शूरो॒ अग्रे॒ रथा॑नां ग॒व्यन्ने॑ति॒ हर्ष॑ते अस्य॒ सेना॑ ।
भ॒द्रान्कृ॒ण्वन्नि॑न्द्रह॒वान्त्सखि॑भ्य॒ आ सोमो॒ वस्त्रा॑ रभ॒सानि॑ दत्ते ॥
સોમ, સેનાઓનો વીર નેતા, રથોની આગળ ગાયોની શોધમાં આગળ વધે છે; તેની સેના આનંદ પામે છે. ઇન્દ્રને આહ્વાન કરતો સોમ મિત્રો માટે શુભ વસ્તુઓ બનાવીને વેગવાન વસ્ત્રો ધારણ કરે છે.
9.96.2
सम॑स्य॒ हरिं॒ हर॑यो मृजन्ति अश्वह॒यैरनि॑शितं॒ नमो॑भिः ।
आ ति॑ष्ठति॒ रथ॒मिन्द्र॑स्य॒ सखा॑ वि॒द्वाँ ए॑ना सुम॒तिं या॒त्यच्छ॑ ॥
તેના ભૂરા ઘોડા તેને એકસાથે શુદ્ધ કરે છે; નમસ્કારોથી અનધાર તે છે. ઇન્દ્રનો મિત્ર સોમ રથ પર ઊભો રહે છે; જ્ઞાની બનીને આ શુભ ભાવનાથી તે આગળ વધે છે.
9.96.3
स नो॑ देव दे॒वता॑ते पवस्व म॒हे सो॑म॒ प्सर॑स इन्द्र॒पानः॑ ।
कृ॒ण्वन्न॒पो व॒र्षय॒न्द्यामु॒तेमामु॒रोरा नो॑ वरिवस्या पुना॒नः ॥
હે દેવ, તું અમારા માટે દૈવી માર્ગ માટે વહીને શુદ્ધ થા; મહત્તા માટે, હે સોમ, વહેતો ઇન્દ્રપાન થઈને. જળ ઉત્પન્ન કરીને, આકાશ અને આ પૃથ્વીને વરસાવતાં, વિશાળ સ્થળેથી અમને વિશાળ ધન આપ, પવિત્ર કરતાં.
9.96.4
अजी॑त॒येऽह॑तये पवस्व स्व॒स्तये॑ स॒र्वता॑तये बृह॒ते ।
तदु॑शन्ति॒ विश्व॑ इ॒मे सखा॑य॒स्तद॒हं व॑श्मि पवमान सोम ॥
હે સોમ, અજિત માટે, અહત માટે વહીને શુદ્ધ થા; કલ્યાણ માટે, સર્વનાં કલ્યાણ માટે, મહાન માટે. આ બધા મિત્રો કહે છે; તે જ હું પણ ઇચ્છું છું, હે પવમાન સોમ.
9.96.5
सोमः॑ पवते जनि॒ता म॑ती॒नां ज॑नि॒ता दि॒वो ज॑नि॒ता पृ॑थि॒व्याः ।
ज॒नि॒ताग्नेर्ज॑नि॒ता सूर्य॑स्य जनि॒तेन्द्र॑स्य जनि॒तोत विष्णोः॑ ॥
સોમ વહે છે; તે વિચારોનો જનક, આકાશનો જનક, પૃથ્વીનો જનક; અગ્નિનો જનક, સૂર્યનો જનક, ઇન્દ્રનો જનક અને વિષ્ણુનો પણ જનક છે.
9.96.6
ब्र॒ह्मा दे॒वानां॑ पद॒वीः क॑वी॒नामृषि॒र्विप्रा॑णां महि॒षो मृ॒गाणा॑म् ।
श्ये॒नो गृध्रा॑णां॒ स्वधि॑ति॒र्वना॑नां॒ सोमः॑ प॒वित्र॒मत्ये॑ति॒ रेभ॑न् ॥
દેવોનો બ્રહ્મ, કવિઓનો માર્ગદર્શક, વિપ્રોનો ઋષિ, મૃગોનો ભેંસ, ગીધોનો શ્યેન, વનોની કુહાડી — સોમ પવિત્ર ગાળણીમાંથી પસાર થઈ ગર્જના કરતો આગળ વધે છે.
9.96.7
प्रावी॑विपद्वा॒च ऊ॒र्मिं न सिन्धु॒र्गिरः॒ सोमः॒ पव॑मानो मनी॒षाः ।
अ॒न्तः पश्य॑न्वृ॒जने॒माव॑राणि॒ आ ति॑ष्ठति वृष॒भो गोषु॑ जा॒नन् ॥
પવમાન સોમ, વાણીના મોજા જેવો, નદી જેવો, સ્તુતિઓ અને મનીષા-વચનો વહાવે છે; અંદરથી બંને લોકોને જોતો તે નીચેના અને ઉપરના સર્વ સ્થાનોમાં ઊભો છે; તે વૃષભ ગાયોની વચ્ચે જન્મીને સ્થિત છે.
9.96.8
स म॑त्स॒रः पृ॒त्सु व॒न्वन्नवा॑तः स॒हस्र॑रेता अ॒भि वाज॑मर्ष ।
इन्द्रा॑येन्दो॒ पव॑मानो मनी॒षी अं॒शोरू॒र्मिमी॑रय॒ गा इ॑ष॒ण्यन् ॥
તે આનંદદાયક સોમ યુદ્ધોમાં વિજય મેળવતો, અવરોધ વિનાનો, હજાર ધારાવાળો, પુરસ્કાર તરફ દોડે. હે ઇન્દુ, ઇન્દ્ર માટે પવમાન અને મનીષી બનીને રસના મોજાને ગતિમાન કર; ગાયોને પામતો ચાલ.
9.96.9
परि॑ प्रि॒यः क॒लशे॑ दे॒ववा॑त॒ इन्द्रा॑य॒ सोमो॒ रण्यो॒ मदा॑य ।
स॒हस्र॑धारः श॒तवा॑ज॒ इन्दु॑र्वा॒जी न सप्तिः॒ सम॑ना जिगाति ॥
પ્રિય, દેવો દ્વારા મોકલાયેલો સોમ ઇન્દ્રના આનંદ માટે કળશની આસપાસ છે, રમણીય છે; હજાર ધારાવાળો, સો પુરસ્કારવાળો, ઇન્દુ, વાજીની જેમ, સમાન મનવાળી ઘોડીની જેમ આગળ વધે છે.
9.96.10
स पू॒र्व्यो व॑सु॒विज्जाय॑मानो मृजा॒नो अ॒प्सु दु॑दुहा॒नो अद्रौ॑ ।
अ॒भि॒श॒स्ति॒पा भुव॑नस्य॒ राजा॑ वि॒दद्गा॒तुं ब्रह्म॑णे पू॒यमा॑नः ॥
તે પ્રાચીન, ધન લાવનાર, જન્મેલો, પાણીમાં શુદ્ધ થનાર, પથ્થર પર નિચોવાતો, નિંદાથી રક્ષનાર, ભુવનનો રાજા છે; પવિત્ર થતાં તે બ્રહ્મા (પુરોહિત) માટે માર્ગ પામે છે.
9.96.11
त्वया॒ हि नः॑ पि॒तरः॑ सोम॒ पूर्वे॒ कर्मा॑णि च॒क्रुः प॑वमान॒ धीराः॑ ।
व॒न्वन्नवा॑तः परि॒धीँरपो॑र्णु वी॒रेभि॒रश्वै॑र्म॒घवा॑ भवा नः ॥
તારા દ્વારા જ અમારા પૂર્વજોએ, હે સોમ, પ્રાચીન કાળે કર્મો કર્યાં; હે પવમાન, ધીર પુરુષોએ કર્મો કર્યાં. વારંવાર જીતીને વાડો ખોલ; વીરો અને અશ્વો સાથે, હે સોમ, અમારા માટે ધનવાન થા.
9.96.12
यथाप॑वथा॒ मन॑वे वयो॒धा अ॑मित्र॒हा व॑रिवो॒विद्ध॒विष्मा॑न् ।
ए॒वा प॑वस्व॒ द्रवि॑णं॒ दधा॑न॒ इन्द्रे॒ सं ति॑ष्ठ ज॒नयायु॑धानि ॥
તું મનુ માટે પવિત્ર થયો તેમ, આયુષ્ય આપનાર, શત્રુસંહારક, ધન શોધનાર, હવિવાળો થઈને; તેમ જ ધન ધારણ કરીને પવિત્ર થા; ઇન્દ્રમાં સાથે ઊભો રહે અને શસ્ત્રો ઉત્પન્ન કર.
9.96.13
पव॑स्व सोम॒ मधु॑माँ ऋ॒तावा॒पो वसा॑नो॒ अधि॒ सानो॒ अव्ये॑ ।
अव॒ द्रोणा॑नि घृ॒तवा॑न्ति सीद म॒दिन्त॑मो मत्स॒र इ॑न्द्र॒पानः॑ ॥
હે સોમ, મધુર અને ઋતના રક્ષક, ઊનની ગાળણી પર જળ ધારણ કરીને વહે. ઘીથી ભરેલા લાકડાના કુંડોમાં બેસ; અતિ આનંદદાયક હર્ષક સોમ, ઇન્દ્રનું પેય.
9.96.14
वृ॒ष्टिं दि॒वः श॒तधा॑रः पवस्व सहस्र॒सा वा॑ज॒युर्दे॒ववी॑तौ ।
सं सिन्धु॑भिः क॒लशे॑ वावशा॒नः समु॒स्रिया॑भिः प्रति॒रन्न॒ आयुः॑ ॥
આકાશનો વરસાદ વરસાવતા, સો ધારાવાળા, હજારોને જીતનારા, ધનની ઇચ્છા રાખી, દેવોની કૃપામાં વહે. કળશમાં નદીઓ સાથે ગળાઈને, નદીઓ સાથે અમારા આયુષ્યને આગળ ધપાવ.
9.96.15
ए॒ष स्य सोमो॑ म॒तिभिः॑ पुना॒नो अत्यो॒ न वा॒जी तर॒तीदरा॑तीः ।
पयो॒ न दु॒ग्धमदि॑तेरिषि॒रमु॒र्वि॑व गा॒तुः सु॒यमो॒ न वोळ्हा॑ ॥
આ છે તે સોમ, પ્રાર્થનાઓથી શુદ્ધ થતો, દોડતો ઘોડો જેમ શત્રુઓને પાર કરે તેમ પાર કરે છે. અદિતિના દોહેલા દૂધની ધારા જેવો પોષક; વિશાળ માર્ગ જેવો, સારી રીતે માર્ગદર્શન કરનાર વાહક જેવો.
9.96.16
स्वा॒यु॒धः सो॒तृभिः॑ पू॒यमा॑नो अ॒भ्य॑र्ष॒ गुह्यं॒ चारु॒ नाम॑ ।
अ॒भि वाजं॒ सप्ति॑रिव श्रव॒स्याभि वा॒युम॒भि गा दे॑व सोम ॥
સારા આયુધોવાળા સોમ, નિચોવનારાઓ દ્વારા શુદ્ધ થતા, ગુપ્ત સુંદર નામ તરફ દોડ. ઇનામ માટે ઘોડા જેવો, પ્રિય ગૌરવવંત જેવો જા; વાયુ તરફ, ગાયો તરફ જા, હે દેવ સોમ.
9.96.17
शिशुं॑ जज्ञा॒नं ह॑र्य॒तं मृ॑जन्ति शु॒म्भन्ति॒ वह्निं॑ म॒रुतो॑ ग॒णेन॑ ।
क॒विर्गी॒र्भिः काव्ये॑ना क॒विः सन्त्सोमः॑ प॒वित्र॒मत्ये॑ति॒ रेभ॑न् ॥
બાળકની જેમ જન્મેલા સોનેરી સોમને લોકો શુદ્ધ કરે છે; મરુતોના ગણ સાથે તેને શણગારે છે. કવિ બનીને, ગીતોથી, કાવ્યથી, કવિ રૂપે સોમ ગાળણી પર ગર્જના કરતો વહે છે.
9.96.18
ऋषि॑मना॒ य ऋ॑षि॒कृत्स्व॒र्षाः स॒हस्र॑णीथः पद॒वीः क॑वी॒नाम् ।
तृ॒तीयं॒ धाम॑ महि॒षः सिषा॑स॒न्त्सोमो॑ वि॒राज॒मनु॑ राजति॒ ष्टुप् ॥
ઋષિના મનવાળો, ઋષિઓને સર્જનાર, સ્વર્ગનો પ્રકાશ આપનાર, હજાર માર્ગદર્શનવાળો, કવિઓનો માર્ગ — ત્રીજું ધામ મેળવવા ઇચ્છતો, બળવાન સોમ વિરાજ છંદની પાછળ ચમકે છે, સ્તુપ છંદ સાથે.
9.96.19
च॒मू॒षच्छ्ये॒नः श॑कु॒नो वि॒भृत्वा॑ गोवि॒न्दुर्द्र॒प्स आयु॑धानि॒ बिभ्र॑त् ।
अ॒पामू॒र्मिं सच॑मानः समु॒द्रं तु॒रीयं॒ धाम॑ महि॒षो वि॑वक्ति ॥
કલશમાં બેઠેલો, પાંખોવાળો બાજ પક્ષી સમાન, ગાયોને શોધતો, શસ્ત્રો ધારણ કરેલું ટીપું જળતરંગ સાથે જોડાઈને સમુદ્રમાં જાય છે; ચોથા ધામમાં મહિષરૂપ સોમ ગર્જે છે.
9.96.20
मर्यो॒ न शु॒भ्रस्त॒न्वं॑ मृजा॒नो अत्यो॒ न सृत्वा॑ स॒नये॒ धना॑नाम् ।
वृषे॑व यू॒था परि॒ कोश॒मर्ष॒न्कनि॑क्रदच्च॒म्वो॑रा वि॑वेश ॥
યુવાન સમાન ઉજ્જવળ સોમ પોતાના શરીરને શુદ્ધ કરતો, ધન જીતવા ઘોડાની જેમ દોડે છે; વૃષભની જેમ ટોળાં સાથે કલશની આસપાસ વહી, ગર્જતો બે પાત્રોમાં પ્રવેશે છે.
9.96.21
पव॑स्वेन्दो॒ पव॑मानो॒ महो॑भिः॒ कनि॑क्रद॒त्परि॒ वारा॑ण्यर्ष ।
क्रीळ॑ञ्च॒म्वो॑रा वि॑श पू॒यमा॑न॒ इन्द्रं॑ ते॒ रसो॑ मदि॒रो म॑मत्तु ॥
હે સોમ બિંદુ, તારા બળથી પવિત્ર થતાં, ગર્જતાં ધારાઓની આસપાસ વહે; રમતાં બે પાત્રોમાં પ્રવેશ કરી, પવિત્ર થઈને, તારો મદકારી રસ ઇન્દ્રને આનંદ આપે.
9.96.22
प्रास्य॒ धारा॑ बृह॒तीर॑सृग्रन्न॒क्तो गोभिः॑ क॒लशाँ॒ आ वि॑वेश ।
साम॑ कृ॒ण्वन्त्सा॑म॒न्यो॑ विप॒श्चित्क्रन्द॑न्नेत्य॒भि सख्यु॒र्न जा॒मिम् ॥
તેની મોટી ધારાઓ વહી નીકળી; પવિત્ર સોમ ગાયોના દૂધથી ભીંજાઈ કલશોમાં પ્રવેશે છે; ગીત રચતો, સામગાન કરતો, જ્ઞાની સોમ ગર્જતો જાય છે, જેમ મિત્ર પોતાની સ્વજન સ્ત્રી પાસે જાય.
9.96.23
अ॒प॒घ्नन्ने॑षि पवमान॒ शत्रू॑न्प्रि॒यां न जा॒रो अ॒भिगी॑त॒ इन्दुः॑ ।
सीद॒न्वने॑षु शकु॒नो न पत्वा॒ सोमः॑ पुना॒नः क॒लशे॑षु॒ सत्ता॑ ॥
શત્રુઓને ભગાડતો તું જાય છે, હે પવિત્ર કરનાર સોમ; પ્રિય પ્રેમીની જેમ પ્રશંસિત સોમ બિંદુ; વનમાં બેઠેલા પક્ષી સમાન, પવિત્ર થતો સોમ કલશોમાં વિશ્રામ કરે છે.
9.96.24
आ ते॒ रुचः॒ पव॑मानस्य सोम॒ योषे॑व यन्ति सु॒दुघाः॑ सुधा॒राः ।
हरि॒रानी॑तः पुरु॒वारो॑ अ॒प्सु अचि॑क्रदत्क॒लशे॑ देवयू॒नाम् ॥
હે સોમ, તારા તેજ પવિત્ર થતા સોમ તરફ જાય છે, સહેલાઈથી દોહાતી ગાયો સારી ધારાઓ સાથે આવે તેમ; અતિ ઇચ્છિત હરિ સોમ પાણીમાં લાવવામાં આવી, કલશમાં દેવતાઓના મિત્ર માટે ગર્જે છે.